17.1 C
Chania
Πέμπτη, 7 Μαΐου, 2026

Reuters: Αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του Banksy – Ποιος είναι ο διάσημος ανώνυμος καλλιτέχνης

Ύστερα από σχεδόν 25 χρόνια μυστηρίου γύρω από την ταυτότητά του, ο διάσημος street artist Banksy φαίνεται πως αποκαλύφθηκε.

Σύμφωνα με εκτενή έρευνα του Reuters με τίτλο «Αναζητώντας τον Banksy», ο καλλιτέχνης πίσω από τα πολιτικά φορτισμένα γκράφιτι είναι ο Ρόμπιν Γκάνινχαμ, ένα πρόσωπο που συνδέεται και με την εταιρεία Pest Control, η οποία διαχειρίζεται νομικά το έργο του.

Έρευνα ενός έτους: «Ο Banksy είναι ο Ρόμπιν Γκάνινχαμ»

Ο Banksy υπήρξε για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα ένας από τους πιο μυστηριώδεις και ανώνυμους καλλιτέχνες γκράφιτι στον κόσμο, αποκτώντας τεράστια φήμη για τα προκλητικά και πολιτικά φορτισμένα έργα του.

Η δημοσιογραφική έρευνα του Reuters, στην οποία συμμετείχαν τουλάχιστον 12 δημοσιογράφοι και διήρκεσε έναν χρόνο, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο δημιουργός είναι ο Ρόμπιν Γκάνινχαμ. Σύμφωνα με το πρακτορείο, ο ίδιος φέρεται να άλλαξε το όνομά του σε Ντέιβιντ Τζόουνς πριν από μερικά χρόνια.

Η έρευνα ενισχύει παλαιότερο δημοσίευμα του 2008 από τη Mail on Sunday, το οποίο επίσης υποστήριζε ότι ο Γκάνινχαμ είναι ο Banksy.

Διαψεύδονται οι φήμες για τον frontman των Massive Attack

Τα ευρήματα της έρευνας διαψεύδουν τις θεωρίες που κυκλοφορούσαν επί χρόνια ότι ο Banksy είναι ο Ρόμπερτ Ντελ Νάια, frontman του trip-hop συγκροτήματος Massive Attack.

Οι φήμες είχαν ενισχυθεί λόγω των πολιτικών θέσεων του μουσικού και της σχέσης του με την κουλτούρα του γκράφιτι. Επιπλέον, το γεγονός ότι ο Ντελ Νάια βρισκόταν στην Ουκρανία το 2022 είχε τροφοδοτήσει περαιτέρω εικασίες.

Σύμφωνα όμως με το Reuters, ο μουσικός βρισκόταν τότε μαζί με έναν ακόμη άνδρα, τον οποίο οι δημοσιογράφοι της έρευνας ταυτοποίησαν ως τον Banksy, δηλαδή τον Ρόμπιν Γκάνινχαμ.

Ο ίδιος αρνείται – «Παραβίαση της ιδιωτικότητας», λέει ο δικηγόρος του

Ο Γκάνινχαμ αρνείται ότι έχει οποιαδήποτε σχέση με την ταυτότητα του Banksy. Ο δικηγόρος του καλλιτέχνη, Μαρκ Στίβενς, δήλωσε στο Reuters ότι ο πελάτης του «δεν αποδέχεται ότι πολλές από τις λεπτομέρειες της έρευνας είναι σωστές».

Παράλληλα προειδοποίησε ότι η δημοσίευση των ευρημάτων «θα παραβίαζε την ιδιωτικότητα του καλλιτέχνη, θα παρενέβαινε στο έργο του και θα τον έθετε σε κίνδυνο».

Όπως τόνισε, η ανωνυμία των δημιουργών έχει ευρύτερη κοινωνική σημασία:
«Η εργασία ανώνυμα ή με ψευδώνυμο εξυπηρετεί ζωτικά κοινωνικά συμφέροντα. Προστατεύει την ελευθερία της έκφρασης, επιτρέποντας στους δημιουργούς να λένε την αλήθεια στην εξουσία χωρίς φόβο αντιποίνων, λογοκρισίας ή διώξεων».

Το Reuters ωστόσο επέμεινε στη δημοσίευση, υποστηρίζοντας ότι «το κοινό έχει βαθύ ενδιαφέρον να γνωρίζει την ταυτότητα και την πορεία μιας προσωπικότητας με τόσο μεγάλη και διαρκή επιρροή στον πολιτισμό, τη βιομηχανία της τέχνης και τον διεθνή πολιτικό διάλογο».

Τα πιο διάσημα έργα και το viral περιστατικό στη δημοπρασία

Μεταξύ των πιο γνωστών έργων του Banksy είναι το Girl With Balloon, το οποίο έγινε παγκόσμιο θέμα όταν αυτοκαταστράφηκε αμέσως μετά την πώλησή του σε δημοπρασία.

Το έργο πέρασε μέσα από μηχανισμό καταστροφής και μετονομάστηκε σε Love Is in the Bin, καταφέρνοντας τελικά να πουληθεί για περίπου 25 εκατομμύρια δολάρια.

Σύμφωνα με την έρευνα του Reuters, ένας άνδρας που έμοιαζε με τον Γκάνινχαμ βρισκόταν εκείνη τη στιγμή στον χώρο της Sotheby’s στο Λονδίνο, παρακολουθώντας τις αντιδράσεις του κοινού.

Το τελευταίο έργο και οι πολιτικές παρεμβάσεις

Ένα από τα πιο πρόσφατα έργα του Banksy εμφανίστηκε τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους. Το γκράφιτι απεικόνιζε έναν δικαστή να επιτίθεται με τη σφύρα του σε έναν άοπλο διαδηλωτή.

Ο ίδιος το είχε τιτλοφορήσει Royal Courts of Justice, ενώ πολλοί θεώρησαν ότι αποτελούσε σχόλιο για την αυστηροποίηση των μέτρων κατά των φιλοπαλαιστινιακών διαδηλώσεων στην Αγγλία. Το έργο αφαιρέθηκε γρήγορα.

Οι κατηγορίες για παραβίαση του νόμου

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, ορισμένοι καλλιτέχνες της street art δήλωσαν στο Reuters ότι θεωρούν πως ο Banksy αποφεύγει άδικα τις συνέπειες του νόμου.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η δημιουργία γκράφιτι θεωρείται παράνομη όταν γίνεται σε δημόσια ή ιδιωτική περιουσία χωρίς την άδεια του ιδιοκτήτη.

topontiki.gr

Οι ΗΠΑ βομβάρδισαν το νησί Χαργκ και στέλνουν 5.000 πεζοναύτες στη Μέση Ανατολή – «Το Ιράν εκλιπαρεί για συμφωνία», λέει ο Τραμπ, χτυπήθηκε με πύραυλο η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη

Αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον «κάθε στρατιωτικού στόχου» στο νησί Χαργκ του Ιράν ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση μία από τις ισχυρότερες αεροπορικές επιθέσεις στην ιστορία της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα προειδοποίησε ότι θα επανεξετάσει την απόφασή του να μην πλήξει τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού εάν το Ιράν ή άλλοι επιχειρήσουν να εμποδίσουν τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη «έχει ηττηθεί εντελώς» και εκλιπαρεί να κλειστεί «συμφωνία», αλλά εγώ δεν θέλω, υποστήριξε μεταξύ άλλων.

«Τα μέσα ενημέρωσης των ψευδών ειδήσεων απεχθάνονται να μεταδώσουν πόσο καλά τα έχει πάει ο αμερικανικός στρατός εναντίον του Ιράν, που είναι εντελώς ηττημένο και θέλει συμφωνία — αλλά όχι συμφωνία που θα αποδεχόμουν!», ανέφερε ο Τραμπ, ενώ η Μέση Ανατολή φλέγεται για 15η μέρα και η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη χτυπήθηκαν με πύραυλο.

«Καταστράφηκαν όλοι οι στρατιωτικοί στόχοι στο νησί Χαργκ»

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών στόχων στο νησί Χαργκ, έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κόμβους πετρελαίου της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

«Μόλις τώρα, κατόπιν εντολής μου, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ πραγματοποίησε μια από τις πιο ισχυρές αεροπορικές επιθέσεις στην ιστορία της Μέσης Ανατολής και κατέστρεψε ολοσχερώς κάθε στρατιωτικό στόχο στο “πολύτιμο κόσμημα” του Ιράν, το νησί Χαργκ», έγραψε ο Τραμπ.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι τα αμερικανικά οπλικά συστήματα είναι «τα πιο ισχυρά και προηγμένα που έχει γνωρίσει ποτέ ο κόσμος», προσθέτοντας πως για λόγους «ευπρέπειας» επέλεξε να μην καταστρέψει τις πετρελαϊκές υποδομές του νησιού, ενώ ανάρτησε και βίντεο από τον βομβαρδισμό της νήσου.

«Αν κλείσει το Στενό του Ορμούζ, θα πλήξουμε τις ενεργειακές εγκαταστάσεις»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποίησε ότι η στάση αυτή μπορεί να αλλάξει εάν το Ιράν επιχειρήσει να εμποδίσει την ελεύθερη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ.

«Αν το Ιράν ή οποιοσδήποτε άλλος επιχειρήσει να παρεμποδίσει την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση πλοίων μέσω του Στενού του Ορμούζ, θα επανεξετάσω άμεσα αυτή την απόφαση», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, τόνισε ότι κατά την πρώτη του θητεία «αναδόμησε τον στρατό των ΗΠΑ στην πιο θανατηφόρα, ισχυρή και αποτελεσματική δύναμη στον κόσμο».

«Το Ιράν δεν έχει καμία δυνατότητα να αμυνθεί απέναντι σε ό,τι θέλουμε να επιτεθούμε — δεν υπάρχει τίποτα που να μπορούν να κάνουν γι’ αυτό», πρόσθεσε, επαναλαμβάνοντας ότι η Τεχεράνη «δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».

«Η ναυτική και η αεροπορική δύναμη του Ιράν έχουν ουσιαστικά εξαφανιστεί»

Σε δηλώσεις του πριν επιβιβαστεί στο Air Force One, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η στρατιωτική ισχύς του Ιράν έχει αποδυναμωθεί σημαντικά.

«Η ναυτική τους δύναμη εξαφανίστηκε. Η αεροπορία τους εξαφανίστηκε. Τα περισσότερα από τα στρατεύματά τους έχουν χαθεί… Σχεδόν τα πάντα έχουν χαθεί, και θα το δείτε», δήλωσε.

Παράλληλα ανέφερε ότι οι στόχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον πόλεμο με το Ιράν ενδέχεται να διαφέρουν σε κάποιο βαθμό.

«Νομίζω ότι μπορεί να είναι λίγο διαφορετικοί. Είναι μια διαφορετική χώρα από εμάς. Αλλά δεν υπήρξε ποτέ δύναμη σαν τη δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε.

Όταν ρωτήθηκε αν επικοινωνεί καθημερινά με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, απάντησε: «Μιλώ μαζί του πολύ συχνά».

Συνοδεία αμερικανικών πολεμικών πλοίων στα τάνκερ στο Στενό του Ορμούζ

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης ότι το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα αρχίσει «πολύ σύντομα» να συνοδεύει πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια στο Στενό του Ορμούζ.

Το πέρασμα αυτό θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς υπό κανονικές συνθήκες από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που κατευθύνεται στις διεθνείς αγορές.

Η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει το στενό εξαιτίας του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, επιχειρώντας να πλήξει την παγκόσμια οικονομία και να ασκήσει πίεση στην Ουάσιγκτον.

Το νησί Χαργκ: ο βασικός κόμβος εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν

Το νησί Χαργκ φιλοξενεί 55 δεξαμενές αποθήκευσης αργού πετρελαίου με συνολική χωρητικότητα άνω των 34 εκατομμυρίων βαρελιών.

Παρά τις επιθέσεις, οι δεξαμενές παραμένουν άθικτες και συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται για τη φόρτωση τάνκερ. Μάλιστα, πρόσφατα υπερδεξαμενόπλοιο τύπου VLCC φόρτωσε 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ενώ και άλλα μικρότερα τάνκερ φορτώνονται ή έχουν ελλιμενιστεί στην ανατολική πλευρά του νησιού.

Από την αρχή του πολέμου πριν από δύο εβδομάδες, το Χαργκ συνεχίζει να φορτώνει τάνκερ με πετρέλαιο, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία του για τις εξαγωγές του Ιράν.

Αν και στο νησί υπάρχει και θαλάσσια παραγωγή πετρελαίου, η πλειονότητα της παραγωγής προέρχεται από αγωγούς του ηπειρωτικού Ιράν που τροφοδοτούν τις δεξαμενές του.

Το Χαργκ αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την ιρανική πετρελαϊκή παραγωγή από το 1960, όταν άρχισε να εξάγει πετρέλαιο. Οι εγκαταστάσεις του κατασκευάστηκαν για να υποστηρίζουν εξαγωγές έως και 7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, ενώ το 1976 η παραγωγή του Ιράν έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 6,6 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.

Το 2025, σύμφωνα με στοιχεία της TankerTrackers.com, το 96% των ιρανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου προερχόταν από το Χαργκ: 1,538 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από σύνολο 1,605 εκατομμυρίων.

Ιρανική προειδοποίηση για πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις

Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε επίθεση εναντίον πετρελαϊκών ή ενεργειακών υποδομών του Ιράν θα οδηγήσει σε στοχοποίηση ενεργειακών εγκαταστάσεων σε όλη την περιοχή που ανήκουν σε εταιρείες συνεργαζόμενες με τις ΗΠΑ.

«Όλες οι πετρελαϊκές, οικονομικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις που ανήκουν εν μέρει ή συνεργάζονται με τις ΗΠΑ θα καταστραφούν αμέσως και θα γίνουν στάχτες», ανέφερε εκπρόσωπος του κεντρικού γενικού επιτελείου της Χαράμ αλ Ανμπιγιά, το οποίο υπάγεται στους Φρουρούς της Επανάστασης, σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ.

Ζημιές σε αμερικανικά αεροσκάφη από ιρανική πυραυλική επίθεση

Πέντε αεροσκάφη ανεφοδιασμού της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ υπέστησαν ζημιές από ιρανική πυραυλική επίθεση στην αεροπορική βάση Πρίγκιπας Σουλτάν στη Σαουδική Αραβία.

Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, δεν υπήρξαν θύματα, ενώ τα αεροσκάφη βρίσκονται υπό επισκευή και δεν καταστράφηκαν πλήρως.

Το περιστατικό αυξάνει σε τουλάχιστον επτά τον αριθμό των αεροσκαφών ανεφοδιασμού που έχουν πληγεί ή καταστραφεί, μετά και τη σύγκρουση δύο KC-135 την περασμένη Πέμπτη, η οποία προκάλεσε τη συντριβή ενός αεροσκάφους και τον θάνατο των έξι μελών του πληρώματος.

Πλήγμα drone στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη

Επίθεση μη επανδρωμένου εναέριου οχήματος έβαλε στο στόχαστρο τις πρωινές ώρες την αμερικανική πρεσβεία στη Βαγδάτη, δήλωσε ιρακινός ανώτερος αξιωματικός, ενώ δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου είδε μαύρο καπνό να υψώνεται από τη διπλωματική εγκατάσταση στην καρδιά της πρωτεύουσας του Ιράκ.

«Ένα drone έπληξε την πρεσβεία», είπε ο αξιωματικός στο AFP. Δεύτερο στέλεχος των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας επιβεβαίωσε την επίθεση εναντίον της εγκατάστασης.

Η επίθεση ακολούθησε δυο αεροπορικά πλήγματα στη Βαγδάτη κατά τη διάρκεια της νύχτας -δεν είναι γνωστό από ποιους έγιναν- που σκότωσαν δυο στελέχη ιρακινής ένοπλης οργάνωσης προσκείμενης στο Ιράν, των Ταξιαρχιών της Χεζμπολάχ, κατά πηγές στις δυνάμεις ασφαλείας.

Νεκρός σε αεροπορικό πλήγμα εναντίον οχήματος στην ανατολική Βαγδάτη

Μέλος συμμαχίας που επισήμως δεν υπάρχει πλέον, των Χασντ ας Σάαμπι («μονάδων λαϊκής κινητοποίησης»), σκοτώθηκε τα ξημερώματα σε αεροπορικό πλήγμα που έβαλε στο στόχαστρο το αυτοκίνητό του στο ανατολικό τμήμα της ιρακινής πρωτεύουσας, της Βαγδάτης, ανέφεραν στο Γαλλικό Πρακτορείο πηγές του στις δυνάμεις ασφαλείας του Ιράκ.

Αξιωματικός είπε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί πως αεροπορικό πλήγμα «στοχοποίησε το όχημα μέλους των Χασντ», πρώην συμμαχίας παραστρατιωτικών οργανώσεων προσκείμενων στο Ιράν, η οποία τυπικά είναι πλέον ενταγμένη στον ιρακινό στρατό.

Αξιωματούχος των πρώην παραστρατιωτικών είπε στο AFP πως το θύμα ανήκε στις Ταξιαρχίες της Χεζμπολάχ, ισχυρής ιρακινής οργάνωσης προσκείμενης στην Τεχεράνη.

Ισραηλινή επίθεση στο Λίβανο: Νεκροί 12 διασώστες, μαζικές εκκενώσεις

Τουλάχιστον 12 διασώστες, ανάμεσά τους γιατροί και νοσηλευτές, έχασαν τη ζωή τους στην πόλη Μπουργκ Καλαντίγια όταν το κέντρο πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης της πόλης δέχθηκε ισραηλινή αεροπορική επίθεση κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν επίσης πλήξει πολιτικές υποδομές, όπως δρόμους και γέφυρες. Η Ιερουσαλήμ διπλασίασε την αυτοανακηρυγμένη ζώνη εκκένωσης στον νότο, καλώντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να μετακινηθούν προς τα βόρεια, όπου οργανώσεις και το λιβανέζικο κράτος προσπαθούν να διαχειριστούν τη ροή των εκτοπισμένων.

Η κατάσταση στο Λίβανο είναι τεταμένη, με αδιάλλακτη ρητορική τόσο από το Ισραήλ όσο και από τη Χεζμπολάχ. Οι φόβοι αυξάνονται ότι μια ευρύτερη σύρραξη μπορεί να είναι αναπόφευκτη.

Εκκενώσεις στο κέντρο της Ντόχα μετά από απειλές κατά αμερικανικών συμφερόντων

Το Υπουργείο Εσωτερικών του Κατάρ ανακοίνωσε νωρίτερα ότι εκκενώνει ορισμένες περιοχές προληπτικά.

Δεν είναι ακόμα σαφές τι ακριβώς απειλεί την περιοχή, όμως το Κατάρ κατάφερε να αναχαιτίσει δύο πυραυλικές επιθέσεις που εκτοξεύτηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας και το πρωί.

Φαίνεται ότι ο στόχος είναι να προστατευτούν χώροι που φιλοξενούν αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα, μετά από δηλώσεις του Ιράν νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα ότι τέτοιοι χώροι είναι «νόμιμοι στόχοι».

Οι κάτοικοι έλαβαν ειδοποιήσεις στα κινητά τους για άμεση εκκένωση της κεντρικής περιοχής Μουσεϊρέμπ της Ντόχα, όπου βρίσκονται γραφεία εταιρειών όπως η Google και η American Express. Μάρτυρες ανέφεραν ότι κάποιοι κατευθύνθηκαν σε υπόγειους χώρους στάθμευσης για καταφύγιο.

Φρουροί έχουν τοποθετηθεί και στα γραφεία της Microsoft στο Κατάρ, ενώ το Reuters αναφέρει ότι οι αρχές εκκένωσαν μέρος μιας περιοχής που φιλοξενεί παραρτήματα έξι αμερικανικών πανεπιστημίων.

Παράλληλα, οι αμερικανικές πρεσβείες παραμένουν σε κίνδυνο. Αξιωματούχοι ασφαλείας στη Βαγδάτη αναφέρουν ότι η αποστολή εκεί δέχθηκε επίθεση, ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει δώσει εντολή στους μη απαραίτητους υπαλλήλους να εγκαταλείψουν το Ομάν.

Έκκληση της Χαμάς στο Ιράν να σταματήσει να βομβαρδίζει τις χώρες του Κόλπου

Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς, το οποίο συνεχίζει να βρίσκεται στην εξουσία στη Λωρίδα της Γάζας, κάλεσε σήμερα το Ιράν, με το οποίο έχει συμμαχική σχέση, να σταματήσει να πλήττει κράτη του Κόλπου σε αντίποινα για τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

«Τονίζοντας το δικαίωμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν να ανταποδώσει την επίθεση με όλα τα διαθέσιμα μέσα, όπως προβλέπουν οι διεθνείς κανόνες και το διεθνές δίκαιο, το κίνημα καλεί τους αδελφούς του στο Ιράν να μη βάζουν στο στόχαστρο τους γείτονές τους», ανέφερε η Χαμάς μέσω Telegram.

Ο πόλεμος μπαίνει στην τρίτη εβδομάδα

Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν εισέρχεται πλέον στην τρίτη εβδομάδα, με τις συγκρούσεις να επηρεάζουν ευρύτερα τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι 5.000 επιπλέον Αμερικανοί στρατιώτες και περισσότερα πολεμικά πλοία θα αναπτυχθούν στην περιοχή, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου κατά 20% από την αρχή της σύγκρουσης.

Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών προσφέρει αμοιβή 10 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες σχετικά με τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν και άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους.

Στο εσωτερικό του Ιράν πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις για την Ημέρα Αλ Κουντς, με διαδηλωτές να καίνε σημαίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ενώ μία γυναίκα σκοτώθηκε από έκρηξη κοντά στις συγκεντρώσεις, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης.

topontiki.gr

Ο Πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ δεν αποκλείει πλήγματα κατά στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη

Ο Πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ στη Γενεύη, Αλί Μπαχρεϊνί, δήλωσε στο Euronews ότι οποιαδήποτε στρατιωτική βάση «χρησιμοποιείται για την επίθεση κατά του Ιράν», συμπεριλαμβανομένων εκείνων σε ευρωπαϊκό έδαφος, θα μπορούσε να στοχοποιηθεί καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται.

«Επιτρέψτε μου να το ξεκαθαρίσω, οι στρατιωτικές μας δυνάμεις έχουν ανακοινώσει μια πολιτική [σύμφωνα με την οποία] οποιαδήποτε εγκατάσταση, οποιαδήποτε βάση χρησιμοποιείται για την επίθεση κατά του Ιράν θα αποτελούσε νόμιμο στόχο για τις στρατιωτικές μας δυνάμεις», δήλωσε ο Πρεσβευτής Μπαχρεϊνί στην ανταποκρίτριά μας Sasha Vakulina την Πέμπτη.

Όταν ερωτήθηκε εάν αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει τοποθεσίες που βρίσκονται στην Ευρώπη, ο Μπαχρεϊνί απάντησε: «Θα υπερασπιστούμε τη χώρα μας σύμφωνα με ό,τι χρειαζόμαστε για να καταστήσουμε τη χώρα μας ασφαλή και να διασφαλίσουμε ότι δεν υπάρχει επιθετικότητα εναντίον της χώρας μας».

Ο Μπαχρεϊνί αρνήθηκε επίσης ότι το Ιράν έχει επιτεθεί σε πολιτικούς στόχους στον Κόλπο, κατηγορώντας τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για αυτές τις επιθέσεις και λέγοντας ότι η Τεχεράνη επιδιώκει μόνο στρατιωτικούς στόχους.

«Δεν μπορώ να δεχτώ αυτόν τον ισχυρισμό», είπε ο Μπαχρεϊνί όταν ρωτήθηκε από τη Sasha σχετικά με τις ιρανικές επιθέσεις σε κατοικημένες περιοχές στα ΗΑΕ, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ.

«Οι στρατιωτικές μας δυνάμεις έχουν λάβει οδηγίες να στοχεύουν αποκλειστικά στρατιωτικές βάσεις που χρησιμοποιούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον της χώρας μας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το Ιράν έχει στείλει «ένα πολύ σαφές μήνυμα στις γειτονικές μας χώρες ότι είμαστε φίλοι, ανήκουμε στην ίδια οικογένεια».

Πρέπει κάποια στιγμή στα Χανιά και στην Κρήτη να συζητήσουμε σοβαρά, αξίζει να έχουμε αμερικάνικες βάσεις;

Μήπως ήρθε η ώρα στα Χανιά και στην Κρήτη πέρα από οποιεσδήποτε ιδεολογικές παρωπίδες να συζητήσουμε με στοιχεία και δεδομένα για την πραγματική αξία των βάσεων της Σούδας;

Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν κατάφερε να καταρρίψει πολλές βεβαιότητες. Μία από αυτές ήταν ότι οι βάσεις λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας του νησιού και της χώρας. Στην πραγματικότητα αυτό που φανερώνεται είναι ότι όχι μόνο δεν προστατεύουν αλλά αποτελούν και στόχο, μετατρέποντας το νομό των Χανίων και την Κρήτη σε μέρος του πολέμου. Το βλέπουμε όπως εξελίσσεται: Μεταφορές πυραυλικών συστημάτων σε διάφορα σημεία στα Χανιά αλλά και περιμετρικά του νησιού για να προστατέψουν το νησί από ενδεχόμενη πυραυλική επίθεση, μεταφορά αυτόνομων ρομποτικών συστημάτων που επιθεωρούν τον κόλπο της Σούδας για υποβρύχιες απειλές, κατάσκοποι από διάφορες χώρες που συλλέγουν υλικό για χώρες που έχουν ως στόχο τις βάσεις.

Και το ερώτημα που τίθεται ευλόγως είναι, ποια είναι τα πραγματικά οφέλη από την ύπαρξή των βάσεων;

Σε οικονομικό επίπεδο, τα οφέλη είναι κατ’ ουσία πενιχρά. Σύμφωνα με τα στοιχεία των ίδιων των βάσεων και την έρευνα που διεξάγαμε μέσω της χρήσης των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης Claude και Gemini, η αμερικάνικη βάση συνεισφέρει περίπου 35 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση που αφορά τις αμοιβές περίπου 400 Ελλήνων πολιτών, συμβάσεις παροχής υπηρεσιών και συντήρησης και προμήθειες καταναλωτικών αγαθών και δομικών υλικών από προμηθευτές των Χανίων και της Κρήτης

Επίσης ένα επιπλέον έσοδο έρχεται μέσα από συμβάσεις που υπογράφονται με ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες για έργα που πραγματοποιούνται στις βάσεις, όπως το έργο κατασκευής Διακλαδικού Κέντρου Επεξεργασίας Μετακινήσεων που κατοχωρώθηκε τον Μάη του 2025 ύψους 43,91 εκ. ευρώ.

Τέλος, έσοδα παράγουν και οι ελλιμενισμοί πολεμικών πλοίων και αεροπλανοφόρων αφού ένα πλήρωμα 4.000 με 5.000 ναυτών διοχετεύουν στην τοπική αγορά ποσά που υπερβαινουν το 1 με 1,5 εκ. ευρώ ανά επίσκεψη.

Χονδρικά το οικονομικό όφελος της τοπικής κοινωνίας από την ύπαρξη των βάσεων αντιστοιχεία σε περίπου 45 με 50 εκατομμύρια ευρώ ετησίως όπου με την εφαρμογή ενός πολλαπλασιαστή διαρροοών το όφελος προσεγγίζει τα 65 περίπου εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Τώρα, ένα ποσό ύψους 65 εκ. ευρώ μοιάζει μεγάλο. Όμως όταν βλέπουμε αυτό το ποσό στην κλίματα της οικονομίας της Κρήτης είναι ουσιαστικά πολύ μικρό. Η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΕΠ) της Περιφέρειας Κρήτης για το έτος 2023 διαμορφώθηκε, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στα 10.068 εκατομμύρια (10,06 δισεκατομμύρια) κι ως εκ τούτου τα έσοδα από τις δραστηριότητες των βάσεων στη Σούδα αντιστοιχούν σε λιγότερο από 1% του συνολικού ΑΕΠ της Κρήτης!

Σε επίπεδο νομού το ποσοστό είναι μεγαλύτερο και προσεγγίζει το 3% με 4%, όμως και πάλι είναι ασήμαντο σε σχέση λ.χ. με τη συμβολή του τουρισμού που φτάνει το 50%.

Άραγε, αξίζει να διακινδυνεύεται το 99% της οικονομίας του νησιού για το 1% που έχει όφελος από τις βάσεις;

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι το κλείσιμο βάσεων αρχικά προκαλούν ένα οικονομικό σοκ. Και είναι λογικό. Υπάρχει απώλεια θέσεων εργασίως και μία πτώση στην κατανάλωση τη στιγμή όπου για να χρησιμοποιηθεί η γη των βάσεων χρειάζονται εκτεταμένα, χρονοβόρα και δαπανηρά έργα περιβαλλοντικής εξυγίανσης. Ειδικά για τη βάση της Σούδας δε φαίνεται να υπάρχουν στις Συμφωνίες που έχουν υπογραφεί ασφαλιστικές δικλείδες σε σχέση με το περιβάλλον ούτε κάποιος όρος για καθαρισμό της περιοχής εφόσον φύγουν από την περιοχή.

Όμως οι ίδιες μελέτες αποτυπώνουν ότι σε μεσομακροπρόθεση πορεία και με σωστό προγραμματισμό τα οφέλη είναι τεράστια.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βάση Presidio στο Σαν Φρανσίσκο ή το Moffett Field στη Silicon Valley, τα οποία μετά το κλείσιμό τους προσέλκυσαν ιδιωτικές επενδύσεις, κέντρα έρευνας, τουριστικές εγκαταστάσεις και βιομηχανίες αιχμής, επιφέροντας αύξηση της συνολικής ευημερίας της περιοχής.

Η Οκινάουα της Ιαπωνίας παρέχει τα πιο αυστηρά οικονομικά δεδομένα. Η περιφερειακή κυβέρνηση της Οκινάουα έχει τεκμηριώσει τι συμβαίνει όταν η στρατιωτική γη επιστρέφει σε πολιτική χρήση. Η συνοικία Naha Shintoshin, η οποία επεστράφη το 1987, από την παραγωγή 5,2 δισεκατομμυρίων γιεν ετησίως ως στρατιωτική εγκατάσταση έφτασε τα 163,4 δισεκατομμύρια γιεν σε πολιτική οικονομική δραστηριότητα — μια αύξηση 32 φορές. Η απασχόληση εκτινάχθηκε από τις 160 στις πάνω από 15.000 θέσεις εργασίας. Η περιοχή Kuwae/Kitamae στο Chatan πέτυχε 108πλάσια αύξηση της οικονομικής παραγωγής μετά τη μετατροπή.

Ο καθηγητής Maedomari Hiromori του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Οκινάουα δήλωσε κατηγορηματικά:

«Δεν έχει υπάρξει ούτε μία περίπτωση αποτυχίας στην επαναχρησιμοποίηση επιστραφείσας στρατιωτικής γης στην Οκινάουα».

Πόλεις όπως η Χαϊδελβέργη, το Μπάμπεργκ και το Σβάινφουρτ ήρθαν αρχικά αντιμέτωπες με σημαντικές απώλειες εσόδων — η Χαϊδελβέργη εκτίμησε απώλεια 25 εκατομμυρίων δολαρίων ετησίως. Ωστόσο, μια οικονομετρική μελέτη του RWI Essen που εξέτασε 298 γερμανικές κοινότητες διαπίστωσε ότι το κλείσιμο των βάσεων είχε «μόνο οριακό αντίκτυπο στην τοπική κοινότητα» — οι επιπτώσεις ήταν λιγότερο σοβαρές από ό,τι προβλεπόταν, αρκετά εντοπισμένες και εν μέρει αντισταθμίστηκαν από άλλη οικονομική δραστηριότητα. Η Χαϊδελβέργη μετατρέπει τώρα 180 εκτάρια πρώην στρατιωτικής γης στην «Πόλη της Γνώσης του Αύριο», με 10.000 προγραμματισμένους κατοίκους και 5.000–6,000 θέσεις εργασίας. Έρευνα της RAND Corporation για το κλείσιμο βάσεων στην Καλιφόρνια κατέληξε σε ταυτόσημα συμπεράσματα.

Το Ελληνικό στην Αθήνα, μια πρώην αμερικανική αεροπορική βάση που μετατράπηκε σε πολιτικό αεροδρόμιο και στη συνέχεια σε ολυμπιακό χώρο, υφίσταται τώρα το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη. Η Lamda Development επενδύει 8 δισεκατομμύρια ευρώ σε 6,2 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα, προβλέποντας 85.000 νέες θέσεις εργασίας και συνεισφορά 2,4% στο ΑΕΠ της Ελλάδας — αν και τα μεγέθη αυτά παραμένουν μελλοντικές προβλέψεις, με την παράδοση της Φάσης 1 να αναμένεται έως το 2026–2027.

Η Σούδα διαθέτει ανυπέρβλητα συγκριτικά πλεονεκτήματα, χάρη στη φυσική γεωμορφολογία της και το βάθος των υδάτων της. Εάν απουσίαζε η αναγκαιότητα εξυπηρέτησης στρατιωτικών σκοπών των αμερικάνικων βάσεων, μεγάλο τμήμα της περιοχής του Ακρωτηρίου και ο λιμένας της Σούδας θα μπορούσαν να μετασχηματιστούν ριζικά. Η στρατηγική θέση της Κρήτης, ακριβώς πάνω στον κεντρικό άξονα που ενώνει το Σουέζ με το Γιβραλτάρ, καθιστά τον χώρο ιδανικό για τρεις αλληλοτροφοδοτούμενους πυλώνες ανάπτυξης: τη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα (logistics), τον μαζικό τουρισμό κρουαζιέρας, και την αστική καινοτομία.

Εάν τα στρέμματα της βάσης παραχωρούνταν για εμπορική χρήση, η Σούδα θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα MegaPort Εμπορευματοκιβωτίων (Container Terminal). Το τεράστιο βάθος του κόλπου, το οποίο σήμερα χρησιμοποιείται για να φιλοξενεί πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα, προσφέρει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που σπανίζει στην Ευρώπη: τη δυνατότητα ασφαλούς ελλιμενισμού των γιγαντιαίων εμπορικών πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (Ultra Large Container Vessels – ULCVs), τα οποία απαιτούν μεγάλα βυθίσματα.

Με δεδομένο ότι η Σούδα, απαλλαγμένη από στρατιωτικούς περιορισμούς, θα μπορούσε λόγω της χωρητικότητάς της να προσελκύσει πάνω από 1.000.000 έως 1.500.000 επιβάτες ετησίως (όπως επιδιώκει το master plan του Πειραιά), ο αναλογικός οικονομικός αντίκτυπος στην οικονομία των Χανίων θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 150 έως 200 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, απλώς και μόνο από τον κλάδο της κρουαζιέρας.

Η Μύκονος και η Σαντορίνη υποδέχθηκαν το 2024 περίπου 1,29 και 1,35 εκατομμύρια επιβάτες αντίστοιχα, παρότι υστερούν δραματικά σε φυσικές λιμενικές υποδομές συγκριτικά με τον κόλπο της Σούδας. Συνεπώς, η εκτίμηση αποτυπώνει το θεωρητικό «ταβάνι» του λιμανιού, αν λειτουργούσε αμιγώς τουριστικά.

Με όλα αυτά είναι ξεκάθαρο ότι οι λόγοι διατήρησης των βάσεων δε μπορούν να είναι οικονομικοί αφού άλλες δραστηριότητες θα μπορούσαν να παράγουν πολλαπλάσια οφέλη.

Αν δεν είναι όμως οικονομικοί, είναι λόγοι ασφαλείας; Εκπληρώνουν το στόχο να λειτουργούν ως μία εγγύηση ασφαλείας των ΗΠΑ από ενδεχόμενες επιθέσεις που μπορεί να δεχθεί η Ελλάδα; Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν δείχνει πως όχι. Οι βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή γύρω από το Ιράν αποτέλεσαν τους πρώτους και κύριους στόχους των επιθέσεων των Ιρανών τη στιγμή όπου οι ΗΠΑ φάνηκαν ανίκανες να προστατέψουν τις βάσεις και τις χώρες που τις φιλοξενούσαν.

Αν η αποτρεπτική ικανότητα δεν λειτούργησε κατά του Ιράν — αν βάσεις σε 11 χώρες δέχθηκαν πλήγματα χωρίς αποτελεσματική αναχαίτιση — γιατί θα λειτουργήσουν κατά της Τουρκίας που οι ΗΠΑ θεωρούν μάλιστα και συμμαχική χώρα; Μια εγγύηση ασφαλείας αξίζει μόνο αν είναι αξιόπιστη. Είναι αξιόπιστη η εγγύηση ασφαλείας που προσφέρουν οι ΗΠΑ;

Την ίδια στιγμή μία ενδεχόμενη επίθεση στη Σούδα — ή ακόμα και η αντίληψη κινδύνου — μπορεί να προκαλέσει ζημιά στον τουρισμό δεκάδες φορές μεγαλύτερη από τη συνεισφορά της βάσης. Και αυτό δεν είναι ένα φανταστικό σενάριο. Η βάση της Σούδας έχει αναφερθεί ως πιθανός στόχος τόσο από τη Ρωσία όσο και από το Ιράν ενώ πολλοί διεθνείς αναλυτές όπως μεταξύ άλλων, o πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μ. Μπράιζα αναφέρονται στην πιθανότητα η Σούδα να αποτελέσει στόχο.

Στα Χανιά λοιπόν οφείλουμε να κάνουμε αυτή τη συζήτηση πέρα από ιδεολογικές παρωπίδες. Αν πριν τον πόλεμο, η βάση παρουσιαζόταν ως «αόρατη εγγύηση ασφαλείας», αυτή η εικόνα πλέον φαντάζει πλασματική.

Το πραγματικό ερώτημα που θα πρέπει να θέσουμε είναι: «Πόσο ακριβά πληρώνει η Κρήτη για να φιλοξενεί μια εγκατάσταση που, αντί να την προστατεύει, εν δυνάμει τη μετατρέπει σε στόχο;»

Κι αν κι εφόσον οι διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας δεν επιτρέπουν προς το παρόν στις βάσεις να φύγουν τι επιπλέον διασφαλίσεις πρέπει η Ελλάδα να ζητήσει από τις ΗΠΑ; Πώς μπορεί να αντισταθμιστεί η πιθανή ζημιά στην οικονομία του νησιού από την ύπαρξη των βάσεων; Οι ΗΠΑ πρότιθονται να αναλάβουν να πληρώσουν το οικονομικό κόστος από τις οικονομικές συνέπειες που μπορεί να έχει η στοχοποίηση των βάσεων;

Πριν 40 και πλέον χρόνια, ο τότε διευθυντής του ΟΗΕ στην Ελλάδα Τεό Λουάρ, την ημέρα που εγκαινιάστηκε το Διεθνές Ακρωτήρι Ειρήνης που είχε δημιουργήσει ο Μητροπολίτης Κισσάμου και Σελίνου Ειρηναίος Γαλανάκης, είχε πει:

«Λαέ της Κρήτης, ο δρόμος της ειρήνης δεν είναι εύκολος, αλλά λαμβάνοντας υπόψη την εναλλακτική λύση, τον ΠΟΛΕΜΟ, είναι ο μόνος δρόμος».

Σήμερα, κι ενώ η Κρήτη μοιάζει όσο κοντά στον πόλεμο εδώ και πολλές δεκαετίες, αυτά τα λόγια αποδεικνύονται πέρα για πέρα αληθινά. Εμείς τώρα, πρέπει να κληθούμε να σκεφτούμε ξανά:

Τελικά, αξίζει να έχουμε αμερικάνικες βάσεις;

Εκδήλωση προς τιμήν του μουσικού Γιώργου Καλούτση από τον Φιλολογικό Σύλλογο Χανίων

Ο Φιλολογικός Σύλλογος Χανίων «Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ» διοργανώνει εκδήλωση προς τιμήν του μουσικού Γιώργου Καλούτση, στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων «Τιμώντας τα Χανιά και τους ανθρώπους τους».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026 και ώρα 7.00μμ στην αίθουσα του Συλλόγου.

Θα μιλήσει ο Γιάννης Γιαννακάκης, μουσικός και Αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Χανίων.

Η Άννα Μακράκη Καρέλα, δημοσιογράφος και πρώην Διευθύντρια της ΕΡΤ Χανίων, θα συνομιλήσει με τον τιμώμενο για γεγονότα της ζωής του.

Στην εκδήλωση συμμετέχει το φωνητικό σύνολο CANDIUS FIRMUS του Δήμου Χανίων, με διευθυντή τον μουσικό Νίκο Περάκη.

Στη Βουλή τα αιτήματα των συνταξιούχων της Κρήτης

Κοινή Αναφορά κατέθεσαν στη Βουλή οι βουλευτές Χάρης Μαμουλάκης και Γιώργος Γαβρήλος, φέρνοντας στο προσκήνιο το ψήφισμα της Παγκρήτιας Σύσκεψης Συνταξιούχων Σωματείων Κρήτης με στόχο τη διεκδίκηση καλύτερων συνθηκών για τους συνταξιούχους του νησιού.

Ο Χάρης Μαμουλάκης, Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, και ο Γιώργος Γαβρήλος, Τομεάρχης Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης, κατέθεσαν την Αναφορά προς τον Υπουργό Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης, συνοδευόμενη από το σχετικό δελτίο τύπου της Ένωσης Συνταξιούχων ΙΚΑ Νομού Ηρακλείου.

Το ψήφισμα που μεταφέρθηκε στη Βουλή προέρχεται από την Παγκρήτια Σύσκεψη Συνταξιούχων Σωματείων Κρήτης και περιλαμβάνει σειρά διεκδικήσεων για τους συνταξιούχους της Κρήτης. Μεταξύ των αιτημάτων περιλαμβάνονται η διασφάλιση καλύτερων συνθηκών διαβίωσης, αυξήσεις στις συντάξεις, η αντιμετώπιση της ακρίβειας, η ενίσχυση των δημοσίων υπηρεσιών καθώς και η αναβάθμιση του κοινωνικού κράτους και του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση των δύο τομεαρχών του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ έρχεται να αναδείξει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η συνταξιούχοι στην Κρήτη, μεταφέροντας στη Βουλή τις αποφάσεις των σωματείων του νησιού.

Επίκαιρα θέματα: Ήγγικεν η ώρα

Του Δημήτρη Κ. Τυραϊδή *

Με τον γενικευμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή ο καπνός από τα αποκαΐδια των καμένων σπιτιών κι όχι μόνο πλησιάζει με γρήγορο ρυθμό και στον δικό μας γαλανό και ξάστερο ουρανό και τείνει να τον καλύψει απ’ άκρη σ’ άκρη, χωρίς βέβαια να φταίμε εμείς σε τίποτα, κρύβοντας τον ήλιο της ειρήνης που τώρα λάμπει ζεσταίνοντας με τις ζείδωρες ακτίνες του τη χώρα μας. Που κάτι τέτοιο δεν πρέπει βέβαια να το αφήσουμε να συμβεί.

Γνωρίζομε πολύ καλά πως τα μαύρα σύννεφα του πολέμου δεν ρίχνουν βροχή μήτε και τριαντάφυλλα, ξερνούν φωτιά και σίδερο σκορπώντας παντού τον όλεθρο, το θάνατο και την καταστροφή.

Όμως ο κίνδυνος να εμπλακούμε άθελά μας και εμείς στη δίνη του εν λόγω πολέμου είναι υπαρκτός και η αιτία θα είναι οι ξένες πολεμικές βάσεις που είναι εγκατεστημένες πριν από πολλά χρόνια στον ελληνικό χώρο και για ξένα συμφέροντα.

Ο εχθρός δεν θα μας κάνει τη χάρη γιατί δεν εμπλεκόμαστε ως Έλληνες στον πόλεμο, θα μας χτυπήσουν ανελέητα και πολλά μέρη της χώρας μας που μοιάζουν σαν παράδεισος θα μετατραπούν σε πυρακτωμένη κόλαση που πάνω της θα καγχάζουν χορεύοντας διαόλοι.

Ειδικότερα η Κρήτη μας, ετούτος ο επίγειος παράδεισος θα φαντάζει σαν σκιάχτρο και σαν ξεπουπουλιασμένο πουλί. Πιστεύω ότι κανένας δεν χαίρεται για την ζοφερή κατάσταση που έχει απλωθεί γύρω μας. Όλοι οι Έλληνες προσευχόμαστε να σταματήσει εδώ το κακό, γιατί αν χτυπήσουν τις βάσεις οι της απέναντι πλευράς, θα αναγκαστούν και οι απ’ την εδώ, οι σύμμαχοί μας να απαντήσουν σέρνοντας και την χώρα μας στον χορό του πολέμου και κανένας δεν μπορεί να μαντέψει ποιο θα είναι το τίμημα που θα πληρώσουμε.

Τώρα όλοι γνωρίζουμε ότι από καταβολής κόσμου τα δυνατά έθνη επιδίωκαν και επιδιώκουν να κατακτήσουν όσο πιο πολλά εδάφη μπορούν σκοτώνοντας χωρίς έλεος τα αδύνατα, αφανίζοντας τα από προσώπου γης.

Εμείς οι μεγαλύτεροι σε ηλικία τα βλέπουμε ακόμα τα σημάδια από τις πληγές που άνοιξαν οι λόγχες των κατακτητών στη χώρα μας, δεν έχουν επουλωθεί ακόμα, εμείς τα διακρίνουμε πολύ καθαρά. Δεν πρέπει όμως να αφήσουμε την σκόνη από την σκαπάνη του αδυσώπητου χρόνου να τα κουκουλώσει. Επιβάλλεται να τα δείχνουμε στις νεότερες γενιές για να μαθαίνουν πόσο σκληροί και ανελέητοι είναι οι κατακτητές.

Δεν είμαι στρατιωτικός αναλυτής, ένας απλός Έλληνας είμαι αλλά όταν άκουσα πως η κυβέρνηση έστειλε αεροπλάνα και μια φρεγάτα για την θωράκιση των συνόρων της Κύπρου μας δάκρυσα από χαρά και υπερηφάνεια λέγοντας, αρκετά παιδιά μας είναι θαμμένα στο ιερό κι αιματοβαμμένο χώμα της Μεγαλονήσου, δεν πρέπει να αφήσουμε να βεβηλώσουν τους τάφους τους οι βάρβαροι.

Θωρακίστε με ότι πιο σύγχρονα όπλα την άμυνα της πολύπαθης χώρας μας. Πολλοί είναι εκείνοι που καραδοκούν όχι μόνο να αλλάξουν τα σύνορα μας αλλά αν μπορούσαν θα αφάνιζαν ως έθνος από προσώπου γης. Άλλωστε δεν είναι κάτι το καινούργιο αυτό που επισημαίνω, ορισμένοι λαοί το σύνδρομο της επεκτασιμότητας της χώρας τους κυλάει μέσα στις φλέβες τους και ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται.

Άκουσα απ’ όλα τα ΜΜΕ ότι ένας αξιωματούχος Ιρανός, ότι αν η Ευρωπαϊκή ένωση προβεί με οποιονδήποτε τρόπο εναντίων στην πατρίδα του θα το εκλάβουν ως εχθρική ενέργεια με ότι αυτό συνεπάγεται. Τώρα το τι θα πράξει η Ευρωπαϊκή ένωση δεν είμαι εγώ εκείνος που θα το υποδείξω, αυτό είναι δουλειά των κυβερνώντων των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και η Κύπρος είναι μέλος της. Εγώ πιστεύω ότι τώρα είναι η ώρα που πρέπει να δείξουν πόσο ενωμένη κι αποφασιστική είναι η Ευρωπαϊκή ένωση. Ίδωμεν.

Επίσης, εκείνο που θέλω να επισημάνω είναι ότι όλοι πρέπει να βοηθήσουμε με όποιον τρόπο μπορεί ο καθένας κι από το δικό του μετερίζι για την ακεραιότητα του νησιού μας. Ας μην ξεχνάμε τα δεινά που βίωσε ο αδελφός Κυπριακός λαός με την εισβολή του Αττίλα. Δεν έφυγε. Εκεί είναι θρονιασμένος και καραδοκεί το λάθος που θα κάνουμε να το εκμεταλλευτεί στο έπακρον. Δεν πρέπει να του δώσουμε δεύτερη ευκαιρία να το πραγματοποιήσει. Και ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται.

Τέλος ορισμένοι γραφιάδες από την πέρα μπάντα, χρόνια και χρόνια τώρα επιδιώκουν να αλλοιώσουν την ιστορία της ένδοξης χώρας μας. Αυτούς πρέπει, καλύτερα επιβάλλεται, να τους σταματήσουμε να γράφουν αναλήθειες. Ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος αυτό είναι δουλειά των ιστορικών μας. Αυτό λέω εγώ, να μην επιτρέψουμε τους σκόρπιους από ανατολίτικες φυλές να καμαρώνουν πως είναι Έλληνες όπως καμαρώνουν οι Σλάβοι πως είναι απόγονοι του Μέγα Αλέξανδρου.

* συγγραφέας – ποιητής
μέλος της Παγκοσμίου Ενώσεως Ελλήνων Λογοτεχνών,
μέλος των Πνευματικών Δημιουργών νομού Χανίων
και άλλων πολλών πολιτιστικών συλλόγων

Τζον Μιρσχάιμερ: «Οι ΗΠΑ έπεσαν στην παγίδα — δεν υπάρχει στρατηγική εξόδου από τον πόλεμο με το Ιράν» | Βίντεο

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σικάγο αναλύει τα στρατηγικά αδιέξοδα του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, τον κίνδυνο παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και την αποτυχία της αεροπορικής ισχύος ως μέσου αλλαγής καθεστώτος

Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, εξελίσσεται σε πόλεμο φθοράς χωρίς ορατή στρατηγική εξόδου. Η κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο, οι απειλές κλεισίματος των Στενών του Χορμούζ, τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές και μονάδες αφαλάτωσης, καθώς και η αποδυνάμωση αμερικανικών ραντάρ στην περιοχή, συνθέτουν ένα σκηνικό που ο Τζον Μιρσχάιμερ — καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους μελετητές γεωστρατηγικής — χαρακτηρίζει ως στρατηγικό αδιέξοδο με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.

Πώς οι ΗΠΑ μπήκαν στον πόλεμο: Η «παγίδα» του Νετανιάχου

Για τρεις δεκαετίες, το Πεντάγωνο αντιστάθηκε ενεργά στις πιέσεις του Ισραήλ για στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν. Από τον Ομπάμα μέχρι τον Μπάιντεν, κανένας πρόεδρος δεν είχε ενδώσει. «Κανένας από τους προκατόχους του Τραμπ δεν πήρε το δόλωμα όταν οι Ισραηλινοί προσπάθησαν να μας παγιδέψουν σε πόλεμο εναντίον του Ιράν», αναφέρει ο Μιρσχάιμερ. Υπενθυμίζει πως τον τελευταίο χρόνο της προεδρίας Μπάιντεν, το 2024, το Ισραήλ επιχείρησε δύο φορές — τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο — να παρασύρει τις ΗΠΑ σε σύγκρουση, χωρίς αποτέλεσμα.

Ο Τραμπ ήταν ο πρώτος που ενέδωσε. Κατά τον δωδεκαήμερο πόλεμο τον Ιούνιο του 2025, που ξεκίνησε μονομερώς από το Ισραήλ στις 13 Ιουνίου, οι ΗΠΑ βομβάρδισαν τρεις πυρηνικούς στόχους στο Ιράν στις 22 Ιουνίου — μια μονοήμερη επιχείρηση που ο Τραμπ χαρακτήρισε ως νίκη. «Φαινόταν σαν να βάζει μόνο τον αστράγαλο στο νερό», σημειώνει ο Μιρσχάιμερ. Αυτό άλλαξε ριζικά στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ — αυτό που ο καθηγητής αποκαλεί «tag team» — εξαπέλυσαν κοινή επίθεση κατά του Ιράν.

«Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, που εργάζεται υπερωριακά εδώ και κυριολεκτικά δεκαετίες για να πείσει τις ΗΠΑ να επιτεθούν στο Ιράν για λογαριασμό του Ισραήλ, τελικά πέτυχε τον στόχο του με τον Τραμπ.»

Ο Μιρσχάιμερ εκτιμά πως ο Νετανιάχου πούλησε στον Τραμπ την ιδέα ότι το ιρανικό καθεστώς ήταν εύθραυστο και πως μια επιχείρηση αποκεφαλισμού θα οδηγούσε σε αλλαγή καθεστώτος και σε μια φιλοαμερικανική, φιλοϊσραηλινή κυβέρνηση. «Ο Τραμπ δεν περιβάλλεται ακριβώς από σοφούς συμβούλους — με εξαίρεση τον στρατηγό Κέιν — που θα του έλεγαν κάτι διαφορετικό», σημειώνει.

Αναφορικά με τον Νετανιάχου, ο Μιρσχάιμερ θέτει δύο πιθανά σενάρια: είτε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός κατανοούσε εξαρχής πως μια αστραπιαία νίκη ήταν ανέφικτη και επεδίωκε συνειδητά να παγιδεύσει τον Τραμπ σε παρατεταμένο πόλεμο, είτε αυτοπαγιδεύτηκε πιστεύοντας τα δικά του επιχειρήματα περί αδύναμου ιρανικού καθεστώτος. «Μερικές φορές, όταν οι άνθρωποι επαναλαμβάνουν συγκεκριμένα επιχειρήματα, αρχίζουν να τα πιστεύουν οι ίδιοι», παρατηρεί.

Ο στρατηγός Κέιν: Ο αρχηγός που προειδοποίησε

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Μιρσχάιμερ στον στρατηγό Κέιν, τον πρόεδρο των Αρχηγών Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ. Ο Τραμπ απέλυσε τον στρατηγό Μπράουν τον Ιανουάριο του 2025 και ανακάλεσε τον Κέιν από τη σύνταξη — αξιωματικός μόλις τριών αστέρων, που ο Τραμπ προήγαγε σε τεσσάρων αστέρων και τοποθέτησε επικεφαλής. «Δεδομένου ότι χρωστούσε τη θέση του στον Τραμπ, θα περίμενε κανείς να λέει στον πρόεδρο αυτά που ήθελε να ακούσει», σημειώνει ο Μιρσχάιμερ. «Αντιθέτως, ο Κέιν κατέστησε σαφές πριν από τις 28 Φεβρουαρίου ότι δεν υπήρχε βιώσιμη στρατιωτική επιλογή.»

Ο Μιρσχάιμερ θεωρεί πως η εμφανής δυσφορία του Κέιν κάθε φορά που εμφανίζεται μπροστά στις κάμερες έχει απλή εξήγηση: «Γνώριζε από την αρχή ότι αυτό δεν θα πήγαινε όπως νόμιζαν ο Τραμπ και ο Νετανιάχου.»

Σημειώνει επίσης ότι ο Κέιν εκφράζει σεβασμό για τη στρατηγική ικανότητα του Ιράν — σε αντίθεση με τον Χάγκσεθ και τον Τραμπ, που μιλούν για τους Ιρανούς με περιφρόνηση.

Η στρατηγική του Ιράν: Οικονομικό πλήγμα αντί μετωπικής σύγκρουσης

Αντί να αναμετρηθεί κατά μέτωπο με την αμερικανική στρατιωτική ισχύ, το Ιράν ακολουθεί μια μεθοδική στρατηγική αποσταθεροποίησης του οικονομικού μηχανισμού στον Κόλπο και παγκοσμίως. Διαθέτει, σύμφωνα με τον Μιρσχάιμερ, ένα τεράστιο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς και drones που μπορούν να πλήξουν τα κράτη του Κόλπου — τα οποία αποτελούν «πλούσιο περιβάλλον στόχων» — καθώς και πυραύλους και drones μεγάλου βεληνεκούς ικανά να χτυπήσουν το Ισραήλ.

«Στις αρχές του πολέμου, οι Ιρανοί επικεντρώθηκαν κυρίως σε αμερικανικές εγκαταστάσεις και στα κράτη του Κόλπου. Ανακοίνωσαν όμως ότι αρχίζουν να μετατοπίζουν τη δράση τους και θα εστιάσουν πλέον περισσότερο στο Ισραήλ», αναφέρει. Το πρόβλημα, εξηγεί, είναι πως οι αμυντικοί πύραυλοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι πεπερασμένοι, και η αποτελεσματικότητά τους μειώνεται με τον χρόνο αντί να αυξάνεται.

«Έχουμε μια κατάσταση στον Κόλπο και στο Ισραήλ όπου οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα να πλήττουν όλες αυτές τις χώρες για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα γι’ αυτό.»

Η κλίμακα της κλιμάκωσης: Από βομβαρδισμούς σε ενεργειακό πόλεμο

Σύμφωνα με τον Μιρσχάιμερ, αν δεν βρεθεί έξοδος, οι ΗΠΑ θα ανεβούν στην «κλίμακα κλιμάκωσης»: στοχοποίηση αστικών περιοχών, πετρελαϊκών υποδομών και μονάδων αφαλάτωσης. Η κυβέρνηση Τραμπ, σημειώνει, έχει ήδη ζητήσει από τους Ισραηλινούς να μείνουν μακριά από τις μονάδες αφαλάτωσης, αναγνωρίζοντας τις ανθρωπιστικές συνέπειες. Πόλεις όπως το Ριάντ εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από αφαλάτωση.

Αλλά κάθε κλιμάκωση, τονίζει, θα συναντήσει αντίστοιχη αντίδραση. «Αν πάμε εναντίον ενεργειακών υποδομών στο Ιράν, οι Ιρανοί θα πάνε εναντίον ενεργειακών υποδομών στα κράτη του Κόλπου. Αν πάμε εναντίον μονάδων αφαλάτωσης, θα κάνουν το ίδιο σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το ίδιο το Ισραήλ», λέει. Η ιστορική εμπειρία, προσθέτει, δείχνει ότι δεν υπάρχει κυριαρχία στην κλιμάκωση — οι Ιρανοί έχουν ισχυρά χαρτιά.

Το ιστορικό δίδαγμα: Η αεροπορική ισχύς δεν φέρνει αλλαγή καθεστώτος

Ο Μιρσχάιμερ παρουσιάζει μια σειρά ιστορικών παραδειγμάτων που αποδεικνύουν, κατά τον ίδιο, την αποτυχία των αεροπορικών επιχειρήσεων ως μέσου κατάρρευσης κυβερνήσεων. Από τη Βόρεια Κορέα μέχρι το Βιετνάμ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ακόμη και μαζικοί βομβαρδισμοί αμάχων δεν οδήγησαν σε παράδοση. «Μπορείς να δολοφονήσεις τεράστιους αριθμούς αμάχων και δεν λειτουργεί. Το ιστορικό αρχείο είναι εξαιρετικά σαφές σε αυτό», τονίζει.

Αναφέρει χαρακτηριστικά πως η πρώτη νύχτα εμπρηστικών βομβαρδισμών στο Τόκιο, στις 10 Μαρτίου 1945, σκότωσε περισσότερους Ιάπωνες από ό,τι η Χιροσίμα ή το Ναγκασάκι μεμονωμένα — κι όμως η Ιαπωνία δεν παραδόθηκε μέχρι τον Αύγουστο, και αυτό, κατά τον ίδιο, οφείλεται περισσότερο στην είσοδο των Σοβιετικών στον πόλεμο στις 8 Αυγούστου παρά στις ατομικές βόμβες.

«Εδώ βρισκόμαστε στο Ιράν. Δεν πρόκειται να στείλουμε χερσαίες δυνάμεις. Θα βασιστούμε στην αεροπορική ισχύ. Το ιστορικό αρχείο καθιστά αδιαμφισβήτητα σαφές ότι αυτό είναι σχεδόν αδύνατο να πετύχει.»

Τι θέλει το Ιράν: Κυρώσεις, αποζημιώσεις, εγγυήσεις ασφαλείας

Η πλευρά που σπανίως αναλύεται στα δυτικά μέσα, σημειώνει ο Μιρσχάιμερ, είναι τι θέλει το Ιράν. «Οι Ιρανοί βρίσκονται στη θέση του οδηγού. Ο πόλεμος παίζει υπέρ τους. Κατάλαβαν ότι έχουν μόχλευση επί των ΗΠΑ και του Ισραήλ», αναφέρει. Για να δεχτεί ανακωχή, το Ιράν θα απαιτήσει, εκτιμά, σημαντική άρση κυρώσεων, πιθανόν αποζημιώσεις, και κάποιου είδους εγγύηση ότι δεν θα δεχτεί νέα επίθεση. «Σε λιγότερο από έναν χρόνο, το Ιράν έχει δεχτεί δύο επιθέσεις από το tag team. Δεν θέλουν τρίτο πόλεμο», επισημαίνει.

Η κυβέρνηση Τραμπ, από την πλευρά της, αντιμετωπίζει πίεση λόγω των ενδιάμεσων εκλογών. «Ακόμα κι αν δεν έχουμε αποφασιστική νίκη, ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει», εκτιμά ο Μιρσχάιμερ ότι σκέφτονται στην Ουάσιγκτον. Αλλά αυτό δεν αρκεί: «Για να σταματήσουν οι Ιρανοί, πρέπει να τους προσφερθεί μια συμφωνία που θα βρίσκουν αποδεκτή.»

Ρωσία και Κίνα: Σύμμαχοι στη σκιά

Η Ρωσία και η Κίνα, αναφέρει ο Μιρσχάιμερ, έχουν τεράστια κίνητρα να βοηθήσουν το Ιράν. «Οι ΗΠΑ είναι θανάσιμος εχθρός τόσο της Ρωσίας όσο και της Κίνας. Το να βλέπουν τις ΗΠΑ καθηλωμένες και σε σοβαρά προβλήματα στο Ιράν εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο», εξηγεί. Αν και καμία δεν μπορεί να εμπλακεί άμεσα — η Ρωσία λόγω Ουκρανίας, η Κίνα λόγω περιορισμένης προβολής ισχύος — αμφότερες παρέχουν πληροφορίες και τεχνολογία.

«Η Ρωσία παρέχει σημαντικές πληροφοριακές υπηρεσίες στους Ιρανούς», λέει. Υπήρξαν επίσης αναφορές ότι η Κίνα έστειλε αντιαεροπορικούς πυραύλους και ραντάρ ικανό να ανιχνεύσει αεροσκάφη stealth. «Καθώς περνά ο χρόνος, η ρωσική και κινεζική βοήθεια στο Ιράν θα αυξηθεί», προβλέπει ο Μιρσχάιμερ, υπογραμμίζοντας ιδίως την αυξανόμενη ναυτική ισχύ της Κίνας και την πρωτοβουλία Belt and Road στη Μέση Ανατολή.

Παγκόσμια οικονομική καταιγίδα: Από ύφεση σε κατάθλιψη

Οι οικονομικές συνέπειες, σύμφωνα με τον Μιρσχάιμερ, δεν έχουν γίνει ακόμη πλήρως αισθητές. Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από πετρέλαιο του Κόλπου, θα πληγούν πρώτες. Η Ευρώπη, που ήδη αντιμετωπίζει μειωμένες ροές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα υποστεί ακόμη μεγαλύτερο χτύπημα. Ακόμη και αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Νιγηρία θα πληρώσουν βαρύ τίμημα.

«Θα μπορούσαμε να έχουμε παγκόσμια κατάθλιψη. Θα μπορούσαμε να έχουμε κάτι μικρότερο, μια παγκόσμια ύφεση με τεράστιες συνέπειες για ανθρώπους σε ολόκληρο τον πλανήτη.»

Ο καθηγητής εξηγεί γιατί ο Περσικός Κόλπος θεωρείται η τρίτη σημαντικότερη στρατηγική περιοχή μετά την Ανατολική Ασία και την Ευρώπη: όχι λόγω ύπαρξης μεγάλης δύναμης, αλλά λόγω πετρελαίου. «Αν κάτι πάει καταστροφικά λάθος με τη ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, οι συνέπειες θα είναι ολέθριες για τη διεθνή οικονομία», λέει. Ο πληθωρισμός θα εκτοξευτεί, η παραγωγή θα περιοριστεί, η βιομηχανική βάση θα πληγεί. Ωστόσο, εκτιμά ότι αν η κατάσταση κινηθεί προς τα εκεί, η κυβέρνηση Τραμπ θα αναγκαστεί να υποχωρήσει.

Τα κράτη του Κόλπου: Μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης

Ο Μιρσχάιμερ παρουσιάζει δύο πιθανά σενάρια για τα κράτη του Κόλπου μετά τον πόλεμο. Στο πρώτο, θα απομακρυνθούν από τις ΗΠΑ, κρίνοντας πως η αμερικανική στρατιωτική παρουσία τα μετέτρεψε σε «μαγνήτες» ιρανικών πυραύλων. Στο δεύτερο, θα προσδεθούν ακόμη περισσότερο στις ΗΠΑ για προστασία. Σημειώνει ωστόσο πως ακόμη και πριν τις 28 Φεβρουαρίου, υπήρχαν ενδείξεις απομάκρυνσης: η στρατηγική εταιρική σχέση Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν, με πυρηνική ομπρέλα, και οι προσπάθειες της Τουρκίας να ενταχθεί σε αυτή τη συμμαχία.

«Οι Ισραηλινοί επιτέθηκαν στο Κατάρ τον τελευταίο χρόνο. Αυτό είχε σοκαριστική επίδραση στις χώρες του Κόλπου», λέει. «Τι μήνυμα δίνει αυτό; Είμαστε ασφαλείς; Θα μας προστατεύσουν οι Αμερικανοί; Δεν προστάτεψαν το Κατάρ από ισραηλινή επίθεση.» Υπάρχει αίσθηση προδοσίας, σημειώνει: τα κράτη του Κόλπου δεν κλήθηκαν σε διαβούλευση, δεν ήταν μέρος της απόφασης, και πληρώνουν βαρύ τίμημα.

Το Ισραήλ: Πολλαπλά μέτωπα, ζοφερό μέλλον

Για το Ισραήλ, ο Μιρσχάιμερ σχηματίζει μια σκοτεινή εικόνα. Η στρατιωτική λογοκρισία, σημειώνει, είναι εντυπωσιακά αυστηρή — δεν επιτρέπεται η κινηματογράφηση των συνεπειών των ιρανικών πληγμάτων. Παράλληλα, το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο σε πολλαπλά μέτωπα: εναντίον του Ιράν, εναντίον της Χεζμπολάχ, και η κατάσταση στη Γάζα συνεχίζεται.

Ο Μιρσχάιμερ υποστηρίζει ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν δεν πρόκειται να επιτευχθεί, ότι η νέα ηγεσία του Ιράν είναι πιο πιθανό να επιδιώξει πυρηνικά όπλα από ό,τι ο πατέρας του σημερινού ηγέτη, ο οποίος αποτελούσε το κύριο εμπόδιο. «Αν είσαι Ισραηλινός πολίτης και συνεχώς πολεμάς αυτούς τους πολέμους και τρέχεις σε καταφύγια, τι λέει αυτό για τη μελλοντική ζωή σου εκεί;», ρωτά.

«Πιστεύω ότι ο πόλεμος έχει διαβρωτική επίδραση στις κοινωνίες. Οι Πατέρες-Ιδρυτές το κατανοούσαν πλήρως. Αν ζεις δια του ξίφους — αν μετατραπείς σε μια σύγχρονη εκδοχή της Σπάρτης — το αποτέλεσμα δεν θα είναι ευχάριστο.»

Ο πόλεμος και η φθορά των δημοκρατικών αξιών

Στο κλείσιμο, ο Μιρσχάιμερ επεκτείνει την ανάλυσή του πέρα από τη Μέση Ανατολή. Υποστηρίζει πως ο εθισμός στον πόλεμο και η μεταμόρφωση των ΗΠΑ σε «σταυροφορικό κράτος» υπονομεύει τον φιλελευθερισμό στο εσωτερικό. «Είναι τραγωδία αυτό που συμβαίνει στις φιλελεύθερες αξίες στις Ηνωμένες Πολιτείες», λέει. «Ο βαθμός στον οποίο ο πρόεδρος Τραμπ καταπατά το Σύνταγμα, το κράτος δικαίου, αγνοεί το Κογκρέσο — είναι φρικτό.»

Η σύνδεση ΗΠΑ-Ισραήλ, προσθέτει, λειτουργεί ως αγωγός μεταφοράς αξιών: «Όταν είσαι δεμένος ασφυκτικά με τη Σπάρτη, οι αξίες της Σπάρτης διεισδύουν στο πολιτικό σου σώμα.»

 

Κάτι πάει πολύ στραβά στον Σταυρό – Τι δείχνουν τα στοιχεία από τις μετρήσεις στη θάλασσα

Δεν ξέρουμε τι ακριβώς σχεδιασμό έχουν στο μυαλό τους εκεί στην ΔΕΥΑΧ πάντως κάτι φαίνεται να πηγαίνει πολύ στραβά με τις εργασίες με το αντλιοστάσιο στην Παχιά Άμμο στον Σταυρό.

Πέραν της αρχικής έλλειψης διαλόγου και συνεννόησης με τους πολίτες που έχει δημιουργήσει μία κατάσταση όπου δεν υπάρχει συναίνεση για όσα γίνονται στην περιοχή φαίνεται ότι οι ανησυχίες των πολιτών έχουν βάση, τουλάχιστον λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των εργαστηριακών ερευνών για τις ουσίες που ρίχνονται στη θάλασσα.

Οι τιμές που παραθέτετε δεν είναι σε καμία περίπτωση φυσιολογικές για θαλασσινό νερό. Αντιθέτως, υποδηλώνουν μια ακραία χημική επιβάρυνση που δεν απαντάται στο φυσικό περιβάλλον χωρίς την παρέμβαση ισχυρών αλκαλικών παραγόντων.

Τα ευρήματα της 5ης Μαρτίου κρίνονται ως ιδιαίτερα ανησυχητικά, καθώς η τιμή του pH στο θαλασσινό νερό ανήλθε στο 12,1, επίπεδο που υποδηλώνει ένα εξαιρετικά αλκαλικό περιβάλλον, συμβατό με την παρουσία τσιμεντολάσπης. Παράλληλα, η συγκέντρωση Ασβεστίου (Ca) ανήλθε στα 3280 mg/L.

Για να καταλάβουμε τι σημαίνουν αυτά τα νούμερα, το pH μετρά την οξύτητα ή την αλκαλικότητα ενός διαλύματος σε λογαριθμική κλίμακα από 0 έως 14. Η τιμή 12,1 που βρέθηκε στις μετρήσεις είναι φορές πιο αλκαλική από το φυσιολογικό θαλασσινό νερό (λόγω της λογαριθμικής κλίμακας). Ένα pH της τάξης του είναι εφάμιλλο με το pH του οικιακού διαλύματος αμμωνίας ή του ασβεστόνερου και βρίσκεται και σε περιοχές με διαρροή τσιμέντου και βιομηχανικών αποβλήτων. Είναι ένα περιβάλλον καυστικό, το οποίο προκαλεί χημικά εγκαύματα στους ιστούς των θαλάσσιων οργανισμών (ψάρια, κοράλλια, Ποσειδωνία).

Σε τέτοιο pH, η περισσότερη θαλάσσια ζωή απλά… δεν μπορεί να επιβιώσει.

Όσον αφορά την τιμή του Ασβέστιο (Ca) που βρέθηκε στα 3280 mg/L είναι υπερ-οκταπλάσια από τη φυσιολογική τιμή.

Τι σημαίνει αυτό; Τέτοιες συγκεντρώσεις ασβεστίου σε συνδυασμό με το εξαιρετικά υψηλό pH επιβεβαιώνουν την παρουσία υδροξειδίου του ασβεστίου , το οποίο είναι το κύριο προϊόν της αντίδρασης του τσιμέντου με το νερό.

Οι επιπτώσεις για το περιβάλλον είναι πολύ σημαντικές.

Το pH 12,1 δρα ως χημικό καυστικό.

Οι περισσότεροι θαλάσσιοι οργανισμοί έχουν ρυθμιστικούς μηχανισμούς για pH γύρω στο 8. Η έκθεση σε pH 12 προκαλεί κυτταρική κατάρρευση. Στα ψάρια, καταστρέφεται το προστατευτικό στρώμα βλέννας και προκαλούνται εγκαύματα στα βράγχια, οδηγώντας σε ασφυξία.

Το θαλασσινό νερό έχει μεγάλη «ρυθμιστική ικανότητα» (buffering capacity). Μόλις σταματήσει η πηγή της μόλυνσης, το pH θα τείνει να επανέλθει μέσω της ανάμειξης με καθαρό νερό. Ωστόσο, όσο η τσιμεντολάσπη παραμένει στον πυθμένα, συνεχίζει να απελευθερώνει υδροξείδια, διατηρώντας το pH τοπικά υψηλό.

Τα λεπτόκοκκα υλικά (τσιμέντο, άργιλος) δεν εξαφανίζονται. Καθιζάνουν πάνω στα φύλλα της Posidonia oceanica. Αυτό δημιουργεί ένα στρώμα που εμποδίζει τη φωτοσύνθεση. Αν το στρώμα είναι παχύ, το φυτό «πνίγεται» και πεθαίνει.

Η τσιμεντολάσπη μπορεί να «δέσει» πάνω στην άμμο ή στα βράχια, δημιουργώντας ένα τεχνητό σκληρό υπόστρωμα. Αυτό αλλάζει οριστικά τη βιοκοινωνία της περιοχής: οργανισμοί που ζουν στην άμμο (όπως διάφορα είδη οστράκων) χάνουν το ενδιαίτημά τους.

Η χελώνα χρειάζεται συγκεκριμένη ποιότητα και θερμοκρασία άμμου για να γεννήσει. Αν η άμμος έχει αναμειχθεί με τσιμεντολάσπη, αλλάζει η διαπερατότητά της στο οξυγόνο και η θερμική της αγωγιμότητα, κάτι που μπορεί να αποβεί μοιραίο για την επώαση των αβγών.

Η θανάτωση του βένθους (των οργανισμών που ζουν στον βυθό) στερεί την τροφή από μεγαλύτερα είδη. Η ανάκαμψη αυτών των πληθυσμών μπορεί να πάρει χρόνια.

Η διάρκεια και η ένταση της ζημιάς εξαρτώνται από το αν η απόρριψη είναι στιγμιαία ή συνεχής, καθώς και από τις τοπικές συνθήκες (ρεύματα, κυματισμός).

Το λάθος έγινε εξαρχής αφού δεν υπήρξε η απαραίτητη διαβούλευση με τους πολίτη. Όμως αυτή τη στιγμή, σύμφωνα και με τα εργαστηριακά αποτελέσματα, αποτυπώνεται ότι κάτι γίνεται πολύ στραβά στην Παχιά Άμμο που μπορεί να έχει δημιουργήσει ήδη σημαντική περιβαλλοντική ζημιά.

Η ΔΕΥΑΧ και ο Δήμος Χανίων οφείλουν να δώσουν απαντήσεις.

Σταυρός Χανίων: Συναγερμός για το οικοσύστημα στην Παχιά Άμμο – Ανεπίτρεπτες τιμές αλκαλικότητας και θολερότητας δείχνουν οι αναλύσεις

Μια σοβαρή περιβαλλοντική πρόκληση εξελίσσεται στην εμβληματική παραλία της Παχιάς Άμμου στον Σταυρό Ακρωτηρίου, όπου οι εργασίες για την κατασκευή του αντλιοστασίου λυμάτων Α44 φαίνεται να έχουν προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στο θαλάσσιο και παράκτιο οικοσύστημα, σύμφωνα με τον Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού. Με ένα επείγον αίτημα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος, την Περιφέρεια Κρήτης και τις εισαγγελικές αρχές, ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού (SEA) ζητά την άμεση παρέμβαση των ελεγκτικών μηχανισμών, παραθέτοντας στοιχεία που υποδηλώνουν αλλοίωση των υδάτων και απειλή για προστατευόμενα είδη.

Η ένταση στην περιοχή κλιμακώθηκε το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκόμισε ο Σύλλογος SEA, στις 5 Μαρτίου καταγράφηκε διοχέτευση τσιμεντολάσπης από το εργοτάξιο προς την ακτή και το θαλάσσιο περιβάλλον. Το φαινόμενο επαναλήφθηκε στις 11 Μαρτίου, όταν υπολείμματα υλικών εντός των σωλήνων διοχέτευσης ξεπλύθηκαν και κατέληξαν στον λάκκο εκσκαφής.

Η ανησυχία των κατοίκων εντάθηκε στις 12 Μαρτίου, όταν μέρος αυτών των υδάτων διοχετεύτηκε σε παρακείμενο αγροτεμάχιο, δημιουργώντας μια «λίμνη» τσιμεντολάσπης σε μια έκταση όπου φύονται τα προστατευόμενα κρινάκια της θάλασσας. Η παρουσία των πολιτών στο σημείο λειτούργησε ως αποτρεπτικός παράγοντας για περαιτέρω ρίψεις μεγάλης κλίμακας, ενώ στο σημείο μετέβη και κλιμάκιο του Λιμενικού Σώματος για την καταγραφή της κατάστασης.

Η «γλώσσα» των αριθμών: pH 12,1 και υψηλή θολερότητα

Οι ισχυρισμοί για περιβαλλοντική επιβάρυνση δεν περιορίζονται σε μαρτυρίες, αλλά υποστηρίζονται από εργαστηριακές αναλύσεις δειγμάτων που ελήφθησαν από ανεξάρτητο εργαστήριο στο Ηράκλειο. Τα ευρήματα της 5ης Μαρτίου κρίνονται ως ιδιαίτερα ανησυχητικά, καθώς η τιμή του pH στο θαλασσινό νερό ανήλθε στο 12,1, επίπεδο που υποδηλώνει ένα εξαιρετικά αλκαλικό περιβάλλον, συμβατό με την παρουσία τσιμεντολάσπης. Παράλληλα, η συγκέντρωση Ασβεστίου (Ca) ανήλθε στα 3280 mg/L.

Επιπλέον, ήδη από τις 3 Μαρτίου, πριν από τη μαζική ρίψη τσιμεντολάσπης, οι μετρήσεις έδειχναν θολερότητα της τάξεως των 15 NTU. Η τιμή αυτή υποδηλώνει αυξημένη παρουσία αιωρούμενων στερεών και λεπτόκοκκων υλικών, όπως άργιλος, που προέρχονται από τις εκσκαφές. Η μεταβολή στη σύσταση της άμμου σε σχέση με άλλα σημεία της ακτής ενισχύει το επιχείρημα για μακροχρόνια και συστηματική επιβάρυνση.

Απειλή για την Ποσειδωνία και την Caretta caretta

Η Παχιά Άμμος δεν είναι απλώς μια τουριστική παραλία, αλλά ένα ευαίσθητο οικοσύστημα. Η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι η αύξηση της θολερότητας και η καθίζηση ιζημάτων απειλούν άμεσα τα λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica). Τα λιβάδια αυτά, προστατευόμενα σε μεσογειακό επίπεδο, βασίζονται στη διαπερατότητα του φωτός για τη φωτοσύνθεσή τους.

Η χρονική συγκυρία καθιστά την κατάσταση ακόμα πιο κρίσιμη, καθώς πλησιάζει η περίοδος ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta. Η αλλοίωση της ποιότητας της άμμου και των υδάτων ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τη διαδικασία αναπαραγωγής του είδους. Παράλληλα, η εικόνα των μεγάλων σωλήνων στην ακτή έχει ήδη προκαλέσει την αντίδραση των πρώτων επισκεπτών της περιοχής, οι οποίοι αποφεύγουν την κολύμβηση λόγω της απουσίας επίσημης ενημέρωσης για την ποιότητα των υδάτων.

Το θεσμικό πλαίσιο και το αίτημα των πολιτών

Με την κοινοποίηση του αιτήματος προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών Χανίων και το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε., ο Σύλλογος SEA ζητά:

  • Την άμεση δειγματοληψία υδάτων από τον χώρο εκσκαφής και της λάσπης από την παραλία.

  • Τον πλήρη χημικό και ορυκτολογικό έλεγχο των υλικών που απορρίπτονται.

  • Την ανάκληση της άδειας διάθεσης υδάτων από τον λάκκο εκσκαφής προς τη θάλασσα.

Η υπόθεση του Σταυρού αναδεικνύει τη σύγκρουση μεταξύ της ανάγκης για υποδομές και της επιτακτικής ανάγκης για προστασία του φυσικού κεφαλαίου. Ο Σύλλογος απευθύνει κάλεσμα για συνεχή και ειρηνική παρουσία των πολιτών στην Παχιά Άμμο καθημερινά (08:00 – 16:00), με στόχο την παρακολούθηση των εργασιών.