Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν κλιμακώνεται και η έξοδος από τη σύγκρουση παραμένει ασαφής, έντονο παρασκήνιο διαμορφώνεται στον Λευκό Οίκο γύρω από τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον. Όπως αναφέρει το Reuters, σύμβουλοι του Ντόναλντ Τραμπ διαφωνούν για το πότε και πώς θα πρέπει να κηρυχθεί «νίκη», ενώ οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και τις τιμές της ενέργειας αυξάνουν τις πολιτικές πιέσεις προς τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ένα σύνθετο «τεντωμένο σχοινί» μέσα στον Λευκό Οίκο οδηγεί τις μεταβαλλόμενες δημόσιες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την πορεία του πολέμου με το Ιράν, καθώς συνεργάτες του συζητούν πότε και πώς να κηρύξουν νίκη και ενώ η σύγκρουση εξαπλώνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Ορισμένοι αξιωματούχοι και σύμβουλοι προειδοποιούν τον Τραμπ ότι η εκτίναξη των τιμών της βενζίνης θα μπορούσε να έχει πολιτικό κόστος από τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν, ενώ κάποιοι «σκληροπυρηνικοί» πιέζουν τον πρόεδρο να συνεχίσει την επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με συνεντεύξεις με σύμβουλο του Τραμπ και άλλους κοντά στις διαβουλεύσεις.

Οι παρατηρήσεις τους στο Reuters προσφέρουν μια μέχρι τώρα αδημοσίευτη ματιά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στον Λευκό Οίκο καθώς προσαρμόζει την προσέγγισή του στη μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ από τον πόλεμο στο Ιράκ το 2003.

Μεταβαλλόμενα μηνύματα, διαφορετικές εσωτερικές απόψεις  

Οι παρασκηνιακοί ελιγμοί υπογραμμίζουν τα υψηλά διακυβεύματα που αντιμετωπίζει ο Τραμπ, ο οποίος επέστρεψε στην εξουσία πέρυσι υποσχόμενος να αποφύγει «ανόητες» στρατιωτικές παρεμβάσεις, σχεδόν δύο εβδομάδες μετά την εμπλοκή της χώρας σε έναν πόλεμο που έχει ταράξει τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές και έχει διαταράξει το διεθνές εμπόριο πετρελαίου.

Η προσπάθεια να κερδίσουν την προσοχή του Τραμπ αποτελεί χαρακτηριστικό της προεδρίας του, αλλά αυτή τη φορά οι συνέπειες αφορούν πόλεμο και ειρήνη σε μία από τις πιο ασταθείς και οικονομικά κρίσιμες περιοχές του κόσμου.

Μετακινούμενος από τους ευρείς στόχους που είχε θέσει κατά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ τις τελευταίες ημέρες έχει τονίσει ότι βλέπει τη σύγκρουση ως μια περιορισμένη εκστρατεία της οποίας οι στόχοι έχουν σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί.

Ωστόσο, το μήνυμα παραμένει ασαφές για πολλούς, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειακών αγορών, οι οποίες έχουν κινηθεί και προς τις δύο κατευθύνσεις ως απάντηση στις δηλώσεις του Τραμπ.

Σε μια προεκλογικού τύπου συγκέντρωση στο Κεντάκι την Τετάρτη είπε ότι «κερδίσαμε» τον πόλεμο και στη συνέχεια άλλαξε απότομα τόνο: «Δεν θέλουμε να φύγουμε νωρίς, έτσι δεν είναι; Πρέπει να τελειώσουμε τη δουλειά».

Οικονομικοί σύμβουλοι και αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων από το Υπουργείο Οικονομικών και το Εθνικό Οικονομικό Συμβούλιο, έχουν προειδοποιήσει τον Τραμπ ότι ένα σοκ στο πετρέλαιο και η άνοδος των τιμών της βενζίνης θα μπορούσαν να διαβρώσουν γρήγορα την εγχώρια στήριξη για τον πόλεμο, δήλωσε ο σύμβουλος και δύο ακόμη άτομα κοντά στις διαβουλεύσεις, που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να αποκαλύψουν εσωτερικές συζητήσεις.

Πολιτικοί σύμβουλοι, μεταξύ των οποίων η προσωπάρχης Susie Wiles και ο αναπληρωτής επικεφαλής James Blair, προβάλλουν παρόμοια επιχειρήματα, εστιάζοντας στις πολιτικές συνέπειες από τις υψηλότερες τιμές καυσίμων και προτρέποντας τον Τραμπ να ορίσει στενά τη νίκη και να σηματοδοτήσει ότι η επιχείρηση είναι περιορισμένη και σχεδόν ολοκληρωμένη, ανέφεραν οι πηγές.

Προς την αντίθετη κατεύθυνση πιέζουν τα λεγόμενα «γεράκια» που προτρέπουν τον Τραμπ να διατηρήσει τη στρατιωτική πίεση στο Ιράν, μεταξύ των οποίων Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες όπως οι γερουσιαστές των ΗΠΑ Lindsey Graham και Tom Cotton, καθώς και σχολιαστές των μέσων ενημέρωσης όπως ο Mark Levin, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα.

Υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποτρέψουν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και να απαντήσουν δυναμικά σε επιθέσεις κατά αμερικανικών στρατευμάτων και πλοίων.

Μια τρίτη δύναμη προέρχεται από τη λαϊκιστική βάση του Τραμπ και πρόσωπα όπως ο στρατηγικός σύμβουλος Steve Bannon και ο δεξιός τηλεοπτικός σχολιαστής Tucker Carlson, οι οποίοι τον πιέζουν, καθώς και τους κορυφαίους συνεργάτες του, να αποφύγουν να παρασυρθούν σε μια ακόμη παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

«Επιτρέπει στα γεράκια να πιστεύουν ότι η εκστρατεία συνεχίζεται, θέλει οι αγορές να πιστεύουν ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει σύντομα και η βάση του να πιστεύει ότι η κλιμάκωση θα είναι περιορισμένη», είπε ο σύμβουλος του Τραμπ.

Ερωτηθείσα για σχόλιο, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Karoline Leavitt δήλωσε: «Αυτή η ιστορία βασίζεται σε κουτσομπολιά και εικασίες από ανώνυμες πηγές που δεν βρίσκονται καν στο δωμάτιο για οποιαδήποτε συζήτηση με τον πρόεδρο Τραμπ.

Ο πρόεδρος είναι γνωστός για το ότι ακούει προσεκτικά και ζητά τις απόψεις πολλών ανθρώπων, αλλά τελικά όλοι γνωρίζουν ότι είναι ο τελικός λήπτης αποφάσεων και ο καλύτερος εκπρόσωπος του εαυτού του», είπε. «Ολόκληρη η ομάδα του προέδρου είναι επικεντρωμένη στο να διασφαλίσει ότι οι στόχοι της Επιχείρησης Epic Fury θα επιτευχθούν πλήρως».

Άλλα πρόσωπα που αναφέρθηκαν για τον ρόλο τους στις διαβουλεύσεις δεν απάντησαν αμέσως στις ερωτήσεις του Reuters.

Αναζητώντας διέξοδο

Ο Τραμπ, οδηγώντας την Αμερική σε πόλεμο, έδωσε ελάχιστες εξηγήσεις και οι διακηρυγμένοι στόχοι της κυβέρνησης για τον πόλεμο κυμαίνονται από την αποτροπή μιας επικείμενης επίθεσης από το Ιράν έως την αποδυνάμωση του πυρηνικού του προγράμματος και την αντικατάσταση της κυβέρνησής του.

Καθώς αναζητεί διέξοδο από μια μη δημοφιλή σύγκρουση, ο Τραμπ προσπαθεί να ισορροπήσει ανταγωνιστικά αφηγήματα που, σύμφωνα με ορισμένους επικριτές, έχουν περιπλέξει μια ήδη δύσκολη κατάσταση, με το Ιράν να παραμένει ανυποχώρητο παρά τη σφοδρή αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική επίθεση.

Κορυφαίοι πολιτικοί συνεργάτες και οικονομικοί σύμβουλοι, των οποίων οι προειδοποιήσεις πριν από τον πόλεμο για το ενδεχόμενο οικονομικού σοκ είχαν σε μεγάλο βαθμό αγνοηθεί, φαίνεται ότι έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ώθηση των προσπαθειών του Τραμπ αυτή την εβδομάδα να καθησυχάσει τις ανήσυχες αγορές και να περιορίσει την άνοδο στις τιμές πετρελαίου και καυσίμων.

Η δημόσια στροφή του προς την υποβάθμιση των επιπτώσεων του πολέμου, περιγράφοντάς τον ως μια «βραχυπρόθεσμη εκδρομή», και η επιμονή του ότι οι αυξήσεις στις τιμές της βενζίνης θα είναι σύντομες, φάνηκε να αποσκοπούν στο να κατευνάσουν τους φόβους για μια σύγκρουση χωρίς σαφές τέλος.

Ορισμένοι κορυφαίοι συνεργάτες τον έχουν συμβουλεύσει να εργαστεί προς μια κατάληξη της σύγκρουσης που θα μπορεί να παρουσιάσει ως θρίαμβο, τουλάχιστον στρατιωτικά, ανέφεραν οι πηγές, ακόμη κι αν μεγάλο μέρος της ιρανικής ηγεσίας επιβιώσει, μαζί με υπολείμματα ενός πυρηνικού προγράμματος που η εκστρατεία είχε στόχο.

Κύμα αμερικανικών και ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών έχει σκοτώσει αρκετούς κορυφαίους Ιρανούς ηγέτες μεταξύ περίπου 2.000 ανθρώπων συνολικά – ορισμένους ακόμη και στον Λίβανο – έχει καταστρέψει μεγάλο μέρος του οπλοστασίου βαλλιστικών πυραύλων, έχει βυθίσει μεγάλο μέρος του ναυτικού του και έχει αποδυναμώσει την ικανότητά του να στηρίζει ένοπλες πληρεξούσιες δυνάμεις σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, τα στρατιωτικά επιτεύγματα έχουν υπονομευθεί σοβαρά από τις εντατικοποιημένες επιθέσεις του Ιράν σε πετρελαιοφόρα και εγκαταστάσεις μεταφοράς στον Κόλπο, γεγονός που έχει αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα αποφασίσει πότε θα τερματίσει την εκστρατεία. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του λένε ότι βρίσκονται πολύ μπροστά από το χρονοδιάγραμμα των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που είχε αρχικά ανακοινώσει.

Οι μεταβαλλόμενοι λόγοι για την έναρξη της σύγκρουσης, η οποία έχει επεκταθεί σε περισσότερες από μισή ντουζίνα άλλες χώρες, έχουν κάνει ακόμη πιο δύσκολο να προβλεφθεί τι θα ακολουθήσει.

Από την πλευρά τους, οι ηγέτες του Ιράν θα ισχυριστούν ότι πέτυχαν νίκη, λένε αναλυτές, απλώς και μόνο επειδή επέζησαν από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, ιδιαίτερα αφού απέδειξαν την ικανότητά τους να αντεπιτίθενται και να προκαλούν ζημιές στο Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

«Η βάση του MAGA θα δώσει στον πρόεδρο περιθώριο ελιγμών», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Ford O’Connell.

topontiki.gr

Ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Ιταλία, έχουν ξεκινήσει συνομιλίες με την Τεχεράνη επιδιώκοντας να διαπραγματευθούν μια συμφωνία που θα εγγυάται την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις σχετικές προσπάθειες, σε μια προσπάθεια επανεκκίνησης των ενεργειακών αποστολών από τον Κόλπο.

Οι αποστολές μέσω αυτής της θαλάσσιας οδού στην είσοδο του Κόλπου από το οποίο συνήθως διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), είναι πλέον αμελητέες μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και τη δέσμευση του νέου ανώτατου ηγέτη της χώρας να διατηρήσει τα στενά κλειστά.

Χώρες της Ευρώπης ξεκίνησαν προκαταρκτικές συζητήσεις σε μια προσπάθεια να επανεκκινήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, δήλωσαν τρεις αξιωματούχοι που έχουν ενημερωθεί για τις συνομιλίες στους Financial Times, καθώς ναυτιλιακές εταιρείες στρέφονται προς τα ναυτικά δυτικών κρατών για πιθανές συνοδείες των δεξαμενόπλοιών τους.

Η Γαλλία είναι μία από τις χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, ανέφεραν δύο από τους αξιωματούχους. Ο πρώτος αξιωματούχος δήλωσε ότι και η Ιταλία έχει επίσης επιχειρήσει να ανοίξει συζητήσεις με την Τεχεράνη για το ζήτημα.

Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι συνομιλίες θα προχωρήσουν ή ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να διαπραγματευθεί επί του θέματος, τόνισαν δύο από τους αξιωματούχους. Υπάρχουν ευρέως διαδεδομένες υποψίες ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ώστε να ασκήσει πίεση στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση, ενώ ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεσμεύθηκε να συνεχίσει τον αποκλεισμό των στενών.

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιδιώξει με μεγάλη προσοχή να αποφύγουν οποιαδήποτε άμεση συμμετοχή στη σύγκρουση, ενώ ορισμένες έχουν επικρίνει την αρχική αμερικανοϊσραηλινή επίθεση που προκάλεσε τον ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο.

Οι κυβερνήσεις ανησυχούν έντονα ότι ένας παρατεταμένος αποκλεισμός των στενών θα αυξήσει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα οικονομικά προβλήματα της ηπείρου και ασκώντας επιπλέον πίεση σε ήδη επιβαρυμένους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου στα 100 δολάρια το βαρέλι από σχεδόν 60 δολάρια στην αρχή του έτους, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 75% την ίδια περίοδο.

Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα διαθέτουν πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, ωστόσο κανένα ευρωπαϊκό ναυτικό δεν είναι πρόθυμο να συνοδεύσει πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.

«Πρέπει να υπάρχει επιτρεπτό περιβάλλον», δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος. Ένας δεύτερος αξιωματούχος, ο οποίος αρνήθηκε να κατονομάσει ποιες χώρες βρίσκονται σε συζητήσεις με την Τεχεράνη, δήλωσε ότι άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν εκφράσει αντίθεση στις προσπάθειες προσέγγισης. «Ορισμένοι πιστεύουν ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Ιρανούς. Όμως τα κράτη της ΕΕ έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις επ’ αυτού, γεγονός που καθιστά την κατάσταση πιο περίπλοκη», ανέφερε.

Οι κινήσεις Βρετανίας, Γαλλίας, Ιταλίας

Η Βρετανία δεν βρίσκεται σε άμεσες συνομιλίες με το Ιράν σχετικά με την πρόσβαση στα στενά, σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους. Ωστόσο, η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ιβέτ Κούπερ, η οποία πραγματοποιεί επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία, συζητά με κράτη του Κόλπου τη συνέχεια του εφοδιασμού σε πετρέλαιο.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το Παρίσι θα ήταν έτοιμο να συμμετάσχει σε συνοδείες πλοίων εάν η σύγκρουση αποκλιμακωθεί.

Εκπρόσωπος του Ελιζέ παρέπεμψε τους Financial Times σε ανάρτηση του Μακρόν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την περασμένη εβδομάδα, στην οποία ανέφερε ότι είχε συνομιλήσει με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν και του τόνισε ότι η Τεχεράνη «πρέπει να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ώστε να τερματιστεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».

Από την πλευρά της Ιταλίας, εκπρόσωπος της κυβέρνησης δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα των FT. Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο δήλωσε σε συνέντευξή του στην Corriere della Sera: «Προσπαθούμε να πετύχουμε ώστε η Ευρώπη να μιλήσει με μία ενιαία, κοινή φωνή… προωθώντας δύο βασικά σημεία. Το πρώτο είναι να ζητηθεί επισήμως… να επιτραπεί σε πλοία χωρών που δεν βρίσκονται σε πόλεμο να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ».

topontiki.gr