Ο πρώην υποψήφιος βουλευτής Χανίων με την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου Ιωάννης Φρονιμάκης, “ένας απλος επιχειρηματίας” κατά δήλωσή του, εκπροσώπησε την Κρήτη στην παρουσίαση του κόμματος της Ιωάννας Καρυστιανού, μιλώντας μέσω σύντομου βίντεο. Ο κ. Φρονιμάκης εστίασε στην εποχή των μνημονίων και τις καταστρεπτικές συνέπειες που είχε για τις ζωές χιλιάδων μικρομεσαίων.
Είπε πιο αναλυτικά:
Άλλοι χρεοκόπησαν, άλλοι μπήκαν φυλακή από τα χρέη, άλλοι κατέρρευσαν ψυχολογικά, άλλοι ακόμα-ακόμα αυτοκτόνησαν. Η κυβέρνηση και η δήθεν αντιπολίτευση, το πολιτικό προσωπικό στο σύνολό του, κατέστρεψε τη χώρα, διέλυσε την κοινωνία.
Η χώρα μας αντιμετωπίζει υπαρξιακό πρόβλημα. Ως εκ τούτου, αυτό που γίνεται σήμερα είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία που έχουμε για να διορθώσουμε την κατάσταση. Όπως καταλαβαίνετε, η ευθύνη που έχει η καθεμία και ο καθένας μας είναι μεγάλη — ευθύνη για εμάς και τα παιδιά μας, για τις επόμενες γενιές.
Η ιστορία θα μας κρίνει και είμαι σίγουρος ότι θα μας κρίνει θετικά.
Ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Λι Τζε-μιονγκ (Lee Jae Myung) δήλωσε την Τετάρτη ότι η Σεούλ θα πρέπει να εξετάσει τα εντάλματα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ παράλληλα καταδίκασε έντονα την κατάληψη από τον ισραηλινό στρατό ενός σκάφους ανθρωπιστικής βοήθειας που κατευθυνόταν προς τη Γάζα και μετέφερε Νοτιοκορεάτες ακτιβιστές, μεταδίδει το Anadolu.
Μιλώντας σε συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Λι αμφισβήτησε τη νομική βάση για την αναχαίτιση του Παγκόσμιου Στολίσκου Sumud (Global Sumud Flotilla), ρωτώντας εάν το σκάφος είχε εισέλθει στα ισραηλινά χωρικά ύδατα ή είχε παραβιάσει κάποιο αναγνωρισμένο σύνορο, σύμφωνα με την εφημερίδα The Chosun Daily.
«Σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τον Νετανιάχου και έχουν ανακοινώσει σχέδια για τη σύλληψή του εάν εισέλθει στα εδάφη τους. Θα πρέπει και εμείς να το εξετάσουμε αυτό», δήλωσε.
«Υπάρχουν ελάχιστοι διεθνείς κανόνες και το Ισραήλ τους παραβιάζει όλους. Πρέπει να τηρούν τις αρχές· το έχουμε ανεχτεί αυτό για πάρα πολύ καιρό», πρόσθεσε.
«Ποια είναι η νομική βάση για το Ισραήλ να καταλαμβάνει ή να βυθίζει πλοία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μεταφέρουν πολίτες μας, οι οποίοι προσφέρουν εθελοντική εργασία για τη Γάζα; Δεν είναι η εισβολή και η κατοχή της Γάζας από το Ισραήλ παράνομη βάσει του διεθνούς δικαίου;» είπε ο Λι.
Η συζήτηση στο Υπουργικό Συμβούλιο
Σε απάντηση, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Γουί Σουνγκ-λακ (Wi Sung-lac) δήλωσε: «Αυτό απαιτεί προσεκτική εξέταση… Η σύγκρουση ξεκίνησε με τη Χαμάς να επιτίθεται στο Ισραήλ και να σκοτώνει σχεδόν 2.000 ανθρώπους, οδηγώντας το Ισραήλ στο να επιβάλει στρατιωτικό έλεγχο στην περιοχή».
Σε αυτό, ο Λι ρώτησε εάν η Γάζα είναι ισραηλινό έδαφος. Ο Γουί απάντησε: «Δεν είναι ισραηλινό έδαφος».
«Δεν θα έπρεπε να διαμαρτυρηθούμε; Ακόμη και κατά τη διάρκεια μαχών, μπορούν να καταλαμβάνονται πλοία τρίτων χωρών; Αυτό είναι θέμα βασικής κοινής λογικής, όχι μόνο νόμου, σωστά;» είπε ο Λι.
Τα πλοία που δέχθηκαν επίθεση και καταλήφθηκαν από το ισραηλινό ναυτικό μετέφεραν επίσης δύο πολίτες της Νότιας Κορέας.
Σχετικά με την αποστολή του στολίσκου
Ο στολίσκος, αποτελούμενος από περισσότερα από 50 σκάφη, απέπλευσε την Πέμπτη από την περιοχή της Μαρμαρίδας (Marmaris) στην τουρκική Μεσόγειο, σε μια ανανεωμένη προσπάθεια να σπάσει τον ισραηλινό αποκλεισμό που έχει επιβληθεί στη Γάζα από το 2007.
Οι διοργανωτές δήλωσαν ότι στην αποστολή συμμετείχαν 426 άτομα, ανάμεσά τους 96 Τούρκοι ακτιβιστές και συμμετέχοντες από 39 άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας, των ΗΠΑ, της Αργεντινής, της Αυστραλίας, του Μπαχρέιν, της Βραζιλίας, της Αλγερίας, της Ινδονησίας, του Μαρόκου, της Γαλλίας, της Νότιας Αφρικής, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, του Καναδά, της Αιγύπτου, του Πακιστάν, της Τυνησίας, του Ομάν και της Νέας Ζηλανδίας.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο στολίσκος δέχεται επίθεση.
Οι ισραηλινές δυνάμεις επιτέθηκαν επίσης στον στολίσκο ανθρωπιστικής βοήθειας Παγκόσμιος Στολίσκος Sumud στα ανοικτά των ακτών του ελληνικού νησιού της Κρήτης κατά τη διάρκεια της νύχτας μεταξύ 29 Απριλίου και 30 Απριλίου.
Η διεθνής νομική και ακαδημαϊκή κοινότητα παρακολουθεί μια πρωτοφανή υπαρξιακή αναμέτρηση στους κόλπους της εβραϊκής διανόησης, η οποία επανακαθορίζει τα όρια του δημόσιου διαλόγου για το Μεσανατολικό ζήτημα. Το έναυσμα για αυτή τη βαθιά ιδεολογική ρήξη δίνει η κυκλοφορία του νέου βιβλίου του διακεκριμένου Ισραηλινοαμερικανού ιστορικού και μελετητή του Ολοκαυτώματος, Όμαρ Μπαρτόβ, υπό τον τίτλο «Israel, What Went Wrong?». Η δημόσια αντιπαράθεση του καθηγητή του Πανεπιστημίου Brown με τον βραβευμένο Ισραηλινό δημοσιογράφο της εφημερίδας Haaretz, Γκίντεον Λεβί, στο πλαίσιο της εκπομπής Democracy Now!, δεν αποτελεί μια απλή θεωρητική έριδα, αλλά μια ανατομία των δομικών αντιφάσεων του κράτους του Ισραήλ από την ίδρυσή του έως τις τρέχουσες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας, θέτοντας το θεμελιώδες ερώτημα αν το σιωνιστικό εγχείρημα υπήρξε εξ αρχής ελαττωματικό ή αν διολίσθησε στην πορεία προς τον εθνοτικό αποκλεισμό.
Η παρέμβαση του καθηγητή Όμαρ Μπαρτόβ φέρει ένα ιδιαίτερο θεσμικό και επιστημονικό βάρος, καθώς ο ίδιος αναγνωρίζεται από το Μουσείο Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Ηνωμένων Πολιτειών ως ένας από τους κορυφαίους ειδικούς παγκοσμίως στον τομέα των Γενοκτονικών Σπουδών. Κατέχοντας την έδρα Διακεκριμένου Καθηγητή Ευρωπαϊκής Ιστορίας «John P. Birkelund» στο Πανεπιστήμιο Brown, ο κ. Μπαρτόβ είχε τηρήσει, στα τέλη του 2023, μια προσεκτική, νομικά αυστηρή στάση. Σε άρθρο του που είχε προκαλέσει αίσθηση εκείνη την περίοδο, σημείωνε ότι ενώ ήταν εξαιρετικά πιθανό να διαπράττονται εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα, εντούτοις κατέληγε στο συμπέρασμα ότι «δεν υπήρχαν ακόμη αποδείξεις ότι συντελείται γενοκτονία».
Η εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων και η κλιμάκωση της ανθρωπιστικής κρίσης οδήγησαν τον Ισραηλινοαμερικανό ακαδημαϊκό σε μια ριζική αναθεώρηση της θέσης του. Η δημοσίευση του δοκιμίου του στους New York Times με τον εμφατικό τίτλο «Είμαι μελετητής γενοκτονιών. Το αναγνωρίζω όταν το βλέπω», προκάλεσε ισχυρούς κλυδώνες στους διεθνείς ακαδημαϊκούς και νομικούς κύκλους. Η κατάληξη του κ. Μπαρτόβ ευθυγραμμίζεται πλέον με τα συμπεράσματα πολυάριθμων διεθνών οργάνων και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων —όπως η Ανεξάρτητη Εξεταστική Επιτροπή του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών, το Ινστιτούτο Lemkin για την Πρόληψη των Γενοκτονιών, ο οργανισμός Genocide Watch, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, η ηγέτιδα ισραηλινή οργάνωση B’Tselem, η Διεθνής Αμνηστία και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch).
Η θεσμική αυτή σύγκλιση ενισχύεται από τη διπλωματική και νομική κινητοποίηση κρατών, με κυριότερη την επίσημη προσφυγή της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ). Στο νέο του βιβλίο, ο Μπαρτόβ θέτει το κεντρικό ερώτημα: «Πώς είναι δυνατόν ένα κράτος που ιδρύθηκε στον άμεσο απόηχο του Ολοκαυτώματος να στέκεται σήμερα βάσιμα κατηγορούμενο για τη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου μεγάλης κλίμακας, αναγκαστικού εκτοπισμού αμάχων και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας; Από ποια πικρή πανουργία της Ιστορίας;»
Η Γένεση του Σιωνισμού: Μεταξύ Ευρωπαϊκής Χειραφέτησης και Αποικιοκρατίας Εγκατάστασης
Για να προσεγγίσει τις ρίζες αυτής της ιστορικής εξέλιξης, ο κ. Μπαρτόβ ανατρέχει στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο Σιωνισμός εμφανίστηκε ως ένα κίνημα απελευθέρωσης και χειραφέτησης. Στόχος του ήταν η διάσωση της συντριπτικής πλειοψηφίας του παγκόσμιου εβραϊσμού —περίπου του 80%— που διαβιούσε στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη υπό συνθήκες διαρκώς αυξανόμενης καταπίεσης, συστηματικής βίας και της ανάδυσης του επιθετικού ευρωπαϊκού εθνο-εθνικισμού.
Το δομικό πρόβλημα, ωστόσο, εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο το σιωνιστικό κίνημα επέλεξε να απαντήσει σε αυτή την απειλή. Ο Σιωνισμός αντέγραψε ακριβώς τα ιδεολογικά σχήματα των εθνο-εθνικιστικών κινημάτων που περιέβαλλαν και καταδίωκαν τους Εβραίους στην Ευρώπη (όπως του πολωνικού, του ουκρανικού, του λιθουανικού και του γερμανικού εθνικισμού), διακηρύσσοντας ότι οι Εβραίοι αποτελούν επίσης έναν διακριτό λαό με δικαίωμα στην αυτοδιάθεση. Καθώς όμως δεν υπήρχε δυνατότητα διεκδίκησης εδαφών στην ευρωπαϊκή ήπειρο, προτάθηκε η επιστροφή στην ιστορική, μυθική και θρησκευτική κοιτίδα, τη «Γη του Ισραήλ» (Eretz Yisrael).
Ο κ. Μπαρτόβ επισημαίνει ότι αυτή η διπλή φύση του κινήματος έγινε ορατή κατά τις δεκαετίες του ’20 και του ’30: από τη μία πλευρά, αποτελούσε ένα σωτήριο καταφύγιο για εκατοντάδες χιλιάδες διωκόμενους ανθρώπους, ειδικά μετά το κλείσιμο των συνόρων των Ηνωμένων Πολιτειών στην εβραϊκή μετανάστευση. Από την άλλη πλευρά, η εγκατάστασή τους στην Παλαιστίνη έλαβε τα χαρακτηριστικά μιας αποικιοκρατίας εγκατάστασης (settler colonialism), η οποία άρχισε να καταπατά τη γη και τα δικαιώματα των Αράβων Παλαιστινίων που ζούσαν ήδη εκεί, πυροδοτώντας τη γέννηση ενός αντίστοιχου παλαιστινιακού εθνικού κινήματος που επίσης διεκδικούσε δικαίωμα αυτοδιάθεσης και εθνικής εστίας.
Το Ορόσημο του 1948: Η Χαμένη Ευκαιρία για ένα «Κανονικό Κράτος»
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του κ. Μπαρτόβ, το έτος 1948 αποτελεί την κρισιμότερη καμπή, τη στιγμή όπου η ιστορική τροχιά του Ισραήλ θα μπορούσε να είχε ακολουθήσει μια διαφορετική κατεύθυνση. Η ίδρυση του κράτους, η οποία συνέπεσε με τα γεγονότα της Νάκμπα —της εθνοκάθαρσης και της εκδίωξης των Παλαιστινίων— έθεσε την ισραηλινή ηγεσία ενώπιον μιας θεμελιώδους επιλογής.
Το Ισραήλ είχε τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε ένα «κανονικό κράτος», υλοποιώντας τις υποσχέσεις της ίδιας της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας του: να εκδώσει ένα Σύνταγμα που θα διασφάλιζε την απόλυτη ισότητα όλων των πολιτών του, να καθορίσει με σαφήνεια τα σύνορά του και να δημιουργήσει ένα σταθερό νομικό πλαίσιο εντός του οποίου θα λειτουργούσε, προχωρώντας ενδεχομένως και σε κάποιου τύπου αποκατάσταση των συνεπειών της Νάκμπα και της εθνοκάθαρσης.
Αντί όμως να ακολουθήσει αυτή την οδό, η πολιτική ηγεσία αποφάσισε να μετατρέψει τον Σιωνισμό σε επίσημη κρατική ιδεολογία.
«Με την πάροδο του χρόνου —αν και αυτό δεν ήταν προκαθορισμένο και δεν μπορούμε να πούμε ότι όλα έπρεπε να συμβούν κατ’ αυτόν τον τρόπο— ο Σιωνισμός έγινε ολοένα και πιο μιλιταριστικός, συγκεντρωτικός, επεκτατικός, ρατσιστικός και, όπως είδαμε από τον Οκτώβριο του 2023, γενοκτονικός. Ως εκ τούτου, έχασε την ίδια του τη νομιμότητα ως πολιτική ιδεολογία», υποστηρίζει ο Μπαρτόβ.
Το Υπαρξιακό Δίλημμα: Είναι ο Σιωνισμός Μεταρρυθμίσιμος;
Η κριτική του Όμαρ Μπαρτόβ αποκτά ιδιαίτερη ηθική ένταση λόγω του προσωπικού του υπόβαθρου, καθώς ο ίδιος μεγάλωσε ως Σιωνιστής και υπηρέτησε ως αξιωματικός του Ισραηλινού Στρατού (IDF) κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1973. Παρά τη σφοδρή του κριτική, ο Μπαρτόβ αποφεύγει να αυτοπροσδιοριστεί ως «αντι-σιωνιστής» με την παραδοσιακή έννοια του όρου, υποστηρίζοντας ότι εάν κάποιος αναγνωρίζει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης στους Εβραίους, οφείλει νομικά και ηθικά να το αναγνωρίσει και στους Παλαιστίνιους.
Το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, ωστόσο, δεν περιλαμβάνει το δικαίωμα άσκησης καταπίεσης ή εκτοπισμού άλλων πληθυσμών από τη γη που διεκδικεί κανείς. Ο καθηγητής του Brown θεωρεί ότι ο Σιωνισμός, στην παρούσα φάση της εξέλιξής του, έχει καταστεί ένα μη μεταρρυθμίσιμο σύστημα ιδεών. Για να μπορέσει το Ισραήλ να επανέλθει στη διεθνή κοινότητα ως ένα κανονικό, ευνομούμενο κράτος, οφείλει να αποσυνδεθεί πλήρως από αυτόν.
Πρέπει να τον τοποθετήσει στον «σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας» και να επαναπροσδιοριστεί πηγαίνοντας πίσω στη θεσμική αφετηρία του 1948, αναζητώντας έναν τρόπο ισότιμης συνύπαρξης και διαμοιρασμού του γεωγραφικού χώρου μεταξύ των 7 εκατομμυρίων Εβραίων και των 7 εκατομμυρίων Παλαιστινίων που κατοικούν σήμερα στην περιοχή, υπό καθεστώς ισονομίας και μακριά από τις πολιτικές του εθνοτικού διαχωρισμού.
Η Ριζοσπαστική Αντίρρηση του Γκίντεον Λεβί: «Το Σύστημα Ξεκίνησε Λάθος»
Η ακαδημαϊκή προσέγγιση του καθηγητή Μπαρτόβ βρίσκει έναν αντίλογο, όχι λιγότερο καταγγελτικό αλλά δομικά διαφοροποιημένο, στη σκέψη του Γκίντεον Λεβί. Ο δημοσιογράφος της εφημερίδας Haaretz αναδεικνύει μια θεμελιώδη αντίφαση στην απροθυμία του Μπαρτόβ να αυτοπροσδιοριστεί ως αντι-σιωνιστής, παρά τη δριμεία κριτική που ασκεί στο ιδεολογικό οικοδόμημα του Ισραήλ. Για τον Λεβί, η θέση αυτή δεν επιδέχεται μεσοβέζικες λύσεις, επισημαίνοντας ότι η αποδέσμευση από την κρατική ιδεολογία αποτελεί μια συναισθηματικά επώδυνη διαδικασία για όσους μεγάλωσαν στο Τελ Αβίβ της ίδιας περιόδου: «Ή είσαι αντι-σιωνιστής επειδή αυτό είναι τρομερό, ή είσαι σιωνιστής και μπορείς να ζήσεις με αυτό».
Η κύρια διαφωνία του με τον Μπαρτόβ έγκειται στο αν η πορεία του Ισραήλ αποτελεί μια μεταγενέστερη παρέκκλιση ή ένα προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα. Ο Λεβί υποστηρίζει ότι ο Σιωνισμός δεν «εκτροχιάστηκε» στην πορεία, αλλά είχε εξαρχής ελαττωματική αφετηρία. Ενώ αναγνωρίζει ότι η Παλαιστίνη υπήρξε το μοναδικό καταφύγιο σωτηρίας για τους καταδιωκόμενους Εβραίους της Ευρώπης, τονίζει ότι η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να είχε ακολουθήσει μια ριζικά διαφορετική οδό συνύπαρξης.
«Δεν έρχεσαι σε μια γειτονιά και γυρίζεις την πλάτη στους ανθρώπους που ζούσαν εκεί για αιώνες πριν από εσένα. Αυτό που έκανε ο Σιωνισμός από την αρχή δεν ήταν ότι πήγε λάθος· ξεκίνησε λάθος, χωρίς την πίστη ή την πεποίθηση ότι μπορούμε να ζήσουμε μαζί. Ο Σιωνισμός ποτέ δεν προσπάθησε πραγματικά να ενσωματώσει τους Παλαιστινίους. Αφορούσε πάντα την υποταγή τους, τη μεταφορά τους, την υφαρπαγή των θέσεων εργασίας τους, των ζωών τους και των περιουσιών τους, προκειμένου να καταστεί ο μοναδικός λαός μεταξύ του ποταμού και της θάλασσας», δηλώνει ο Λεβί.
Η Ευρωπαϊκή Φρίκη ως Καταλύτης και η «Κατάκτηση της Εργασίας»
Απαντώντας στην κριτική του Λεβί, ο Όμαρ Μπαρτόβ επαναφέρει την ιστορική συγκυρία της Ανατολικής Ευρώπης ως το αναγκαίο ερμηνευτικό πλαίσιο για τη γέννηση της σιωνιστικής βίας. Ο Σιωνισμός, κατά τον Μπαρτόβ, λειτούργησε ως καθρέφτης των ευρωπαϊκών εθνικισμών, υιοθετώντας τις ίδιες βίαιες μεθόδους «διαχωρισμού των πληθυσμών» (unmixing) που αποτελούσαν τον κανόνα στην Ευρώπη εκείνης της περιόδου. Ωστόσο, η μεταφορά αυτού του μοντέλου στην Παλαιστίνη προσέλαβε αναγκαστικά αποικιοκρατικά χαρακτηριστικά, καθώς ένας πληθυσμός μετακινήθηκε από τη μία ήπειρο στην άλλη, διεκδικώντας την αποκλειστική κυριαρχία επί μιας ήδη κατοικημένης γης με σκοπό τη δημιουργία μιας εβραϊκής πλειοψηφίας.
Η υπαρξιακή αναγκαιότητα αυτής της μετακίνησης παραμένει αδιαμφισβήτητη και για τους δύο στοχαστές, αναδεικνύοντας την τραγική αντίφαση ενός κινήματος που λειτουργούσε ταυτόχρονα ως μηχανισμός διάσωσης από μια γενοκτονία και ως προάγγελος μιας άλλης εκτοπιστικής διαδικασίας. «Γνωρίζουμε ότι αν δεν είχαν φύγει από την Ευρώπη, θα είχαν δολοφονηθεί. Τόσο ο Γκίντεον όσο και εγώ δεν θα είχαμε γεννηθεί καθόλου, αν οι παππούδες μας δεν είχαν αποφασίσει να εγκαταλείψουν την Ευρώπη και να έρθουν εκεί. Όποιος έμεινε πίσω, εξοντώθηκε», παραδέχεται ο Μπαρτόβ.
Η συζήτηση αγγίζει επίσης το φαινόμενο της «κατάκτησης της εργασίας» (conquest of labor), μιας στρατηγικής οικονομικού και κοινωνικού αποκλεισμού των γηγενών που εφαρμόστηκε πολύ πριν από το 1948. Ο Λεβί επισημαίνει ότι η σύγκρουση με τους ντόπιους δεν ήταν η μόνη επιλογή, υπενθυμίζοντας ιστορικές εξαιρέσεις όπως η οργάνωση «Brit Shalom», μια κίνηση Εβραίων διανοουμένων που πίστευαν στη δυνατότητα μιας κοινής, μη βίαιης πορείας, η οποία όμως περιθωριοποιήθηκε από την κυρίαρχη μιλιταριστική πτέρυγα του κινήματος.
Από την Ελπίδα του Όσλο στη Δολοφονία του Γιτζάκ Ραμπίν
Η εστίαση της ανάλυσης μετατοπίζεται στη συνέχεια στις χαμένες ευκαιρίες διόρθωσης αυτής της ιστορικής πορείας κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Ο καθηγητής Μπαρτόβ υποστηρίζει ότι, παρά τον βίαιο χαρακτήρα της ίδρυσης του κράτους, υπήρξαν ιστορικές στιγμές όπου η ισραηλινή κοινωνία επιχείρησε να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με τους Παλαιστινίους. Η σημαντικότερη από αυτές τις στιγμές υπήρξε η ειρηνευτική διαδικασία του Όσλο στη δεκαετία του ’90, κατά την οποία τέθηκε για πρώτη φορά στο δημόσιο προσκήνιο η ιδέα ενός «κράτους όλων των πολιτών του».
Η προσπάθεια αυτή ανακόπηκε βίαια το 1995 με τη δολοφονία του Πρωθυπουργού Γιτζάκ Ραμπίν. Ο Μπαρτόβ προχωρεί σε μια βαρυσήμαντη πολιτική καταγγελία, συνδέοντας απευθείας εκείνη την τρομοκρατική πράξη με την τρέχουσα πολιτική ηγεσία του Ισραήλ. Σημειώνει ότι ο Ραμπίν, ένας πρώην στρατηγός που δεν ήταν «ένας σπουδαίος άνθρωπος της ειρήνης» αλλά είχε κατανοήσει ότι η Κατοχή ήταν πλέον μη υποστηρίξιμη, εξοντώθηκε ως αποτέλεσμα μιας συστηματικής εκστρατείας πολιτικής υποκίνησης.
«Ο Ραμπίν δολοφονήθηκε εξαιτίας της υποκίνησης από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος έχει το αίμα του στα χέρια του μέχρι σήμερα. Αυτό σκότωσε εκείνη τη διαδικασία και επιτάχυνε αυτό που βλέπουμε τώρα ως μια προσπάθεια πλήρους εκκένωσης της γης από τον παλαιστινιακό πληθυσμό», υπογραμμίζει ο Μπαρτόβ, αναδεικνύοντας τη δομική συνέχεια της πολιτικής Νετανιάχου.
Η Γάζα ως Πεδίο Εθνοκάθαρσης και η Ιστορική Άρνηση της Νάκμπα
Η κορύφωση αυτής της μακράς ιστορικής διαδικασίας εκδηλώνεται, σύμφωνα με τον Μπαρτόβ, στις στρατιωτικές επιχειρήσεις που ξεκίνησαν μετά τον Οκτώβριο του 2023. Ο ιστορικός αναδεικνύει μια βαθιά ιδεολογική διαστρέβλωση στην επίσημη ισραηλινή ρητορική: ενώ το κράτος του Ισραήλ αρνιόταν συστηματικά επί δεκαετίες την ιστορική πραγματικότητα της Νάκμπα του 1948, η τρέχουσα ηγεσία και μέρος της κοινωνίας απειλούσαν ανοιχτά με τη διεξαγωγή μιας «δεύτερης Νάκμπα» στη Λωρίδα της Γάζας.
Η ανάλυση του Μπαρτόβ συγκλίνει στο συμπέρασμα ότι η γενοκτονική επιχείρηση στη Γάζα υπήρξε το αποτέλεσμα της αποτυχίας ενός αρχικού σχεδίου εθνοκάθαρσης. Η πρόθεση της ισραηλινής κυβέρνησης να εκτοπίσει πλήρως τον παλαιστινιακό πληθυσμό εκτός των συνόρων προσέκρουσε στην άρνηση των κατοίκων να εγκαταλείψουν τη γη τους, παρά τις αποτρόπαιες συνθήκες διαβίωσης σε μια από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του πλανήτη. Η αποτυχία αυτού του αναγκαστικού εκτοπισμού μετέτρεψε τη στρατιωτική δράση σε μια συστηματική διαδικασία καταστροφής των υποδομών και της ανθρώπινης ζωής, η οποία πλέον φέρει όλα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά μιας γενοκτονικής επιχείρησης που πρέπει να απορριφθεί προκειμένου να υπάρξει οποιαδήποτε προοπτική για το μέλλον.
Η Έρπουσα Αποικιοκρατία στη Δυτική Όχθη και η Πραγματικότητα του 2026
Η ανάλυση της ισραηλινής πολιτικής δεν μπορεί να περιοριστεί αποκλειστικά στο μέτωπο της Λωρίδας της Γάζας, καθώς η δυναμική της εθνοτικής εκκαθάρισης εκδηλώνεται με συστηματικό τρόπο και στα εδάφη της Δυτικής Όχθης. Ο Γκίντεον Λεβί υπογραμμίζει ότι η παρούσα κατάσταση αποτελεί την ιστορική συνέχεια μιας αμετάβλητης στρατηγικής που εφαρμόζεται από το 1948 έως σήμερα, χωρίς καμία διακοπή. Η καθημερινότητα στη Δυτική Όχθη αναπαράγει τις ίδιες ακριβώς σκηνές και τις ίδιες σκληρές, βίαιες μεθόδους που χαρακτήριζαν τις δεκαετίες του ’20, του ’30 και του ’40, αποδεικνύοντας ότι ο πυρήνας της κρατικής συμπεριφοράς παραμένει αναλλοίωτος.
Στο σύγχρονο περιβάλλον, η συζήτηση έχει πάψει προ πολλού να αφορά την απλή εξασφάλιση ενός εβραϊκού κράτους ή τη διατήρηση μιας δημογραφικής πλειοψηφίας. Ο Λεβί επισημαίνει ότι η τρέχουσα πραγματικότητα συνιστά μια έκφανση καθαρής αποικιοκρατίας και ρατσισμού, η οποία καθοδηγείται από μια ρητά διακηρυγμένη και ομολογημένη φιλοδοξία: τη δημιουργία μιας αμιγώς εβραϊκής επικράτειας σε ολόκληρο τον γεωγραφικό χώρο μεταξύ του ποταμού Ιορδάνη και της Μεσογείου Θάλασσας. Αυτή η πολιτική επιδίωξη καθιστά τη συμβίωση αδύνατη υπό το υφιστάμενο ιδεολογικό πλαίσιο, καθώς προϋποθέτει τη σταδιακή εξάλειψη της παλαιστινιακής παρουσίας από τις πατρικές της εστίες.
Η Αντοχή του «Σουμούντ» και η Αναγκαιότητα του Κοινού Γεωγραφικού Χώρου
Απέναντι σε αυτή τη συστηματική πίεση για τον εδαφικό και πληθυσμιακό αναδιαχωρισμό, η παλαιστινιακή κοινωνία αντιτάσσει την ιστορική έννοια του σουμούντ (sumud) —της ακλόνητης σταθερότητας και της ανθεκτικότητας πάνω στη γη. Ο καθηγητής Μπαρτόβ σημειώνει ότι η προσπάθεια της ισραηλινής κυβέρνησης να εκκενώσει πλήρως τα εδάφη από τον αυτόχθονα πληθυσμό είναι νομοτελειακά καταδικασμένη σε αποτυχία, καθώς οι Παλαιστίνιοι αρνούνται να εγκαταλείψουν την περιοχή, παρά τις εξαιρετικά αντίξοες και απάνθρωπες συνθήκες υπό τις οποίες αναγκάζονται να διαβιούν.
Η δημογραφική και γεωγραφική πραγματικότητα θέτει αντικειμενικά όρια στις επιδιώξεις των φανατικών και μεσσιανικών κύκλων της ισραηλινής δεξιάς. Στον χώρο αυτόν κατοικούν σήμερα 7 εκατομμύρια Εβραίοι και 7 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι, και είναι σαφές ότι καμία από τις δύο ομάδες δεν πρόκειται να αποχωρήσει. Ο κ. Μπαρτόβ υποστηρίζει ότι η συζήτηση πρέπει αναγκαστικά να μετατοπιστεί από τη λογική του εκτοπισμού στην αναζήτηση ενός κοινού μέλλοντος, όπου οι δύο λαοί θα βρουν τον τρόπο να μοιραστούν τον ίδιο χώρο με όρους ισονομίας, απορρίπτοντας τις πολιτικές του εβραϊκού υπεροχισμού (Jewish supremacy) που οδηγούν στην καταστροφή.
Η Ανατομία της Θεσμικής Σιωπής στην Ισραηλινή Κοινωνία
Μια από τις πλέον ανησυχητικές παρατήρησεις του Όμαρ Μπαρτόβ αφορά τη βαθιά βαρβαροποίηση (brutalization) της ισραηλινής κοινωνίας και την πλήρη κατάρρευση των ηθικών αντανακλαστικών των θεσμικών της οργάνων. Σε μια κοινωνία που διολισθαίνει προς γενοκτονικές πρακτικές, η συστηματική κακοποίηση και ο εξευτελισμός των Παλαιστινίων δεν αντιμετωπίζονται πλέον με σκεπτικισμό, αλλά συχνά προκαλούν ένα αίσθημα ικανοποίησης στην κοινή γνώμη, το οποίο τροφοδοτείται από την επίσημη κυβερνητική ρητορική.
Εκείνο που προκαλεί ιδιαίτερη αποστροφή στον ιστορικό είναι η καθολική σιωπή των επιστημονικών και επαγγελματικών ενώσεων της χώρας. Με εξαίρεση ελάχιστες φωνές στην εφημερίδα Haaretz και στο περιοδικό +972, η πλειονότητα των θεσμών τηρεί στάση απόλυτης απάθειας. Ο Ιατρικός Σύλλογος του Ισραήλ, ο Δικηγορικός Σύλλογος, οι ακαδημαϊκές ενώσεις και οι πρόεδροι των πανεπιστημίων έχουν επιλέξει τη σιωπή, αποφεύγοντας να καταγγείλουν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τα εγχώρια μέσα ενημέρωσης αρνούνται συστηματικά να αναδείξουν αυτές τις πτυχές της σύγκρουσης, συμβάλλοντας στη συσκότιση της κοινής γνώμης.
Σεξουαλική Βία και η Πολιτική της «Επίθεσης στον Μηνυματοφόρο»
Η ηθική αυτή κρίση έλαβε συγκεκριμένες διαστάσεις με αφορμή τη δημοσίευση της στήλης του Νίκολας Κρίστοφ στους New York Times, υπό τον τίτλο «Η σιωπή που συναντά τον βιασμό των Παλαιστινίων». Στο συγκεκριμένο δημοσίευμα τεκμηριώνεται ένα εκτεταμένο μοτίβο σεξουαλικής βίας από την πλευρά των ισραηλινών δυνάμεων ασφαλείας, των ανακριτών και των δεσμοφυλάκων, το οποίο στρέφεται εναντίον ανδρών, γυναικών, ακόμη και παιδιών, περιλαμβάνοντας αναφορές για τη χρήση σκύλων με σκοπό τη σεξουαλική κακοποίηση κρατουμένων. Η αντίδραση της ισραηλινής κυβέρνησης, η οποία απείλησε με την κατάθεση αγωγής δυσφήμισης κατά της αμερικανικής εφημερίδας, αναδεικνύει τη standard στρατηγική της άρνησης.
Ο κ. Μπαρτόβ επισημαίνει ότι αυτές οι πρακτικές είναι ευρέως γνωστές εντός του Ισραήλ, με τον Υπουργό Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, να φωτογραφίζεται επανειλημμένα κατά τη διάρκεια επισκέψεων σε σωφρονιστικά ιδρύματα, προβάλλοντας στην τηλεόραση την ταπείνωση των Παλαιστινίων αιχμαλώτων ως επίσημη κρατική πολιτική. Ο Γκίντεον Λεβί συμπληρώνει ότι η ισραηλινή κοινωνία αντιδρά σε κάθε βάσιμη κατηγορία επιτιθέμενη στον μηνυματοφόρο, επιλέγοντας τη στοχοποίηση δημοσιογράφων εγκύρων μέσων αντί να αντικρίσει την πραγματικότητα στον καθρέφτη.
«Η μόνη οδός για το Ισραήλ προκειμένου να πολεμήσει αυτές τις κατηγορίες είναι να επιτεθεί στον μηνυματοφόρο, αντί να κοιτάξουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη, να συνειδητοποιήσουμε ότι στις φυλακές μας συντελείται μια πραγματική βάρβαρη καταστροφή και να βγάλουμε τα απαραίτητα μαθήματα από αυτό», καταλήγει ο Λεβί.
Η Αναπόδραστη Ιστορική Ευθύνη
Η υπαρξιακή συζήτηση μεταξύ του Όμαρ Μπαρτόβ και του Γκίντεον Λεβί φωτίζει το βαθύ θεσμικό και ηθικό αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει το Κράτος του Ισραήλ. Η διολίσθηση από τις αρχικές διακηρύξεις περί ασφαλούς καταφυγίου προς ένα σύστημα δομικού αποκλεισμού και γενοκτονικής βίας δεν αποτελεί μια τυχαία ιστορική παρέκκλιση, αλλά το αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών που αρνήθηκαν τη συνύπαρξη.
Η πραγματικότητα του 2026 επιβεβαιώνει ότι οι πολιτικές του βίαιου εκτοπισμού έχουν εξαντλήσει τα όριά τους, καθώς η ανθεκτικότητα του παλαιστινιακού πληθυσμού παραμένει ενεργή. Η επιβίωση της περιοχής και η επιστροφή του Ισραήλ στη διεθνή νομιμότητα προϋποθέτουν την οριστική εγκατάλειψη των δογμάτων του εθνοτικού υπεροχισμού και την αναζήτηση ενός νέου, κοινού θεσμικού πλαισίου που θα βασίζεται στην ισότητα και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για όλους τους κατοίκους της ιστορικής Παλαιστίνης.
Από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, οι σχέσεις μεταξύ Ιαπωνίας και Ρωσίας βρίσκονται έχουν παγώσει ολοκληρωτικά. Ούτε οι ηγέτες των δύο χωρών ούτε οι υπουργοί Εξωτερικών τους έχουν συνομιλήσει τηλεφωνικά από πριν από τον πόλεμο, πόσο μάλλον να έχουν συναντηθεί δια ζώσης. Η Ιαπωνία έχει επίσης επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στη Ρωσία, με αποτέλεσμα το διμερές εμπόριο να μειωθεί από σχεδόν 20,8 δισεκατομμύρια δολάρια το οικονομικό έτος 2021 σε μόλις 7,6 δισεκατομμύρια δολάρια το οικονομικό έτος 2025.
Τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο, έχουν αρχίσει να εμφανίζονται ρωγμές στον πάγο, προκαλώντας εικασίες ότι ίσως επιστρέφει κάποια κινητικότητα στις ρωσοϊαπωνικές σχέσεις. Στις 3–5 Μαΐου, ο Σουζούκι Μουνέο, βετεράνος βουλευτής του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP), επισκέφθηκε τη Μόσχα για να συναντηθεί με τον Ρώσο υφυπουργό Εξωτερικών Αντρέι Ρουντένκο. Οι δύο άνδρες συζήτησαν το ενδεχόμενο συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών τον Ιούλιο, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ASEAN στις Φιλιππίνες.
Λίγες μόλις ημέρες αργότερα, στις 11 Μαΐου, ο Μιχαήλ Σβιντκόι, ειδικός εκπρόσωπος του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για τη διεθνή πολιτιστική συνεργασία, προήδρευσε στην εναρκτήρια γκαλά εκδήλωση του επίσημου Φεστιβάλ Ρωσικού Πολιτισμού στην Ιαπωνία, στο Τόκιο. Η πιο προβεβλημένη παρουσία από ιαπωνικής πλευράς ήταν η Άμπε Άκιε, χήρα του πρώην πρωθυπουργού Άμπε Σίνζο, ο οποίος είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της θητείας του στην προώθηση της συνεργασίας με τη Ρωσία. Αν και υποτίθεται ότι επισκέφθηκε την Ιαπωνία ως πολιτιστικός απεσταλμένος, ο Σβιντκόι συζήτησε επίσης τη διμερή ενεργειακή συνεργασία με τον Σουζούκι στο ιαπωνικό κοινοβούλιο στις 12 Μαΐου και συναντήθηκε με τον Φουνακόσι Τακεχίρο, διοικητικό υφυπουργό Εξωτερικών της Ιαπωνίας.
Πέρα από αυτούς τους πολιτικούς ελιγμούς, στις 4 Μαΐου η Ιαπωνία παρέλαβε φορτίο πετρελαίου από το ρωσικό έργο Σαχαλίνη-2, κάτι που έχει κάνει σπάνια από το 2022. Επιπλέον, το ιαπωνικό Υπουργείο Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας (METI) επιβεβαίωσε ότι αποστέλλει αντιπροσωπεία εμπορικών αξιωματούχων — πιθανότατα συνοδευόμενων από εκπροσώπους ιαπωνικών επιχειρήσεων — στη Μόσχα στα τέλη Μαΐου.
Αυτό συνιστά πραγματική αναζωπύρωση δραστηριότητας, έπειτα από τέσσερα χρόνια κατά τα οποία οι σχέσεις βρίσκονταν σε κακόκεφη χειμερία νάρκη. Η εξέλιξη αυτή καθοδηγείται από δύο παράγοντες, αμφότερους συνδεδεμένους με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πρώτον, η καταστροφική απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιτεθεί στο Ιράν τον Φεβρουάριο αποκάλυψε εκ νέου την ενεργειακή ανασφάλεια της Ιαπωνίας. Πριν από τη σύγκρουση, περίπου το 70% των εισαγωγών πετρελαίου της Ιαπωνίας περνούσε μέσω των Στενών του Ορμούζ. Το ενδεχόμενο μακροχρόνιου κλεισίματος αυτού του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος εξαιτίας του πολέμου ανάγκασε την Ιαπωνία να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές προμήθειας, μεταξύ αυτών και από τη Ρωσία.
Ο δεύτερος παράγοντας είναι η ίδια η προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ προς τη ρωσική ηγεσία. Κατά τη σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα μεταξύ Τραμπ και Πούτιν, τον Αύγουστο του 2025, συζητήθηκε η πιθανή επιστροφή αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στη Ρωσία. Πιο πρόσφατα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Ρώσο ομόλογό του, Σεργκέι Λαβρόφ, στις 5 Μαΐου.
Η Ιαπωνία συχνά ακολουθεί το παράδειγμα του βασικού συμμάχου της, των Ηνωμένων Πολιτειών, σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Δεδομένης της θετικής στάσης του ίδιου του Τραμπ απέναντι στον Πούτιν, το Τόκιο μπορεί να αισθάνεται βέβαιο ότι δεν θα δεχθεί επικρίσεις από την Ουάσιγκτον εάν εξετάσει μια δική του μερική επαναπροσέγγιση.
Ωστόσο, όποιος αναμένει μια πλήρη επιστροφή στην εποχή Άμπε θα απογοητευθεί βαθιά. Πρώτον, ο στρατηγικός υπολογισμός της Ιαπωνίας έχει αλλάξει. Όπως εξήγησε ο Άμπε σε συνέντευξή του μετά την αποχώρησή του από την πολιτική, η προσέγγιση με τη Ρωσία μετά το 2012 ήταν “μια στρατηγική απόφαση — η Ρωσία δεν έπρεπε να ωθηθεί προς την κινεζική πλευρά”. Με άλλα λόγια, επρόκειτο για ρεαλπολιτίκ. Με την Κίνα να αναγνωρίζεται ως η κύρια απειλή για την Ιαπωνία, υπήρχε σαφής λογική στην προσπάθεια δημιουργίας ρήγματος μεταξύ Πεκίνου και Μόσχας, ώστε να αποτραπεί η διαμόρφωση ενιαίου μετώπου.
Αν και αυτή η προσέγγιση είχε θεωρητικά νόημα και ο Άμπε την επιδίωξε επίμονα, τελικά δεν απέδωσε τίποτα. Έχοντας αποτύχει τόσο ξεκάθαρα μία φορά, είναι απίθανο η ιαπωνική ηγεσία να επαναλάβει το ίδιο λάθος, ιδιαίτερα από τη στιγμή που η ρωσοκινεζική συνεργασία είναι πλέον πολύ στενότερη, καθιστώντας ακόμη πιο απίθανη την επιτυχή απομάκρυνση των δύο χωρών μεταξύ τους από την Ιαπωνία.
Ένας δεύτερος λόγος είναι το προφανές γεγονός ότι η Ρωσία του Πούτιν αποτελεί πολύ λιγότερο αποδεκτό εταίρο απ’ ό,τι κατά την πρωθυπουργία Άμπε, λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, η οποία συνέβαλε στην ενίσχυση των αρνητικών διαθέσεων στην ιαπωνική κοινή γνώμη. Δημοσκόπηση που διεξήχθη από το Γραφείο του Υπουργικού Συμβουλίου της Ιαπωνίας στα τέλη του 2025 έδειξε ότι το 93,2% των Ιαπώνων ερωτηθέντων δεν αισθάνονται συμπάθεια προς τη Ρωσία.
Η εχθρότητα αυτή επιδεινώθηκε από την υπογραφή της Συνθήκης Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης μεταξύ Μόσχας και Πιονγκγιάνγκ τον Ιούνιο του 2024. Η Ιαπωνία θεωρεί τη Βόρεια Κορέα σοβαρή απειλή για την εθνική της ασφάλεια λόγω των πυρηνικών και βαλλιστικών πυραυλικών δυνατοτήτων της, καθώς και του ιστορικού απαγωγών Ιαπώνων πολιτών. Στο Τόκιο υπάρχουν φόβοι ότι η στρατιωτική συνεργασία με τη Ρωσία μπορεί να ενισχύσει τις τεχνικές δυνατότητες της Βόρειας Κορέας και να αποθρασύνει την ηγεσία της.
Τρίτον, όσοι στην Ιαπωνία υποστηρίζουν στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία είναι πολύ πιο αδύναμοι απ’ ό,τι στην εποχή Άμπε. Ο ίδιος ο Άμπε ήταν ο ισχυρότερος υποστηρικτής της προσέγγισης, όμως δολοφονήθηκε τον Ιούλιο του 2022, λιγότερο από δύο χρόνια μετά την αποχώρησή του από την εξουσία.
Η σημερινή πρωθυπουργός Τακαΐτσι Σανάε, αν και προστατευόμενη του Άμπε, φαίνεται πολύ πιο εχθρική ή τουλάχιστον αδιάφορη απέναντι στη Ρωσία. Όταν η Μόσχα της επέβαλε κυρώσεις τον Μάιο του 2022 λόγω της υποστήριξής της στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, εκείνη απάντησε προκλητικά: “Μια χαρά μου φαίνεται! Δεν είναι ότι θα πήγαινα ακόμη κι αν με προσκαλούσαν!”
Ο πιο προβεβλημένος υποστηρικτής της επαναπροσέγγισης είναι ο προαναφερθείς Σουζούκι Μουνέο. Ο Σουζούκι βρισκόταν στο πολιτικό περιθώριο αφού αναγκάστηκε να αποχωρήσει από το LDP και εξέτισε ποινή φυλάκισης για διαφθορά. Ο Άμπε ανέστησε πολιτικά την καριέρα του διορίζοντάς τον άτυπο σύμβουλο για τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Ο Σουζούκι είναι μέλος της Άνω Βουλής, αλλά δεν αποτελεί κορυφαία πολιτική προσωπικότητα και τείνει να υπερβάλλει για την επιρροή του. Επανεξελέγη οριακά στις εκλογές του Ιουλίου 2025 και δεν έχει καταφέρει να πείσει την Τακαΐτσι να αναβιώσει την πρακτική του Άμπε να συναντάται τακτικά μαζί του για να συζητούν τη ρωσική πολιτική.
Η άλλη βασική προσωπικότητα στις ιαπωνορωσικές σχέσεις είναι ο Ιμάι Τακάγια. Πρώην αξιωματούχος του METI, ο Ιμάι υπηρέτησε ως εκτελεστικός γραμματέας του πρωθυπουργού Άμπε. Υπό την Τακαΐτσι, επέστρεψε ως ειδικός σύμβουλος του υπουργικού συμβουλίου. Όπως και ο Σουζούκι, ο Ιμάι είναι ακούραστος υποστηρικτής της προσέγγισης με τη Μόσχα, κυρίως λόγω της πεποίθησής του για τη σημασία της ρωσικής ενέργειας για την ιαπωνική οικονομία. Σχεδόν βέβαιο θεωρείται ότι ο Ιμάι διαδραμάτισε εξέχοντα ρόλο στην πίεση προς το METI να αποστείλει επιχειρηματική αντιπροσωπεία στη Μόσχα στα τέλη Μαΐου.
Ωστόσο, η σχέση του Ιμάι με την Τακαΐτσι είναι πιο αποστασιοποιημένη απ’ ό,τι ήταν με τον Άμπε. Ορισμένα μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για “ανεπανόρθωτο ρήγμα” μεταξύ τους έπειτα από έντονη διαφωνία σχετικά με την πολιτική στη Μέση Ανατολή. Η Τακαΐτσι φέρεται να σκόπευε να αποπέμψει τον Ιμάι, αλλά μεταπείστηκε ώστε να μη διαρρήξει τη σύνδεση με την κληρονομιά του Άμπε, ο οποίος θεωρείται ιερή μορφή από πολλούς στο LDP.
Ούτε η φιλορωσική γραμμή των Σουζούκι και Ιμάι ενισχύεται από την έλλειψη ενθουσιασμού των ιαπωνικών επιχειρήσεων. Όταν το METI προσέγγισε ιαπωνικές εταιρείες για να συζητήσει την ιδέα αποστολής αντιπροσωπείας στη Μόσχα, πολλές αντέδρασαν αρνητικά, φοβούμενες πλήγμα στη φήμη τους. Έτσι, το υπουργείο αναγκάστηκε να υποβαθμίσει τη σημασία της επιχειρηματικής αποστολής, επιμένοντας ότι σκοπός της είναι απλώς η υποστήριξη ιαπωνικών εταιρειών που συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται στη Ρωσία και όχι η αναζήτηση νέων επιχειρηματικών ευκαιριών.
Η αλήθεια είναι ότι η ιαπωνική κυβέρνηση επιδιώκει έναν βαθμό επαναπροσέγγισης, αλλά σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο απ’ ό,τι επί Άμπε. Το σημαντικότερο είναι ότι η Ιαπωνία δεν έχει δείξει καμία πρόθεση να χαλαρώσει τις κυρώσεις. Αυτό επανέλαβε ο υπουργός Εξωτερικών Μοτέγκι Τοσιμίτσου στις 12 Μαΐου, όταν καταδίκασε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως “εξοργιστική πράξη που κλονίζει τα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς τάξης” και δήλωσε ότι η ιαπωνική θέση σχετικά με τις κυρώσεις “παραμένει αμετάβλητη”. Αυτή η διαρκής προσήλωση εξηγείται από τον φόβο της Ιαπωνίας ότι, αν η Ρωσία θεωρηθεί πως πέτυχε στην Ουκρανία, αυτό θα μπορούσε να ενθαρρύνει την Κίνα να επιχειρήσει να αλλάξει το status quo διά της βίας στην Ανατολική Ασία.
Ο βασικός στόχος της περιορισμένης επαναπροσέγγισης της Ιαπωνίας είναι να διασφαλίσει τη συνέχιση των ενεργειακών προμηθειών από τη Ρωσία. Ακόμη και μετά το 2022, η Ιαπωνία συνέχισε να εισάγει περίπου το 9% του υγροποιημένου φυσικού αερίου της από τον βόρειο γείτονά της. Οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, ωστόσο, παρέμειναν ελάχιστες. Ο πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν ανάγκασε την Ιαπωνία να εξετάσει την επανεκκίνηση μεγαλύτερων εισαγωγών ρωσικού αργού πετρελαίου.
Παράλληλα, η ιαπωνική κυβέρνηση επιθυμεί να επαναφέρει τις επισκέψεις χωρίς βίζα στα υπό ρωσικό έλεγχο Νότια Νησιά Κουρίλες, τα οποία η Ιαπωνία διεκδικεί ως Βόρεια Εδάφη της. Οι επισκέψεις αυτές αφορούν κυρίως πρώην Ιάπωνες κατοίκους που εκδιώχθηκαν μετά την κατάληψη των νησιών από τη Σοβιετική Ένωση στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι επισκέψεις πραγματοποιούνταν κάθε χρόνο, αλλά έχουν ανασταλεί από το 2020, αρχικά λόγω της πανδημίας Covid και πλέον ως μέσο τιμωρίας της Ιαπωνίας από τη Μόσχα εξαιτίας της αντίθεσής της στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η ιαπωνική κυβέρνηση ελπίζει να αξιοποιήσει μια συνάντηση υπουργών Εξωτερικών (ή υφυπουργών Εξωτερικών) για να ασκήσει πίεση υπέρ της επανέναρξης αυτών των επισκέψεων για ανθρωπιστικούς λόγους. Πρόκειται για επείγον ζήτημα, καθώς ο αριθμός των επιζώντων πρώην κατοίκων έχει πέσει κάτω από τις 5.000 και ο μέσος όρος ηλικίας τους ξεπερνά τα ενενήντα έτη.
Οι ελπίδες αυτές μπορεί να διαψευστούν, καθώς η ρωσική πλευρά επιμένει σταθερά ότι οποιεσδήποτε παραχωρήσεις εξαρτώνται από το αν η Ιαπωνία εγκαταλείψει πρώτα τις “εχθρικές πολιτικές” της, δηλαδή τις κυρώσεις. Δεδομένου ότι η κυβέρνηση Τακαΐτσι δεν είναι διατεθειμένη να το πράξει, η σημερινή σύντομη περίοδος θέρμης ίσως σύντομα επιστρέψει στην προηγούμενη ψυχρότητα.
Παγκόσμιας κλάσης πρωτιά στην Κρήτη, καθώς ερευνητές του Ινστιτούτου Φυσικής Πλάσματος και Λέιζερ, σε συνεργασία με το ΕΛΜΕΠΑ, δημιούργησαν τον πρώτο επιταχυντή ιόντων με λέιζερ υψηλής επαναληψιμότητας
Πρωτιά παγκόσμιας κλάσης στην Κρήτη, όπου ερευνητές του Ινστιτούτου Φυσικής Πλάσματος και Λέιζερ σε συνεργασία με το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, μετά από οκτώ χρόνια εντατικής έρευνας, δημιούργησαν τον πρώτο επιταχυντή ιόντων με λέιζερ υψηλής επαναληψιμότητας, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα εποχή στην ιατρική και την τεχνολογία.
Η ανακάλυψη μπορεί να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες θεραπείες καρκίνου, αφού η παλμική δέσμη του λέιζερ επιτρέπει στα σωματίδια να χτυπούν με απόλυτη ακρίβεια τους όγκους βαθιά στον ιστό, σε παραγωγή ραδιοϊσοτόπων για εξετάσεις PET απευθείας στα νοσοκομεία και νέα βήματα στην έρευνα για την ενέργεια μέσω σύντηξης.
Η ομάδα συνεργάζεται ήδη με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, πραγματοποιώντας βιοϊατρικά πειράματα με πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα, με στόχο η τεχνολογία αυτή να περάσει στο μέλλον και στην κλινική εφαρμογή.
Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση για το τρίτο κύμα της διεύρυνησης περιλαμβάνει τα ονόματα της πρώην βουλεύτριας Αγγελικής Αδαμοπούλου και της πρώην υποψήφιας βουλεύτριας Εύας Αμπάζη (από το ΜεΡΑ25) και του πρώην βουλευτή Κυριάκου Χαρακίδη (Ποτάμι).
Επίσης, στον κατάλογο βρίσκουμε, μεταξύ άλλων, τον πρώην πρύτανη του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Θεμιστοκλή Λέκκα, την ραδιοφωνική παραγωγό Πέγκυ Λάγιου, τον δημοσιογράφο Βαγγέλη Τριάντη και τον πρόεδρο του Συλλόγου Εκδοτών, Βασίλη Χατζηιακώβου.
Αναλυτικά:
Αδαμοπούλου Αγγελική, Δικηγόρος, πρώην Βουλευτής ΜέΡΑ25
Αντωνοπούλου Ρένα, Γιατρός, πρώην Γενική Διευθύντρια Ιατρικής Υπηρεσίας ΙΚΑ
Αμπάζη Εύα, Δικηγόρος, πρώην υποψήφια Βουλευτής ΜέΡΑ25
«Ελπίδα για τη Δημοκρατία, Μαρία Καρυστιανού, Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών» θα λέγεται το όνομα του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού, το οποίο «προδόθηκε» από τα έντυπα για τις εγγραφές των μελών. Πλήθος κόσμου έχει αρχίσει να συγκεντρώνεται στην πλατεία Αριστοτέλους της Θεσσαλονίκης, έξω από τον κινηματογράφο «Ολύμπιον», όπου σε λίγη ώρα ξεκινά η πολυαναμενόμενη εκδήλωση.
Πρόκειται για την εκδήλωση κατά την οποία πρόκειται να ανακοινώσει και επίσημα πλέον το νέο της πολιτικό εγχείρημα. Στο σημείο έχει ήδη αρχίσει και μαζεύεται κόσμος, με υποστηρικτές να έχουν ταξιδέψει από αρκετές περιοχές της χώρας για να δηλώσουν το «παρών» στο ξεκίνημα του νέου κινήματος.
Οι πληροφορίες λένε ότι πέρα από τα στελέχη που έχουν ήδη εμφανιστεί, θα υπάρξει και μία παρουσία έκπληξη γυναίκας δημοσιογράφου. Να σημειωθεί ότι η εκδήλωση θα είναι ανοιχτή στον κόσμο, καθώς η Μαρία Καρυστιανού απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση σε όσους ενδιαφέρονται για το εγχείρημα να δώσουν το παρών.
Ζωντανή μετάδοση θα υπάρχει από το ιντερνετικό κανάλι “Άξιον Εστί”… και από το “Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών” – Ιδρυτική Διακήρυξη” στο YouTube.
Ο Θανάσης Αυγερινός, δημοσιογράφος και επί χρόνια ανταποκριτής στη Μόσχα, αναλαμβάνει τον τομέα της επικοινωνίας. Η Μαρία Γρατσία, δικηγόρος και στενή συνεργάτιδα της Καρυστιανού, ο Νίκος Γαλανός, πρώην βουλευτής Ενιαίου Συνασπισμού και ΠΑΣΟΚ, ο Αθανάσιος Τζουγανάτος, στρατηγός ε.α., και ο Βασίλης Κοκοτσάκης, τεχνικός σύμβουλος και επικεφαλής της ομάδας έρευνας για τα Τέμπη, συμπληρώνουν τον πυρήνα. Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης ο ηθοποιός Νίκος Ζιάγκος και η οικονομολόγος Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη.
Στο Ολύμπιον οι Θανάσης Αυγερινός και Σταύρος Σιουρδάκης
«Κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνας καλείται να αναλάβει την ευθύνη του», είπε η Μαρία-Χριστίνα Μπακλαβά. «Είμαι εδώ, δίπλα στην Μαρία Καρυστιανού για να βρούμε τον δρόμο μας για μια καλύτερη Ελλάδα»
«Κάθε Ελληνίδα κάθε Έλληνας καλείται να αναλάβει την ευθύνη του πρέπει η δημοκρατία να ανακτήσει τη δύναμη που έχει. Ως Έλληνες τη Δημοκρατία πρέπει να την υπερασπιστούμε. Γι’ αυτό είμαι και εγώ σήμερα εδώ να σταθούμε δίπλα στη Μαρία Καρυστιανού όπως και πολλοί άλλοι Έλληνες και επιτέλους να βρούμε ξανά τον δρόμο μας για μια καλύτερη Ελλάδα».
Με μηνύματα για την τραγωδία των Τεμπών επέλεξε ένας πολίτης να κάνει την εμφάνισή του στο Ολύμπιον, ενόψει της ανακοίνωσης του νέου πολιτικού εγχειρήματος, από τη Μαρία Καρυστιανού.
Σε τροχιά μείδονος αντιπαράθεσης εισέρχεται η εκπαιδευτική κοινότητα των Χανίων, καθώς η Συντονιστική Επιτροπή των Μαθητών προχώρησε σε δυναμική παρέμβαση, καταγγέλλοντας τη στάση της κυβέρνησης και του Υπουργείου Παιδείας αναφορικά με τις πρόσφατες δικαστικές διώξεις συμμαθητών τους. Η κινητοποίηση των αρχών, η οποία οδήγησε μέλη μαθητικών συμβουλίων από το Μουσικό Σχολείο, τον Γαλατά και το Γυμνάσιο Αλικιανού ενώπιον των εισαγγελικών αρχών, έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις. Οι μαθητές, μέσω επίσημης ανακοίνωσής τους, ξεκαθαρίζουν ότι δεν προτίθενται να υποχωρήσουν προ του φόβου των ποινικών κυρώσεων, συνδέοντας άμεσα τις κινητοποιήσεις τους με τα χρονίζοντα δομικά προβλήματα των σχολικών υποδομών, τις ελλείψεις καθηγητών και τις ευρύτερες κοινωνικές διεκδικήσεις της νέας γενιάς.
Το ιστορικό των κλητεύσεων και οι καταγγελίες για θεσμική τρομοκρατία
Η νομική τροπή που έλαβαν οι μαθητικές κινητοποιήσεις των Χανίων αποτελεί το βασικό σημείο τριβής ανάμεσα στα 15μελή συμβούλια και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της Πολιτείας. Σύμφωνα με τη Συντονιστική Επιτροπή, οι διώξεις που ξεκίνησαν από το Μουσικό Σχολείο και τον Γαλατά επεκτάθηκαν πρόσφατα και στο Γυμνάσιο Αλικιανού, όπου μαθητές οδηγήθηκαν στον εισαγγελέα κατόπιν επώνυμης αναφοράς της διεύθυνσης του σχολείου για μονοήμερη κατάληψη που είχε αποφασιστεί με αφορμή την επέτειο της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου.
Στην ανακοίνωσή τους, οι εκπρόσωποι των μαθητών τονίζουν:
«Η Συντονιστική Επιτροπή της πόλης μας καταγγέλλει την προσπάθεια που γίνεται τις τελευταίες μέρες από κράτος, κυβέρνηση και υπουργείο, με σκοπό να τρομοκρατηθούμε όλοι εμείς που αγωνιστήκαμε την προηγούμενη χρονιά μέσα από τα μαθητικά μας συμβούλια!»
Οι ίδιοι προσθέτουν με έμφαση ότι «στα πρόσωπα των συμμαθητών μας που καλούνται στα δικαστήρια είναι οι αγώνες όλων μας», καθιστώντας σαφές ότι αντιλαμβάνονται τη δικαστική εμπλοκή ως μια προσπάθεια συνολικής καταστολής της μαθητικής δραστηριότητας. Παράλληλα, καταγγέλλουν ότι κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς ήρθαν αντιμέτωποι με πρακτικές πίεσης, όπως απειλές για ακυρώσεις εκδρομών, αποκλεισμούς από σχολικούς αγώνες, αμφισβήτηση των συλλογικών αποφάσεων των συμβουλίων, καθώς και την κλήση αστυνομικών και εισαγγελικών αρχών για τη διακοπή των καταλήψεων.
Διιαβάστε ολόκληρη την ανακοίνωση:
«Η Συντονιστική Επιτροπή της πόλης μας καταγγέλλει την προσπάθεια που γίνεται τις τελευταίες μέρες από κράτος, κυβέρνηση και υπουργείο, με σκοπό να τρομοκρατηθούμε όλοι εμείς που αγωνιστήκαμε την προηγούμενη χρονιά μέσα από τα μαθητικά μας συμβούλια!
Έχουν περάσει μόλις λίγες μέρες μετά από τις απαράδεκτες διώξεις των συμμαθητών μας από το Μουσικό Σχολείο αλλά και από τον αγώνα που κάναμε για να μην περάσει καμία δίωξη εις βάρος μας. Τώρα ,σαν να μην φτάνουν όλα αυτά έχουν το θράσος να σέρνουν τους συμμαθητές μας από το Γυμνάσιο Αλικιανού στον εισαγγελέα μετά από απαράδεκτη ,ονομαστική μάλιστα, καταγγελία του διευθυντή για την κατάληψη μετά από απόφαση του 15μελούς για την επέτειο της δολοφονίας του Αλέξη Γρηγορόπουλου! Στα πρόσωπα των συμμαθητών μας που καλούνται στα δικαστήρια είναι οι αγώνες όλων μας!
Κράτος και υπουργείο ακούστε το καλά: Δεν σας φοβόμαστε- Το κάνουμε ξεκάθαρο για ακόμα μια φορά!
Όλα αυτά δεν μας κάνουν να πέφτουμε από τα σύννεφα. Όλη την χρονιά ενώ αγωνιζόμασταν για τα αυτονόητα που σαν νέα γενιά θα έπρεπε να έχουμε, όπως να μην περάσουν οι τριπλές πανελλαδικές, να δοθούν παραπάνω χρήματα για τα μουσικά σχολεία, να μην συγκαλυφθεί το έγκλημα στα Τέμπη και να πηγαίνουμε στο σχολείο με ασφάλεια, να σταματήσουν να δίνουν λεφτά στους πολέμους για τα κέρδη των λίγων και να δώσουν λεφτά για τις ανάγκες και τα σχολεία μας ,ήρθαμε αντιμέτωποι με όλη αυτή την τρομοκρατία και των διευθυντών και του υπουργείου! Προσπαθούσαν να μας κόψουν εκδρομές για να σταματήσουν τους αγώνες μας, μας απειλούσαν με αποκλεισμούς από σχολικούς αγώνες, αμφισβητούσαν τις συλλογικές αποφάσεις των 15μελών μας για καταλήψεις και δράσεις. Έφτασαν στο σημείο να καλούν ακόμα και εισαγγελείς και αστυνομία για να μας σπάσουν τις καταλήψεις!!!
Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνουν ότι οι αγώνες που δώσαμε στους δρόμους όλο το προηγούμενο διάστημα απέναντι στο σύστημα του κέρδους είναι δίκαιοι. Απέναντι στο υπουργείο, το κράτος και τις κυβερνήσεις που βλέπουν τις ανάγκες μας σαν κόστος και εμάς τους μαθητές σαν εγκληματίες οι αγώνες μας αποδεικνέιεται ότι πραγματικά τους τρομάζουν Γιαυτό μας βάζουν στο στόχαστρο. Εμείς λοιπόν τους το δηλώνουμε ξεκάθαρα: Οι μαθητές στα Χανιά δεν τρομοκρατούμαστε, δεν θα κάτσουμε στα αυγά μας, έχουμε δίκιο και θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε. Με αυτό τον τρόπο τα έχουμε καταφέρει όλο το προηγούμενο διάστημα και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε.
Έχουμε στο πλευρό μας τους συμμαθητές μας, τους γονείς μας και τους καθηγητές μας που πάντα στηρίζουν τους αγώνες μας.
Η συντριπτική πλειοψηφία των καθηγητών μας είναι μαζί μας και δεν μπορεί να τσουβαλιαστεί με την θλιβερή μειοψηφία που τα βάζει με τους μαθητές τους καταγγέλλοντάς τους αντί να είναι δίπλα τους με τον οποιονδήποτε τρόπο!
Σχολείο και ζωή που μας εξοντώνει, κόντρα στις ανάγκες μας οι δικοί σας νόμοι!
Η απάντησή μας είναι η συμμετοχή μας στα μαθητικά μας συμβούλια, οι αγώνες μας ενάντια στις πολιτικές ,που βάζουν το κέρδος πάνω από την ίδια την ανθρώπινη ζωή, ενάντια στους νόμους που θεωρούν τις ανάγκες μας κόστος.
Την ίδια στιγμή που λένε εμάς εγκληματίες βλέπουμε όλους τους ενόχους για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και το έγκλημα στα Τέμπη να σουλατσάρουν ανενόχλητοι με ευθύνη της κυβέρνησης και των άλλων κομμάτων που συνέβαλαν σε όλη αυτή την σαπίλα.
Αν νοιάζονται πραγματικά “για το καλό μας” όπως μας είπαν από την Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση να ασχοληθούν με τα οξυμμένα προβλήματα που έχουμε στα σχολεία μας όπως είναι οι ελλείψεις καθηγητών , οι ανύπαρκτες αίθουσες ,τα ετοιμόρροπα κτήρια και όχι να μας διώκουν επειδή τα διεκδικούμε και υλοποιούμε τις συλλογικές αποφάσεις μας. Γιατί δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ σε αυτόν τον άθλιο κόσμο που ασφυκτιούμε μέσα σε μία καθημερινότητα πίεσης, άγχους και αβεβαιότητας, σε ένα σχολείο-εξεταστικό κέντρο και ασταμάτητου ανταγωνισμού που φτάνουν τους μαθητές να νιώθουν ότι δεν αντέχουν να ζήσουν σε αυτόν, όπως οδήγησε τις συμμαθήτριες μας στην Ηλιούπολη να αυτοκτονήσουν!
“Υπερασπίσου το παιδί γιατί αν γλιτώσει το παιδί υπάρχει ελπίδα!”
Εμείς οι μαθητές ξέρουμε καλά ότι το δίκιο κατακτιέται με οργάνωση και συντονισμό από όλους τους μαθητές. Διεκδικούμε ένα καλύτερο σχολείο δημιουργικό και όχι εξεταστικό κέντρο που τα δίνει όλα στους λίγους και εκλεκτούς. Δεν συμβιβαζόμαστε με το να μας σέρνουν στα δικαστήρια γιατί αγωνιζόμαστε για ένα καλύτερο μέλλον, ενώ λίγες μόλις μέρες πριν δύο συμμαθήτριές μας από την Αθήνα να αυτοκτόνησαν γιατί « αυτός ο κόσμος δεν τις χωράει»! Καλούμε κάθε συμμαθητή μας να μην τους κάνει την χάρη να πέσει στην παγίδα του φόβου που προσπαθούν να μας περάσουν. Είναι λίγοι και είμαστε πολλοί!
Κυβέρνηση- Υπουργείο είναι απέναντί μας, Οργάνωση και αγώνας η απάντηση μας!
Διεκδικούμε:
• Καμία δίωξη στους συμμαθητές μας!Ούτε σκέψη για τα άδικα μαθητοδικεία !
• Να καταργηθεί το νομοθετικό πλαίσιο που ποινικοποιεί τους αγώνες μας!».
Στο επίκεντρο έντονης θεσμικής αντιπαράθεσης βρίσκεται το ιστορικό κτίριο του Παγοποιείου στα Χανιά, καθώς η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ Α.Ε.) δρομολογεί διαγωνιστική διαδικασία για την εκμίσθωσή του σε ιδιώτες. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την άμεση παρέμβαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Χανίων, το οποίο προειδοποιεί για τον κίνδυνο μιας μονομερούς τουριστικής ανάπτυξης χωρίς σαφές κανονιστικό πλαίσιο, σε μια περίοδο που ολοκληρώνεται η αποκατάσταση της παρακείμενης Δημοτικής Αγοράς. Το ζήτημα αναδεικνύει τις χρόνιες παθογένειες στη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας και φέρνει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και της πολεοδομικής συνοχής του αστικού ιστού.
Το ιστορικό υπόβαθρο και η αρχιτεκτονική σημασία του «Ψυγείου»
Το ιστορικό κτίριο του Παγοποιείου, ευρύτερα γνωστό στην τοπική κοινωνία ως «Ψυγείο», ορίζει τη συμβολή της οδού Τσουδερών και της Πλατείας Μαρκοπούλου. Η χωροθέτησή του είναι ιδιαίτερα προνομιακή και ευαίσθητη, καθώς βρίσκεται εντός της ζώνης προστασίας Β3 του αρχαιολογικού χώρου της πόλης των Χανίων, αποτελώντας αναπόσπαστο τμήμα του διατηρητέου περιβάλλοντος χώρου της Δημοτικής Αγοράς. Από αρχιτεκτονικής άποψης, το κτίσμα αποτελείται από ένα ισόγειο και δύο υπερκείμενους ορόφους, με την επιφάνεια κάθε επιπέδου να αγγίζει τα 343,01 τετραγωνικά μέτρα, διαμορφώνοντας μια συνολική επιφάνεια 1.029,03 τετραγωνικών μέτρων.
Πέρα από τα αμιγώς γεωμετρικά του χαρακτηριστικά, το Παγοποιείο συνιστά ένα αναγνωρίσιμο τοπόσημο για τα Χανιά. Η παρουσία του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συλλογική μνήμη της πόλης και την ιστορική οικονομική της εξέλιξη, αποτελώντας οργανικό παρακολούθημα του ευρύτερου μνημειακού συνόλου της Αγοράς. Για τον λόγο αυτό, η μελλοντική του αποκατάσταση και επανάχρηση θεωρούνται κομβικής σημασίας για την ισορροπία του κεντρικού αστικού ιστού.
Η διαγωνιστική διαδικασία της ΕΤΑΔ και οι ανησυχίες για την τιμή εκκίνησης
Ο τρέχων σχεδιασμός της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου να προχωρήσει σε διαγωνισμό για την ενοικίαση του ακινήτου σε ιδιώτες έχει προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία του διαγωνισμού, οι προτεινόμενες χρήσεις περιλαμβάνουν τη μετατροπή του κτιρίου σε ξενοδοχείο ή τουριστική εγκατάσταση, γεγονός που, κατά τους αρχιτέκτονες, ενέχει τον κίνδυνο μιας μονομερούς τουριστικής εκμετάλλευσης. Η ανησυχία εντείνεται από την απουσία ενός προκαθορισμένου κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας, αλλά και από την ιδιαίτερα χαμηλή τιμή εκκίνησης, η οποία έχει οριστεί μόλις στα 12,15 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, προκαλώντας εύλογα ερωτήματα γύρω από την οικονομική αποτίμηση ενός δημόσιου asset με αυτά τα μοναδικά χαρακτηριστικά.
Η χρονική συγκυρία του διαγωνισμού κρίνεται εξίσου προβληματική. Αυτή την περίοδο ολοκληρώνονται οι εργασίες αποκατάστασης της Δημοτικής Αγοράς Χανίων, και η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι ο χαρακτήρας του κεντρικού μνημείου κινδυνεύει να αλλοιωθεί ουσιαστικά, εάν προηγηθεί η αποσύνδεση του Παγοποιείου από τον συνολικό σχεδιασμό αναβάθμισης του ευρύτερου δημόσιου χώρου.
Το δικαστικό ιστορικό στο Συμβούλιο της Επικρατείας και το νομικό κενό
Η ιδιοκτησιακή διαδρομή του ακινήτου κουβαλά ένα σύνθετο δικαστικό υπόβαθρο. Το 2018, ο Δήμος Χανίων, συντασσόμενος με άλλους δήμους της χώρας, προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) προκειμένου να μπλοκάρει την καθολική μεταβίβαση δημόσιων ακινήτων προς την ΕΤΑΔ Α.Ε. Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο, με τις υπ’ αριθμ. 930-934/2020 αποφάσεις του, δικαίωσε την τοπική αυτοδιοίκηση και ακύρωσε τις σχετικές αποφάσεις του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής και του Υπουργού Οικονομικών, κρίνοντας ότι δεν είχε προηγηθεί η νόμιμη διαδικασία ελέγχου και ταυτοποίησης που επέβαλλε ο Νόμος 4389/2016.
Η νομική εμπλοκή ωστόσο δεν επιλύθηκε οριστικά. Με μεταγενέστερη υπουργική απόφαση το 2021 (153531 ΕΞ 2021, ΦΕΚ Β’ 5883/15.12.2021), η κυβέρνηση προχώρησε σε μερική ανάκληση της αρχικής μεταβίβασης του 2018. Εντούτοις, το κτίριο του Παγοποιείου στα Χανιά δεν συμπεριλήφθηκε στα ακίνητα που εξαιρέθηκαν, με αποτέλεσμα να παραμείνει έως σήμερα υπό την ομπρέλα διαχείρισης της ΕΤΑΔ. Η εξέλιξη αυτή γεννά σοβαρά ερωτήματα για τις ενέργειες που μεσολάβησαν έκτοτε, καθώς και για τους λόγους που η Πολιτεία και οι τοπικοί φορείς δεν κατάφεραν να διαμορφώσουν μια θεσμικά κατοχυρωμένη λύση που να διασφαλίζει τον δημόσιο χαρακτήρα του.
Η πρόταση για το Κέντρο Γαστρονομικού Πολιτισμού και ο συμμετοχικός σχεδιασμός
Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαθέσιμοι ελεύθεροι χώροι και τα δημόσια κτίρια στο κέντρο των Χανίων είναι εξαιρετικά περιορισμένα, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων τονίζει ότι κάθε παρέμβαση οφείλει να στοχεύει αποκλειστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Για ένα τόσο νευραλγικό σημείο της πόλης, προκρίνεται η υιοθέτηση των αρχών του συμμετοχικού σχεδιασμού, ο οποίος προϋποθέτει τη στενή σύμπραξη των επιστημονικών φορέων και των οργανωμένων ομάδων πολιτών.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη κατατεθεί και δημοσιοποιηθεί μια συγκροτημένη πρόταση από πρωτοβουλία πολιτών, η οποία αφορά τη δημιουργία Διεθνούς Κέντρου Κρητικού Γαστρονομικού Πολιτισμού. Η συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση κρίνεται από τους ειδικούς ως απόλυτα συμβατή με την ιστορία, τον κοινωνικό χαρακτήρα και τη δημόσια ταυτότητα του Παγοποιείου, προσφέροντας μια διέξοδο αξιοποίησης που αποφεύγει την εμπορευματοποίηση.
Η ανάγκη προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς
Η διαχείριση του Παγοποιείου Χανίων ξεπερνά τα όρια μιας απλής κτιριακής μίσθωσης, καθώς αγγίζει τον πυρήνα της προστασίας της αρχιτεκτονικής και ιστορικής ταυτότητας της πόλης, ένα ζήτημα που ορίζεται σαφώς ως δημόσιου συμφέροντος. Η διατήρηση της συνοχής του αστικού χώρου απαιτεί την προάσπιση της οικονομικής και κοινωνικής αξίας της δημόσιας περιουσίας από βιαστικές επιχειρηματικές επιλογές.
Όπως επισημαίνεται στην επίσημη κοινή παρέμβαση των εκπροσώπων του κλάδου:
«Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Χανίων καλεί την Πολιτεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και κάθε αρμόδιο φορέα, σε συνεργασία με την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε.), να προχωρήσουν άμεσα στις αναγκαίες ενέργειες για την αναστολή της διαγωνιστικής διαδικασίας και τη διασφάλιση του δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα του ιστορικού κτιρίου του Παγοποιείου».
Η ανταπόκριση των αρμόδιων υπουργείων και της ΕΤΑΔ στο αίτημα αναστολής του διαγωνισμού θα κρίνει εάν το μέλλον των Χανίων θα σχεδιαστεί με γνώμονα τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας ή αν ένα ακόμη ιστορικό τοπόσημο θα παραδοθεί στις πιέσεις της τουριστικής βιομηχανίας.
Πανηγυρίζοντας την καταστολή… Η Υπουργός Μεταφορών της ισραηλινής κατοχής, Μίρι Ρεγκέβ (Miri Regev), καυχιέται για τα τιμωρητικά μέτρα που ελήφθησαν κατά των ακτιβιστών του «Παγκόσμιου Στολίσκου Sumud», επαινώντας τις ενέργειες των δυνάμεων κατοχής και της σωφρονιστικής υπηρεσίας για την πάταξη και την καταστολή των διεθνών ακτιβιστών αλληλεγγύης.
[Όταν] φτάνουν, ακούνε την Hatikvah [τον ισραηλινό εθνικό ύμνο], την Hatikvah σε επανάληψη (loop), για να καταλάβουν τι συμβαίνει σε όποιον έρχεται με τέτοιο τρόπο στο Κράτος του Ισραήλ.
Εδώ έρχεται το επόμενο [σκάφος] με 140 υποστηρικτές της τρομοκρατίας. Σας υπόσχομαι ότι δεν έφεραν καμία ανθρωπιστική βοήθεια, δεν έχουν καμία σχέση με ανθρωπιστική βοήθεια.
Έρχονται μεθυσμένοι από το αλκοόλ, υποστηρικτές της τρομοκρατίας, για να προσπαθήσουν να πλήξουν την κυριαρχία του Κράτους του Ισραήλ, να πλήξουν τον ναυτικό αποκλεισμό. Υποστηρικτές της τρομοκρατίας, και η θέση τους είναι στη φυλακή.
Θα τους στείλουμε φυσικά πίσω στις χώρες προέλευσής τους.
[Θέλω] να πω έναν καλό λόγο στις γυναίκες και τους άνδρες πολεμιστές του ναυτικού, στον διοικητή του ναυτικού, που έκαναν εξαιρετική δουλειά με την κατάληψη στην ανοιχτή θάλασσα. Φυσικά και στην αστυνομία του Ισραήλ, στις αστυνομικούς και τους αστυνομικούς, στη σωφρονιστική υπηρεσία που κάνουν εξαιρετική δουλειά εδώ.
Υποδέχονται εδώ τους υποστηρικτές της τρομοκρατίας και τους μεταφέρουν στα μέρη όπου πρέπει να βρίσκονται, στις εγκαταστάσεις κράτησης. Όλοι όσοι αποβιβάζονται εδώ, όλοι αυτοί οι υποστηρικτές της τρομοκρατίας.
