Του Γιάννη Αγγελάκη
Ο Δημήτρης Λάσκαρης, είναι Ελληνοκαναδός δικηγόρος και δημοσιογράφος, που γεννήθηκε και εργάζεται στον Καναδά, με καταγωγή από την Καλαμάτα στην οποία διαμένει μεγάλο διάστημα κάθε χρόνο. Για πολλά χρόνια ήταν δικηγόρος στη Γουόλ Στρητ στη Νέα Υόρκη και στο Παρίσι και μετά στον Καναδά όμως τα τελευταία χρόνια αποφάσισε να αφοσιωθεί στη δημοσιογραφία. Τώρα, λειτουργεί ένα κανάλι στο youtube με 167.000 συνδρομητές, το Reason2Resist στο οποίο αναρτά υλικό εξαιρετικά κριτικό προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Βρέθηκε επί 10 ημέρες στο Ιράν καλεσμένος του καθεστώτος μαζί με άλλους δημοσιογράφους, επισκεπτόμενος 7 πόλεις του, εν μέσω του πολέμου. Ήταν ο μοναδικός ελληνικής καταγωγής ανταποκριτής , που βρέθηκε στη χώρα εν καιρώ πολέμου. Αυτες τις μέρες βρέθηκε στην Κρήτη και ειδικά στα Χανιά στα πλαίσια έρευνάς του για τον ρόλο των βάσεων της Σούδας στον πόλεμο του Ιράν. Πριν αναχωρήσει για την Κύπρο μίλησε στην εφημερίδα μας.
Ο λόγος που ο Λάσκαρης επέλεξε να σταματήσει στην Κρήτη ήταν συγκεκριμένος: ήθελε να διερευνήσει τι ακριβώς συμβαίνει στη βάση της Σούδας κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν. Μίλησε με κατοίκους της περιοχής.
Τον Μάιο του προηγούμενου έτους είχε περάσει μία εβδομάδα στην Τεχεράνη, στο πλαίσιο ενός φεστιβάλ μέσων ενημέρωσης. Αυτή τη φορά, όμως, η επίσκεψη ήταν εντελώς διαφορετική: 11 ημέρες, εφτά πόλεις, εν μέσω ενεργού πολέμου.
Η πρόσκληση ήρθε από τον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα του Ιράν, τον οποίο ο Λάσκαρης παρομοιάζει με την ΕΡΤ. Αρχικά προσκλήθηκαν 20 ξένοι δημοσιογράφοι, αλλά τελικά μόνο τέσσερις μπόρεσαν να ταξιδέψουν.
Ο Λάσκαρης τόνισε ότι κανείς δεν έλεγξε τις αναφορές του πριν τη δημοσίευσή τους. Ο μόνος περιορισμός που τους τέθηκε ήταν η απαγόρευση βιντεοσκόπησης στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο ίδιος βγήκε μόνος από το ξενοδοχείο, περπάτησε στις πόλεις και κατέγραψε βίντεο χωρίς συνοδεία.
Ένα από τα κεντρικά σημεία της μαρτυρίας του Λάσκαρη αφορά τη στάση του ιρανικού λαού. Σύμφωνα με την περιγραφή του, η αφήγηση στη Δύση — ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Ιρανών αντιτίθεται στην κυβέρνησή τους — δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που βίωσε ο ίδιος.
«Μίλησα σε περίπου διακόσιους ανθρώπους όσο ήμουν εκεί. Κάποιους τους διάλεξα εγώ, τυχαία. Κανένας δεν μου είπε ότι αντιτίθεται στην κυβέρνηση. Κάθε άνθρωπος που μίλησα μου είπε ότι στηρίζει το κράτος αυτή τη στιγμή, ακόμα κι αν κάποτε έχει ασκήσει κριτική. Κανένας δεν εξέφρασε υποστήριξη στον Ντόναλντ Τραμπ, ούτε στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ούτε στον Παχλαβί. Κανένας. Μηδέν», τόνισε ο Λάσκαρης.
Ο Λάσκαρης εξήγησε ότι, σύμφωνα με φίλους του στην Τεχεράνη, υπάρχει μια σταθερή μειοψηφία υπέρ της κυβέρνησης, μια σταθερή μειοψηφία εναντίον, και μια μεσαία ομάδα που ταλαντεύεται. Ο πόλεμος, κατά τον ίδιο, έχει ωθήσει αυτή τη μεσαία ομάδα να κλίνει συντριπτικά προς την κυβέρνηση.
Ένα από τα πιο φορτισμένα σημεία της συνέντευξης αφορά τον βομβαρδισμό σχολείου στο Ιράν. Ο Λάσκαρης δήλωσε ότι επισκέφτηκε το σχολείο, επιθεώρησε κάθε γωνία του και δεν βρήκε κανένα στοιχείο στρατιωτικής λειτουργίας.
«Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ήταν σκόπιμο. Δεδομένων των δυνατοτήτων συλλογής πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών — βρήκαν τον Ανώτατο Ηγέτη και τον σκότωσαν. Αν μπορούν να τον βρουν, μπορούσαν να δουν τι ήταν εκείνο το σχολείο. Δεν βρίσκεται καν κοντά σε στρατιωτική βάση. Το χτύπησαν με πολλαπλούς πυραύλους Tomahawk. Ήξεραν ακριβώς τι έκαναν», είπε.
Ο Λάσκαρης συνέδεσε τον βομβαρδισμό αυτό με αυτά που χαρακτήρισε ως ανάλογες πρακτικές στη Γάζα τα τελευταία δυόμισι χρόνια, υποστηρίζοντας ότι όποιος πίστευε πως κάτι τέτοιο δεν θα συνέβαινε στο Ιράν ήταν αφελής.
Ο Λάσκαρης περιέγραψε ότι η πρώτη επίσκεψή του στο Ιράν τον εξέπληξε. Η εικόνα που είχε σχηματίσει από τη Δύση ήταν πολύ διαφορετική από αυτή που αντίκρισε. Ανέφερε ότι στην Τεχεράνη υπήρχαν λίγοι αστυνομικοί στους δρόμους, σχεδόν κανείς ένοπλος — κάτι που τον σόκαρε σε σύγκριση με τις δυτικές πόλεις. Δεν είδε κανέναν άστεγο σε κανένα από τα δύο ταξίδια του. Είδε εκατοντάδες γυναίκες στους δρόμους χωρίς μαντίλα, χωρίς κανείς να τις ενοχλεί.
Στο δεύτερο ταξίδι, είδε περισσότερες πόλεις, κάποιες από τις οποίες χαρακτήρισε ακόμα πιο όμορφες από την Τεχεράνη — ιδίως το Ισφαχάν. Παρατήρησε ότι το μετρό της Τεχεράνης ήταν καλύτερο από αυτό της Αθήνας — σε μια χώρα υπό κυρώσεις.
Ο Λάσκαρης αναφέρθηκε και στο θέμα της μαντίλας, σημειώνοντας ότι η ιρανική κυβέρνηση εξελίχθηκε μετά τις διαμαρτυρίες του 2022, αποδεχόμενη ότι πολλές γυναίκες δεν επιθυμούσαν να φορούν μαντίλα. Σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, οι γυναίκες μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα χωρίς αυτή.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του, ο Λάσκαρης δήλωσε ότι είδε τουλάχιστον δέκα με δεκαπέντε φιλοκυβερνητικές διαδηλώσεις σε όλες τις πόλεις που επισκέφτηκε. Δεν είδε ούτε μία αντικυβερνητική. Χαρακτήρισε ψέμα τον ισχυρισμό ορισμένων δυτικών μέσων ενημέρωσης ότι υπάρχουν Ιρανοί που στηρίζουν τον πόλεμο εναντίον της χώρας τους.
Στο τέλος της συνέντευξης, ο Δημήτρης Λάσκαρης απηύθυνε δύο μηνύματα.
Πρώτον, τόνισε ότι ούτε ο λαός ούτε η κυβέρνηση του Ιράν αποτελούν απειλή για την Ελλάδα. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η Ελλάδα, μέσω της συμμαχίας της με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αποτελεί απειλή για το Ιράν. Πρόσθεσε ότι πολλοί Ιρανοί εξέφρασαν αγάπη και σεβασμό για τον ελληνικό λαό, ακόμη κι αν δεν συμπαθούν την ελληνική κυβέρνηση.
Δεύτερον, προειδοποίησε για τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με τον ίδιο, αν η ιρανική κυβέρνηση αποφασίσει να τα κλείσει, κανείς δεν θα μπορέσει να τα ανοίξει. Και αν αυτό συμβεί, η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια οικονομική καταστροφή.
«Αν συνεχίσουμε στον δρόμο που βρισκόμαστε, ο ελληνικός λαός θα υποφέρει ακόμα περισσότερο — πολύ περισσότερο από ό,τι υπέφερε κατά τη λιτότητα. Καλύτερα να ξυπνήσουν γρήγορα, γιατί οδεύουμε προς οικονομική καταστροφή», κατέληξε.
Διαβάστε την αποκλειστική συνέντευξη που έδωσε στον “Α.τ.Κ.”:
ΕΡΩΤΗΣΗ: Καταρχάς, ποια ήταν η αφορμή που επισκεφτήκατε την Κρήτη;
Δημήτρης Λάσκαρης: Γιατί ήρθα στην Κρήτη; Μα ήθελα να μάθω τι γίνεται εδώ στη Σούδα. Τι κάνουν οι Αμερικάνοι…
ΕΡΩΤΗΣΗ: Οπότε ήρθατε στην Κρήτη για ερευνητικούς — δημοσιογραφικούς λόγους. Και έχετε κάποια ευρήματα από την έρευνά σας εδώ στην Κρήτη;
Δημήτρης Λάσκαρης: Λοιπόν, γνωρίζετε κι εσείς τι γίνεται εδώ στη βάση. Μίλησα προφανώς με ανθρώπους εδώ στα Χανιά και πιστεύουν ακράδαντα ότι οι βάσεις έχουν ένα σημαντικό ρόλο — παρέχοντας ναυτική υποστήριξη. Ένας άντρας που ζει απέναντι από τον κόλπο, κοντά στη στρατιωτική βάση στην ακτή, μου επιβεβαίωσε ότι στρατιωτικές πτήσεις πραγματοποιούνται εδώ και μέρες κατά τη διάρκεια του πολέμου.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ναι, ναι. Αυτά είναι γνωστά, άλλωστε έχουν γραφτεί και στον τοπικό και αθηναϊκό τύπο.
Δημήτρης Λάσκαρης: Η Ελλάδα είναι συνένοχη. Η κυβέρνηση της Ελλάδας, είναι μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ — είναι βαθιά συνένοχη και για τα εγκλήματα που διαπράττονται εναντίον του παλαιστινιακού λαού.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Τώρα, εσείς είστε ένας Έλληνας που γεννήθηκε και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στον Καναδά, αν δεν κάνω λάθος.
Δημήτρης Λάσκαρης: Ναι, αλλά είμαι πολίτης της Ελλάδας και έχω σπίτι στην Καλαμάτα εδώ και πέντε χρόνια τώρα.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Είχατε ξαναπάει στο Ιράν; Ήταν η πρώτη φορά αυτή, ή… από ό,τι διάβασα, επισκεφτήκατε έξι διαφορετικές πόλεις που δέχτηκαν επιθέσεις. Σωστά;
Δημήτρης Λάσκαρης: Είναι η δεύτερη φορά. Ήμουν εκεί τον Μάιο πέρυσι για μία εβδομάδα. Πέρασα εφτά μέρες. Έμεινα στην Τεχεράνη. Βγήκα και έξω από την Τεχεράνη. Αλλά αυτή τη φορά ήμουν εκεί για έντεκα μέρες και πήγαμε σε εφτά πόλεις.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Πήγατε εκεί για δημοσιογραφική έρευνα; Είστε δημοσιογράφος στον Καναδά σε κάποιο μέσο και στείλατε ανταπόκριση; Ή είναι δική σας πρωτοβουλία; Επειδή έχετε ένα κανάλι στο YouTube στο οποίο αναρτάτε υλικό. Εξηγήστε μας λιγάκι τη δουλειά σας. Ήσασταν πάντα δημοσιογράφος;
Δημήτρης Λάσκαρης: Είμαι δικηγόρος εδώ και πάνω από τριάντα χρόνια. Σπούδασα στον Καναδά και όταν τελείωσα τις σπουδές μου, πήγα αμέσως στη Νέα Υόρκη και δούλεψα σε ένα δικηγορικό γραφείο της Wall Street. Και αυτό το γραφείο, μετά από δύο χρόνια, με έστειλε στο Παρίσι, στη Γαλλία. Δούλεψα εκεί για μερικά χρόνια και μετά γύρισα στον Καναδά. Αντί να είμαι δικηγόρος για τους πλούσιους, έγινα — δεν ξέρω πώς να το πω — δικηγόρος για αυτούς που έχουν ανάγκη. Αυτό το έκανα για δεκαπέντε χρόνια, και το 2016, επειδή είχα μαζέψει αρκετά λεφτά για να ζω καλά, από εκείνη τη στιγμή έγινα δημοσιογράφος. Και δεν έχω κερδίσει τίποτα — ούτε ευρώ. Το κάνω από αγάπη γι’ αυτή τη δουλειά.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ωραία. Τώρα, θα υπάρχουν δυσκολίες, σωστά; Ως κάποιος που είναι εξωτερικός παρατηρητής — δεν είστε Ιρανός, είστε κάποιος που επισκέφτηκε το Ιράν — ποια είναι η αντίληψη που έχετε, καταρχάς, για την πραγματική κατάσταση στο Ιράν; Δεύτερον, θα ήθελα να μάθω ποια είναι η αντίληψη του κόσμου. Και θα ήθελα επίσης να μάθω ποια είναι η αντίληψη αυτών που αντιτίθενται στο καθεστώς, γιατί υπάρχουν άνθρωποι που αντιτίθενται στο καθεστώς στο Ιράν.
Δημήτρης Λάσκαρης: Υπάρχει αντιπολίτευση σε κάθε χώρα.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ναι, ναι, το ξέρω, παντού υπάρχει. Όμως η σύγκρουση τώρα, ο πόλεμος, έχει αλλάξει τις αντιλήψεις του κόσμου; Εξακολουθούν να είναι ενάντια στο καθεστώς; Είναι ενάντια στο καθεστώς αλλά δεν υποστηρίζουν τον πόλεμο; Πώς εξελίσσεται αυτό, από τη δική σας οπτική;
Δημήτρης Λάσκαρης: Ωραία, αυτό θα μου πάρει λίγα λεπτά να απαντήσω. Υπάρχουν πολλά να αναλυθούν. Καταρχάς, μας έχουν πει — όταν λέω «μας», εννοώ εμάς που ζούμε στη Δύση, στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική — ότι η συντριπτική πλειοψηφία του ιρανικού λαού είναι αντίθετη στην κυβέρνησή του. Δεν πιστεύω ότι αυτό ισχύει. Έχω πάει εκεί δύο φορές. Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στο Ιράν που είναι πιστοί μουσουλμάνοι — υπάρχουν πραγματικά. Και υπάρχουν πολλές γυναίκες στο Ιράν που φοράνε τη μαντίλα επειδή θέλουν να τη φοράνε. Δεν αναγκάζονται. Υπήρξαν γυναίκες που αναγκάστηκαν — αυτό είναι αλήθεια — αλλά υπάρχει ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού που συμφωνεί ότι η κυβέρνηση πρέπει να είναι ισλαμική. Οπότε, δεν ήταν ποτέ αλήθεια, κατά τη γνώμη μου — δεν έχω δει κανένα στοιχείο γι’ αυτό — ότι η συντριπτική πλειοψηφία του ιρανικού λαού αντιτίθεται στην κυβέρνηση.
Πόση αντιπολίτευση υπάρχει, δεν είμαι σίγουρος. Έχω φίλους στην Τεχεράνη. Τους μίλησα γι’ αυτό και ο τρόπος που μου το έθεσαν ήταν ο εξής: υπάρχει μια σταθερή μειοψηφία που είναι πάντα υπέρ της κυβέρνησης, μια σταθερή μειοψηφία που είναι πάντα εναντίον της κυβέρνησης, και μετά υπάρχουν άνθρωποι στη μέση που ταλαντεύονται από τη μία πλευρά στην άλλη.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Πιθανόν υπάρχουν άνθρωποι που είναι δυσαρεστημένοι και για άλλους λόγους. Μπορεί να υπάρχουν και οικονομικοί λόγοι — μπορεί να αντιτίθεσαι σε μια κυβέρνηση όχι μόνο για πολιτισμικούς λόγους…
Δημήτρης Λάσκαρης: Και αυτό εξελίσσεται με τον καιρό, και κάποιοι αλλάζουν γνώμη, γιατί το Ιράν δεν είναι διαφορετικό. Αυτό που βλέπω είναι ότι, όπως ανέφερα, υπάρχει αυτή η μεσαία ομάδα που ταλαντεύεται — μερικές φορές είναι εναντίον της κυβέρνησης, μερικές φορές την υποστηρίζουν. Ο πόλεμος έχει κάνει αυτή την ομάδα να κλίνει συντριπτικά προς την κυβέρνηση. Οπότε, εξακολουθεί να υπάρχει μια μειοψηφία — δεν ξέρω πόσο μεγάλη είναι — αλλά σίγουρα υπάρχει μια μειοψηφία που συνεχίζει να αντιτίθεται στην κυβέρνηση. Αλλά αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή, απ’ ό,τι μπόρεσα να διαπιστώσω, μια μεγάλη πλειοψηφία του ιρανικού λαού υποστηρίζει την κυβέρνηση. Μια μεγάλη πλειοψηφία.
Μίλησα σε περίπου διακόσιους ανθρώπους όσο ήμουν εκεί. Κάποιους τους διάλεξα εγώ ο ίδιος — μου σύστησαν κάποιους ανθρώπους, αλλά κάποιους τους διάλεξα εγώ, τυχαία, για να τους μιλήσω. Κανένας δεν μου είπε ότι αντιτίθεται στην κυβέρνηση. Κανένας. Κάθε άνθρωπος που μίλησα μου είπε ότι στηρίζει το κράτος, στηρίζει την κυβέρνηση αυτή τη στιγμή, ακόμα κι αν κάποτε έχει ασκήσει κριτική. Και είναι εξοργισμένοι με αυτό που γίνεται στη χώρα τους. Κανένας δεν εξέφρασε υποστήριξη στον Ντόναλντ Τραμπ, ούτε στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ούτε στον γιο του Σάχη, τον Παχλαβί. Κανένας. Μηδέν.
Τώρα, υπάρχει ένας άνθρωπος στην ομάδα μας — είναι Αμερικανός δημοσιογράφος — και βρήκε ένα άτομο που επέκρινε την κυβέρνηση. Ήταν μια νέα γυναίκα. Αυτό που του είπε ήταν ότι η κυβέρνηση μερικές φορές επιβάλλει τις θρησκευτικές της απόψεις πάνω της, και αντιτίθεται σε αυτό. Εκείνος της επισήμανε — κάτι που ισχύει — ότι στο Ιράν σήμερα υπάρχουν πολλές γυναίκες που δεν φοράνε μαντίλα και δεν τους συμβαίνει τίποτα. Μπορείτε να το δείτε στα βίντεό μου — μπορείτε να δείτε γυναίκες σε όλες τις πόλεις του Ιράν που δεν φοράνε μαντίλα. Εκείνη είπε: «Ναι, αυτό ισχύει. Σήμερα μπορείς να βγεις δημόσια ως γυναίκα χωρίς μαντίλα. Αλλά παρόλα αυτά, η κυβέρνηση προσπαθεί να μου επιβάλει τις θρησκευτικές της απόψεις, και αντιτίθεμαι γι’ αυτόν τον λόγο.» Μετά τη ρώτησε: «Τι πιστεύεις για τον πόλεμο;» Εκείνη είπε: «Αντιτίθεμαι στην κυβέρνησή μου, αλλά είμαι απόλυτα αντίθετη με αυτό που κάνουν στη χώρα μου.»
Οπότε, κανένας — κανένας από όσους μιλήσαμε — δεν υποστηρίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν υποστηρίζει το Ισραήλ, ούτε υποστηρίζει τον Παχλαβί.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εννοώ, είναι λογικό όταν βομβαρδίζουν τη χώρα σου. Βομβαρδίζουν τη χώρα σου, οπότε δεν είναι θέμα πεποιθήσεων.
Δημήτρης Λάσκαρης: Ακριβώς. Πώς θα αντιδρούσε οποιοσδήποτε αν αυτά τα τέρατα άρχιζαν να βομβαρδίζουν τα σχολεία σου και τα νοσοκομεία σου; Φυσικά θα είσαι αντίθετος. Και η ιδέα ότι μας λένε — ακούμε στα εταιρικά μέσα ενημέρωσης ότι υπάρχουν άνθρωποι μέσα στο Ιράν που υποστηρίζουν αυτό που γίνεται στη χώρα τους. Αυτό είναι ψέμα.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εννοώ, ξέρετε, είναι κάτι παράξενο. Υπήρξε αυτή η αντίληψη, νομίζω, από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ — δεν ξέρω αν ήταν πραγματική η αντίληψη ή απλά αυτό εξέφραζαν για τους δικούς τους λόγους — ότι όταν βομβάρδιζαν, ο κόσμος θα εξεγειρόταν ενάντια στο καθεστώς στο Ιράν. Αλλά πώς μπορούσαν να περιμένουν κάτι τέτοιο, όταν το πρώτο πράγμα που έκαναν ήταν να βομβαρδίσουν ένα σχολείο με παιδιά, ότι ο λαός του Ιράν θα εξεγειρόταν; Παιδιά… Ακόμα κι αν ήταν κατά λάθος, αυτό είναι ένα τεράστιο λάθος. Αυτό είναι έγκλημα — ένα τεράστιο έγκλημα. Και όταν ξεκινάς έναν πόλεμο με ένα τέτοιο έγκλημα…
Δημήτρης Λάσκαρης: Δεν έχω καμία αμφιβολία στο μυαλό μου ότι ήταν σκόπιμο. Πήγα σε εκείνο το σχολείο. Επιθεώρησα κάθε γωνία του σχολείου. Μπορείτε να δείτε την αναφορά μου. Δεν υπάρχει απολύτως κανένα στοιχείο ότι αυτό είχε οποιαδήποτε στρατιωτική λειτουργία. Και δεδομένων των δυνατοτήτων συλλογής πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών — βρήκαν τον Ανώτατο Ηγέτη και τον σκότωσαν. Αν μπορούν να βρουν τον Ανώτατο Ηγέτη και όλους αυτούς τους στρατιωτικούς ηγέτες και να τους σκοτώσουν μαζί με τις οικογένειές τους, μπορούσαν να δουν τι ήταν εκείνο το σχολείο — και ήταν σχολείο, και ήταν προφανές ότι ήταν σχολείο, και δεν βρίσκεται καν κοντά σε στρατιωτική βάση. Το χτύπησαν με πολλαπλούς πυραύλους Tomahawk. Ήξεραν ακριβώς τι έκαναν και δολοφόνησαν εκείνα τα παιδιά. Αυτό συνέβη. Και γιατί να εκπλαγεί κανείς; Αυτό κάνουν στη Γάζα εδώ και δυόμισι χρόνια. Δολοφονούν παιδιά. Οπότε, φυσικά, θα το κάνουν και στους Ιρανούς. Όποιος νόμιζε ότι δεν θα το έκαναν είναι ανόητος.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ωραία. Θέλω να ρωτήσω κάτι άλλο. Μου είπατε ότι ήσασταν μια ομάδα δημοσιογράφων εκεί. Πήγατε με μια ομάδα άλλων δημοσιογράφων στο Ιράν ή μόνος σας;
Δημήτρης Λάσκαρης: Όχι, με κάλεσε ο κρατικός τηλεοπτικός σταθμός, που είναι σαν την ΕΡΤ. Και κάλεσαν είκοσι ξένους δημοσιογράφους.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Από ποιες χώρες; Από τη Δύση;
Δημήτρης Λάσκαρης: Από όλο τον κόσμο, αλλά μόνο τέσσερις από εμάς — προφανώς θα κάνουν αρκετά τέτοια ταξίδια, οπότε εμείς ήμασταν η πρώτη ομάδα.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εννοώ, οποιοσδήποτε μπορεί να πάει στο Ιράν και να καλύψει αυτό που συμβαίνει; Για παράδειγμα, αν αποφάσιζα σήμερα να πάω, δεν θα είχα πρόβλημα;
Δημήτρης Λάσκαρης: Έστειλαν πρόσκληση σε είκοσι ανθρώπους, αλλά μόνο τέσσερα άτομα μπόρεσαν να έρθουν σε αυτό το ταξίδι. Οι τέσσερις ήμασταν: εκτός από εμένα, ήταν ένας κύριος από την Αυστραλία, ο Τιμ Άντερσον, ένας δημοσιογράφος από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Άχμεντ Μασούν — που στην πραγματικότητα είναι Ιρακινός Κούρδος αλλά πολίτης των Ηνωμένων Πολιτειών και ζει εκεί — και μετά ήταν ένας Τούρκος κύριος. Αυτή ήταν η ομάδα. Υπήρχαν επίσης αρκετοί Ιρανοί δημοσιογράφοι μαζί μας στην ομάδα.
Μας είπαν: «Είστε προσκεκλημένοι να καλύψετε αυτό που συμβαίνει εδώ. Θα σας πάμε σε εφτά πόλεις.» Μας είπαν εκ των προτέρων τι σχεδίαζαν να κάνουν. Μερικές φορές κάναμε αιτήματα — θέλαμε να δούμε πράγματα που δεν σχεδίαζαν να μας δείξουν, και μας τα έδειξαν. Κανείς δεν έλεγξε τις αναφορές μου πριν τις δημοσιεύσω. Κανείς δεν έβαλε κανέναν περιορισμό — ο μόνος περιορισμός που μας τέθηκε ήταν ότι δεν επιτρεπόταν να βιντεοσκοπήσουμε στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Και σε ορισμένες περιπτώσεις βγήκα από το ξενοδοχείο μου μόνος μου και άρχισα να περπατάω στις πόλεις και να τραβάω βίντεο μόνος μου, χωρίς κανέναν μαζί μου.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ωραία. Τώρα, θα επιστρέψετε στο Ιράν ή θα πάτε κάπου αλλού για να συνεχίσετε την έρευνά σας; Ποιο είναι το σχέδιο;
Δημήτρης Λάσκαρης: Θα πάω τώρα στην Κύπρο. Θα πάω στο Ακρωτήρι και θα ερευνήσω τι γίνεται εκεί. Και μετά μπορεί να πάω πίσω στον Λίβανο. Έχω πάει στον Λίβανο τέσσερις φορές.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Νομίζω ότι θα ήταν ενδιαφέρον να μας πείτε την προηγούμενη φορά που επισκεφτήκατε το Ιράν, ποιος ήταν ο λόγος; Υπήρχε κάτι άλλο εκείνη την περίοδο;
Δημήτρης Λάσκαρης: Υπήρχε ένα φεστιβάλ μέσων ενημέρωσης, λέγεται «So Media Festival». Με κάλεσαν εκεί μαζί με εκατοντάδες δημοσιογράφους από όλο τον κόσμο — ήταν μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων. Ήμουν στην Τεχεράνη για μια εβδομάδα, και πολλές μέρες βγήκα από το ξενοδοχείο μου και απλά περπατούσα στην πόλη.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Και την πρώτη φορά που πήγατε στο Ιράν, πώς ήταν η ατμόσφαιρα; Ποια ήταν η ουσία της εμπειρίας σας στο Ιράν, και πώς έχει αλλάξει αυτό από τότε μέχρι τώρα;
Δημήτρης Λάσκαρης: Λοιπόν, η πρώτη φορά ήταν μια μεγάλη έκπληξη για μένα, γιατί η χώρα ήταν πολύ διαφορετική από αυτό που μου είχαν πει. Αλλά πάλι, ήμουν μόνο στην Τεχεράνη σε εκείνο το ταξίδι. Καταρχάς, υπήρχαν πολύ λίγοι αστυνομικοί στους δρόμους. Και οι αστυνομικοί που είδα δεν είχαν όπλα. Σχεδόν δεν υπήρχαν ένοπλοι αστυνομικοί. Και αυτό ήταν σοκαριστικό για μένα, γιατί στις πόλεις που ζω και ταξιδεύω στη Δύση, υπάρχουν ένοπλοι αστυνομικοί παντού.
Δεύτερον, δεν είδα κανέναν άστεγο πουθενά. Ούτε έναν. Δεν έχω δει άστεγο στο Ιράν σε κανένα από τα δύο ταξίδια μου. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις στη Δύση, βλέπω αστέγους παντού. Και χειροτερεύει.
Είδα εκατοντάδες γυναίκες στην Τεχεράνη να περπατούν στους δρόμους χωρίς μαντίλα και κανείς δεν τις ενοχλούσε.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Φυσικά, ξέρετε, στο παρελθόν υπήρξαν μεγάλες διαδηλώσεις γι’ αυτό το θέμα, και ίσως αυτό είναι κάτι που κατέκτησαν μέσα από τους αγώνες που έδωσαν οι γυναίκες στο Ιράν.
Δημήτρης Λάσκαρης: Αλλά η κυβέρνηση, προς τιμήν της αναγνώρισε το αίτημα — και παρεμπιπτόντως, είμαι άθεος. Δεν θα ήθελα να ζω υπό θεοκρατική κυβέρνηση. Και μάλιστα αντιτίθεμαι στο γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση είναι τόσο εύνοϊκή προς την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία. Ως άθεος, αντιτίθεμαι σε αυτό. Αλλά εν πάση περιπτώσει, προς τιμήν της, η ιρανική κυβέρνηση εξελίχθηκε. Ανταποκρίθηκε στις διαμαρτυρίες με φιλελευθεροποίηση. Ήταν πολύ πιο δύσκολο για τις γυναίκες να βγουν δημόσια πριν από χρόνια. Αλλά μετά το 2022, η κυβέρνηση αποδέχτηκε ότι αυτό ήταν κάτι που πολλές γυναίκες της χώρας δεν ήθελαν, και τώρα είναι ελεύθερες να βγουν δημόσια χωρίς μαντίλα.
Το άλλο πράγμα στο Ιράν που με εντυπωσίασε ήταν ότι η Τεχεράνη είναι μια πολύ καθαρή πόλη. Έχει δεκαπέντε εκατομμύρια κατοίκους, είναι τεράστια, και παρόλα αυτά ήταν καλά οργανωμένη. Το μετρό ήταν πολύ πιο ωραίο από το μετρό της Αθήνας. Και αυτή είναι μια χώρα που υπόκειται σε συντριπτικές κυρώσεις. Οπότε ήμουν εντυπωσιασμένος.
Αυτή τη φορά είδα πολύ περισσότερα από την Τεχεράνη. Και μάλιστα, κάποιες από τις πόλεις που είδα ήταν ακόμα πιο όμορφες από την Τεχεράνη, όπως το Ισφαχάν. Πάλι, είναι πολύ καθαρές πόλεις, πολύ καλά οργανωμένες. Δεν υπάρχουν άστεγοι. Είδα πολύ λίγους ένοπλους αστυνομικούς. Γυναίκες σε όλες τις πόλεις που πήγα περπατούσαν στους δρόμους χωρίς μαντίλα. Και είδα πολλές φιλοκυβερνητικές διαδηλώσεις σε αυτό το ταξίδι. Είδα τουλάχιστον δέκα με δεκαπέντε φιλοκυβερνητικές διαδηλώσεις σε όλες τις πόλεις που πήγα. Δεν είδα ούτε μία αντικυβερνητική διαδήλωση.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στον κόσμο της Κρήτης; Τι θέλετε να τους πείτε για την Ελλάδα και τον ρόλο της στον πόλεμο, αλλά και για το Ιράν, για αυτό που συμβαίνει στον κόσμο;
Δημήτρης Λάσκαρης: Το πρώτο μου μήνυμα στον κόσμο της Κρήτης είναι ότι ο λαός του Ιράν — ούτε η κυβέρνηση ούτε ο λαός του Ιράν — αποτελεί απειλή για την Ελλάδα. Δεν αποτελούν με κανέναν τρόπο απειλή για την Ελλάδα. Εμείς τους απειλούμε, γιατί έχουμε συμμαχήσει με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, και επομένως εμείς είμαστε απειλή για αυτούς. Αν δεν συμμαχήσουμε με τους επιτιθέμενους, τους ανθρώπους που σκοτώνουν τα παιδιά τους, δεν θα έχουν ποτέ κανένα πρόβλημα με τον ελληνικό λαό. Και μάλιστα, πολλοί από αυτούς εξέφρασαν αγάπη για τον ελληνικό λαό. Δεν τους αρέσει η κυβέρνηση της Ελλάδας, αλλά νιώθουν αγάπη και σεβασμό για τον ελληνικό λαό.
Το δεύτερο πράγμα που πρέπει να πω στον κόσμο της Ελλάδας είναι ότι δεν υπάρχει κανένας τρόπος — κανένας τρόπος — να ανοίξει κανείς τα Στενά του Ορμούζ. Αν η ιρανική κυβέρνηση θέλει να είναι κλειστά, θα είναι κλειστά. Και αν παραμείνουν κλειστά, η Ευρώπη θα βιώσει μια τεράστια οικονομική καταστροφή, η οποία ήδη αρχίζει.
Αν συνεχίσουμε στον δρόμο που βρισκόμαστε, ο ελληνικός λαός θα υποφέρει ακόμα περισσότερο — πολύ περισσότερο από ό,τι υπέφερε κατά τη λιτότητα. Καλύτερα να ξυπνήσουν γρήγορα, γιατί οδεύουμε προς οικονομική καταστροφή.
Δείτε το βίντεο το οποίο ανέρτησε από τα Χανιά:
