Λίγο πριν αποχωρήσει από τη θέση της επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ χρηματοδότησαν 120 βιολογικά εργαστήρια σε 30 χώρες.
Η Γκάμπαρντ ανακοίνωσε σήμερα την δημοσιοποίηση προηγουμένως άγνωστων πληροφοριών σχετικά με τη χρηματοδότηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ για περισσότερα από 120 βιολογικά εργαστήρια σε περισσότερες από 30 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας.
Υποστηρίζοντας το Εκτελεστικό Διάταγμα του Προέδρου Τραμπ για τον τερματισμό της επικίνδυνης έρευνας με στόχο την αύξηση της λειτουργικότητας και την αύξηση της διαφάνειας, πρόσθεσε:
«Το ODNI θα συνεχίσει να συνεργάζεται με εταίρους σε όλη την κυβέρνηση για να εντοπίσει πού βρίσκονται αυτά τα εργαστήρια, ποια παθογόνα περιέχουν και ποια “έρευνα” διεξάγεται».
Today, I’m releasing never before seen intelligence revealing new evidence of past US government funding for more than 120 biolabs in over 30 countries, including Ukraine.
In support of President Trump‘s Executive Order to end federal funding of dangerous gain of function… pic.twitter.com/RkPHnAbka9
Οπως σημεινώνει η σχετική ανακοίνωση, τα εργαστήρια αυτά περιλαμβάνουν και εγκαταστάσεις στην Ουκρανία, οι οποίες ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο παραβίασης της ασφάλειάς τους λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας. Για παράδειγμα, η Κοινότητα Πληροφοριών είχε προηγουμένως προειδοποιήσει ότι ένα βιολογικό εργαστήριο στην Ουκρανία, το οποίο χρηματοδοτείται από τις ΗΠΑ, πιθανότατα φιλοξενούσε επικίνδυνα παθογόνα και παρέμενε ευάλωτο σε διαχρονικές απειλές ρωσικής επίθεσης, κατάληψης ή καταστροφής.
Μέχρι σήμερα, στοιχεία σχετικά με την πλήρη έκταση της ύπαρξης και της χρηματοδότησης αυτών των εργαστηρίων είχαν σκόπιμα αποκρυφθεί από τον αμερικανικό λαό, υποστηρίζει η ανακοίνωση. Οι πληροφορίες που αφορούν την ύπαρξη, το ιστορικό, τις τοποθεσίες και τη χρηματοδότηση αυτών των βιολογικών εργαστηρίων που χρηματοδοτούνται από τις ΗΠΑ έχουν αποκρυβεί εσκεμμένα από ισχυρά πρόσωπα, τα οποία ψευδώς ισχυρίζονταν ότι τα εργαστήρια αυτά δεν υπάρχουν και κατηγορούσαν όποιον υποστήριζε το αντίθετο ως ξένο πράκτορα και προδότη της Αμερικής.
Πολλά από αυτά τα βιολογικά εργαστήρια που χρηματοδοτούνται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ διεξάγουν σήμερα ή έχουν διεξαγάγει στο παρελθόν έρευνες με τη χρήση επικίνδυνων και εξαιρετικά μεταδοτικών παθογόνων οργανισμών, σε ορισμένες περιπτώσεις συμπεριλαμβανομένης επικίνδυνης έρευνας τύπου Gain-of-Function, με ελάχιστη διαφάνεια ή εποπτεία.
«Παρά το προφανές ενδεχόμενο καταστροφικών παγκόσμιων επιπτώσεων που μπορεί να έχει η έρευνα πάνω σε επικίνδυνα παθογόνα σε βιολογικά εργαστήρια, πολιτικοί, αυτοαποκαλούμενοι επαγγελματίες της υγείας όπως ο Δρ. Φάουτσι και φορείς εντός της ομάδας εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησης Μπάιντενείπαν ψέματα στον αμερικανικό λαό σχετικά με την ύπαρξη βιολογικών εργαστηρίων που χρηματοδοτούνται και υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ και απείλησαν όσους επιχείρησαν να αποκαλύψουν την αλήθεια.
Το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών (ODNI) θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με εταίρους σε ολόκληρη την κυβέρνηση για να εντοπίσει πού βρίσκονται αυτά τα εργαστήρια, ποια παθογόνα περιέχουν και να τερματίσει την επικίνδυνη έρευνα Gain-of-Function που απειλεί την υγεία και την ευημερία του αμερικανικού λαού και των ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε η Γκάμπαρντ.
Η Γκάμπαρντ εξέδωσε νέες κατευθυντήριες οδηγίες προς την Κοινότητα Πληροφοριών, δίνοντας εντολή για εντατικοποίηση της συλλογής πληροφοριών σχετικά με αυτά τα εργαστήρια και τις εγκαταστάσεις στο εξωτερικό.
Today, I’m releasing never before seen intelligence revealing new evidence of past US government funding for more than 120 biolabs in over 30 countries, including Ukraine.
In support of President Trump‘s Executive Order to end federal funding of dangerous gain of function… pic.twitter.com/RkPHnAbka9
Σχολιάζοντας τα δεδομένα που διαμορφώνονται στο πολιτικό πεδίο και τις τάσεις που συνοδεύουν την ανάδυση νέων φορέων, η κ. Βολουδάκη έθεσε το ερώτημα κατά πόσο το εκλογικό σώμα μπορεί να αντικρίσει το νέο αυτό σχήμα ως μια πραγματικά καινούργια πρόταση. Η ίδια εξέφρασε την άποψη ότι η πολιτική διαδρομή των προσώπων που ηγούνται της προσπάθειας είναι ήδη γνωστή στους πολίτες, γεγονός που αποκλείει στοιχεία έκπληξης.
Παράλληλα, η κ. Βολουδάκη προχώρησε σε μια σαφή ιδεολογική οριοθέτηση του πολιτικού πλαισίου που παρουσίασε πρόσφατα η «Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη». Αναφερόμενη στις προγραμματικές δεσμεύσεις του νέου φορέα, είπε:
«Έχει αποδείξει ξεκάθαρα τι πιστεύει. Κομμουνιστές είναι οι άνθρωποι, ας μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας, και αυτό το πρόγραμμα που μας παρουσίασε πρόσφατα, στην πραγματικότητα ένα κομμουνιστικό μανιφέστο ήταν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το επίμαχο απόσπασμα:
«Κοιτάξτε να δείτε, όσον αφορά το τι συμβαίνει δημοσκοπικά, εγώ θα σταθώ σε αυτό που παρατηρώ με την εμφάνιση των νέων κομμάτων. Αναρωτιέμαι, θα πιστέψει πράγματι ο Έλληνας πολίτης ότι αυτό το νέο κόμμα, η «Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη» —εγώ προσωπικά αρνούμαι να το αποκαλέσω “ΕΛΑΣ”, όπως αρνούμαι να σχολιάσω και τον προσδιορισμό “Ελληνική”, γιατί τι ακριβώς θα μπορούσε να είναι, βελγική ή γερμανική;— αποτελεί κάτι καινούργιο;
Ο άνθρωπος αυτός (ο Αλέξης Τσίπρας) έχει δώσει δείγματα γραφής στο παρελθόν. Έχει κυβερνήσει τη χώρα, ξέρουμε πολύ καλά ποιος είναι και τι πρεσβεύει, επομένως δεν υπάρχει καμία πολιτική παρθενογένεση εδώ.
Έχει αποδείξει ξεκάθαρα τι πιστεύει. Κομμουνιστές είναι οι άνθρωποι, ας μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας, και αυτό το πρόγραμμα που μας παρουσίασε πρόσφατα, στην πραγματικότητα ένα κομμουνιστικό μανιφέστο ήταν.»
Μισθοδοσία Αρχιερέων: Στη δημιουργία καταλυμάτων για γιατρούς και δασκάλους στα Κύθηρα διαθέτει την αύξησή του ο Μητροπολίτης Σεραφείμ
Την πρόθεσή του να εκχωρήσει σχεδόν το σύνολο της σχεδιαζόμενης κυβερνητικής αύξησης των αποδοχών του για την αντιμετώπιση των σοβαρών ελλείψεων σε ιατρικό και εκπαιδευτικό προσωπικό στα Κύθηρα ανακοίνωσε ο Μητροπολίτης Κυθήρων και Αντικυθήρων Σεραφείμ. Με δημόσια γραπτή τοποθέτησή του, ο ιεράρχης παρεμβαίνει στη δημόσια συζήτηση που έχει ανακύψει σε πανελλαδικό επίπεδο σχετικά με τις αμοιβές του αρχιερατικού σώματος, εκφράζοντας τη λύπη του για τον θόρυβο και τον «σκανδαλισμό» της κοινής γνώμης, και προκρίνοντας τη μετατροπή των επιπλέον πόρων σε κοινωνικό έργο για την κάλυψη των πιεστικών αναγκών της ακριτικής περιοχής.
Η κοινωνική συγκυρία και η ανάγκη για «καλό λογισμό»
Η είδηση για την αναπροσαρμογή της μισθοδοσίας των αρχιερέων της Ελληνικής Επικράτειας έφτασε στην κοινή γνώμη σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από οικονομική στενότητα και πληθωριστικές πιέσεις. Όπως σημειώνει ο Μητροπολίτης Σεραφείμ, η απόφαση αυτή της Πολιτείας λειτούργησε ως «κεραυνός εν αιθρία» για τον ελληνικό λαό, ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με χαμηλούς μισθούς και συντάξεις.
«Το γεγονός αυτό προκάλεσε και προκαλεί δυσμενή σχόλια, παράπονα, κρίσεις και επικρίσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά στη δήλωσή του ο ιεράρχης.
Προκειμένου να προσφέρει ένα ιστορικό αντίβαρο στις επικρίσεις περί χρηματισμού του κλήρου, ο Μητροπολίτης αναφέρεται σε ένα περιστατικό από τη δεκαετία του 1980 με πρωταγωνιστή τον πρόσφατα διακηρυχθέντα Άγιο Καλλίνικο, Επίσκοπο Εδέσσης. Όταν εκείνος αντιμετώπισε έναν νεοδιόριστο καθηγητή που ισχυριζόταν ότι οι κληρικοί πλουτίζουν, του ζήτησε μια κόλλα χαρτί για να τον εξουσιοδοτήσει να σηκώσει οποιεσδήποτε τραπεζικές καταθέσεις βρει στο όνομά του, επιτυγχάνοντας έτσι να κάμψει τις αντιρρήσεις του. Με βάση αυτό το παράδειγμα, ο Μητροπολίτης Κυθήρων επισημαίνει ότι οι κρίσεις δεν πρέπει να είναι απόλυτες και ότι η αύξηση των αποδοχών μπορεί, σε πολλές περιπτώσεις, να μεταφραστεί σε διεύρυνση της φιλανθρωπικής διακονίας.
Ακολουθεί ολόκληρη η δήλωση δήλωση του Μητροπολίτη Κυθήρων και Αντικυθήρων Σεραφείμ
Ανάμεσα σε σειρήνες, κατεστραμμένα κτίρια και πρόσωπα σημαδεμένα από τον πόλεμο, ξεδιπλώνεται μια άλλη, πιο σιωπηλή μάχη: Εκείνη για τη σωτηρία των πιο ευάλωτων, όσων αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα υγείας κι αποτελούν έκτακτα ιατρικά περιστατικά. Οι ιατρικές εκκενώσεις από τη Γάζα δεν είναι προνόμιο. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.
Περισσότεροι από 18.500 ασθενείς, μεταξύ των οποίων 4.000 στη Γάζα χρειάζονται ιατρική εκκένωση. Μέχρι σήμερα έχουν εκκενωθεί 3.615 ασθενείς και 6.410 φροντιστές. Η λίστα που κρατά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) με όσους χρειάζονται άμεση μεταφορά από τη Γάζα καθώς εκεί δεν μπορεί να τους παρασχεθεί η απαραίτητη ιατρική φροντίδα είναι μεγάλη και σύμφωνα με τις ανθρωπιστικές οργανώσεις είναι τουλάχιστον πενταπλάσια ενώ δεν ανανεώνεται τακτικά. Σύμφωνα με το ελληνικό τμήμα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, πρώτα στη λίστα των ασθενών είναι μικρά παιδιά. Τραύματα, καρκίνοι και οφθαλμολογικές παθήσεις είναι οι πιο συχνές ασθένειες που χρήζουν άμεσης φροντίδας και μεταφοράς. Την ίδια στιγμή, τουλάχιστον 1.092 ασθενείς – κατά μέσο όρο 65 ασθενείς το μήνα – πέθαναν την ώρα που περίμεναν στη λίστα αναμονής για ιατρική εκκένωση.
Άλλωστε, ο πόλεμος έχει καταστρέψει τον τομέα της υγείας στη Γάζα. Μόνο τα μισά νοσοκομεία και το 84% των κέντρων πρωτοβάθμιας υγείας παραμένουν εν μέρει λειτουργικά. Οι περισσότερες, δε, εγκαταστάσεις αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη βασικών προμηθειών και προσωπικού. Αυτή η κατάσταση έχει ως αποτέλεσμα χιλιάδες ασθενείς με τραύματα από τον πόλεμο, χρόνιες παθήσεις, καρκίνο, ψυχικά τραύματα και σοβαρά εγκαύματα δεν μπορούν να λάβουν επαρκή θεραπεία στη Γάζα. Στο μεταξύ, περισσότεροι από 1.700 εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας έχουν σκοτωθεί από τις 7 Οκτωβρίου, ημέρα έναρξης του πολέμου.
Από τον Ιούλιο του 2024 έως και τον Μάρτιο του 2026, από το σύνολο των ιατρικών εκκενώσεων, η Αίγυπτος έχει δεχθεί 1.957 ασθενείς, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 635, η Ιορδανία 476, η Ιταλία 172 και η Ισπανία 65.
Η πρώτη ιατρική εκκένωση 10 ανήλικων ασθενών και των συνοδών τους στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου του 2025. Οι ιστορίες των παιδιών που έχουν έρθει στη χώρα μέσω των ιατρικών εκκενώσεων είναι συγκλονιστικές. Τέσσερις μήνες αργότερα, το Ελληνικό Κοινοβούλιο δεσμεύθηκε να καλύψει τα έξοδα της περίθαλψης επιπλέον 10 παιδιών. Η δεύτερη αυτή εκκένωση, όμως, δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα. Όπως επισημάνθηκε από την ιατρική ανθρωπιστική οργάνωση, οι εκκενώσεις που πραγματοποιούνται προς την Ευρώπη και την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σταγόνα στον ωκεανό.
Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης και η Υφυπουργός Σέβη Βολουδάκη συμμετείχαν στο Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Μετανάστευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκωσία, με κεντρικό αντικείμενο την έναρξη εφαρμογής του Νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Κατά τις παρεμβάσεις τους, οι δύο Έλληνες αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι η αξιοπιστία του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου θα κριθεί από την αποτελεσματική εφαρμογή του, με έμφαση στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, στις ταχείες διαδικασίες διαλογής και ελέγχου των παράνομα εισερχομένων και στην ουσιαστική ενίσχυση των επιστροφών.
Ο κ. Πλεύρης τόνισε ότι «το Σύμφωνο δεν θα κριθεί από τον αριθμό των σελίδων του, αλλά από το αν μπορεί να αλλάξει την πραγματικότητα στα ευρωπαϊκά σύνορα. Για χρόνια η Ευρώπη έστελνε το μήνυμα ότι όποιος καταφέρει να περάσει τα σύνορα, αργά ή γρήγορα θα βρει τρόπο να παραμείνει. Αυτό το μοντέλο απέτυχε. Η εφαρμογή του νέου Συμφώνου είναι η ευκαιρία να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα σύνορα πρέπει να φυλάσσονται αποτελεσματικά, οι διαδικασίες να ολοκληρώνονται γρήγορα και όσοι δεν δικαιούνται διεθνή προστασία να επιστρέφουν χωρίς καθυστερήσεις. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τις ευρωπαϊκές κοινωνίες να εμπιστευθούν το σύστημα όταν οι αποφάσεις επιστροφής παραμένουν στα χαρτιά. Οι επιστροφές πρέπει να γίνουν ορατές, μετρήσιμες και αποτελεσματικές. Οι νέοι μηχανισμοί που συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των κόμβων επιστροφών και του νέου Κανονισμού Επιστροφών, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Η Ευρώπη οφείλει να προστατεύσει το δικαίωμα στο άσυλο, αλλά και το δικαίωμά της να αποφασίζει ποιος εισέρχεται και ποιος παραμένει στο έδαφός της».
Ο Υπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα στηρίζει πλήρως την εφαρμογή των υποχρεωτικών διαδικασιών προελέγχου στα εξωτερικά σύνορα και των συνοριακών διαδικασιών ασύλου, ώστε να αποτρέπονται καταχρηστικές αιτήσεις και να επιταχύνονται οι τελεσίδικες αποφάσεις. Παράλληλα, ανέδειξε ως κορυφαία προτεραιότητα την αύξηση των επιστροφών προς τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες για την επανεισδοχή υπηκόων τους και την καταπολέμηση των κυκλωμάτων διακίνησης.
Καταλήγοντας, ο κ. Πλεύρης επισήμανε ότι το μεταναστευτικό δεν είναι ζήτημα μετακύλισης του προβλήματος από το ένα κράτος-μέλος στο άλλο, αλλά μια κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση που απαιτεί κοινή ευθύνη και κοινή δράση. Η επιτυχία του Συμφώνου συνδέεται άμεσα με την ανάκτηση και ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών-μελών, ιδίως απέναντι στις διαφορές προσεγγίσεων που επί σειρά ετών χαρακτήρισαν τη συζήτηση μεταξύ των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου και του Βορρά. Μόνο μέσα από ένα πλαίσιο αμοιβαίας εμπιστοσύνης, ισόρροπης κατανομής ευθυνών και αποτελεσματικής εφαρμογής των κοινών κανόνων μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική θα παράγει απτά αποτελέσματα για όλους τους πολίτες της Ένωσης.
Από την πλευρά της, η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, υπογράμμισε ότι η εφαρμογή του Συμφώνου αποτελεί κρίσιμη δοκιμασία για την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εφαρμόζει στην πράξη τις αποφάσεις που λαμβάνει.
«Το νέο Σύμφωνο αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής των τελευταίων ετών. Η επιτυχία του, όμως, δεν είναι δεδομένη. Οι πολίτες δεν θα αξιολογήσουν τις νομοθετικές ρυθμίσεις· θα αξιολογήσουν τα αποτελέσματα. Θα αξιολογήσουν αν οι διαδικασίες γίνονται ταχύτερες, αν περιορίζεται η κατάχρηση του συστήματος ασύλου και αν εφαρμόζονται οι αποφάσεις που λαμβάνονται. Η Ευρώπη χρειάζεται κανόνες που να εφαρμόζονται με συνέπεια και όχι εξαιρέσεις που μετατρέπονται σε κανόνα. Μόνο έτσι μπορούμε να διατηρήσουμε ένα σύστημα που θα είναι ταυτόχρονα δίκαιο για όσους έχουν πραγματική ανάγκη προστασίας και αυστηρό απέναντι στην παράνομη μετανάστευση», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο περιθώριο των εργασιών του Συμβουλίου, ο κ. Πλεύρης πραγματοποίησε διμερή συνάντηση με τον Γερμανό Υφυπουργό αρμόδιο για θέματα Μετανάστευσης, με αντικείμενο την εφαρμογή του Συμφώνου και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα των επιστροφών. Επιπλέον, είχε συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) και του International Centre for Migration Policy Development (ICMPD), κατά τις οποίες συζητήθηκαν ζητήματα επιχειρησιακής συνεργασίας, εθελούσιων επιστροφών, ανάπτυξης δυνατοτήτων διαχείρισης μεταναστευτικών ροών και υποστήριξης της εφαρμογής του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για τη μετανάστευση και το άσυλο.
Το Σωματείο Ζαχαροπλαστών Νομού Χανίων διοργανώνει με υπερηφάνεια την 1η Γιορτή Παγωτού, μια νέα θεσμική εκδήλωση που υπόσχεται να δροσίσει και να γλυκάνει το φετινό καλοκαίρι.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026, με ώρα προσέλευσης τις 18:00, στον εμβληματικό Δημοτικό Κήπο Χανίων.
Οι κορυφαίοι μετρ της ζαχαροπλαστικής των Χανίων θα ενώσουν τις δυνάμεις τους για να προσφέρουν στους επισκέπτες λαχταριστό, ποιοτικό παγωτό. Παράλληλα, έχει σχεδιαστεί ένα πλούσιο πρόγραμμα δραστηριοτήτων, ιδανικό για όλη την οικογένεια.
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιλαμβάνει:
Φρέσκο παγωτό από τους μετρ του είδους.
Παράσταση Καραγκιόζη για τους μικρούς μας φίλους.
Συναρπαστικοί διαγωνισμοί
Μουσική
Δραστηριότητες: Face painting και ποικίλες παιδικές απασχολήσεις.
Η 1η Γιορτή Παγωτού αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης να μοιραστούν μια ξεχωριστή εμπειρία γεύσης, πολιτισμού και καλοκαιρινής διάθεσης.Η εκδήλωση συνδιοργανώνεται και πραγματοποιείται με την πολύτιμη υποστήριξη της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, του Δήμου Χανίων και του Επιμελητηρίου Χανίων.
Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό. Σας περιμένουμε όλους
Έντονη συζήτηση στο κοινωνικό και πολιτικό πεδίο έχει προκαλέσει το ζήτημα των αναπροσαρμογών στις αποδοχές των μητροπολιτών της Εκκλησίας της Ελλάδος, προκρίνοντας αντιδράσεις από πλευράς χαμηλόβαθμων κληρικών, μισθωτών και συνταξιούχων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα του δημοσιογράφου Νίκου Χατζηνικολάου, παρουσίασε το σκεπτικό της κυβερνητικής απόφασης.
Διαβάστε τι συζήτηση:
Δημοσιογράφος (Νίκος Χατζηνικολάου): «Κανείς από τους πολίτες που αναφέρατε δεν έχει δει αυξήσεις σαν κι αυτές που έλαβαν οι μητροπολίτες τις τελευταίες μέρες. Το θέμα αυτό έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις.
Διαμαρτύρονται οι απλοί κληρικοί —που δεν έχουν τον βαθμό του μητροπολίτη— αλλά και οι συνταξιούχοι και οι μισθωτοί, οι οποίοι το βλέπουν τουλάχιστον περίεργα. Πώς γίνεται ξαφνικά οι μητροπολίτες να παίρνουν μια αύξηση της τάξης του 90%;»
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Καταρχάς, η αύξηση δεν είναι αυτού του ύψους. Καλά κάνετε, όμως, και μου θέτετε το ερώτημα, διότι θέλω να θυμίσω ότι αυτό αποτελούσε ένα πάγιο αίτημα της Εκκλησίας της Ελλάδος εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
Πρέπει να σας πω, κύριε Χατζηνικολάου, ότι δυσκολεύομαι προσωπικά να δεχτώ πως ο μισθός ενός μητροπολίτη, ο οποίος διοικεί μια ολόκληρη και μεγάλη μητρόπολη, θα είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον μισθό του Μουφτή — και θα σταματήσω εδώ.
Από εκεί και πέρα, αυτό ήταν το αίτημα της Ιεραρχίας και συνολικά της Εκκλησίας της Ελλάδος, και κρίναμε ότι είχε έρθει η ώρα να το ικανοποιήσουμε.»
Τον ρωτάει ο Χατζηνικολάου για την σοκαριστική και άκρως προκλητική αύξηση της τάξης του 90% που δόθηκε στους Μητροπολίτες, μια αύξηση που ο απλός εργαζόμενος θα δει συνολικά σε όλο του τον εργασιακό βίο και ο άνιωθος απαντάει:
“Θέλω να θυμίσω, ότι αυτό ήταν ένα πάγιο αίτημα της… pic.twitter.com/or046e9KPt
Πλήρως αυτόνομα drones χωρίς ανθρώπινη επίβλεψη σκότωσαν στρατιώτες στο πεδίο της μάχης για πρώτη φορά. Αυτό υποστηρίζει ένα ανώτερο στέλεχος της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας, σηματοδοτώντας μια στιγμή-ορόσημο στον πόλεμο.
Η εφάπαξ δοκιμή περιλάμβανε 10 ελεγχόμενα από AI drones «Terminator» στην πρώτη γραμμή του πολέμου στην Ουκρανία. Ρώσοι στρατιώτες σκοτώθηκαν.
«Το δοκιμάσαμε», λέει ο κατασκευαστής drones Αλεξάντερ Κοχανόφσκι (Alexander Kokhanovskyy), ο οποίος παρείχε την τεχνολογία και μίλησε στο New Scientist σε μια εκδήλωση τύπου που φιλοξενήθηκε από την πρεσβεία της Ουκρανίας. «Είναι μια δοκιμή. Δεν το εφαρμόσαμε ποτέ [πιο ευρέως]».
Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε πριν από δύο χρόνια και περιλάμβανε drones τύπου τετρακοπτέρου (quadcopter) που είχαν προγραμματιστεί να πετάξουν προς την πρώτη γραμμή, να καλύψουν απόσταση μεταξύ 3 και 5 χιλιομέτρων σε περίπου 10 λεπτά και στη συνέχεια να ενεργοποιήσουν τη «λειτουργία Terminator», κατά την οποία ένα μοντέλο AI αναζητά και αναχαιτίζει στόχους.
«Απλώς το εκτοξεύουμε και ξέρουμε ότι τα πάντα θα είναι νεκρά – ό,τι βρεθεί εκεί, στη συγκεκριμένη περιοχή, θα είναι νεκρό», λέει ο Κοχανόφσκι. «Δεν υπάρχει καμία απολύτως σύνδεση με το drone, δεν μπορείς να δεις το βίντεο, τίποτα… Ό,τι βλέπει θα σκοτώνεται».
Μην έχοντας κανέναν τρόπο να γνωρίζουν τι είχαν δει ή στοχοποιήσει τα αυτοματοποιημένα drones, drones που καθοδηγούνταν από ανθρώπους στάλθηκαν στην περιοχή μετά τη δοκιμή για να ελέγξουν χειροκίνητα τα αποτελέσματα. Τα θύματα περιλάμβαναν «μερικούς στρατιώτες, ένα φορτηγό», λέει ο Κοχανόφσκι. Αν και δεν υπάρχει καταγραφή των αυτοματοποιημένων drones να επιτίθενται σε αυτούς τους στόχους, συμπεράνθηκε ότι τα drones τούς είχαν σκοτώσει.
Ο Κοχανόφσκι λέει ότι δεν ήταν ο ίδιος παρών στη δοκιμή, αλλά ότι αυτή πραγματοποιήθηκε από μια ανώνυμη στρατιωτική μονάδα κοντά στις πόλεις Μπαχμούτ (Bakhmut) και Τσάσιβ Γιαρ (Chasiv Yar) στο πλαίσιο μιας ουκρανικής αντεπίθεσης. Το Υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τη δοκιμή ή την τρέχουσα νομική θέση για τη χρήση πλήρως αυτόνομων όπλων.
Η χρήση του AI είναι κοινή στους στρατούς σε όλο τον κόσμο, βοηθώντας στην επιλογή στόχων μέσα από τεράστιους όγκους δεδομένων πληροφοριών και αυτοματοποιώντας ορισμένες λειτουργίες όπλων, αλλά οι άνθρωποι βρίσκονται πάντα στη διαδικασία ελέγχου (in the loop) σε κάποιο σημείο. Η παραδοχή του Κοχανόφσκι είναι η πιο κατηγορηματική απόδειξη μέχρι σήμερα ότι ένας θάνατος έχει συμβεί σε μάχη αποκλειστικά από τα χέρια της τεχνητής νοημοσύνης.
Η ουκρανική κυβέρνηση απαγορεύει επί του παρόντος τη χρήση AI στο τελικό στάδιο της αναχαίτισης στόχων, σύμφωνα με πηγές αμυντικών εταιρειών που μίλησαν στη συνέντευξη τύπου της πρεσβείας, αν και το AI χρησιμοποιείται για πολλά μέρη της διαδικασίας από πολλές συσκευές μέχρι εκείνο το σημείο. Ο Κοχανόφσκι λέει ότι η κυβέρνηση γνωρίζει τις αυξανόμενες δυνατότητες του AI και ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με αμυντικές εταιρείες σχετικά με το αν οι κανόνες θα πρέπει να γίνουν πιο χαλαροί.
Αναφορές το 2023 υποστήριζαν ότι ουκρανικά drones επίθεσης εξοπλισμένα με τεχνητή νοημοσύνη έβρισκαν και επιτίθενταν σε στόχους χωρίς ανθρώπινη βοήθεια – αλλά αναπτύσσονταν εναντίον οχημάτων όπως άρματα μάχης, αντί για πεζικό. Εκείνη την εποχή, δεν είχαν επιβεβαιωθεί ανθρώπινες απώλειες.
Παρόλο που δεν υπάρχει επίσημη διεθνής απαγόρευση στα αυτόνομα όπλα που μπορούν να σκοτώσουν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες (António Guterres) έχει ζητήσει την επιβολή μιας τέτοιας απαγόρευσης, δηλώνοντας πέρυσι ότι «δεν υπάρχει θέση για φονικά αυτόνομα οπλικά συστήματα στον κόσμο μας».
Ο ΟΗΕ έχει δήλωσει ότι υπάρχουν ανησυχίες ότι τέτοια όπλα θα μπορούσαν να παραβιάσουν το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και το δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αφαιρώντας την ανθρώπινη κρίση από τον πόλεμο. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος τα αυτόνομα συστήματα να κάνουν λάθη, είτε επιτιθέμενα σε στρατιώτες ή εξοπλισμό της δικής τους πλευράς είτε πλήττοντας αμάχους.
Οι περισσότεροι στρατοί αναπτύσσουν συσκευές που αυτοματοποιούν τουλάχιστον κάποιο μέρος της διαδικασίας επίθεσης σε στόχους. Οι ΗΠΑ διαθέτουν λογισμικό που συγκεντρώνει και αναλύει τεράστιες ποσότητες ανόμοιων δεδομένων και επιλέγει στόχους στο πεδίο της μάχης οι οποίοι μπορούν στη συνέχεια να πληγούν από drones, αλλά, θεωρητικά, αυτό απαιτεί ανθρώπινη επιβεβαίωση. Έχουν υπάρξει ισχυρισμοί ότι οι ΗΠΑ αναπτύσσουν επίσης τα λεγόμενα ιπτάμενα drones «Goalkeeper» και ναυτικά drones «Whiplash», τα οποία είναι ικανά να βρίσκουν μόνα τους τους στόχους τους και να τους εξουδετερώνουν.
Μια έκθεση του ΟΗΕ από το 2021 άφηνε μάλιστα να εννοηθεί ότι ένα τετρακόπτερο Kargu-2 που κατασκευάστηκε από τουρκική εταιρεία ενδέχεται να είχε χρησιμοποιηθεί για αυτόνομη επίθεση εναντίον ανθρώπων το προηγούμενο έτος. Η έκθεση δεν έδωσε συγκεκριμένες λεπτομέρειες για την πηγή των ισχυρισμών ή για το αν κάποιοι άνθρωποι είχαν τραυματιστεί ή σκοτωθεί, αλλά υποστήριζε ότι η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης (GNA) είχε χρησιμοποιήσει τα drones εναντίον των δυνάμεων του Χαφτάρ (Haftar) που υποχωρούσαν.
Ο ταγματάρχης Ντανίλο Πολοζούχνο (Major Danylo Polozhukhno), ανώτερο στέλεχος του 21ου Ξεχωριστού Συντάγματος Μη Επανδρωμένων Συστημάτων του 3ου Σώματος Στρατού της Ουκρανίας, ο οποίος δεν γνώριζε ούτε συμμετείχε στη δοκιμή, δήλωσε στο New Scientist ότι οι στρατιώτες του χρησιμοποιούν ημιαυτόνομα συστήματα ελέγχου, αλλά ότι υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος στη διαδικασία ελέγχου.
«Αυτά τα συστήματα και οι πλατφόρμες drones είναι ικανά να εντοπίζουν και να παρακολουθούν αυτόματα στόχους, καθώς και να καθοδηγούνται αυτόνομα κατά τα τελευταία μέτρα της προσέγγισης, γεγονός που βοηθά στην απλοποίηση της εργασίας των χειριστών. Ωστόσο, δεν χρησιμοποιούμε πλήρως αυτόνομα συστήματα drones που επιλέγουν και προσβάλλουν στόχους ανεξάρτητα, χωρίς καμία συμμετοχή χειριστή», λέει ο Πολοζούχνο. «Η Ουκρανία τηρεί το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και λαμβάνει σοβαρά υπόψη την ευθύνη της να υπερασπίζεται τα δικαιώματα όλων των εμπόλεμων. Επίσης, επιδεικνύει μεγάλη προσοχή στη λήψη αποφάσεων προκειμένου να αποτραπούν οι απώλειες αμάχων».
Η Μαριαροζάρια Ταντέο (Mariarosaria Taddeo) στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης λέει ότι η θανάτωση με τη χρήση AI κλέβει την αξιοπρέπεια του στρατιώτη, αφαιρεί την ευθύνη από τον επιτιθέμενο και πρέπει να απαγορευτεί. «Δεν είναι απλώς προβληματικό, είναι φρικτό», λέει η ίδια. «Θέλουμε να είμαστε η κοινωνία που σκοτώνει άλλους ανθρώπους, που επιτρέπει στην κυβέρνησή της να σκοτώνει άλλους ανθρώπους, χωρίς να εμπλέκονται άνθρωποι;»
Ο Άντονι Κινγκ (Anthony King) στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ (University of Exeter) στο Ηνωμένο Βασίλειο, λέει ότι παρόλο που οι πλήρως αυτόνομες επιθέσεις χωρίς ανθρώπους στη διαδικασία ελέγχου είναι τεχνολογικά εφικτές, μπορεί να αποτελούν ένα λιγότερο αποφασιστικό εργαλείο από ό,τι πιστεύουν πολλοί.
«Είναι σίγουρα πιθανό οι κυβερνήσεις να το επέτρεπαν αυτό εάν τους έδινε οποιοδήποτε στρατιωτικό πλεονέκτημα», λέει ο ίδιος. «Ωστόσο, το γεγονός παραμένει ότι ελάχιστα, αν όχι κανένα, από τα εκατομμύρια drones που έχουν χρησιμοποιηθεί στον πόλεμο της Ουκρανίας από τις ρωσικές και τις ουκρανικές δυνάμεις έχουν υπάρξει [πλήρως] αυτόνομα».
«Επομένως, δεν είναι μόνο ότι είναι ηθικά σωστό να κρατάμε τους ανθρώπους στη διαδικασία ελέγχου· σε αυτό το σημείο, είναι πιο αποτελεσματικό από στρατιωτική άποψη», λέει ο Κινγκ.
Ο Κοχανόφσκι λέει ότι το έργο Terminator δεν έχει σημειώσει πρόοδο μετά τη δοκιμή λόγω των κανόνων της Ουκρανίας. Ο ίδιος είναι πλέον διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας κατασκευής drones Aero Center —η οποία, όπως λέει, δεν είχε εμπλοκή στη δοκιμή καθώς δεν είχε δημιουργηθεί εκείνη την εποχή— μιας ουκρανικής εταιρείας που εργάζεται πάνω σε αυτόνομα drones αναχαίτισης. Αυτά έχουν σχεδιαστεί για να στοχεύουν εισερχόμενα ρωσικά drones καμικάζι Shahed και να τα εξουδετερώνουν προτού προλάβουν να φτάσουν σε κωμοπόλεις και πόλεις γεμάτες αμάχους ή σημαντικές υποδομές.
Το σύστημα ALITA της εταιρείας θα αποτελείται από 16 πλατφόρμες εκτόξευσης, εξοπλισμένες με 64 drones. Θα είναι έτοιμο μέχρι τον Οκτώβριο και θα είναι ικανό να επιτηρεί για εισερχόμενα drones, να εκτοξεύει αυτόματα και να κινείται προς τον στόχο με ταχύτητα 450 χιλιομέτρων την ώρα, προτού εξουδετερώσει τα πάντα, από μικρά drones μέχρι ελικόπτερα.
Όμως οι τρέχοντες κανόνες της Ουκρανίας θα απαγορεύουν την πλήρως αυτόνομη λειτουργία και θα απαιτούν από τους ανθρώπους να επαληθεύουν τους στόχους στα τελικά στάδια της αναχαίτισης. Ακόμη και σε αυτή τη λειτουργία, ολόκληρη η συστοιχία των 64 drones θα απαιτεί μόλις δύο ανθρώπινους χειριστές, πράγμα που σημαίνει ότι θα μειώσει δραματικά το προσωπικό.
«Κάθε βήμα αυτού του συστήματος μπορεί να είναι είτε χειροκίνητο είτε αυτόματο. Δεν μας επιτρέπεται να εκτελούμε το τελικό στάδιο αυτόματα», λέει ο Κοχανόφσκι, ο οποίος πιστεύει ότι οι κανόνες πρέπει να αλλάξουν. «Θα το ήθελα πολύ», λέει ο ίδιος.
Στις δομικές προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας, τις επιπτώσεις των ευρωπαϊκών νομισματικών αποφάσεων, αλλά και στη στρατηγική της χώρας στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής αναφέρθηκε αναλυτικά ο γραμματέας του ΜέΡΑ25, Γιάνης Βαρουφάκης, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον τηλεοπτικό σταθμό «Ν».
Ο κ. Βαρουφάκης περιέγραψε ένα έντονα πολωμένο οικονομικό περιβάλλον, άσκησε δριμεία κριτική στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για τη διαχείριση του πληθωρισμού, ενώ παράλληλα ανέλυσε τις ιστορικές καμπές της κρίσης, τις διεργασίες στον χώρο της αντιπολίτευσης και τις διπλωματικές ισορροπίες της Αθήνας σε διεθνές επίπεδο.
Οικονομικό μοντέλο, διαχείριση δανείων και το επιστημονικό δυναμικό
Αναλύοντας την παρούσα κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, ο κ. Βαρουφάκης επεσήμανε την ύπαρξη δύο εκ διαμέτρου αντίθετων πραγματικοτήτων, ανάλογα με τη θέση που κατέχει κανείς στην αγορά.
Όπως εξήγησε, η χώρα προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για ξένους financiers και χρηματιστές, για τους οποίους η Ελλάδα αποτελεί ένα ιδιαίτερα κερδοφόρο πεδίο, καθώς υπάρχει η δυνατότητα αγοράς κόκκινων δανείων στο 5% με 6% της ονομαστικής τους αξίας και η συνακόλουθη είσπραξη έως και του 50% μέσω πλειστηριασμών ακινήτων.
Παράλληλα, ευνοϊκό περιβάλλον καταγράφεται για όσους επενδύουν σε ελληνικά ομόλογα με τη στήριξη της ΕΚΤ —αποκομίζοντας υψηλό spread σε σχέση με τα γερμανικά ομόλογα παρά το γεγονός ότι το ελληνικό δημόσιο παραμένει επί της ουσίας πτωχευμένο— καθώς και για ιδιοκτήτες με σημαντική ακίνητη περιουσία, δεδομένης της κατακόρυφης ανόδου των ενοικίων.
Αυτή η οικονομική πραγματικότητα διαχωρίζει, σύμφωνα με τον γραμματέα του ΜέΡΑ25, τον πληθυσμό σε δύο κατηγορίες. Από τη μία πλευρά, το 19% με 20% των ευνοημένων (financiers, funds και ιδιοκτήτες πολλών ακινήτων) βρίσκεται σε καλύτερη οικονομική κατάσταση από ποτέ. Από την άλλη πλευρά, το 80% της πλειοψηφίας, το οποίο αποτελείται από μισθωτούς, μικρομεσαίους και δανειολήπτες, βιώνει τη χειρότερη οικονομική κατάσταση των τελευταίων είκοσι ετών.
Η κατάσταση αυτή, κατά τον κ. Βαρουφάκη, υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της χώρας, με κυριότερη επίπτωση τη φυγή του εξειδικευμένου επιστημονικού δυναμικού. Όπως ανέφερε, κατά την τρέχουσα περίοδο του Ιουνίου, οι νέοι επιστήμονες αποφοιτούν από τις ιατρικές σχολές της χώρας, όμως μέχρι τον Σεπτέμβριο περισσότεροι από τους μισούς αναμένεται να έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό.
Η τάση αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μια χώρα που αναγκάζει τους επιστήμονές της να αποχωρήσουν δεν διαθέτει προοπτική, ενώ η παρουσιαζόμενη ανάπτυξη μέσω στατιστικών στοιχείων αντανακλά στην πραγματικότητα την ταχύτατη ερημοποίηση της χώρας.
Η ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική και η επιβάρυνση του χρέους
Εξετάζοντας το ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ο κ. Βαρουφάκης συνέδεσε την παρατηρούμενη αποβιομηχάνιση της Γερμανίας με τις πολιτικές ακραίας λιτότητας που επιβλήθηκαν αρχικά στην Ελλάδα το 2010 και στη συνέχεια εφαρμόστηκαν και από την ίδια τη γερμανική οικονομία. Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η επικεφαλής της, Κριστίν Λαγκάρντ, για τις αποφάσεις τους στο πεδίο των επιτοκίων.
Ο γραμματέας του ΜέΡΑ25 υποστήριξε ότι η ΕΚΤ υπέπεσε σε δύο διαδοχικά σφάλματα. Το 2021 παρέλειψε να αυξήσει εγκαίρως τα επιτόκια όταν ο πληθωρισμός άρχισε να εκδηλώνεται, ενώ στην παρούσα φάση προχωρά σε αυξήσεις επιτοκίων, παρότι το πρόβλημα δεν οφείλεται σε υπερβάλλουσα ζήτηση αλλά στο αυξημένο κόστος της ενέργειας. Η τακτική αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν θα συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας, αλλά θα προσθέσει στον πληθωρισμό το πρόβλημα της αυξημένης ανεργίας, οδηγώντας με μαθηματική ακρίβεια στον στασιμοπληθωρισμό.
Επιπλέον, αναδείχθηκε μια πτυχή που, κατά τον κ. Βαρουφάκη, αποσιωπάται από την εγχώρια δημοσιογραφία και αφορά την άμεση επιβάρυνση του ελληνικού δημοσίου. Με την άνοδο των επιτοκίων, το κράτος υποχρεούται να καταβάλλει αυξημένα ποσά όχι μόνο για τον νέο δανεισμό από τις αγορές, αλλά και για τα προηγούμενα δάνεια. Συγκεκριμένα, τα 60-70 δισεκατομμύρια ευρώ που δανείστηκε η κυβέρνηση την περίοδο 2019-2022 για τη διανομή παροχών (handouts) αφορούσαν ομόλογα που αγοράστηκαν από την ΕΚΤ και μεταφέρθηκαν στην Τράπεζα της Ελλάδος. Λόγω της αύξησης των επιτοκίων, η λογιστική αξία αυτών των ομολόγων υποχωρεί, και το ελληνικό δημόσιο καλείται να καλύψει τη διαφορά προς την ΕΚΤ, μετακυλίοντας το βάρος στις επόμενες γενιές.
Οι ιστορικοί σταθμοί και ο χάρτης των πολιτικών συμμαχιών
Αναφερόμενος στις χρονικές στιγμές που καθόρισαν την πορεία της ελληνικής οικονομίας, ο κ. Βαρουφάκης σημείωσε ότι η ίδρυση του ΜέΡΑ25 τον Μάρτιο του 2018 υπήρξε άμεση αντίδραση στο αφήγημα της τότε κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ περί «καθαρής εξόδου» από τα μνημόνια τον Αύγουστο του ίδιου έτους. Κατά την εκτίμησή του, η έξοδος αυτή επισφράγισε ουσιαστικά ένα τέταρτο μνημόνιο, το οποίο δεσμεύει τη χώρα με υψηλά πλεονάσματα έως το 2060.
Οι προηγούμενοι σταθμοί απώλειας ευκαιριών εντοπίζονται στο διάγγελμα του 2010 από το Καστελόριζο, στο PSI του 2012 —το οποίο μείωσε βίαια την περιουσία των ασφαλιστικών ταμείων για τη διάσωση των τραπεζών, οι οποίες στη συνέχεια εμφάνισαν ελλείμματα λόγω κόκκινων δανείων— και στη συνθηκολόγηση του 2015 μετά το δημοψήφισμα, με την υπογραφή του τρίτου μνημονίου και την εκχώρηση της δημόσιας περιουσίας στο Υπερταμείο για 99 χρόνια. Ενδεικτικά αναφέρθηκε ότι από τις τρέχουσες δημοπρασίες για τις συχνότητες ραδιοκυμάτων και την κινητή τηλεφωνία πέμπτης γενιάς (5G), τα έσοδα του ελληνικού κράτους είναι μηδενικά, καθώς κατευθύνονται εξολοκλήρου στους δανειστές. Στο ίδιο πλαίσιο, ο ΦΠΑ στο 24% και η υποχρεωτική προπληρωμή φόρου διαμορφώνουν τον πραγματικό φορολογικό συντελεστή των μικρών επιχειρήσεων στο 40%, την ώρα που πολυεθνικοί όμιλοι επιβαρύνονται με μόλις 5% μέσω της πρακτικής του transfer pricing.
Στο πολιτικό πεδίο, ο κ. Βαρουφάκης απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας ή κοινής εκλογικής καθόδου με τη Νέα Αριστερά, επισημαίνοντας ότι στελέχη της, όπως ο κ. Σταθάκης και ο κ. Τσακαλώτος, θεσμοθέτησαν ως υπουργοί τις υφιστάμενες δομές, γεγονός που καθιστά αδύνατη τη συνεννόηση για την επανάκτησή τους. Αντίστοιχα, απέρριψε τη σεναριολογία γύρω από τον κ. Πολάκη και τη στρατηγική του Αλέξη Τσίπρα με το νέο του κόμμα, την «Ελλάδα». Όπως εξήγησε, η προσέγγιση αυτή βασίζεται σε γενικόλογα ευχολόγια χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις, αποτελώντας έναν επικοινωνιακό ανταγωνισμό με το ΠΑΣΟΚ και τον κ. Ανδρουλάκη για την εξουσία.
Κατά τον κ. Βαρουφάκη, οι θέσεις των κ.κ. Μητσοτάκη, Ανδρουλάκη και Τσίπρα συμπίπτουν στο τρίπτυχο Χρηματιστήριο Ενέργειας, ΦΠΑ και Υπερταμείο, καθιστώντας δυνατή μια ενδεχόμενη συγκυβέρνηση. Αναφορικά με τη ΔΕΗ, χαρακτήρισε τη θέση του ΣΥΡΙΖΑ το 2023 για επανακρατικοποίηση ως διατήρηση μιας κατακερματισμένης δομής, καθώς τα φυσικά μονοπώλια διανομής και μεταφοράς (ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ) έχουν ιδιωτικοποιηθεί, επιτρέποντας σε περιορισμένο αριθμό ομίλων να ελέγχουν ταυτόχρονα την παραγωγή και την παροχή ως κλειστό καρτέλ. Το ΜέΡΑ25 προτείνει τη θεσμική επιβολή ανώτατου ορίου στη λιανική τιμή του ρεύματος, η οποία δεν πρέπει να υπερβαίνει κατά 5% το μέσο κόστος παραγωγής, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα υπέρογκα περιθώρια κέρδους που πλήττουν την τοπική αγορά και τη βιομηχανία.
Εξωτερική πολιτική και η διπλωματική θέση στον ΟΗΕ
Στο κεφάλαιο της εξωτερικής πολιτικής, ο κ. Βαρουφάκης τάχθηκε υπέρ της διατήρησης «ήρεμων νερών» με την Τουρκία, απορρίπτοντας τις εσωκομματικές πιέσεις της ακροδεξιάς πτέρυγας και της πλευράς του κ. Σαμαρά. Ωστόσο, άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση για τη στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ, χαρακτηρίζοντάς την πλήρη δορυφοριοποίηση της Ελλάδας που εγκυμονεί εθνικούς κινδύνους.
Ο γραμματέας του ΜέΡΑ25 υποστήριξε ότι η λογική «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου» δεν προσφέρει αμυντικά οφέλη, καθώς σε περίπτωση κρίσης στη Ρόδο, η ισραηλινή πλευρά θα επιδιώξει τη συνεννόηση με την Άγκυρα. Αντίθετα, η στάση αυτή στερεί από την Αθήνα τη διπλωματική της αξιοπιστία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά το Κυπριακό. Στο πλαίσιο αυτό, μετέφερε αυτούσια την τοποθέτηση του Πρωθυπουργού της Μαλαισίας, Ανουάρ Ιμπραχίμ, κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνομιλίας τους:
«Τι κάνει η κυβέρνησή σας; Είναι δυνατόν να στηρίζει τυφλά το Ισραήλ, το οποίο γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του το διεθνές δίκαιο και κάνει ό,τι θέλει στα κατεχόμενα εδάφη, και μετά να έρχεστε σε εμάς στον ΟΗΕ και να ζητάτε να ψηφίσουμε υπέρ σας για τα κατεχόμενα της Κύπρου; Έχετε χάσει εντελώς τον ειρμό της σκέψης σας».
Διαβάστε μέρος της συνέντευξης:
Δημοσιογράφος: «Κύριε Βαρουφάκη, καλημέρα σας. Καλώς σας βρίσκω. Θα ξεκινήσουμε από την οικονομία. Σε τι κατάσταση βρίσκεται η ελληνική οικονομία σήμερα; Ποιοι είναι οι μεγάλοι κίνδυνοι και αν υπάρχουν ευκαιρίες;»
Γιάννης Βαρουφάκης: «Υπάρχουν τεράστιες ευκαιρίες, αν είσαι financier —ιδίως από το εξωτερικό— ή χρηματιστής. Για αυτούς, η Ελλάδα είναι η χήνα που γεννάει τα χρυσά αυγά. Έρχεσαι, αγοράζεις ένα κόκκινο δάνειο στο 5-6% της ονομαστικής του αξίας, “σκοτώνεις” το ακίνητο βγάζοντάς το σε πλειστηριασμό και εισπράττεις το 50%. Έχεις βάλει 5, έχεις βγάλει 50, τα παίρνεις στο μάξιμουμ και έφυγες.
Αν έχεις αγοράσει ελληνικά ομόλογα με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, παρά το γεγονός ότι το ελληνικό δημόσιο παραμένει επί της ουσίας πτωχευμένο, έχεις ένα εξαιρετικό spread σε σχέση με το γερμανικό ομόλογο και πας πάρα πολύ καλά. Αν διαθέτεις τρία-τέσσερα ακίνητα για να τα νοικιάζεις, με τα ενοίκια που έχουν εκτοξευθεί στη στρατόσφαιρα, είσαι επίσης σε πλεονεκτική θέση.
Κατηγορία Πληθυσμού
Οικονομική Κατάσταση & Προοπτική
Το 19% – 20% των Ευνοημένων
Financiers, funds, ιδιοκτήτες πολλών ακινήτων. Πηγαίνουν καλύτερα από ποτέ.
Το 80% της Πλειοψηφίας
Μισθωτοί, μικρομεσαίοι, δανειολήπτες. Βιώνουν τη χειρότερη κατάσταση των τελευταίων 20 ετών.
Η χώρα, με αυτούς τους όρους, απλώς δεν είναι βιώσιμη. Επιτρέψτε μου να αναφέρω ένα στατιστικό στοιχείο που πρέπει να μας συγκλονίσει όλους: κάθε χρόνο, τώρα που είναι Ιούνιος μήνας, αποφοιτούν νέοι και νέες από τις ιατρικές σχολές της χώρας. Μέχρι τον Σεπτέμβριο, περισσότεροι από τους μισούς θα έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό. Μια χώρα που διώχνει τους επιστήμονές της, απλά δεν έχει μέλλον.
Αυτό που μας παρουσιάζουν ως “ανάπτυξη” μέσα από μαγειρεμένα στατιστικά νούμερα, στην πραγματικότητα εξασφαλίζει την ταχύτατη ερημοποίηση της χώρας.»
Η Ευρωπαϊκή Λιτότητα και τα Λάθη της ΕΚΤ
Γιάννης Βαρουφάκης: «Αν δούμε το συνολικότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, παρατηρούμε μια έντονη αποβιομηχάνιση στη Γερμανία. Αυτό είναι το άμεσο αποτέλεσμα των πολιτικών ακραίας λιτότητας που άρχισαν να επιβάλλουν σε εμάς το 2010 και στη συνέχεια, με έναν ιδιότυπο οικονομικό μαζοχισμό, τις επέβαλαν και στον ίδιο τον εαυτό τους.
Την ίδια στιγμή, έχουμε μια Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η οποία πηγαίνει από τη μία ανοησία στην άλλη. Το 2021 διέπραξε ένα έγκλημα ενάντια στην κοινή λογική, καθώς δεν ανέβασε τα επιτόκια εγκαίρως όταν έβλεπε τον πληθωρισμό να έρχεται. Σήμερα, κάνουν το ακριβώς αντίθετο λάθος: αυξάνουν τα επιτόκια σε μια περίοδο που το πρόβλημα δεν οφείλεται στην υπερβάλλουσα ζήτηση, αλλά στο αυξημένο κόστος της ενέργειας.
Οι αποφάσεις της κυρίας Λαγκάρντ δεν πρόκειται να βοηθήσουν στο να ξεφουσκώσουν οι τιμές της ενέργειας. Το μόνο που θα καταφέρει η ΕΚΤ είναι να προσθέσει στο πρόβλημα του πληθωρισμού το πρόβλημα της μεγαλύτερης ανεργίας, οδηγώντας μας με μαθηματική ακρίβεια στον στασιμοπληθωρισμό. Το ΜέΡΑ25 καταγγέλλει την κυρία Λαγκάρντ και την ΕΚΤ γι’ αυτό το δεύτερο συνεχόμενο ατόπημα.
Επιπλέον, κάτι που αποσιωπάται πλήρως από την ελληνική δημοσιογραφία, είναι ότι με την αύξηση των επιτοκίων το ελληνικό δημόσιο αναγκάζεται να καταβάλλει τεράστια ποσά, όχι μόνο για τα νέα δάνεια που εξαρτά από τις αγορές, αλλά και για τα προηγούμενα. Όταν ο κύριος Μητσοτάκης δανίστηκε 60-70 δισεκατομμύρια την περίοδο 2019-2022 για να τα μοιράσει σε handouts, αυτά τα ομόλογα τα αγόρασε η ΕΚΤ και τα “πάρκαρε” στην Τράπεζα της Ελλάδος. Με την άνοδο των επιτοκίων, η λογιστική αξία αυτών των ομολόγων πέφτει. Το ελληνικό δημόσιο είναι αναγκασμένο να καλύπτει αυτή τη διαφορά στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Με απλά λόγια, τα παιδιά μας χρεώνονται αυτή τη στιγμή για τις λανθασμένες αποφάσεις της κυρίας Λαγκάρντ.»
Η Χαμένη Ευκαιρία του 2018 και το «Τέταρτο Μνημόνιο»
Δημοσιογράφος: «Ποια ήταν, κύριε Βαρουφάκη, η χρονιά-καμπή κατά την οποία χάθηκε η ευκαιρία για την ελληνική οικονομία; Πότε στρίψαμε σε λάθος κατεύθυνση, ενώ θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει άλλες επιλογές;»
Γιάννης Βαρουφάκης: «Εμείς ως ΜέΡΑ25 ιδρυθήκαμε τον Μάρτιο του 2018 ακριβώς επειδή βλέπαμε το μεγάλο ψέμα που ετοίμαζε η τότε κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και ο κύριος Τσίπρας περί δήθεν “καθαρής εξόδου” από τα μνημόνια τον Αύγουστο του ίδιου έτους. Καταγγείλαμε από τότε ότι με το αφήγημα της εξόδου, η χώρα ουσιαστικά υπέγραφε το τέταρτο και χειρότερο μνημόνιο, το οποίο μας δεσμεύει με εξωφρενικά πλεονάσματα μέχρι το 2060 — μέχρι να σβήσει ο ήλιος.
Κάθε φορά που υπογραφόταν ένα μνημόνιο, χανόταν και μια ιστορική ευκαιρία:
Το 2010: Με το διάγγελμα του κ. Παπανδρέου από το Καστελόριζο.
Το 2012: Με το καταστροφικό PSI που πτώχευσε βίαια τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία, την ώρα που ο ελληνικός λαός φορτωνόταν 50-55 δισεκατομμύρια ευρώ για να διασωθούν οι τραπεζίτες, οι οποίοι εμφάνισαν αμέσως μετά μαύρες τρύπες λόγω των κόκκινων δανείων.
Το 2015: Αμέσως μετά το συγκλονιστικό Δημοψήφισμα, όταν ο Αλέξης Τσίπρας συνθηκολόγησε και υπέγραψε το τρίτο μνημόνιο.
Η υποθήκευση της ελληνικής δημόσιας περιουσίας για 99 χρόνια μέσω του Υπερταμείου αποτελεί μόνιμη θηλιά. Σήμερα, για παράδειγμα, γίνονται δημοπρασίες για τις συχνότητες των ραδιοκυμάτων και την κινητή τηλεφωνία νέας γενιάς (5G). Ξέρετε πόσα χρήματα εισπράττει το ελληνικό κράτος από αυτές τις παραχωρήσεις; Το ριζοσπαστικό νούμερο: μηδέν. Όλα πηγαίνουν απευθείας στους δανειστές. Κάθε μέρα που περνάει με 24% ΦΠΑ, με υποχρεωτική προπληρωμή φόρου που εκτινάσσει τον πραγματικό φορολογικό συντελεστή των μικρών επιχειρήσεων στο 40% —την ώρα που οι πολυεθνικές μέσω transfer pricing πληρώνουν μόλις 5%— είναι μια χαμένη ευκαιρία για να ξαναγίνει βιώσιμη αυτή η χώρα.»
H Κριτική στη Νέα Αριστερά
Δημοσιογράφος: «Ας έρθουμε στα πολιτικά. Υπάρχουν σενάρια που σας θέλουν να συζητάτε με άλλες δυνάμεις, όπως με στελέχη από τη Νέα Αριστερά ή από άλλους προοδευτικούς χώρους, για μια κοινή κάθοδο στις εκλογές. Υφίσταται αυτό το ενδεχόμενο;»
Δυστυχώς, τα στελέχη της Νέας Αριστεράς στα οποία αναφέρεστε, δεν δημιουργήθηκαν ποτέ για να συγκρουστούν με αυτά τα συμφέροντα. Οι ίδιοι, ως υπουργοί (ο κ. Σταθάκης και ο κ. Τσακαλώτος), θεσμοθέτησαν και παρέδωσαν αυτές τις δομές. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα συνεννόησης, διότι οι άνθρωποι αυτοί δεν εντάσσονται στη λογική της επανάκτησης όσων οι ίδιοι παραχώρησαν.»
Το Πρόταγμα της Επανάκτησης έναντι της «Ελλάδας» του Τσίπρα
Δημοσιογράφος: «Με τον κύριο Πολάκη θα μπορούσατε να συζητήσετε;»
Γιάννης Βαρουφάκης: «Ας μην αναλωθούμε σε ονοματολογία, αλλά στην ουσία: ποιος αγκαλιάζει πραγματικά τη λογική της επανάκτησης; Ο κύριος Πολάκης πρόσφατα έθεσε μια εσωκομματική προθεσμία προκειμένου να καλέσει τον κύριο Τσίπρα σε συμπαράταξη. Όμως, ο Αλέξης Τσίπρας είναι ο άνθρωπος που δημιούργησε το Υπερταμείο και εκχώρησε τη δημόσια περιουσία. Δεν έχει ζητήσει ποτέ συγγνώμη γι’ αυτό, ούτε έχει πει τι σκοπεύει να κάνει τώρα. Περιορίζεται σε γενικόλογες τοποθετήσεις.
Όταν κάποιος λέει γενικά “θέλουμε δικαιοσύνη, θέλουμε δημόσια υγεία”, προφανώς κανείς δεν διαφωνεί, αλλά αυτά τα λες όταν στην πραγματικότητα δεν θέλεις να δεσμευτείς σε τίποτα. Εμείς μιλάμε πολύ συγκεκριμένα. Αυτή τη στιγμή, 1,1 εκατομμύρια ακίνητα έχουν περάσει στα χέρια των funds. Εμείς λέμε να καταργηθούν τα funds, γιατί η επιλογή είναι διμερής: ή θα πτωχεύσουν τα funds ή οι Έλληνες πολίτες.
Επομένως, η στρατηγική του κυρίου Τσίπρα με το νέο του κόμμα, την «Ελλάδα», είναι ξεκάθαρη: να μην λέει τίποτα συγκεκριμένο, να υπόσχεται τα πάντα στους πάντες με γενικόλογα ευχολόγια, έχοντας τη λέξη “Αριστερά” μόνο ως διακοσμητική ταμπέλα στον τίτλο. Πρόκειται για έναν καθαρό επικοινωνιακό διαγκωνισμό με τον κύριο Ανδρουλάκη για το ποιος θα αντικαταστήσει τον κύριο Μητσοτάκη στην καρέκλα της εξουσίας.
Στην πραγματικότητα, αν παραμερίσουμε το αισθητικό και το ανθρωπολογικό κομμάτι, οι θέσεις των Μητσοτάκη, Ανδρουλάκη και Τσίπρα για το Χρηματιστήριο Ενέργειας, το ΦΠΑ και το Υπερταμείο συμπίπτουν απόλυτα. Θα μπορούσαν κάλλιστα να συγκυβερνήσουν.
Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ το 2023 μιλούσε για “επανακρατικοποίηση της ΔΕΗ”, εννοούσε τη διατήρηση της σπασμένης δομής. Έχουν ιδιωτικοποιήσει τον ΔΕΔΔΗΕ και τον ΑΔΜΗΕ, που αποτελούν τα φυσικά μονοπώλια στη διανομή και μεταφορά του ρεύματος, και έχουν επιτρέψει σε πέντε-έξι ομίλους να ελέγχουν ταυτόχρονα την παραγωγή και την παροχή. Οι ίδιοι άνθρωποι έχουν, δηλαδή, δύο τσέπες και λειτουργούν ως ένα κλειστό καρτέλ. Το να λες ότι θα κρατικοποιήσεις απλώς ένα μικρό ποσοστό της μετοχικής σύνθεσης της σημερινής ΔΕΗ, δεν αλλάζει τίποτα.
Το ΜέΡΑ25 έχει ξεκάθαρη θέση: η λιανική τιμή του ρεύματος δεν επιτρέπεται θεσμικά να υπερβαίνει κατά 5% το μέσο κόστης παραγωγής. Σήμερα, υπάρχουν ώρες της ημέρας που το περιθώριο κέρδους του καρτέλ αγγίζει το 400%. Γι’ αυτό κλείνουν οι φούρνοι της γειτονιάς, γι’ αυτό ακόμη και οι ίδιοι οι βιομήχανοι καταγγέλλουν ότι η παραγωγή στην Ελλάδα δεν έχει μέλλον. Μητσοτάκης, Ανδρουλάκης και Τσίπρας διατηρούν θολές θέσεις επειδή οι ιδιοκτήτες αυτών των ενεργειακών κομματιών είναι οι επίσημοι χορηγοί τους.»
Η Εξωτερική Πολιτική και η Δορυφοριοποίηση από το Ισραήλ
Δημοσιογράφος: «Πάμε τώρα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και στον τρόπο που διαχειρίζεται τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής. Η κυβέρνηση κάνει λόγο για ένα καθεστώς “ήρεμων νερών” με την Τουρκία, την ώρα που ο Ερντογάν προβαίνει τακτικά σε αναθεωρητικές δηλώσεις και πράξεις. Πώς κρίνετε την εξωτερική μας πολιτική;»
Γιάννης Βαρουφάκης: «Στο ΜέΡΑ25 είμαστε σαφείς: θέλουμε ήρεμα νερά, προφανώς δεν επιθυμούμε ταραγμένα νερά ούτε ακροδεξιές κορώνες περί “κατάληψης της Πόλης και της Άγκυρας”. Οι κραυγές της εσωκομματικής αντιπολίτευσης του κ. Σαμαρά ή της ακροδεξιάς πτέρυγας που ο κ. Μητσοτάκης έχει ενσωματώσει πλήρως μέσα στην κυβέρνησή του, μας βρίσκουν εντελώς αντίθετους.
Εμείς διαφοροποιούμαστε και καταγγέλλουμε το γεγονός ότι ο κύριος Μητσοτάκης έχει επενδύσει στην πλήρη δορυφοριοποίηση της Ελλάδας από το Ισραήλ, κάτι που αποτελεί τεράστιο εθνικό κίνδυνο. Προσπαθούν να πείσουν την κοινωνία με τη ρηχή λογική ότι “ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου”, δικαιολογώντας τη στρατηγική συμμαχία με ένα κράτος που διαπράττει γενοκτονία επειδή είναι εχθρός του Ερντογάν.
Ας αναρωτηθούμε σοβαρά: αν η Τουρκία επιχειρήσει αύριο το πρωί να καταλάβει τη Ρόδο, πιστεύει κανείς ότι ο ισραηλινός στρατός θα έρθει να πολεμήσει για εμάς; Με τον Ερντογάν θα τα βρουν αμέσως, όχι με εμάς. Επομένως, δεν κερδίζουμε απολύτως τίποτα αμυντικά. Αντίθετα, χάνουμε τη διπλωματική μας αξιοπιστία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Πρόσφατα συζητούσα με τον Πρωθυπουργό της Μαλαισίας, τον Ανουάρ Ιμπραχίμ, ο οποίος μου έλεγε χαρακτηριστικά:
«Τι κάνει η κυβέρνησή σας; Είναι δυνατόν να στηρίζει τυφλά το Ισραήλ, το οποίο γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του το διεθνές δίκαιο και κάνει ό,τι θέλει στα κατεχόμενα εδάφη, και μετά να έρχεστε σε εμάς στον ΟΗΕ και να ζητάτε να ψηφίσουμε υπέρ σας για τα κατεχόμενα της Κύπρου; Έχετε χάσει εντελώς τον ειρμό της σκέψης σας».
Η κατάμεστη αίθουσα του θεάτρου Άλφα αποτέλεσε το επίκεντρο μιας εκτενούς συζήτησης για την ανθρωπιστική πραγματικότητα στη Λωρίδα της Γάζας, με αφορμή την παρουσίαση του νέου βιβλίου του διακεκριμένου χειρουργού Χρίστου Γεωργάλα, «Ημερολόγιο Γάζας – Ιατρική εν μέσω γενοκτονίας». Στην εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 4 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος και την ιστοσελίδα antapocrisis.gr, αναδείχθηκαν οι πολύπλευρες πτυχές της σύγκρουσης μέσα από τη βιωματική κατάθεση του συγγραφέα και τις τοποθετήσεις ενός πάνελ ομιλητών που περιλάμβανε τον Παλαιστίνιο δημοσιογράφο Νασίμ Αλάτρας, τον δικηγόρο και σύμβουλο του ΔΣΑ Θανάση Καμπαγιάννη, τη σκηνοθέτιδα και ηθοποιό Μάρθα Φριντζήλα και τον ηθοποιό Αιμίλιο Χειλάκη.
Η γένεση του χρονικού και η ανάγκη της ελληνικής κοινωνίας
Το βιβλίο, όπως εξήγησε ο κ. Γεωργάλας, δεν σχεδιάστηκε ως ένα τυπικό δοκίμιο, αλλά προέκυψε από καθημερινές σημειώσεις που κρατούσε στο κινητό του τηλέφωνο κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο πεδίο των επιχειρήσεων, συγκεντρώνοντας συνολικά 18.000 λέξεις.
«Κάθε φορά που γίνεται η παρουσίαση του βιβλίου αισθάνομαι παράξενα, γιατί ποτέ δεν ένιωσα ότι γράφω ένα “βιβλίο”», ανέφερε χαρακτηριστικά ο χειρουργός.
Παραλληλίζοντας τη δημιουργία του έργου με το ιστορικό ανέκδοτο για την Γκουέρνικα, όπου ο Πικάσο απάντησε σε Γερμανό αξιωματικό ότι το έργο το προκάλεσαν οι ίδιοι οι κατακτητές, ο κ. Γεωργάλας σημείωσε:
«Με την ίδια λογική, θεωρώ ότι αυτό το βιβλίο έχει γραφτεί από τους ίδιους τους Ισραηλινούς. […] Η ιστορία δεν είναι το βιβλίο, ούτε είμαι εγώ. Η ιστορία είναι η Παλαιστίνη. Αυτό που συμβαίνει εκεί είναι οι άνθρωποι και ο αγώνας τους για την ελευθερία».
Ο Έλληνας χειρουργός πλαισιώθηκε στην αποστολή από δύο Βρετανούς γιατρούς, έναν αγγειοχειρουργό και έναν πλαστικό χειρουργό. Παρατήρησε ωστόσο ότι, κατά την επιστροφή τους, στην Ελλάδα εκδηλώθηκε μια πολύ πιο έντονη ανάγκη της κοινωνίας να ακούσει μια πρωτογενή μαρτυρία στη γλώσσα της, γεγονός που αποτυπώνει την ανάγκη της κοινής γνώμης για άμεση ενημέρωση γύρω από τα τεκταινόμενα στη Γάζα.
Ιατρική πραγματικότητα και υποδομές υπό το βάρος των πληγμάτων
Στο επαγγελματικό σκέλος, ο κ. Γεωργάλας αναφέρθηκε στο υψηλό επιστημονικό επίπεδο των Παλαιστινίων συναδέλφων του, σημειώνοντας ότι ήταν ιατρικά ανώτεροι στη διαχείριση μαζικού τραύματος λόγω της διαρκούς έκθεσής τους σε περιστατικά που ένας δυτικός χειρουργός κεφαλής και τραχήλου δεν αντιμετωπίζει σε παρόμοια συχνότητα.
Η αποστολή επιτελούσε το έργο της στο νοσοκομείο Νάσερ, διαμένοντας στον τέταρτο όροφο του κτιρίου. Ο χειρουργικός τομέας στον δεύτερο όροφο είχε ήδη πληγεί τον Μάρτιο του 2025, προκαλώντας συζητήσεις για την επικινδυνότητα της αποστολής προ της αναχώρησής της. Ο κ. Γεωργάλας υπενθύμισε ότι στον ίδιο όροφο, τον Ιούνιο, εκτελέστηκαν δημοσιογράφοι —μεταξύ των οποίων και ένας εικονολήπτης του Reuters— από τις ισραηλινές δυνάμεις.
Οι ελλείψεις σε υγειονομικό υλικό ανάγκαζαν το προσωπικό να επιστρατεύει ενδοσκόπια για απλές εξετάσεις, όπως η επιθεώρηση ώτων. Ο συγγραφέας περιέγραψε τις αξονικές τομογραφίες παιδιών με βλήματα που είχαν διαπεράσει την εγκεφαλική ουσία, καθώς και την περίπτωση ενός κοριτσιού με κατεστραμμένο οφθαλμό. Στον προαύλιο χώρο του ιδρύματος, το φρεσκοσκαμμένο χώμα σηματοδοτούσε το σημείο όπου αποκαλύφθηκαν ομαδικοί τάφοι με περισσότερους από 200 Παλαιστίνιους, ανάμεσά τους παιδιά και υγειονομικοί με δεμένα χέρια, κατάλοιπα της τρίμηνης ισραηλινής κατάληψης του νοσοκομείου το 2024 (Φεβρουάριος – Μάιος), στοιχεία που έχουν ενσωματωθεί στην καταγγελία προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και έχουν καλυφθεί από διεθνή δίκτυα όπως το BBC.
Στις 4:00 το πρωί της 13ης Μαΐου, ένα στοχευμένο πλήγμα έπληξε τη μονάδα εγκαυμάτων στον τρίτο όροφο, ακριβώς κάτω από τον κοιτώνα της αποστολής, προκαλώντας τον θάνατο δύο ασθενών και τον τραυματισμό νοσηλευτριών. Ο κ. Γεωργάλας υπογράμμισε ότι στον επάνω όροφο το πλήγμα έγινε ελάχιστα αντιληπτό, γεγονός που, κατά τον ίδιο, καταδεικνύει την τεχνολογική ικανότητα του ισραηλινού στρατού για χειρουργικά στοχευμένες επιθέσεις σε συγκεκριμένους ορόφους ή κρεβάτια, παράλληλα με την τακτική της ισοπέδωσης ολόκληρων οικοδομικών τετραγώνων. Ο ίδιος απέρριψε την παρουσία ενόπλων στις υγειονομικές δομές, καταγγέλλοντας αντίθετα τη χρήση παιδιών ως ανθρώπινων ασπίδων με κάμερες GoPro σε σήραγγες από τον IDF, καθώς και τη χρήση ιατρικών στολών από Ισραηλινούς στρατιώτες κατά τη διάρκεια επιδρομής στη Δυτική Όχθη.
Γεωγραφική εγγύτητα και ο «ευρυγώνιος φακός» της καθημερινότητας
Η μετάβαση στην περιοχή έγινε μέσω του Αμάν της Ιορδανίας. Απαντώντας σε ερωτήματα σχετικά με την απόφαση ενός γονέα να βρεθεί σε εμπόλεμη ζώνη, ο κ. Γεωργάλας ανέφερε ότι η οικογένειά του λειτούργησε ως γέφυρα ενσυναίσθησης προς τα παιδιά της Παλαιστίνης.
Επιπλέον, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον παράγοντα της γεωγραφίας στην Ανατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας ότι η πτήση από την Αθήνα προς το Αμάν διαρκεί λιγότερο από δύο ώρες, ενώ μια απευθείας σύνδεση με τη Γάζα θα απαιτούσε μιάμισι ώρα.
«Είμαστε πολύ περισσότερο κομμάτι αυτής της Δυτικής Ασίας —που είναι ο πιο σωστός όρος αντί για τον αποικιοκρατικό όρο “Μέση Ανατολή”— παρά της Βόρειας Ευρώπης», επεσήμανε, αναφερόμενος στους κοινούς πολιτισμικούς κώδικες της περιοχής.
Στην καταγραφή της καθημερινότητας, ο συγγραφέας πρότεινε την αντικατάσταση του «τηλεφακού» των ειδήσεων, που απομονώνει τον θάνατο, από έναν «ευρυγώνιο φακό» που αποτυπώνει τη συνολική εικόνα της κοινωνίας. Στο Ντέιρ αλ-Μπάλαχ, παρά τους ήχους των drones, οι κάτοικοι συνέχιζαν να δραστηριοποιούνται στην παραλία, παρά τους περιορισμούς στην αλιεία, οι οποίοι μειώθηκαν από τα 500 μέτρα στα 50-100 μέτρα κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, πριν απαγορευτεί πλήρως η προσέγγιση στο νερό. Ο ίδιος περιέγραψε παιδιά να παίζουν ποδόσφαιρο και χαρταετούς να πλημμυρίζουν τον ουρανό την ίδια ώρα που σημειώνονταν εκρήξεις.
Το ιδεολογικό υπόβαθρο και οι ιστορικές αναλογίες
Η ροή του βιβλίου αποτυπώνει τη σταδιακή συνειδητοποίηση της συστηματικής καταστροφής των υποδομών, όπως η ισοπέδωση του φαρμακείου του νοσοκομείου, το οποίο ωστόσο ανακατασκευάστηκε άμεσα από τους ντόπιους κατοίκους. Κατά τη διάρκεια της αποστολής, αποκλείστηκε προσωρινά και η έξοδος των ξένων γιατρών, προσφέροντας μια ελάχιστη εμπειρία του εγκλεισμού που βιώνει ο πληθυσμός της Γάζας επί 29 χρόνια, με τις διόδους να ελέγχονται από το Ισραήλ και την Αίγυπτο.
Περπατώντας στους δρόμους της Χαν Γιουνίς ανάμεσα σε ισοπεδωμένα κτίρια, ο κ. Γεωργάλας συνέδεσε την παρούσα κατάσταση με τις ιδεολογικές καταβολές του σιωνιστικού εγχειρήματος, αναγιγνώσκοντας ένα κείμενο του θεωρητικού του Σιωνισμού, Ζέεβ Ζαμποτίνσκι (Ze’ev Jabotinsky), γραμμένο το 1923, το οποίο αναγνώριζε την αναπόφευκτη και πεισματική αντίσταση του ιθαγενή πληθυσμού απέναντι στον αποικισμό:
«Δεν μπορεί να υπάρξει καμία εθελοντική συμφωνία ανάμεσα σε εμάς και τους Παλαιστίνιους Άραβες, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον. […] Οι ιθαγενείς πληθυσμοί, πολιτισμένοι ή όχι, πάντα αντιστέκονται πεισματικά στους αποίκους. […] Νιώθουν την ίδια ενστικτώδη, ζηλότυπη αγάπη για την Παλαιστίνη, όπως ένιωσαν οι Αζτέκοι για το αρχαίο Μεξικό ή οι Σιου για τα λιβάδια τους».
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η ιστορική αυτή διάσταση μετατρέπει τη σύγκρουση σε έναν μακροχρόνιο μαραθώνιο που υπερβαίνει τον ορίζοντα των τελευταίων δεκαετιών.
Μια αναλογία με τον Ισπανικό Εμφύλιο
Ολοκληρώνοντας την παρουσίαση, ο Χρίστος Γεωργάλας προχώρησε σε μια ιστορική αποτίμηση, παραβάλλοντας τις τρέχουσες εξελίξεις στην Παλαιστίνη με τη σημασία που είχε ο Ισπανικός Εμφύλιος για τη γενιά του 1930.
Υποστήριξε ότι, όπως η έκβαση εκείνης της αναμέτρησης καθόρισε την πορεία της Ευρώπης προς τον ολοκληρωτισμό, έτσι και η κατάληξη της κρίσης στη Γάζα θα κρίνει τις θεμελιώδεις αρχές και τις ισορροπίες του σύγχρονους κόσμου. Το διακύβευμα, όπως τέθηκε, αφορά το αν οι ανθρωπιστικές και τεχνολογικές κατακτήσεις της ανθρωπότητας θα αποτελέσουν αντικείμενο μονοπωλίου ή αν θα διασφαλιστούν ως προσβάσιμα κοινωνικά αγαθά σε ένα μέλλον σταθερότητας.
Ακολουθεί το απόσπασμα της ομιλίας του χειρούργου και συγγραφέα Χρίστου Γεωργαλά:
Χρήστος: «Πραγματικά δεν θεωρώ ότι αξίζω όλα αυτά τα λόγια. Κάθε φορά που γίνεται η παρουσίαση του βιβλίου αισθάνομαι παράξενα, γιατί ποτέ δεν ένιωσα ότι γράφω ένα “βιβλίο”. Έχω κρατήσει μάλιστα στο κινητό μου τα screenshots από τα Notes — αυτές οι σημειώσεις είναι ακόμα εκεί, όπως ακριβώς τις άφησα τις μέρες που βρισκόμουν στη Γάζα. Όλο το βιβλίο είναι γραμμένο καθημερινά, μερικές λέξεις τη φορά, φτάνοντας συνολικά τις 18.000 λέξεις.
Δεν θεωρώ ότι είναι ένα βιβλίο που έγραψα εγώ. Για να μην ακουστεί υπερβολικό, θα θυμίσω το γνωστό ανέκδοτο με τον Γερμανό αξιωματικό που, όταν είδε την αριστουργηματική Γκουέρνικα του Πικάσο, ρώτησε τον καλλιτέχνη: “Εσείς το κάνατε αυτό;” και η απάντηση του Πικάσο ήταν: “Όχι, εσείς το κάνατε”. Με την ίδια λογική, θεωρώ ότι αυτό το βιβλίο έχει γραφτεί από τους ίδιους τους Ισραηλινούς.
Και για να το πω με έναν κάπως boomer τρόπο, θυμηθείτε αυτό που λένε για το δάχτυλο και το φεγγάρι: η ιστορία δεν είναι το βιβλίο, ούτε είμαι εγώ. Η ιστορία είναι η Παλαιστίνη. Αυτό που συμβαίνει εκεί είναι οι άνθρωποι και ο αγώνας τους για την ελευθερία. Είναι ο αγώνας μιας χούφτας ξυπόλητων, ρακένδυτων, αλλά εξαιρετικά μορφωμένων ανθρώπων απέναντι στην ισχυρότερη μηχανή θανάτου που έχει γνωρίσει ο κόσμος μας — και αυτή δεν είναι μόνο το Ισραήλ, αλλά το Ισραήλ μαζί με την Αμερική και τις ευρωπαϊκές χώρες που το στηρίζουν τυφλά.»
Η Ανάγκη της Ελληνικής Κοινωνίας και η Ιατρική Πραγματικότητα
«Μαζί μου βρέθηκαν άλλοι δύο γιατροί από την Αγγλία —ένας αγγειοχειρουργός και ένας πλαστικός χειρουργός— ειδικότητες εξαιρετικά κρίσιμες για τη Γάζα. Επιτέλεσαν ένα έργο σίγουρα πολύ πιο σημαντικό από το δικό μου, όμως, όταν επέστρεψαν στην πατρίδα τους, δεν υπήρχε η ίδια αναμονή από τον κόσμο να τους ακούσει στον βαθμό που συμβαίνει με εμένα.
Αυτό δείχνει πολλά για την ανάγκη της κοινωνίας στην Ελλάδα να ακούσει κάποιον να μιλάει στη γλώσσα της για όσα συμβαίνουν στη Γάζα. Δείχνει την ανάγκη που υπάρχει για έναν “ήρωα” ή για κάποιον που κάνει κάτι ξεχωριστό, παρά για μένα τον ίδιο. Εγώ δεν πιστεύω ότι έκανα κάτι σπουδαίο.
Ιατρικά μιλώντας, οι Παλαιστίνιοι συνάδελφοι εκεί ήταν, στα περισσότερα περιστατικά που αντιμετωπίζαμε, πολύ καλύτεροι από μένα. Ο λόγος είναι απλός: είχαν εκπαιδευτεί να διαχειρίζονται τραύματα με τέτοια ορμή και σε τέτοια συχνότητα, που κανένας δυτικός χειρουργός κεφαλής και τραχήλου σε μια δυτική πρωτεύουσα δεν πρόκειται να δει ποτέ στη ζωή του. Ήταν ήδη εξαιρετικοί επιστήμονες και προφανώς δεν περίμεναν από μένα να τους δείξω ή να τους μάθω κάτι.
Επιπλέον, οι συνθήκες στις οποίες έζησα εγώ για έναν μήνα ήταν σε ένα σχετικά προστατευμένο περιβάλλον. Ακόμα και όταν οι Ισραηλινοί χτύπησαν το νοσοκομείο, το έκανε η αεροπορία τους με τόσο χειρουργικά στοχευμένο τρόπο που εμείς, οι ξένοι γιατροί στον τέταρτο όροφο, σχεδόν δεν καταλάβαμε τίποτα. Εγώ πήγα εκεί με την ανοχή των Ισραηλινών μέσω των ανθρωπιστικών διόδων. Αντίθετα, οι άνθρωποι του Στολίσκου έβαλαν τα σώματά τους μπροστά, γνωρίζοντας ότι θα αντιμετωπίσουν τον ισραηλινό στρατό όχι ως έναν έλεγχο που θα τους επιτρέψει την είσοδο, αλλά ως έναν ένοπλο φράχτη που θα ασκήσει πάνω τους βία χωρίς κανένα έλεος και χωρίς κανέναν φραγμό.»
Το Ταξίδι, η Οικογένεια και η Γεωγραφική Εγγύτητα
«Στην περιοχή της Γάζας πήγαμε μέσω Ιορδανίας, από το Αμάν. Η φωτογραφία που βλέπετε στην οθόνη είναι από το Αμάν, το βράδυ που καθόμασταν και κάναμε την απαραίτητη εκπαίδευση ασφάλειας πριν περάσουμε τα σύνορα.
Όταν έχεις παιδιά, όλοι σου θέτουν το ερώτημα: “Πώς αφήνεις τα παιδιά σου πίσω μόνα τους για να πας στην εμπόλεμη ζώνη;”. Η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά μου ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που πήγα στη Γάζα. Τα παιδιά μπορούν να λειτουργήσουν με δύο τρόπους. Είτε ως ένας φράχτης που σε περιχαρακώνει από τον υπόλοιπο κόσμο, οδηγώντας σε στη λογική του “κλείνουμε τις γραμμές μεταξύ μας, κοιτάμε το σπίτι μας και ασχολούμαστε μόνο με την οικογένειά μας”, είτε ως μια γέφυρα: σε κάνουν να σκεφτείς ότι, μαζί με τα δικά σου παιδιά, υπάρχουν εκεί έξω και τα παιδιά των άλλων, τα οποία μοιάζουν εξαιρετικά πολύ με τα δικά σου.
Το άλλο πράγμα που συνειδητοποιείς πολύ γρήγορα όταν βρεθείς στη Γάζα είναι η τεράστια αξία της γεωγραφίας. Η γεωγραφία είναι κάτι από το οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε. Βρισκόμαστε στην κοινή περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Όταν ζούσα στην Αγγλία, στο Λονδίνο και στο Άμστερνταμ για 16 ολόκληρα χρόνια, η πτήση για να πάω ή να γυρίσω ήταν 3,5 με 4 ώρες κάθε φορά. Για το Αμάν της Ιορδανίας, η πτήση μου από την Αθήνα κράτησε λιγότερο από δύο ώρες. Αν υπήρχε απευθείας πτήση από την Αθήνα για τη Γάζα, η διάρκειά της θα ήταν μόλις μιάμισι ώρα.
Καταλαβαίνετε ότι δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από τη γεωγραφία, γιατί αυτή η εγγύτητα ορίζει και όλα όσα μας φέρνουν πολιτισμικά κοντά: από το φαγητό και τις μυρωδιές, μέχρι τον τρόπο που αγγιζόμαστε, που φιλιόμαστε, που αγκαλιαζόμαστε, που ερωτευόμαστε και που μιλάμε. Όσο κι αν θέλουμε να το αρνηθούμε, είμαστε πολύ περισσότερο κομμάτι αυτής της Δυτικής Ασίας —που είναι ο πιο σωστός όρος αντί για τον αποικιοκρατικό όρο “Μέση Ανατολή”— παρά της Βόρειας Ευρώπης, της οποίας κομμάτι βαυκαλιζόμαστε ότι αποτελούμε.»
Η Ζωή στους Δρόμους και ο Ευρυγώνιος Φακός
«Φτάνοντας στη Γάζα —αυτές είναι οι φωτογραφίες που τράβηξα περνώντας τα σύνορα— η πρώτη αίσθηση είναι ότι οι άνθρωποι βρίσκονται μαζικά στους δρόμους, είναι ζωντανοί και είναι παντού: από τα νήπια στους αυτοσχέδιους χώρους μέχρι τους ανθρώπους που μαζεύονται μπροστά στη θάλασσα, συζητούν, αγκαλιάζονται και περπατούν.
Με φωτογραφικούς όρους, αν υπάρχει μια τεράστια αλλαγή σε σχέση με όσα βλέπουμε στις ειδήσεις, αυτή εντοπίζεται στο ότι από τον τηλεφακό περνάς στον ευρυγώνιο. Στον τηλεφακό βλέπεις αποσπασματικά τους νεκρούς, τα ακρωτηριασμένα παιδιά και τον θάνατο. Αν όμως ανοίξεις το κάδρο με έναν ευρυγώνιο φακό, θα δεις τη συνολική εικόνα: θα δεις τους υπόλοιπους ανθρώπους, αυτούς που ακόμα χαμογελάνε, που διαβάζουν, που εργάζονται, που παραμένουν ζωντανοί — και αυτοί είναι οι περισσότεροι.
Η ζωή παίρνει την εκδίκησή της. Αισθάνεσαι σωματικά ότι η Γάζα είναι πιο ζωντανή από το Ισραήλ. Αυτό ακριβώς καταγράφει το βίντεο που τράβηξα το πρώτο πρωί που ξύπνησα στο Ντέιρ αλ-Μπάλαχ. Κοιμόμασταν όλο το βράδυ ακούγοντας τα κύματα να σκάνε στην παραλία, έχοντας από τη μια μεριά τον ήχο από τα drones της κατοχής και από την άλλη τα κύματα της Μεσογείου. Είναι αδύνατον, βλέποντας αυτή την εικόνα, να μην νιώσεις στην καρδιά σου ότι βρίσκεσαι σε μια παραλία της Πελοποννήσου ή της Κρήτης.
Στο βίντεο φαίνονται οι άνθρωποι που προσπαθούν να ψαρέψουν. Το Ισραήλ, ήδη πριν από τη γενοκτονία, είχε απαγορεύσει στους Παλαιστίνιους να ανοίγονται στη θάλασσα της Γάζας πέρα από τα 500 μέτρα. Κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας, το όριο αυτό περιορίστηκε στα 50 με 100 μέτρα, ενώ τους τελευταίους μήνες απαγορεύτηκε ακόμα και να πλησιάζουν στο νερό· η διαδικασία του κολυμπιού μπορούσε να οδηγήσει στη δολοφονία σου. Εκείνες τις μέρες, όμως, μπορούσαν ακόμα να μπαίνουν. Ήταν μια εικόνα πολύ οικεία, πολύ δική μας. Όπως και η εικόνα με τα παιδιά που έπαιζαν μπάλα στους καταυλισμούς, ακριβώς απέναντι από τον ξενώνα μας, δείχνοντας ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν πρόκειται να εξαφανιστούν.
Το επόμενο βράδυ αντίκρισα κάτι που δεν περίμενε κανείς: από τη μια μεριά έπεφταν οι εκρήξεις και ακριβώς από την άλλη ο ουρανός ήταν γεμάτος χαρταετούς. Ήταν σαν μια μόνιμη Καθαρά Δευτέρα. Οι χαρταετοί πετούσαν συνεχώς πάνω από τη Γάζα, ειδικά το απόγευμα, όταν η αύρα της Μεσογείου τους σήκωνε ψηλά, πλημμυρίζοντας τον ουρανό στην ίδια σχεδόν λήψη με τις βόμβες που έπεφταν.»
Το Νοσοκομείο Νάσερ και οι Ομαδικοί Τάφοι
«Αυτό είναι το νοσοκομείο μας (Νάσερ). Όταν φτάσαμε, είχε ήδη χτυπηθεί στον δεύτερο όροφο ο χειρουργικός τομέας (τον Μάρτιο του 2025). Δύο μήνες πριν πάω, είχαμε συζητήσει αν έπρεπε να ακυρώσουμε την αποστολή λόγω επικινδυνότητας, αλλά τελικά προχωρήσαμε. Εμείς μέναμε στον τέταρτο όροφο. Φωτογραφίες από αυτόν τον χώρο θα έχετε δει, διότι τον Ιούνιο, στον τέταρτο όροφο, βρίσκονταν δημοσιογράφοι —ανάμεσά τους και ένας εικονολήπτης του Reuters— οι οποίοι εκτελέστηκαν από τον ισραηλινό στρατό με το πρόσχημα ότι “κινηματογραφούσαν”, κάτι που είναι προφανώς η δουλειά ενός εικονολήπτη.
Ανεβαίνοντας τη σκάλα για τον κοιτώνα μας —ο οποίος, ξαναλέω, ήταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση από τον τρόπο που ζούσαν οι ντόπιοι— η πρώτη εικόνα που αντίκρισα ήταν τα ενδοσκόπια, τα οποία οι συνάδελφοι χρησιμοποιούσαν με απίστευτα ευρηματικό τρόπο, ελλείψει μικροσκοπίου, για να εξετάζουν μέχρι και τα αυτιά των ασθενών. Παράλληλα, υπήρχαν βανδαλισμοί στους τοίχους από την προηγούμενη ισραηλινή εισβολή.
Εδώ βλέπετε τις αξονικές τομογραφίες των παιδιών με τα κατάγματα και τα βλήματα. Δεξιά είναι ένα παιδί 8-9 χρονών· βλέπετε τη σφαίρα πώς έχει προχωρήσει, έχοντας διαπεράσει πλήρως την εγκεφαλική ουσία. Στην άλλη μεριά είναι η αξονική του κοριτσιού με το κατεστραμμένο μάτι, με το οποίο μιλούσα. Αυτοί ήταν οι πρώτοι ασθενείς που αντίκρισα στη Γάζα.
Όλες οι λήψεις είναι από το ίδιο σημείο, καθώς ήμασταν περιορισμένοι στον τέταρτο όροφο του νοσοκομείου Νάσερ. Απέναντι φαίνεται η καμένη και κατεστραμμένη μονάδα τεχνητού νεφρού, ενώ το φρεσκοσκαμμένο χώμα που βλέπετε είναι η περιοχή όπου αποκαλύφθηκαν οι ομαδικοί τάφοι.»
Η Αποκάλυψη των Εγκλημάτων Πολέμου
«Όταν το Ισραήλ είχε καταλάβει το νοσοκομείο Νάσερ για τρεις μήνες την προηγούμενη χρονιά (το 2024, από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Μάιο), φεύγοντας άφησε πίσω του ομαδικούς τάφους, έχοντας θάψει περισσότερους από 200 Παλαιστίνιους, ανάμεσά τους παιδιά και υγειονομικούς, πολλοί από τους οποίους βρέθηκαν με τα χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη.
Όλο αυτό έχει καταγραφεί επίσημα και αποτελεί μέρος των στοιχείων —όπως ανέφερε και ο νομικός κ. Καμπαγιάννης— που έχουν μεταφερθεί στην καταγγελία στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο σχετικά με τη γενοκτονία, ενώ έχουν καλυφθεί με λεπτομέρειες από το BBC και διεθνή πρακτορεία. Στο βιβλίο υπάρχει επίσης η μαρτυρία του διευθυντή του νοσοκομείου, ο οποίος μου περιέγραψε όλη την κατάσταση.
Στις 13 Μαΐου, ενώ κοιμόμασταν, με ξύπνησαν οι συνάδελφοί μου γιατί είχαν χτυπήσει τον όροφο ακριβώς από κάτω μας. Αυτό που βλέπετε στο βίντεο είναι στις 4 το πρωί, κατεβαίνοντας με τις παντόφλες στον τρίτο όροφο: είχαν μόλις πλήξει τη μονάδα εγκαυμάτων, δολοφονώντας δύο ασθενείς και τραυματίζοντας τις νοσηλεύτριες. Τα αίματα ήταν ακόμα στο πάτωμα.
Στον επάνω όροφο εμείς δεν είχαμε ακούσει σχεδόν τίποτα. Αυτό αποδεικνύει ότι οι Ισραηλινοί έχουν την τεχνολογική ικανότητα να στοχεύσουν, αν θέλουν, έναν συγκεκριμένο όροφο, έναν θάλαμο ή ακόμα και ένα κρεβάτι, χωρίς να αντιληφθεί κανείς το παραμικρό στον επάνω όροφο — όπως ακριβώς έχουν και την ικανότητα να ισοπεδώνουν ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα.
Στη μονάδα εγκαυμάτων προφανώς δεν υπήρχαν “τρομοκράτες”, όπως δεν υπήρξαν και ποτέ. Η μόνη φορά που έχει καταγραφεί η χρήση ιατρικών ρούχων από ένοπλους στη διάρκεια αυτού του πολέμου είναι στο βίντεο που ανέβασε ο ίδιος ο ισραηλινός στρατός (IDF) κατά την επιδρομή του στη Δυτική Όχθη, όπου στρατιώτες ντύθηκαν γιατροί και χρησιμοποίησαν ασθενοφόρα για να εκτελέσουν και να συλλάβουν νοσηλευόμενους.
Αποτελεί γενικό κανόνα ότι οτιδήποτε καταγγέλλει το Ισραήλ, αποτελεί στην πραγματικότητα ομολογία της δικής του ενοχής. Από τη χρήση των νοσοκομείων ως ασπίδων, μέχρι τη συστηματική χρήση παιδιών ως ανθρώπινων ασπίδων. Για το τελευταίο, μάλιστα, έχουν καταδικαστεί στο παρελθόν Ισραηλινοί στρατιώτες από το ίδιο το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, και υπάρχουν φωτογραφίες με δεμένα παιδιά Παλαιστινίων μπροστά στα τανκς. Κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Γάζα, μια από τις συνήθεις τακτικές τους ήταν να κατεβάζουν παιδιά με κάμερες GoPro στο κεφάλι μέσα σε τούνελ όπου υποψιάζονταν ότι κρύβονταν μαχητές της Χαμάς, ώστε να ελέγξουν τον χώρο χωρίς να ρισκάρουν τη ζωή των στρατιωτών τους.
Εδώ βλέπετε τη στιγμή της κηδείας του δημοσιογράφου που εκτελέστηκε στη μονάδα εγκαυμάτων, όπου νοσηλευόταν έχοντας ήδη τραυματιστεί από το Ισραήλ έναν μήνα νωρίτερα στο προαύλιο του νοσοκομείου. Ο χώρος που στην αρχή ήταν φρεσκοσκαμμένος, τώρα προετοιμάζεται για να χτιστεί μια νέα πτέρυγα, καθώς το νοσοκομείο παραμένει πλήρως λειτουργικό παρά τις καταστροφές.»
Ο Μαραθώνιος της Αντίστασης και η Ιδεολογία του Σιωνισμού
«Καθώς οι μέρες περνούσαν και οι βομβαρδισμοί εντείνονταν, το κλίμα στο βιβλίο γινόταν όλο και πιο σκοτεινό. Ξεκινάει με μια σχετική αίσθηση αισιοδοξίας ότι τα πράγματα δεν μπορεί να είναι τόσο τραγικά, αλλά προχωρώντας, η συστηματικότητα και η κανονικότητα της γενοκτονίας γίνεται απόλυτα αντιληπτή. Αυτό έγινε άμεσα βιωματικό όταν μπλόκαραν και τη δική μας έξοδο, δίνοντάς μας μια ελάχιστη γεύση από τον απόλυτο εγκλεισμό των Παλαιστινίων, οι οποίοι ζουν αποκλεισμένοι στη Γάζα εδώ και 29 χρόνια — σε αυτό που έχει αναγνωριστεί διεθνώς, με απόλυτο κονσένσους, ως το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στον κόσμο, με την έξοδο να ελέγχεται από το Ισραήλ και τον σύμμαχό του, την Αίγυπτο.
Προχωρώντας, η αίσθηση είναι ότι θέλουν να διαλύσουν οτιδήποτε υπάρχει στη Γάζα. Εδώ βλέπουμε τις εικόνες από το δεύτερο χτύπημα, όπου καταστράφηκε το φαρμακείο του νοσοκομείου και έμειναν μόνο παλιοσίδερα, ευτυχώς χωρίς νεκρούς εκείνη τη φορά. Το εντυπωσιακό όμως είναι ότι, λίγες ώρες μετά, έβλεπες τους ανθρώπους να έρχονται και να το ξαναχτίζουν από την αρχή.
Θέλω να δείξω μερικές φωτογραφίες από τους συναδέλφους μου, που είναι το πιο σημαντικό και εύγλωττο κομμάτι: τον Άχμεντ, τον ειδικευόμενο που μου περιέγραψε την ιστορία του εκτοπισμού του και ο οποίος μάλιστα δημοσίευσε επιστημονική εργασία πάνω στα ακουστικά τραύματα και τα τραύματα του προσωπικού νεύρου, η οποία θα παρουσιαστεί σε διεθνές συνέδριο· τον Ισάμ, τον νεότερο ειδικευόμενο· τον διευθυντή της ΩΡΛ κλινικής· και τον Ρασί, με τα χαρακτηριστικά κόκκινα μαλλιά.
Κάποια στιγμή βγήκαμε έξω από το νοσοκομείο, παρά τις οδηγίες να μείνουμε μέσα για την ασφάλειά μας. Οι συνάδελφοί μου μπαινοέβγαιναν καθημερινά και μου είπαν χιουμοριστικά: “Γιατρέ μη φοβάσαι, πάμε μια βόλτα, θα σε προσέχουμε εμείς”. Όταν βγήκαμε, περπατήσαμε στους δρόμους της Χαν Γιουνίς. Αντικρίσαμε ολόκληρα σπίτια γκρεμισμένα με τους ανθρώπους μέσα, οικογένειες θαμμένες στα ερείπια και ισοπεδωμένα οικοδομικά τετράγωνα. Πρόκειται για μια συστηματική καταστροφή, την οποία είχαν προδιαγράψει οι ίδιοι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι στις δηλώσεις τους, λέγοντας ότι θέλουν η Γάζα να ισοπεδωθεί.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι: πώς οι Παλαιστίνιοι, με όλα αυτά, δεν έχουν τρομάξει, δεν έχουν παραδώσει τα όπλα και δεν έχουν εγκαταλείψει τη γη τους; Όχι επειδή είναι υπεράνθρωποι ή επειδή έχουν διαφορετικό DNA. Η απάντηση είναι ότι αυτό που βλέπουμε σήμερα συμβαίνει συστηματικά εδώ και σχεδόν 100 χρόνια. Από τη στιγμή που τέθηκε σε εφαρμογή το σιωνιστικό project —το οποίο προϋποθέτει την αντικατάσταση του γηγενούς πληθυσμού από έναν εξωτερικό πληθυσμό— η γενοκτονία ήταν δομικό και αναγκαίο του στοιχείο.
Ο Ζέεβ Ζαμποτίνσκι, μαζί με τον Θεόδωρο Χερτσλ, ήταν από τους βασικούς θεωρητικούς του Σιωνισμού. Ο Ζαμποτίνσκι είχε γράψει το 1923, περισσότερο από 20 χρόνια πριν από το Ολοκαύτωμα, το εξής συγκλονιστικό κείμενο:»
“Δεν μπορεί να υπάρξει καμία εθελοντική συμφωνία ανάμεσα σε εμάς και τους Παλαιστίνιους Άραβες, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον. Το λέω με απόλυτη πεποίθηση. Εκτός από εκείνους που γεννήθηκαν τυφλοί, έχουμε όλοι συνειδητοποιήσει προ πολλού ότι είναι αδύνατο να λάβουμε την εθελοντική συγκατάθεση των Παλαιστινίων για τη μετατροπή της Παλαιστίνης από μια αραβική χώρα σε μια χώρα με εβραϊκή πλειοψηφία. > Οι αναγνώστες μου έχουν μια γενική ιδέα για την ιστορία του αποικισμού σε άλλες χώρες. Σας προτείνω να εξετάσετε όλα τα προηγούμενα παραδείγματα για να δείτε αν υπάρχει έστω και μία περίπτωση αποικισμού που διεξήρχθη με τη συγκατάθεση του ιθαγενούς πληθυσμού. Δεν υπάρχει τέτοιο προηγούμενο. Οι ιθαγενείς πληθυσμοί, πολιτισμένοι ή όχι, πάντα αντιστέκονται πεισματικά στους αποίκους. > Οι ειρηνοποιοί προσπαθούν να μας πείσουν ότι οι Άραβες είναι είτε ανόητοι, που μπορούμε να τους κοροϊδέψουμε κρύβοντας τους πραγματικούς μας σκοπούς, είτε διεφθαρμένοι, που μπορούν να δωροδοκηθούν για να εγκαταλείψουν την αξίωσή τους στην Παλαιστίνη. Αποκηρύσσω αυτή την αντίληψη. Πολιτισμικά μπορεί να βρίσκονται πίσω μας, αλλά είναι εξίσου καλοί ψυχολόγοι με εμάς. Μπορούμε να τους πούμε ό,τι θέλουμε, αλλά ξέρουν πολύ καλά τι θέλουμε, όπως ξέρουν και τι δεν θέλουν. Νιώθουν την ίδια ενστικτώδη, ζηλότυπη αγάπη για την Παλαιστίνη, όπως ένιωσαν οι Αζτέκοι για το αρχαίο Μεξικό ή οι Σιου για τα λιβάδια τους”.
«Το project, επομένως, από την πρώτη στιγμή είναι χτισμένο πάνω στη γενοκτονία· δεν θα μπορούσε να υπάρξει διαφορετικά. Μπορεί να αλλάζουν οι ταχύτητες, αλλά η ουσία παραμένει σταθερή. Αυτό ίσως δεν το έχουμε καταλάβει εμείς, επειδή η ιστορία περιπλέκεται με πολλά και περίπλοκα λόγια, αλλά οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι το γνωρίζουν καλά. Το ήξεραν οι παππούδες τους, το ξέρουν οι γονείς τους, το ξέρουν και οι ίδιοι: είναι ένας μαραθώνιος που δεν θα κριθεί μόνο σε αυτά τα 10-20 χρόνια, αλλά θα συνεχίσει να κρίνεται και στο μέλλον.»
Ο Ισπανικός Εμφύλιος της Δικής μας Γενιάς
«Κλείνοντας, πιστεύω ακράδαντα ότι για τη δική μας γενιά, όσα συμβαίνουν στην Παλαιστίνη αντιπροσωπεύουν ό,τι σήμαινε ο Ισπανικός Εμφύλιος για τη γενιά του 1930. Όπως τότε η ήττα των δημοκρατικών δυνάμεων άνοιξε διάπλατα τον δρόμο για την επικράτηση του φασισμού σε όλο τον κόσμο και την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έτσι και αυτή τη στιγμή στη Γάζα και στην Παλαιστίνη χτυπά η καρδιά του κόσμου που έρχεται. Ο αγώνας τους είναι και δικός μας αγώνας.
Με τον ίδιο τρόπο που οι διεθνιστές εθελοντές πήγαιναν στην Ισπανία το ’30 για να υπερασπιστούν τη δημοκρατία απέναντι στον φασισμό, σήμερα η ελπίδα όλης της ανθρωπότητας αναπνέει δίπλα στους αγωνιζόμενους Παλαιστίνιους. Το τι θα γίνει και πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα εκεί, θα κρίνει τελικά το τι θα συμβεί και σε εμάς τους ίδιους. Σας ευχαριστώ.»