Η κυβέρνηση Τραμπ και το MAGA κίνημα στις ΗΠΑ έχει εντοπίσει τον εχθρό του Αμερικανού προέδρου στην Ευρώπη. Όταν οι περισσότεροι προσπαθούν να τον καλοπιάσουν και να τον κατευνάσουν, ο Πέδρο Σάντσεθ δείχνει να μη φοβάται να αντιπαρατεθεί μαζί του. Και λέει όσα κανείς άλλος δεν έχει τολμήσει.
Σε ανάλυσή τους οι Financial Times, επισημαίνουν ότι με το ξεκίνημα του πολέμου εναντίον του Ιράν, ο Πέδρο Σάντσεθ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ κινδύνευαν να πυροδοτήσουν μια σπείρα πολέμου με την «παράνομη» επίθεσή τους.
«Δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση με την Ισπανία», δήλωσε ο Τραμπ
Και επισημαίνοντας ότι οι πολιτικοί πρέπει να κάνουν τη ζωή των ανθρώπων καλύτερη, πρόσθεσε: «Είναι απολύτως απαράδεκτο οι ηγέτες που είναι ανίκανοι να εκπληρώσουν αυτό το καθήκον να χρησιμοποιούν τον καπνό του πολέμου για να κρύψουν τις αποτυχίες τους. Και, στη διαδικασία, να γεμίζουν τις τσέπες λίγων – των μόνων που κερδίζουν όταν ο κόσμος σταματά να κατασκευάζει νοσοκομεία για να αρχίσει να κατασκευάζει πυραύλους».
Αυτή η νύξη για την κυριαρχία της πλουτοκρατίας και για τις ανισότητες σπάνια ακούγεται τόσο ρητά από ηγέτη της ΕΕ. Ειδικά όταν κάποιοι προσπάθησαν να επικαλεστούν τη ματαιοδοξία και τα προσωπικά συμφέροντα του Τραμπ, είτε να τον μιμηθούν ιδεολογικά ή να υποβαθμίσουν τις διαφωνίες τους.
Αφυπνίζοντας το MAGA κίνημα
Οι Financial Times επισημαίνουν ότι ο Σάντσεθ, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός με τη μεγαλύτερη θητεία στην Ευρώπη, που κινείται ιδεολογικά αριστερότερα του Κιρ Στάρμερ, στρέφεται ανοιχτά κατά του Ντόναλντ Τραμπ. Να υπενθυμίσουμε ότι ο πόλεμος στο Ιράν είναι η τελευταία από τις μεταξύ τους αντιπαραθέσεις.
Και έχει ενοχλήσει και το κίνημα MAGA, που βλέπει στον Ισπανό πρωθυπουργό τη σημαία της Woke ατζέντας. Είναι Ευρωπαίος αριστερός, προτιμά την ήπια ισχύ έναντι των όπλων, δεν επιτίθεται στην Κίνα, έχει φιλική προς τους μετανάστες πολιτική. Και μέσα στην Ισπανία, η δεξιά, που έσπευσε να στηρίξει τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ, κατηγορεί τον Ισπανό πρωθυπουργό ότι «υποστηρίζει τους μουλάδες» στο Ιράν, αντί τους συμμάχους.
Οι επικριτές του Σάντσεθ, που δηλώνει ειρηνιστής, τον κατηγορούν ότι «το παρατράβηξε». Αρνήθηκε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν δύο κοινά λειτουργούμενες στρατιωτικές βάσεις στην Ισπανία για να χτυπήσουν το Ιράν. Και εξαπέλυσε επίθεση κατά των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων, παρομοιάζοντάς τες με την «άδικη» εισβολή στο Ιράκ το 2003.
Η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ ήταν γεμάτη οργή. Απείλησε να τιμωρήσει την «απαίσια» Ισπανία για το βέτο στις βάσεις, διακόπτοντας το εμπόριο των ΗΠΑ με τη χώρα. «Δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση με την Ισπανία», δήλωσε. Και άφησε να σέρνεται μια απειλή για γενικό «εμπάργκο» και πλήρη διακοπή των εμπορικών σχέσεων. Ακολούθησε και ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπένετ, που κατηγόρησε την Ισπανία ότι με τις ενέργειές της «θέτει σε κίνδυνο τη ζωή Αμερικανών».
Προς το παρόν, οι ΗΠΑ έχουν μείνει στα λόγια.
Τι θα γινόταν αν…
Πολλοί αναλυτές αναρωτιούνται αν τελικά ο Πέδρο Σάντσεθ θα νιώσει την οργή του Τραμπ. Αν ο Αμερικανός πρόεδρος θα υλοποιήσει τις υπάρχουσες απειλές ή θα προχωρήσει σε άλλες ενέργειες. Οι εκτιμήσεις είναι αντιτιθέμενες.
Σύμφωνα με τον Χουάν Λουίς Μανφρέντι, λέκτορα εξωτερικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Καστίλλης-Λα Μάντσα, «το Ιράν αποτελεί λανθασμένο υπολογισμό για την Ισπανία». Εκτιμά ότι «οι ΗΠΑ θα βρουν άλλα λιμάνια ή βάσεις από τα οποία θα ξεκινήσουν τις δραστηριότητές τους. Η Ισπανία δεν κερδίζει τίποτα από αυτήν την αντιπαράθεση και κινδυνεύει να ενισχύσει τη θέση της ως πολιτικού αντιπάλου σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή».
Μικρή εμπορική έκθεση στις ΗΠΑ
Η Ισπανία εξάγει στις ΗΠΑ κυρίως ελαιόλαδο, κρασί, κεραμικά, ηλεκτρικό εξοπλισμό και μηχανήματα. Αλλά σε συνολικούς όρους, η Ισπανία έχει μικρότερη άμεση εμπορική έκθεση στις ΗΠΑ από ό,τι η Ευρωζώνη στο σύνολό της, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ισπανίας. Το 2025, μόλις 4,5% των ισπανικών εξαγωγών πήγαν στις ΗΠΑ.
REUTERS/Violeta Santos Moura
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Μανφρέντι, υπάρχει και το φυσικό αέριο. Η Ισπανία είναι ένας από τους κόμβους υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ευρώπης και οι ΗΠΑ αντιπροσώπευαν το 31% της προσφοράς της τους τελευταίους 12 μήνες. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στο 44% τον Ιανουάριο, σύμφωνα με την Enagás, τον εθνικό φορέα εκμετάλλευσης φυσικού αερίου της Ισπανίας.
«Οι τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν την κυβέρνηση», εκτιμά ο Μανφρέντι, σε μια περίοδο που ο Σάντσεθ βρίσκεται υπό πίεση.
Ο Σάντσεθ, ο Τραμπ και ο Μασκ
Από την πλευρά της, η Αμάντα Σλόουτ, πρώην σύμβουλος για την Ευρώπη του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, λέει ότι ο Πέδρο Σάντσεθ «ήταν ο Ευρωπαίος ηγέτης που με τη μεγαλύτερη συνέπεια και δημόσια έχει αντιταχθεί σε πράγματα που έχει κάνει ο Τραμπ και δεν του αρέσουν. Η δημόσια κριτική του είναι ακόμη πιο αισθητή δεδομένης της μελετημένης σιωπής των περισσότερων άλλων Ευρωπαίων ηγετών». Η Σλόουτ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο IE στην Ισπανία, επισημαίνει ότι αυτό έχει τραβήξει την προσοχή του κινήματος MAGA, συμπεριλαμβανομένου του Έλον Μασκ.
Όταν πριν από έναν μήνα, αφού ο Ισπανός πρωθυπουργός δήλωσε ότι θα επιδιώξει να απαγορεύσει σε παιδιά κάτω των 16 ετών την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Μασκ επιτέθηκε: «Ο Βρώμικος Σάντσεθ είναι τύραννος και προδότης του λαού της Ισπανίας».
Επίσης, το Ίδρυμα Heritage, μια δεξαμενή σκέψης στενά συνδεδεμένη με το κίνημα MAGA, επέκρινε την Ισπανία επειδή αποδίδει τις εντάσεις ΗΠΑ-Κίνας στον αμερικανικό προστατευτισμό. Πριν από την επίσκεψη Σάντσεθ στο Πεκίνο, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποίησε ότι η στενότερη ευθυγράμμιση με την Κίνα «θα ήταν σαν να σου έκοβε το λαιμό».
Το Heritage δήλωσε επίσης ότι οι Ισπανοί τίθενται σε κίνδυνο από την «μη σοβαρή» στρατηγική εθνικής ασφάλειας της Μαδρίτης.
Η τελευταία δημόσια σύγκρουση Σάντσεθ-Τραμπ ήταν τον Ιούνιο, όταν ο πρώτος αρνήθηκε να συμφωνήσει με την απαίτηση του ΝΑΤΟ να δαπανήσει 5% του ΑΕΠ στην άμυνα. Ο Τραμπ κατηγόρησε την Ισπανία ότι «είναι τσαμπατζήδες» και απείλησε ότι θα «πληρώσουν διπλάσια» σε δασμούς. Δεν υλοποίησε τελικά την απειλή του.
Πλήγμα στο Λαϊκό Κόμμα
Στο εσωτερικό της Ισπανίας, οι επικριτές του κατηγορούν τον Σάντσεθ ότι ακολουθεί μια εξωτερική πολιτική που έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει την πολιτική του επιβίωση. Παρά το γεγονός ότι είναι συνεπής σε αυτές τις θέσεις πολύ καιρό τώρα.
Όταν αρνήθηκε να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες, η κυβέρνηση κατέστησε σαφές ότι προτιμά να δαπανήσει τα χρήματα αυτά σε κοινωνικές ανάγκες.
Σύμφωνα με τον Πάκο Κάμας, της εταιρεία δημοσκοπήσεων Ipsos για την Ισπανία, η αντίθεση του Σάντσεθ στον Τραμπ δημιουργεί πράγματι εμπόδια για το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, το κύριο της αντιπολίτευσης. Οι ψηφοφόροι του αποδοκιμάζουν ως επί το πλείστον τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Το δεξιό λαϊκιστικό κόμμα Vox, ωστόσο, είναι πιο πρόθυμο να πάρει το μέρος του Τραμπ.
Ο Κάμας εκτιμά ότι ο πόλεμος στο Ιράν έδωσε ένα πλεονέκτημα στον Σάντσεθ. «Του επέτρεψε να αναλάβει την πρωτοβουλία, να έχει τη δική του φωνή, να καταλάβει χώρο και να τραβήξει την προσοχή», είπε.
Ο Σάντσεθ, επίσης, υπερασπίστηκε τις θέσεις του. «Πιστεύω ότι η θέση μας δεν είναι καθόλου αφελής», είπε. «Δεν θα είμαστε συνένοχοι σε κάτι που είναι κακό για τον κόσμο και είναι αντίθετο με τις αξίες και τα συμφέροντά μας, απλώς από τον φόβο των αντιποίνων».
