Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν στη Λίμνη Λουκέρνη της Ελβετίας στα τέλη Ιουνίου, Ιρανοί διαπραγματευτές έστειλαν ένα ιδιωτικό μήνυμα στον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς (JD Vance) μέσω ενός μεσολαβητή. Οι Ιρανοί προειδοποίησαν τον Βανς ότι η συνεχιζόμενη παρουσία του Ειδικού Απεσταλμένου του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ (Steve Witkoff), και του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ (Jared Kushner), θα υπονόμευε την πιθανότητα να μετατραπεί το πλαίσιο της 17ης Ιουνίου σε μια διαρκή συμφωνία, δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος στο Drop Site.
Ο Ιρανός αξιωματούχος μίλησε στο Drop Site υπό τον όρο της ανωνυμίας, επειδή δεν είναι εξουσιοδοτημένος να μιλήσει δημοσίως. Στο μήνυμα, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, το Ιράν μετέφερε στον Βανς ότι το δίδυμο ενδιαφερόταν περισσότερο να εκμεταλλευτεί την εκ των έσω γνώση των διαπραγματεύσεων για να αποκομίσει κέρδη στις χρηματοπιστωτικές αγορές παρά για την επίτευξη μιας συμφωνίας. Οι Ιρανοί διαπραγματευτές εξέφρασαν επίσης ανησυχία για τις επαναλαμβανόμενες διαρροές από τον Κούσνερ προς τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. (Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι από τότε που ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ «μιλούν σχεδόν καθημερινά με τον Νετανιάχου» και τον επικεφαλής της Μοσάντ).
Καταγγελίες για χειραγώγηση των αγορών
Τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της υπογραφής του μνημονίου συνεννόησης, ο αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ιράν παρουσίασε γραπτά έγγραφα στους μεσολαβητές με στοιχεία, τα οποία χαρακτήρισε ως αποδείξεις, ότι «άτομα του στενού περιβάλλοντος του Προέδρου Τραμπ» εκμεταλλεύονταν τον πόλεμο με το Ιράν και τις διπλωματικές εξελίξεις για να χειραγωγήσουν τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
«Ακόμα και πριν ξεκινήσουν οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ [τον Απρίλιο], είχαμε ήδη στείλει πολλαπλά μηνύματα στον Τραμπ μέσω των Πακιστανών, προειδοποιώντας τους για τον συνολικά καταστροφικό ρόλο του [Γουίτκοφ] στην προηγούμενη διαπραγμάτευση», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος.
Η προσέγγιση προς τον Βανς έγινε μετά από αυτές τις προηγούμενες προσπάθειες της Τεχεράνης να εκφράσει τις ανησυχίες της για τους Γουίτκοφ και Κούσνερ στον Λευκό Οίκο, ανέφερε ο αξιωματούχος — δεδομένου ότι τα μηνύματα που μεταβιβάζονται στους μεσολαβητές παραδίδονται γενικά σε ολόκληρη την αμερικανική ομάδα, συμπεριλαμβανομένου του Κούσνερ, ο οποίος είναι ιδιώτης χωρίς επίσημο κυβερνητικό ρόλο.
«Διαβιβάσαμε δεδομένα και αξιολογήσεις μέσω ενός αποκλειστικού διαύλου στον κ. Βανς», δήλωσε ο ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος έχει άμεση γνώση της προσπάθειας. Οι Ιρανοί διαπραγματευτές, είπε, μετέφεραν στον Βανς ότι πίστευαν πως οι Γουίτκοφ και Κούσνερ «καταχρώνταν» τη διπλωματική διαδικασία, «διαταράσσοντας ουσιαστικά τη συνολική ατμόσφαιρα των διαπραγματεύσεων».
Οι επίσημες αντιδράσεις
Το Drop Site δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα αν ο μεσολαβητής παρέδωσε πράγματι το μήνυμα, αν και ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη ήταν βέβαιη πως ο Βανς το είχε λάβει. Ο αξιωματούχος αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες.
Σε απάντηση σε αίτημα για σχολιασμό που στάλθηκε στο γραφείο του αντιπροέδρου, Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε τους ισχυρισμούς του Ιράν.
«Ένα μήνυμα τέτοιας φύσης δεν μεταφέρθηκε ποτέ στον Αντιπρόεδρο ή την ομάδα του», δήλωσε ο αξιωματούχος στο Drop Site. «Επιπλέον, οποιοσδήποτε υπαινιγμός ότι τα υπόλοιπα μέλη της έμπιστης διαπραγματευτικής ομάδας του προέδρου λειτουργούν με κίνητρα άλλα από το να υπηρετήσουν τον πρόεδρο και να εκπληρώσουν την αποστολή του είναι ψευδής».
Οι Κούσνερ και Γουίτκοφ δεν ανταποκρίθηκαν σε αιτήματα για σχολιασμό, αλλά εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου διέψευσε τους ισχυρισμούς του Ιράν και καταδίκασε το Drop Site.
«Κανένα τέτοιο μήνυμα δεν μεταδόθηκε ποτέ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι οι “ρεπόρτερ” του Drop Site News είναι τόσο γεμάτοι μίσος για την Αμερική και στερούνται αυτοσεβασμού, σε σημείο που έχουν γίνει απροκάλυπτοι προπαγανδιστές του ιρανικού καθεστώτος», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι (Anna Kelly).
Πηγή προσκείμενη στον Βανς δήλωσε στο Drop Site ότι οι Ιρανοί δεν είχαν κρύψει τις αντιρρήσεις τους για την παρουσία των Γουίτκοφ και Κούσνερ στις διαπραγματεύσεις.
Υποψίες για εσωτερική πληροφόρηση και οικονομικό κέρδος
Από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν, πολλοί χρηματοοικονομικοί αναλυτές έχουν περιγράψει ένα μοτίβο όπου τοποθετούνται κερδοσκοπικά στοιχήματα ή λαμβάνονται ασυνήθιστα μεγάλες θέσεις σε βασικές αγορές που σχετίζονται με τη σύγκρουση και τα διπλωματικά γεγονότα, συμπεριλαμβανομένων των συνεχών ανακοινώσεων του Τραμπ που γίνονται ακριβώς πριν από το άνοιγμα των αμερικανικών αγορών τη Δευτέρα. Αυτό έχει οδηγήσει σε ευρεία δημόσια εικασία ότι άτομα με πρόσβαση σε εσωτερικές πληροφορίες χειραγωγούν τις αγορές στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) πετρελαίου, τις ενεργειακές μετοχές και τις αγορές προβλέψεων.
Τον Ιούνιο, το Ιράν υπολόγισε ότι τα κέρδη από αυτή την εικαζόμενη χειραγώγηση είχαν φτάσει τα 9 δισεκατομμύρια δολάρια και ζήτησε επίσημα, γραπτώς, να συμμετάσχει το Ιράν στα έσοδα.
«Έχουμε μεταφέρει μέσω μεσολαβητών ότι 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια από αυτό το ποσό θα πρέπει επίσης να διατεθούν στην ιρανική πλευρά», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος. «Τα κείμενα που ανταλλάχθηκαν θα αποτελέσουν τελικά μέρος του ιστορικού αρχείου».
Η διπλωματία και ο ρόλος του Τζέι Ντι Βανς
Το Ιράν συναντήθηκε για έμμεσες διπλωματικές συνομιλίες στις 6 Φεβρουαρίου στο Ομάν και στις 26 Φεβρουαρίου στην Ελβετία, προτού ξεκινήσει ο πόλεμος στις 28 Φεβρουαρίου.
«Κατά τη διάρκεια των γύρων διαπραγματεύσεων στο Ομάν, είχε γίνει εντελώς σαφές σε εμάς ότι αυτό το άτομο [ο Γουίτκοφ] είχε μηδενική σχέση με τη διπλωματία ή την ουσιαστική προώθηση των συνομιλιών», πρόσθεσε ο αξιωματούχος, λέγοντας ότι ο Γουίτκοφ είχε παραποιήσει πλήρως τις θέσεις του Ιράν σε μια σειρά ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων των όρων που ήταν διατεθειμένο να προσφέρει στις ΗΠΑ για τη μοίρα του εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου του. Οι «λανθασμένες εντυπώσεις του Γουίτκοφ από τις διαπραγματεύσεις μεταφέρθηκαν στον Τραμπ», κατήγγειλε.
Ο αξιωματούχος προειδοποίησε ότι το Ιράν δεν ήταν αφελές ώστε να πιστεύει ότι ο Βανς θα υπονόμευε τις θέσεις του Τραμπ, αλλά εκτίμησε ότι ο αντιπρόεδρος φέρνει μια πιο νηφάλια, επαγγελματική και ρεαλιστική προοπτική στις διαπραγματεύσεις. «Η αποστολή αυτού του συγκεκριμένου μηνύματος απευθείας στον Βανς έγινε με την πλήρη έγκριση της διαπραγματευτικής μας ομάδας», είπε. Αρνήθηκε να «επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει οτιδήποτε σχετικά με άλλα μηνύματα που ανταλλάσσονται» μεταξύ του Βανς και Ιρανών αξιωματούχων.
Ωστόσο, πηγή προσκείμενη στον Βανς δήλωσε ότι ο αντιπρόεδρος αναζητά γενικά εταίρους από την ιρανική πλευρά.
«Ο Τζέι Ντι κάνει τη δουλειά που υποτίθεται ότι πρέπει να κάνεις στη διπλωματία, δηλαδή να βρίσκεις ανθρώπους στην άλλη πλευρά που είναι πιο πρόθυμοι για διάλογο, και αυτό υπήρξε πραγματικά βασικό στοιχείο», δήλωσε η αμερικανική πηγή στο Drop Site. «Και για να είμαστε ειλικρινείς, είναι το βασικό μάθημα της διπλωματίας (diplomacy 101): όταν μπαίνεις μέσα και αξιολογείς την ομάδα, προσπαθείς πάντα να προσελκύσεις όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους από την άλλη ομάδα, δηλαδή δεν θέλεις να είναι ένας εναντίον ενός. Θέλεις να είναι σαν 12 εναντίον 12».
Οι Ιρανοί θέλουν επίσης να δουν μια διεύρυνση του μεγέθους των διαπραγματευτικών αντιπροσωπειών, ιδιαίτερα με τεχνικούς εμπειρογνώμονες και ειδικούς για το Ιράν από τις ΗΠΑ. «Έχουμε επίσης ενημερώσει τον [Βανς] ότι μια διεύρυνση της δικής μας διαπραγματευτικής ομάδας θα του παρείχε μια κατάλληλη ευκαιρία να προσαρμόσει τη σύνθεση της δικής του αντιπροσωπειας», δήλωσε ο ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος.
«Παρόλα αυτά, η εκτίμησή μας είναι ότι προσθέτει προσεκτικά επιλεγμένα μέλη της… ομάδας του με εξειδίκευση στο φάκελο της Μέσης Ανατολής και του Ιράν, ενώ αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς στο να κάνει γρήγορες αλλαγές στην ομάδα του».
Ο Ιρανός αξιωματούχος απέρριψε την υπόνοια ότι ο Βανς θα μπορούσε να καταφέρει να καλλιεργήσει μια ιρανική πηγή εντός της διαπραγματευτικής ομάδας. «Η ιρανική πλευρά έχει μια μικρή, σταθερή ομάδα στα υψηλά επίπεδα, και το πεδίο των αποφάσεών τους είναι πολύ ξεκάθαρα καθορισμένο», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος.
Οι τεχνικές πτυχές και η ρητορική Τραμπ
Ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια των διπλωματικών συνομιλιών στο Ομάν και την Ελβετία πριν από τον πόλεμο, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ εμφανίστηκαν χωρίς ειδικούς επί του θέματος ή πυρηνικούς εμπειρογνώμονες και έδειχναν να αγνοούν τις τεχνικές πτυχές της διαπραγμάτευσης του πυρηνικού ζητήματος. Κατά τη διάρκεια αυτών των συνομιλιών, είπε, οι Ιρανοί διαπραγματευτές παρουσίασαν ένα περίγραμμα του υπάρχοντος αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου τους και εκτίμησαν ότι το «απίστευτο επίπεδο ευελιξίας» τους αποτέλεσε τη βάση για αυτό που ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί (Abbas Araghchi) δήλωσε στις 25 Φεβρουαρίου ότι θα μπορούσε να είναι μια «ιστορική ευκαιρία για την επίτευξη μιας πρωτοφανούς συμφωνίας».
Στη συνέχεια, ο Γουίτκοφ παρουσίασε την αποκάλυψη του αποθέματος εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν ως απειλή για την κατασκευή πολλαπλών πυρηνικών όπλων.
«Οι Ιρανοί διαπραγματευτές μάς είπαν, απευθείας, ξέρετε, χωρίς ντροπή, ότι ήλεγχαν 460 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, και γνωρίζουν ότι αυτό θα μπορούσε να φτιάξει 11 πυρηνικές βόμβες, και αυτή ήταν η αφετηρία της διαπραγματευτικής τους στάσης», δήλωσε ο Γουίτκοφ στο FOX News στις 3 Μαρτίου, υπερασπιζόμενος την απόφαση να επιτεθούν στο Ιράν εν μέσω διαπραγματεύσεων.
Εν ενώ ο δυτικός τύπος χαρακτηρίζει συνήθως την ιρανική διαπραγματευτική ομάδα ως διαλυμένη, η αμερικανική πλευρά ήταν αυτή που ήταν η πιο δύσκολη να αποκρυπτογραφηθεί, καθώς ο Τραμπ κατά καιρούς διέκοπτε τις συνομιλίες με ρητές απειλές θανάτου κατά των διαπραγματευτών ή υποσχόταν εκτεταμένη καταστροφή μη στρατιωτικών υποδομών στο Ιράν, αφού είχε συμφωνήσει στο μνημόνιο συνεννόησης να σταματήσει να εκτοξεύει τέτοιες απειλές.
Ακριβώς τη στιγμή που ξεκινούσαν οι συνομιλίες μεταξύ του Ιράν και του Βανς στη Λουκέρνη, ο Τραμπ φάνηκε να απειλεί τη ζωή των διαπραγματευτών του Ιράν, δηλώνοντας στο FOX News ότι εάν το Ιράν έκλεινε ξανά τα Στενά του Ορμούζ: «Δεν θα έχετε χώρα. Δεν θα καταφέρετε καν να επιστρέψετε στην κ***χώρα σας». Σε απάντηση, η αντιπροσωπεία του Ιράν αποχώρησε από τις συνομιλίες.
«Οι [δηλώσεις] του Τραμπ κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων του Βανς με την ιρανική αντιπροσωπεία στο Πακιστάν και την Ελβετία είχαν ξεκάθαρο στόχο να υπονομεύσουν τη θέση του Βανς στις συνομιλίες», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος. «Στην πράξη, κατέληξε να εξασθενήσει και τη θέση του έναντι των μεσολαβητών».
Η προτίμηση των μεσολαβητών στον Βανς
Οι Ιρανοί αποφάσισαν να επιδιώκουν έναν άμεσο δίαυλο επικοινωνίας με τον Βανς μετά την υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης (MOU), εν μέρει πεισμένοι από τους μεσολαβητές ότι ο αντιπρόεδρος είχε γνήσιο ενδιαφέρον για την επίτευξη μιας διαρκούς συμφωνίας και ότι εκπροσωπούσε τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο Τραμπ, είπαν οι μεσολαβητές στο Ιράν, φαινόταν να καθοδηγείται κυρίως από τα καθημερινά του συναισθήματα σχετικά με το πώς ο πόλεμος ή η κατάπαυση του πυρός αντανακλούσαν στην εικόνα του. Το Ιράν γνωρίζει την πολιτική πραγματικότητα ότι ο Βανς διεκδικεί το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων για να διαδεχθεί τον Τραμπ, κάτι που του δίνει μεγαλύτερο κίνητρο να καταλήξει σε μια βιώσιμη λύση.
«Οι μεσολαβητές υποστηρίζουν σταθερά ότι οι προσωπικές προτιμήσεις του Προέδρου Τραμπ και οι διασπαστικές του παρεμβάσεις στην ειρηνευτική διαδικασία είναι ενέργειες που υπονομεύουν τις ειρηνευτικές προσπάθειες», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος. «Οι μεσολαβητές κάνουν διάκριση μεταξύ της εκπροσώπησης του Βανς και των θέσεων του ίδιου του Τραμπ. Λένε ότι ο Τραμπ προσωπικά έχει συμφέρον να διατηρήσει την εικόνα του πολέμου, ενώ το αμερικανικό κατεστημένο, που εκπροσωπείται από τον Βανς, θέλει να φέρει τον πόλεμο σε ένα τέλος».
Ο Ρόμπερτ Μάλεϊ (Robert Malley), πρώην αξιωματούχος για τη Μέση Ανατολή επί προεδρίας τόσο του Μπαράκ Ομπάμα όσο και του Τζο Μπάιντεν, ο οποίος ήταν επίσης κορυφαίος διαπραγματευτής των ΗΠΑ για την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν το 2015, δήλωσε ότι είναι στρατηγικά ορθό για τους Ιρανούς να εργαστούν για τη δημιουργία άμεσης επικοινωνίας με τον Βανς, αλλά ένας τέτοιος δίαυλος έχει περιορισμένη σημασία.
«Ο Βανς μπορεί να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ, αλλά αυτό ελάχιστα τον καθιστά καθοριστικό», δήλωσε ο Μάλεϊ στο Drop Site. «Αν ο σημερινός Πρόεδρος Τραμπ δεν μπορεί να μιλήσει για τον αυριανό, τότε πώς θα μπορούσε ο Τζέι Ντι Βανς;»
Ωστόσο, είπε, δεν βλάπτει να προσπαθήσουν.
«Βγάζει απόλυτο νόημα για τους Ιρανούς να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν έναν ξεχωριστό δίαυλο με τον Αντιπρόεδρο Βανς: Είναι ο πιο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος που έχει συναντηθεί ποτέ με εκπροσώπους της Ισλαμικής Δημοκρατίας· είναι γνωστό ότι ήταν σκεπτικός απέναντι στον πόλεμο· μια διπλωματική επιτυχία με την Τεχεράνη θα ενίσχυε την πολιτική του θέση· και είναι πολύ πιο αξιόπιστος από οποιαδήποτε από τις διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις — δηλαδή τους Κούσνερ και Γουίτκοφ», είπε. «Όσο κι αν προσπαθήσει ο αντιπρόεδρος να πείσει τους Ιρανούς ότι ο λόγος του μετράει περισσότερο από το τελευταίο ξέσπασμα του προέδρου, πιθανότατα θα ήταν σοφότερο να ποντάρουν στο ξέσπασμα παρά στον λόγο του».
Αβέβαιο μέλλον
Το μέλλον οποιασδήποτε συμφωνίας μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ είναι εξαιρετικά αβέβαιο. Ο Τραμπ ενημέρωσε επίσημα το Κογκρέσο στις 10 Ιουλίου ότι οι ΗΠΑ διεξάγουν επίσημα πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν και κήρυξε δημόσια την κατάπαυση του πυρός νεκρή. Άφησε επίσης να εννοηθεί ότι οι διπλωματικές συνομιλίες θα συνεχιστούν. Την Τρίτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι μετά τις νέες επιθέσεις των ΗΠΑ δεν θα έμενε «κανένας» στο Ιράν.
Από τη σκοπιά του Ιράν, πρόκειται για ένα γνώριμο μοτίβο όπου οι ΗΠΑ κατασκευάζουν μια οφθαλμαπάτη διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις επιθέσεις.
«Υπό τις παρούσες συνθήκες, η αμερικανική πλευρά πρέπει να επανεκτιμήσει την κατανόησή της για την κατάσταση στο πεδίο. Φαίνονται αποφασισμένοι να δοκιμάσουν τις πιθανότητές τους να χρησιμοποιήσουν βία σε σχέση με τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος. «Η δική μας άποψη είναι ότι μόλις αποτύχουν ξανά στα Στενά του Ορμούζ, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αλλά μέχρι τότε, οι διαπραγματεύσεις σίγουρα δεν θα είναι τόσο απλές γι’ αυτούς όσο ήταν κάποτε».
dropsitenews.com
