Πολλοί από τους διαδηλωτές που έκαναν πορεία στους δρόμους των Τιράνων χθες το βράδυ διαδήλωναν για 46 συνεχόμενες ημέρες. Για περισσότερες από έξι εβδομάδες, κάθε βράδυ συναντιούνται στην πλατεία Σκεντέρμπεη στο κέντρο της αλβανικής πρωτεύουσας και κάνουν πορεία προς το γραφείο του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, όπου εκφωνούνται ομιλίες που απαιτούν αλλαγή κυβέρνησης, προτού το πλήθος, ειρηνικά αλλά αποφασιστικά, περπατήσει στους δρόμους της πόλης ζητώντας «Shqipëri e re» (μια νέα Αλβανία).
Είναι κουραστικό, συχνά έχει πολλή ζέστη, και υπάρχει ένα αίσθημα απογοήτευσης μεταξύ των διαδηλωτών επειδή οι ηγέτες της Αλβανίας αρνούνται να ακούσουν τα αιτήματά τους – μαζί με τον φόβο ότι τα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης χάνουν το ενδιαφέρον τους όσο περνούν οι μέρες.
Έτσι, το να ακούν μια παγκόσμια σούπερ σταρ όπως η Dua Lipa να προσφέρει την υποστήριξή της στον αγώνα τους γίνεται δεκτό με ανακούφιση και ικανοποίηση από τους ακτιβιστές.
Μιλώντας στο podcast της Service95 Book Club, η τραγουδίστρια είπε ότι θεωρεί εμπνευστικό να βλέπει πόσο πολύ νοιάζονται πραγματικά οι άνθρωποι βγαίνοντας στους δρόμους κάθε βράδυ.
Η ίδια πρόσθεσε:
«Αυτό που πραγματικά βρίσκω ανησυχητικό είναι η αρχή ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε απλώς να αλλάξει τον νόμο για να αφαιρέσει την περιβαλλοντική προστασία χωρίς κανενός είδους δημόσια διαβούλευση».
Γράφοντας στο CNA, ένα αλβανικό ειδησεογραφικό μέσο που φέρει το σλόγκαν «χωρίς λογοκρισία», ο ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μπεσίμ Ντρεγκόνι (Besim Ndregjoni) είναι εμφατικός στους επαίνους του για την Dua Lipa, περιγράφοντάς την ως «μια αντάξια υπερασπίστρια της ελευθερίας» με «εθνικό όραμα» και «πολιτισμική προνοητικότητα».
Ο ίδιος προσθέτει:
«Σε ευχαριστούμε Dua Lipa για τη συνεισφορά σου στην ελευθερία των Αλβανών που είναι όμηροι του κομμουνισμού του Έντι Ράμα. Η αφρόκρεμα των Αλβανών διανοουμένων, ακαδημαϊκών και καθηγητών, που μεταδίδουν γνώση στα πανεπιστήμια του δημοκρατικού κόσμου, έχουν ενταχθεί στη νέα Αλβανία!»
Ο Αλεξάντερ Τράιτσε (Aleksandër Trajçe), εκτελεστικός διευθυντής της Οργάνωσης για την Προστασία και τη Διατήρηση του Φυσικού Περιβάλλοντος στην Αλβανία (PPNEA), περιγράφει τα σχόλια της Dua Lipa ως «μια ανάσα φρέσκου αέρα».
Ο ίδιος λέει:
«Η φωνή της φτάνει σε εκατομμύρια, και για πολλούς νεαρούς Αλβανούς αποτελεί πρότυπο. Το να βλέπει κανείς κάποιον του δικού της βεληνεκούς να μιλά ανοιχτά για την έλλειψη διαφάνειας γύρω από αυτό το έργο έχει δώσει στους ανθρώπους νέα ελπίδα και αποφασιστικότητα. Επέλεξε να σταθεί στο πλευρό της φύσης, της διαφάνειας και του δημόσιου συμφέροντος, και πιστεύω ότι η ιστορία θα το θυμάται αυτό».
Ο Γκερ Εμέρι (Ger Emeri) είναι αρχισυντάκτης του Amfora.al Media, ενός μη κερδοσκοπικού τοπικού ειδησεογραφικού μέσου με έδρα την αλβανική πόλη του Δυρραχίου. Λέει ότι τα σχόλια της Dua Lipa θα ήταν «αναμφίβολα άβολα» για τον κ. Ράμα, ο οποίος έχει συναντηθεί με την τραγουδίστρια αρκετές φορές για να προωθήσει τη δική του εικόνα και το διεθνές προφίλ της Αλβανίας.
Ο ίδιος προσθέτει:
«Οι διαδηλώσεις έχουν ήδη ξεπεράσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ συνεχούς κοινωνικής κινητοποίησης στην Αλβανία. Παρά τη δημιουργικότητα και τον ειρηνικό τους χαρακτήρα, οι διαδηλωτές αντιμετωπίζουν καθημερινές επιθέσεις, χλευασμό και προσπάθειες απονομιμοποίησής τους από τον Πρωθυπουργό Ράμα, μέλη του Σοσιαλιστικού Κόμματος και ανώτερους δημόσιους αξιωματούχους.
Το γεγονός ότι μία από τις κεντρικές ανησυχίες του κινήματος διαμαρτυρίας – η έλλειψη διαφάνειας και η αφαίρεση του καθεστώτος προστασίας από περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές χωρίς ουσιαστική δημόσια διαβούλευση – επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης της Dua Lipa, δίνει μεγαλύτερη ορατότητα στο κίνημα και βοηθά να διασφαλιστεί ότι οι ανησυχίες των πολιτών θα ακουστούν διεθνώς».
Η ακτιβίστρια Μπόρα Μέμα (Bora Mema), μέλος του αριστερού πολιτικού κόμματος Levizja Bashke (Κίνημα Μαζί), συμφωνεί ότι το γεγονός ότι η Dua Lipa μιλάει ανοιχτά κατά της κυβέρνησης, αφού πολιτικοί όπως ο κ. Ράμα και ο δήμαρχος των Τιράνων Εριόν Βελιάι (Erion Veliaj – επί του παρόντος στη φυλακή με προσωρινή κράτηση για κατηγορίες διαφθοράς και ξεπλύματος βρώμικου χρήματος) την είχαν χρησιμοποιήσει προηγουμένως για να προωθήσουν τη χώρα, αποτελεί θετική εξέλιξη για το κίνημα.
Διαφορετικές οπτικές γωνίες και επιφυλάξεις
Άλλοι ήταν πιο συγκρατημένοι στην αντίδρασή τους. Όπως πολλοί ακτιβιστές, ο Γκρίγκορ Μάλο (Grigor Malo) περίμενε από την Dua Lipa, η οποία έχει Κοσοβάρους Αλβανούς γονείς και μιλά με θέρμη για την καταγωγή της, να σχολιάσει τις διαδηλώσεις τις τελευταίες εβδομάδες.
Ο ίδιος λέει:
«Δεν θέλω να είμαι σκληρός μαζί της, και η υποστήριξή της είναι υπερβολικά ευπρόσδεκτη, αλλά τα σχόλια ήρθαν λίγο αργά».
Ο κ. Μάλο επισημαίνει ότι η Dua Lipa έσπευσε να καταδικάσει τις ενέργειες στην Παλαιστίνη, αλλά της πήρε έξι εβδομάδες για να σχολιάσει τα γεγονότα στην Αλβανία.
Οι νυχτερινές διαδηλώσεις στα Τίρανα πυροδοτήθηκαν από τα σχέδια της Ιβάνκα Τραμπ (Ivanka Trump) και του Τζάρεντ Κούσνερ (Jared Kushner) να χτίσουν πολυτελή θέρετρα σε προστατευόμενες εκτάσεις στη χερσόνησο Ζβέρνετς (Zvernec) και στο νησί Σαζάν (Sazan) στις ακτές της Αδριατικής, αλλά έκτοτε έχουν διογκωθεί σε αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες που απαιτούν την παραίτηση του κ. Ράμα και τον τερματισμό της διαφθοράς. Οι διαδηλώσεις αυτές, που ονομάστηκαν «επανάσταση των φλαμίνγκο» από τα ροζ παρυδάτια πουλιά που ζουν στις απειλούμενες προστατευόμενες περιοχές, έχουν φέρει δεκάδες χιλιάδες Αλβανούς στους δρόμους από τα τέλη Μαΐου.
Μια άκρως αμφιλεγόμενη συναυλία του Κάνιε Γουέστ (Kanye West) που πραγματοποιήθηκε στα Τίρανα το περασμένο Σάββατο 11 Ιουλίου πρόσθεσε στην απογοήτευση των ακτιβιστών, με τους διαδηλωτές να επικρίνουν την κυβέρνηση επειδή υποδέχθηκε έναν τραγουδιστή που έχει αποκλειστεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τα νεοναζιστικά και αντισημιτικά του ξεσπάσματα, και επειδή αποδέσμευσε εκτάκτως 4 εκατομμύρια ευρώ για να σώσει τη συναυλία όταν δεν πουλήθηκαν αρκετά εισιτήρια.
Σε ανάρτησή του στο Facebook, ο κ. Ράμα υπερασπίστηκε τη δαπάνη ως «επένδυση» που θα παρείχε «παγκόσμιο μάρκετινγκ» για την Αλβανία.
Ο Αρτάν Κατσάνι (Artan Kacani) είναι επίσης επιφυλακτικός στους επαίνους του για την Dua Lipa, επισημαίνοντας ότι όταν η τραγουδίστρια ταξιδεύει στις αλβανικές ακτές διαμένει σε πολυτελή καταλύματα. Η Dua Lipa έχει αναρτήσει φωτογραφίες που πιστεύεται ότι είναι από το Kep Merli, ένα αποκλειστικό, εξαιρετικά πολυτελές θέρετρο στο Εξαμίλι (Ksamil) στα νοτιοδυτικά της χώρας.
Όπως οι περισσότεροι ακτιβιστές που μίλησαν στον The Independent, ο κ. Κατσάνι πιστεύει ότι ο τουρισμός είναι καλό πράγμα για την Αλβανία και καλωσορίζουν ενεργά τους διεθνείς επισκέπτες, αλλά προτρέπει τους τουρίστες να σκέφτονται προσεκτικά πού επιλέγουν να μείνουν και να ξοδέψουν τα χρήματά τους.
Ο κ. Κατσάνι, πολεοδόμος από το Δυρράχιο, προειδοποιεί ότι τα πολυτελή θέρετρα χτίζονται σε βάρος μικρότερων οικογενειακών ξενοδοχείων και εστιατορίων, τα οποία έχουν απομακρυνθεί για να ανοίξει ο δρόμος για τις μεγαλύτερες αναπτύξεις.
Αλλά αντί να είναι «πολύ αργά», ο κ. Εμίρι (Mr. Emiri) υποστηρίζει ότι τα σχόλια της Dua Lipa έρχονται στην πραγματικότητα σε μια κρίσιμη στιγμή για τις διαδηλώσεις.
«Πιστεύω ότι η παρέμβασή της έρχεται σε μια σημαντική στιγμή», λέει. «Η αλβανική κυβέρνηση έχει εντείνει τις προσπάθειες να δυσφημίσει μεμονωμένους διαδηλωτές και να υπονομεύσει το κίνημα. Δηλώσεις όπως αυτή της Dua Lipa επιβεβαιώνουν ότι οι βασικές ανησυχίες των διαδηλευτών – ιδιαίτερα οι αλλαγές στα όρια των προστατευόμενων περιοχών χωρίς ουσιαστική δημόσια διαβούλευση και αντίθετα με τις συστάσεις των περιβαλλοντικών εμπειρογνωμόνων – είναι νόμιμες και βασίζονται σε πραγματικά περιστατικά».
