Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή «δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβεί», τόνισε σήμερα ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας Γουάνγκ Γι.
«Η Μέση Ανατολή έχει παραδοθεί στις φλόγες. Αυτός είναι ένας πόλεμος που δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβεί. Είναι ένας πόλεμος που δεν ωφελεί κανέναν», είπε ο κινέζος υπουργός Εξωτερικών σε συνέντευξη Τύπου στο Πεκίνο. «Ο νόμος της ζούγκλας δεν πρέπει να επιστρέψει και να επικρατήσει στον κόσμο», συμπλήρωσε.
BREAKING: Chinese FM Wang Yi has said that the ongoing US-Israeli military offensive against Iran should “never have happened” and called for an “immediate” end to hostilities as well as a return to the negotiating table.
Ο ΥΠΕΞ της Κίνας δήλωσε επίσης ότι η χώρα του και οι ΗΠΑ πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες προκειμένου να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, ενόψει της αναμενόμενης επίσκεψης του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο τον Απρίλιο. Παρότι δεν επιβεβαίωσε την επίσκεψη Τραμπ, ο Γουάνγκ Γι είπε πως το 2026 είναι μια «σημαντική χρονιά» για τις σινοαμερικανικές σχέσεις.
Παράλληλα, o επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας υπογράμμισε πως οι σχέσεις του Πεκίνου με τη Μόσχα είναι ακλόνητες.
Τη διαβεβαίωση ότι «δεν υφίσταται συμμετοχή ή εμπλοκή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Ιστορικά η Ελλάδα μετέχει σε ειρηνευτικές αποστολές» δίνει ο Νίκος Δένδιας, μιλώντας στο Βήμα της Κυριακής.
Στη συνέντευξή του, ο υπουργός Άμυνας, απαντά και στις ανησυχίες (ή και επικρίσεις) που εκφράζονται σχετικά με το ενδεχόμενο η αποστολή φρεγατών στην Κύπρο να αποτελεί εμπλοκή στις πολεμικές επιχειρήσεις. Αναφέρει χαρακτηριστικά:
«Θα ήταν ιστορικά και εθνικά ασυγχώρητο σε μια τόσο δύσκολη συγκυρία, η Ελλάδα να γυρίσει την πλάτη στην Κύπρο. Όταν λέμε δίπλα στην Κύπρο, οφείλουμε να το εννοούμε και να μην αναλωνόμαστε σε ευχολόγια. Η ταχεία και έμπρακτη αμυντική στήριξη προς την Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί εθνική υποχρέωση. Με τις ενέργειές μας αποδείξαμε στην πράξη ότι η Κύπρος δεν “κείται μακράν”. Η Κύπρος κείται πλησίον. Η αποστολή των τεσσάρων μαχητικών F-16 και της πιο σύγχρονης φρεγάτας του Πολεμικού μας Ναυτικού, του “Κίμωνα”, καθώς και της δεύτερης φρεγάτας “Ψαρά”, η οποία φέρει και το σύστημα “Κένταυρος”, αποσκοπεί αποκλειστικά και μόνο στην προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Υψώνουμε ασπίδα προστασίας πάνω από την Κύπρο, η οποία μπορεί πλέον να αισθάνεται ασφαλής. Δεσμεύομαι ότι η Ελλάδα θα βρίσκεται σταθερά στο πλευρό της Κυπριακής Δημοκρατίας και των νόμιμων κατοίκων της καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης, συντρέχοντας με κάθε διαθέσιμο μέσο στην άμυνά της και στην ασφάλεια των κατοίκων της. Στη δε κριτική της αντιπολίτευσης, απαντώ με το δημόσιο “ευχαριστώ” προς την Ελλάδα που εκφράστηκε, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μου στην Κυπριακή Δημοκρατία, από τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και τον ομόλογό μου Βασίλη Πάλμα. Μάλιστα, η άμεση κινητοποίηση της Ελλάδας λειτούργησε καταλυτικά για την ενεργοποίηση των ανακλαστικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με μια σειρά χωρών να ακολουθούν τη χώρα μας στην αποστολή δυνάμεων για την προστασία της Κύπρου. Η ελληνική πρωτοβουλία αναδεικνύει τη σημασία της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Θέλω με την ευκαιρία να συγχαρώ το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων που μπόρεσε, σε ελάχιστες ώρες, να ετοιμάσει την αποστολή στήριξης της Κύπρου.
Ελάχιστοι στρατοί στον πλανήτη θα μπορούσαν σε ελάχιστες ώρες να οργανώσουν παρόμοια επιχείρηση. Τα αεροπλάνα και τα πλοία να μετεγκατασταθούν σε λίγες ώρες».
credit: AP
Πώς έγινε το αίτημα από τη Λευκωσία
Στην ερώτηση αν η απόφαση να σταλούν μονάδες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Κύπρο προέκυψε κατόπιν αιτήματος της Λευκωσίας ή ήταν πρωτοβουλία της Αθήνας, σημείωσε:
«Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η κρίση στην περιοχή, βρίσκομαι σε ανοικτή γραμμή με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και σε διαρκή επικοινωνία και στενό συντονισμό με τον υπουργό Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, τον Βασίλη Πάλμα.
Μετά τις προκλήσεις επιθέσεις με drones στο Ακρωτήρι, κατόπιν αιτήματος του υπουργού Βασίλη Πάλμα, ανταποκρίθηκα θετικά, χωρίς δεύτερη σκέψη, για την αποστολή αμυντικής αεροναυτικής δύναμης στην Κύπρο. Στη συνέχεια, έπειτα από επικοινωνία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και σχετική απόφαση του ΚΥΣΕΑ, ανακοίνωσα την αποστολή των μαχητικών αεροσκαφών και των φρεγατών.
Μάλιστα, η λειτουργία των ελληνικών δυνάμεων γίνεται σε στενή συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, με στόχο την πλήρη προστασία των πολιτών και την αποτροπή κάθε αποσταθεροποιητικής ενέργειας».
Δεν κινδυνεύει η Σούδα
Ο Νίκος Δένδιας διαβεβαιώνει ότι η Σούδα και άλλες κρίσιμες υποδομές στη χώρα δεν κινδυνεύουν από τρομοκρατικέ επιθέσεις, ή στην περίπτωση που γίνουν στόχος.
«Η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα ζητήματα αυτά με απόλυτη σοβαρότητα και με υψηλό επίπεδο ετοιμότητας» σημειώνει και προσθέτει: «Σε ό,τι αφορά την προστασία κρίσιμων υποδομών, έχουν ληφθεί κατά το δυνατόν όλα τα αναγκαία μέτρα, σε πλήρη συντονισμό με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και τις αρμόδιες υπηρεσίες ασφαλείας. Η Σούδα όπως και άλλες κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές της χώρας μας είναι προστατευμένες από ενδεχόμενα χτυπήματα από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Άλλωστε, η Ελλάδα βρίσκεται στα απώτατα όρια της εμβέλειας των ιρανικών όπλων. Παράλληλα, έχουμε φροντίσει να υπάρχει και στην Κάρπαθο αντιαεροπορική πυροβολαρχία, ενώ υπάρχουν ελληνικά πλοία τα οποία έχουν δυνατότητες αντιαεροπορικής άμυνας στην ευρύτερη περιοχή. Επίσης, έχουμε αποφασίσει να παράσχουμε βοήθεια και αντιβαλλιστική κάλυψη στη φίλη Βουλγαρίαέπειτα από αίτημά της».
Ένας νέος σταθμός του Μετρό, με το όνομα «Αγία Παρθένος Μαρία» («Maryam-e-Moqaddas», αλλιώς «Holy Virgin Mary» στα αγγλικά), πρόκειται να ανοίξει στο κέντρο της Τεχεράνης, στο Ιράν, σηματοδοτώντας μια σημαντική προσθήκη στη Γραμμή 6 της πόλης μετά από σχεδόν μια δεκαετία εργασιών.
Ο εν λόγω σταθμός του Μετρό βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Ostad Nejatollahi και Karimkhan Zand, κοντά στον Αρμενικό Καθεδρικό Ναό και εξυπηρετεί μια από τις πιο πολυσύχναστες περιοχές της ιρανικής πρωτεύουσας.
Το όνομα επιλέχθηκε σε αναγνώριση της χριστιανικής κοινότητας της Τεχεράνης και του σεβαστού καθεστώτος της Παναγίας, τόσο στο Χριστιανισμό, όσο και στο Ισλάμ. Ο Δήμος της Τεχεράνης πρότεινε το όνομα, το οποίο στη συνέχεια εγκρίθηκε από τις αρμόδιες αρχές. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η απόφαση αντανακλά την αναγνώριση της πολιτιστικής και θρησκευτικής πολυμορφίας της πρωτεύουσας.
Το θρησκευτικό και πολιτισμικό πλαίσιο πίσω από το όνομα του σταθμού
Το Ιράν φιλοξενεί μία από τις παλαιότερες χριστιανικές κοινότητες στη Μέση Ανατολή, με αρμενικές και ασσυριακές εκκλησίες που δραστηριοποιούνται εδώ και αιώνες. Αν και οι χριστιανοί αποτελούν μια μικρή μειονότητα, αναγνωρίζονται επίσημα από το ιρανικό Σύνταγμα και ασκούν ελεύθερα τη θρησκεία τους.
Στο Ισλάμ, η Παναγία, γνωστή ως Μαριάμ, είναι ιδιαίτερα σεβαστή ως μητέρα του Ιησού, ο οποίος θεωρείται προφήτης στο Κοράνι. Θεωρείται μία από τις πιο ενάρετες και τιμημένες γυναίκες στην ισλαμική παράδοση, με ένα ολόκληρο κεφάλαιο του Κορανίου να είναι αφιερωμένο σε αυτήν.
Η στρατηγική τοποθέτηση του σταθμού «Holy Virgin Mary»
Ο σταθμός, που βρίσκεται μεταξύ της πλατείας Haft-e Tir και της πλατείας Vali-Asr, κατέχει καίρια θέση στη Γραμμή 6.
Η θέση του, κατά μήκος της οδού Karimkhan, ενός πολιτιστικού και καλλιτεχνικού κέντρου, επηρέασε επίσης τον σχεδιασμό του. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Δήμου της Τεχεράνης, Abdolmotahhar Mohammadkhani, οι αρχιτέκτονες έδωσαν ιδιαίτερη προσοχή στην ενσωμάτωση του σταθμού στο αστικό τοπίο και στη διατήρηση της θέας προς το κοντινό πάρκο.
Η κατασκευή ξεκίνησε το 2015 και απαιτούσε εκτεταμένες υπόγειες εργασίες. Η εγκατάσταση φτάνει σε βάθος 34 μέτρων (111 πόδια) και καλύπτει περίπου 11.000 τετραγωνικά μέτρα (118.400 τετραγωνικά πόδια).
Ο Mohammadkhani είπε ότι το έργο περιελάμβανε την εκσκαφή περισσότερων από 102.000 κυβικών μέτρων (3,6 εκατομμύρια κυβικά πόδια) γης, τη χρήση 3.600 τόνων (7,9 εκατομμύρια λίβρες) οπλισμού και την έκχυση 27.000 κυβικών μέτρων (953.000 κυβικά πόδια) σκυροδέματος. Περίπου 6.000 τετραγωνικά μέτρα (64.600 τετραγωνικά πόδια) λιθοδομής προστέθηκαν σε όλη τη δομή για να πληρούνται τόσο τα πρότυπα ασφάλειας, όσο και τα πρότυπα αισθητικής.
Τα χαρακτηριστικά της εγκατάστασης
Ο σταθμός θα διαθέτει αρχικά μόνο μια είσοδο (βόρεια) και 12 κυλιόμενες σκάλες. Μια δεύτερη είσοδος θα κατασκευαστεί στην αρχή της οδού South Ostad Nejatollahi για καλύτερη προσβασιμότητα. Η εγκατάσταση έχει σχεδιαστεί για να καλύπτει τις ανάγκες των πολιτών που επισκέπτονται το κέντρο της Τεχεράνης.
Ο Mohammadkhani δήλωσε ότι η έναρξη λειτουργίας του σταθμού «Holy Virgin Mary» είναι κάτι περισσότερο από ένα ορόσημο της μηχανικής — στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, μειώνοντας την κυκλοφοριακή συμφόρηση, βελτιώνοντας τις μετακινήσεις και παρέχοντας ευκολότερη πρόσβαση σε πολιτιστικές και εμπορικές περιοχές.
Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης, οι κάτοικοι και οι φορείς της Ρόκκας και της Κεράς αποχαιρέτησαν σήμερα την Ασπασία Παπαδοπεράκη, μια από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής γλυπτικής. Η απώλεια της καλλιτέχνιδας, που συνέδεσε άρρηκτα τη ζωή και το έργο της με τα χωριά της Κισσάμου, αφήνει πίσω της μια πλούσια πολιτιστική παρακαταθήκη και μια σχέση αμοιβαιότητας που υπερέβη τα όρια της καλλιτεχνικής δημιουργίας, αγγίζοντας την ουσία της ανθρώπινης επαφής.
Σε σχετικό κείμενο που αναρτήθηκε στη σελίδα των Γιορτών Ρόκκας αναφέρονται τα εξής:
Σήμερα η Ρόκκα και η Κερά αποχαιρέτησαν την Ασπασία Παπαδοπεράκη
Για τις Γιορτές Ρόκκας η Ασπασία δεν ήταν μόνο μια σπουδαία γλύπτρια. Ήταν ένας άνθρωπος που αγάπησε τον τόπο μας και που ο τόπος μας αγάπησε. Για πολλά χρόνια στάθηκε δίπλα στις Γιορτές, με ενδιαφέρον, γενναιοδωρία και ουσιαστική παρουσία, ένας σταθερός συνοδοιπόρος στην προσπάθεια να αναδειχθεί η τέχνη και ο πολιτισμός μέσα από τα δύο χωριά μας.
Με το δημιουργικό της βλέμμα συνέβαλε στη διαμόρφωση της ταυτότητας των Γιορτών Ρόκκας. Δικό της έργο είναι το μετάλλιο των Γιορτών, ένα έργο που από τότε συνοδεύει κάθε χρόνο τη μνήμη και την ιστορία αυτού του θεσμού και φέρει το καλλιτεχνικό της αποτύπωμα.
Τα τελευταία περίπου δέκα χρόνια οργάνωσε και ενέπνευσε τη Σχολή Λιθοξόων, μια δράση που έφερε νέους ανθρώπους κοντά στην τέχνη της πέτρας. Με υπομονή και αγάπη μετέδιδε τη γνώση της, δείχνοντας πως η πέτρα δεν είναι μόνο υλικό αλλά μνήμη, παράδοση και δημιουργία.
Το αποτύπωμά της υπάρχει και στην Κερά, μέσα από το γλυπτό της Αντωνούσας Καστανάκη που φιλοτέχνησε και το οποίο βρίσκεται στην πλατεία του χωριού. Ένα έργο που έχει πια γίνει μέρος της καθημερινής εικόνας και της μνήμης του τόπου. Τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού έγιναν στις 21 Αυγούστου 1988 από τη Μελίνα Μερκούρη, τότε Υπουργό Πολιτισμού, σε μια στιγμή που έμεινε χαραγμένη στην ιστορία του χωριού.
Πάνω απ’ όλα, όμως, η Ασπασία ήταν ένας άνθρωπος που συνδέθηκε βαθιά με τη Ρόκκα και την Κερά. Περπάτησε στα σοκάκια τους, γνώρισε τους ανθρώπους τους, μοιράστηκε στιγμές μαζί τους και έγινε μέρος της ζωής των χωριών μας.
Σήμερα, την ημέρα του τελευταίου αποχαιρετισμού, τη θυμόμαστε με συγκίνηση και ευγνωμοσύνη. Για όσα πρόσφερε στην τέχνη, για όσα άφησε στον τόπο μας, αλλά και για την παρουσία της ανάμεσά μας όλα αυτά τα χρόνια.
Καλό ταξίδι αγαπημένη μας Σωσω.
Η μνήμη σου και το έργο σου θα μείνουν εδώ, στη Ρόκκα και την Κερά, μέσα στις Γιορτές Ρόκκας και στις καρδιές των ανθρώπων που σε γνώρισαν.
Μια άγνωστη πτυχή της σύγχρονης ιστορίας της Κρήτης και μια δέσμευση που παρέμεινε εκκρεμής επί δεκαετίες, φέρνει στο φως η μαρτυρία του δημοσιογράφου Νίκου Αγγελάκη. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επίσκεψη της τότε Υπουργού Πολιτισμού, Μελίνας Μερκούρη, στο ιστορικό Θέρισο, και η δημόσια αναγγελία της για την αναστήλωση του Αγάλματος της Ελευθερίας — ενός μνημείου που παραμένει έως σήμερα κατακερματισμένο στο έδαφος, αποτελώντας μια «ανοιχτή πληγή» της περιόδου της δικτατορίας.
Η συνάντηση στο «Ξενία» και το ιστορικό βάρος της επετείου
Η ιστορική αναδρομή τοποθετείται στην παραμονή του εορτασμού της επετείου της Επανάστασης του Θερίσου. Η Μελίνα Μερκούρη, εκπροσωπώντας την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, είχε καταλύσει στο ξενοδοχείο «Ξενία», συνοδευόμενη από τον σύζυγό της και διεθνούς φήμης σκηνοθέτη, Ζυλ Ντασέν.
Σε μια κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον δημοσιογράφο Νίκο Αγγελάκη, η Υπουργός ενημερώθηκε διεξοδικά για την τύχη του Αγάλματος της Ελευθερίας. Το μνημείο, σύμβολο αγώνων, είχε γκρεμιστεί και κομματιαστεί κατά τη διάρκεια της Χούντας, και έκτοτε παρέμενε εγκαταλελειμμένο στο έδαφος. Η πληροφορία αυτή φέρεται να προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Μερκούρη, η οποία αντιλήφθηκε τη συμβολική σημασία της αποκατάστασής του, ειδικά σε έναν τόπο συνδεδεμένο με την ελευθερία και την επανάσταση.
Η ανακοίνωση της χρηματοδότησης από το βήμα του Θερίσου
Κατά τη διάρκεια της κεντρικής επετειακής εκδήλωσης στο Θέρισο, όπου η Μελίνα Μερκούρη ήταν η βασική ομιλήτρια, η δέσμευση απέκτησε επίσημο χαρακτήρα. Ενώπιον των παρισταμένων, η Υπουργός Πολιτισμού ανακοίνωσε τη διάθεση σημαντικής χρηματοδότησης προκειμένου να ξεκινήσουν άμεσα οι εργασίες αναστήλωσης του μνημείου.
Η αναγγελία αυτή χαιρετίστηκε τότε ως μια κίνηση αποκατάστασης της ιστορικής συνέχειας και απόδοσης τιμής στους δημοκρατικούς αγώνες. Η παρουσία της Μερκούρη, με το ειδικό βάρος που έφερε ως προσωπικότητα διεθνούς κύρους, προσέδιδε στην υπόσχεση μια αίσθηση βεβαιότητας για την υλοποίησή της.
Ένα ερώτημα που παραμένει αναπάντητο επί δεκαετίες
Παρά τις επίσημες διακηρύξεις και την ανακοίνωση των κονδυλίων, η αναστήλωση του Αγάλματος της Ελευθερίας δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Τα κομμάτια του αγάλματος παραμένουν έως σήμερα στο έδαφος, «καταγραμμένα» μόνο στη μνήμη όσων έζησαν εκείνη την εποχή.
Η μαρτυρία του κ. Αγγελάκη καταλήγει σε ένα καίριο ερώτημα που αφορά τη γραφειοκρατία, την πολιτική συνέχεια και την τύχη των δημόσιων δεσμεύσεων στην Ελλάδα. Γιατί, παρά τη διαπιστωμένη ανάγκη και την εξασφαλισμένη —σύμφωνα με τις τότε ανακοινώσεις— χρηματοδότηση, το έργο δεν προχώρησε; Η απάντηση σε αυτό το «γιατί» δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς στο παρόν.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε στο X ότι οι χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις στην περιοχή «δεν θα απολαύσουν την ειρήνη».
Είπε επίσης ότι η επίθεση κατά του εργοστασίου αφαλάτωσης του Qeshm, για την οποία ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε νωρίτερα τις ΗΠΑ, «πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη μιας από τις αεροπορικές βάσεις στις νότιες γειτονικές χώρες».
«Αυτό το κατάφωρο έγκλημα θα λάβει ανάλογη απάντηση. Οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή έχουν γίνει πλατφόρμες για επιχειρήσεις κατά του Ιράν», πρόσθεσε. «Η προέλευση κάθε επίθεσης είναι ο προορισμός της απάντησής μας», επεσήμανε.
The defense policies of the Islamic Republic of Iran are consistent, based on the guidelines of our martyred Imam.
As long as the presence of U.S. bases in the region continue, the countries will not enjoy peace.
Iranian officials and people are united on this principle.
Ο καθηγητής του Columbia University περιγράφει έναν κόσμο σε αποσύνθεση: εξάντληση ενεργειακών αποθεμάτων, κατάρρευση του ΟΗΕ, ευρωπαϊκή ηγεσία χωρίς ταυτότητα και αμερικανικός πρόεδρος με «τα χαρακτηριστικά μεγαλομανίας» — «Ο κόσμος βρίσκεται στην πιο επικίνδυνη κατάσταση που βρέθηκε ποτέ»
Εισερχόμενοι στη δεύτερη εβδομάδα του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, ο Τζέφρι Σακς — καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Columbia, πρώην σύμβουλος τριών Γενικών Γραμματέων του ΟΗΕ και μια από τις πλέον αναγνωρισμένες φωνές στη διεθνή πολιτική οικονομία — δεν χρησιμοποιεί διπλωματική γλώσσα: «Βρισκόμαστε πιθανότατα στις πρώτες ημέρες ενός Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου και το ερώτημα είναι αν θα περιοριστεί».
Σε εκτενή συνέντευξη, ο Σακς αναλύει μια κατάσταση πολλαπλών ταυτόχρονων κρίσεων: στρατιωτικής, ενεργειακής, θεσμικής και ηγετικής — τονίζοντας ότι η απουσία ελέγχου κλιμάκωσης, σε συνδυασμό με πυρηνικά οπλοστάσια, καθιστά τη σημερινή στιγμή μοναδικά επικίνδυνη στην ιστορία.
«Δεν υπάρχει στρατηγική — Υπάρχει σύγχυση»
Ο Σακς δεν πιστεύει ότι η αμερικανική πλευρά διαθέτει συνεκτική στρατηγική. Η λέξη «στρατηγική», σημειώνει, είναι υπερβολικά μεγάλη για αυτό που βλέπουμε. Αυτό που διακρίνει είναι «τεράστια σύγχυση»: σύγχυση σχετικά με τις προσδοκίες, τους πολεμικούς στόχους και την πραγματική κατάσταση στο πεδίο.
Η επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος, κατά τον ίδιο, δεν εξελίσσεται σύμφωνα με τα σχέδια. Η μοναδική δημόσια έκφραση της αμερικανικής πολιτικής, σημειώνει, είναι οι αναρτήσεις του Τραμπ στο Truth Social, τις οποίες χαρακτηρίζει ανοιχτά «παραληρήματα».
Ο πόλεμος, προσθέτει, δεν περιορίζεται στο Ιράν. Οι ΗΠΑ οπλίζουν Κούρδους μαχητές ως πληρεξούσιους, υπάρχουν πλήγματα σε πολλές χώρες, ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, η σύγκρουση Πακιστάν-Αφγανιστάν πιθανώς συνδέεται, ιρανικό ναυτικό σκάφος βυθίστηκε ανοιχτά της Ινδίας, και ο Τραμπ σηματοδοτεί ότι οι ΗΠΑ θα «πάρουν» την Κούβα. Η σύγκρουση είναι ήδη παγκόσμια, κατά τον Σακς.
Ενεργειακή κρίση: «Δεν έχει ακόμα αποτιμηθεί»
Ο Σακς προειδοποιεί ότι η καταστροφή ενεργειακών υποδομών στη Μέση Ανατολή οδηγεί σε παγκόσμια ενεργειακή κρίση «εξαιρετικά σοβαρή», η οποία δεν έχει ακόμα αποτυπωθεί στις αγορές. Η αμερικανική στρατηγική φαίνεται να αποσκοπεί στον έλεγχο των παγκόσμιων αγορών ενέργειας — κόβοντας τις προμήθειες πετρελαίου από Βενεζουέλα, Ρωσία και Ιράν προς την Κίνα.
Αλλά οι ενεργειακές εγκαταστάσεις καταστρέφονται «κάθε ώρα», σημειώνει, και αυτό θα πλήξει ιδιαίτερα την Ευρώπη και τις ασιατικές χώρες, ενώ πιθανότατα θα σημάνει και επέκταση του πολέμου.
«Ο ΟΗΕ πεθαίνει — Και η Ευρώπη είναι συνένοχη»
Ένα σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφορά την κατάρρευση του πολυμερούς συστήματος. Ο Σακς υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση Τραμπ «περιφρονεί τον ΟΗΕ και σκοπεύει να τον εξοντώσει». Νωρίτερα φέτος, οι ΗΠΑ αποχώρησαν από πάνω από 30 υπηρεσίες του ΟΗΕ, αποκήρυξαν θεμελιώδεις συνθήκες, τερμάτισαν τις συμφωνίες πυρηνικού αφοπλισμού και δεν πληρώνουν τις εισφορές τους.
Ο Σακς αναφέρει ότι η ομάδα του υπολογίζει ετησίως έναν δείκτη πολυμερούς ευθυγράμμισης με τον ΟΗΕ: οι ΗΠΑ, ακόμα και πριν από αυτόν τον πόλεμο, ήταν «μακράν, χωρίς καμία αμφιβολία, το λιγότερο ευθυγραμμισμένο κράτος» από τα 193 μέλη — ψηφίζοντας σταθερά σε μικρές μειοψηφίες μαζί με Ισραήλ και Παραγουάη.
Η Ευρώπη, κατά τον Σακς, είναι «πλήρως συνένοχη». Περιγράφει τη σκηνή στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μετά τα χτυπήματα σε Ιράν: Ευρωπαίοι πρεσβευτές, ο ένας μετά τον άλλον, επιτέθηκαν στο Ιράν χωρίς καν να αναφέρουν ότι ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν ξεκινήσει τις επιθέσεις. Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι για τη Δανέζα πρέσβειρα, σημειώνοντας ότι η Δανία — μια χώρα που πιθανότατα θα αντιμετωπίσει τον ίδιο τον Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας — δεν φάνηκε να κατανοεί ότι το διεθνές δίκαιο μπορεί κάποια μέρα να χρειαστεί.
Γερμανία: «Η χειρότερη ηγεσία εδώ και γενιές»
Ο Σακς ασκεί σκληρή κριτική στη γερμανική ηγεσία. Θυμίζει Γερμανούς καγκελάριους που γνώρισε προσωπικά — Μπραντ, Σμιτ, Κολ, Σρέντερ, Μέρκελ — «προσωπικότητες, αξιοπρεπείς, που κατανοούσαν τα γερμανικά συμφέροντα αλλά και την ιδέα της Ευρώπης ως σχέδιο ειρήνης». Ο Σολτς ήταν κατά τον ίδιο «ο πιο αδύναμος καγκελάριος, πλήρης ανυπαρξία». Τον Μερτς χαρακτηρίζει «αγνοεί τη σύγχρονη ιστορία, είναι επιθετικός, δουλοπρεπής προς τις ΗΠΑ και πολεμοχαρής».
Η πρώτη πράξη του Μερτς ως καγκελαρίου, κατά τον Σακς, θα έπρεπε να είναι να σηκώσει το τηλέφωνο και να καλέσει τον Πούτιν — να ξεκινήσει συζήτηση για τη ζωτική σχέση Γερμανίας-Ρωσίας, για αποτροπή καταστροφής και ανοικοδόμηση συλλογικής ασφάλειας. «Δεν κούνησε ούτε δάχτυλο. Δεν του πέρασε καν από το μυαλό ότι αυτή είναι η δουλειά του», σημειώνει.
CIA, αλλαγή καθεστώτων και η «αυτοκρατορία»
Ο Σακς τοποθετεί τη συμπεριφορά Τραμπ σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο. Η CIA, υποστηρίζει, καθορίζει την αμερικανική εξωτερική πολιτική εδώ και δεκαετίες, λειτουργώντας ως «εκτός λογαριασμών στρατιωτική δύναμη». Η πρακτική επιλογής ηγετών άλλων χωρών δεν είναι καινούργια — το 1953 η CIA εγκατέστησε αστυνομικό κράτος στο Ιράν ανατρέποντας δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση, στηρίζοντάς το μέχρι την επανάσταση του 1979. Ο Ομπάμα αποφάσισε ποιος θα ηγηθεί στη Συρία και τη Λιβύη, η Βικτόρια Νούλαντ επέλεξε τον ηγέτη της Ουκρανίας σε τηλεφωνική συνομιλία που υποκλάπη. Ο Τραμπ, κατά τον Σακς, λέει δημοσίως αυτό που ήταν πάντα αμερικανική πρακτική.
Ο καθηγητής παραλληλίζει τις ΗΠΑ με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: η Δημοκρατία μετατράπηκε σε αυτοκρατορία χωρίς κανείς να το αντιληφθεί ακαριαία — η Σύγκλητος εξακολουθούσε να υπάρχει, οι θεσμοί φαινόταν ανέπαφοι. Εκτιμά ότι η αμερικανική δημοκρατία ενδεχομένως τερματίστηκε ουσιαστικά με τη δολοφονία Κένεντι τον Νοέμβριο του 1963 — μετά την οποία κανένας πρόεδρος δεν αμφισβήτησε σοβαρά το κράτος ασφαλείας.
«Ο πιο επικίνδυνος κόσμος που υπήρξε ποτέ»
Ο Σακς εκφράζει την πεποίθηση ότι Ρωσία και Κίνα υποστηρίζουν στρατηγικά το Ιράν — «θα εκπλαγώ απολύτως αν δεν το κάνουν», λέει — καθώς η αμερικανική πολιτική αποσκοπεί ρητά στον αποκλεισμό της Κίνας από ενεργειακές πηγές: βενεζουελανικό, ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο.
Η «ψευδαίσθηση ελέγχου κλιμάκωσης», προειδοποιεί, είναι αυτό που μπορεί να οδηγήσει σε Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ποτέ πριν στην πυρηνική εποχή, σημειώνει, δεν υπήρξε τέτοιος συνδυασμός: θεσμική αμερικανική μεγαλομανία, προσωπική «ψυχοπάθεια» ηγέτη, ευρωπαϊκή υποτέλεια, κατάρρευση πολυμερών θεσμών και ταυτόχρονοι πόλεμοι σε πολλαπλά μέτωπα.
«Ο κόσμος βρίσκεται στην πιο επικίνδυνη κατάσταση που βρέθηκε ποτέ», καταλήγει ο Σακς. «Και κανείς δεν έχει τη σύνεση να πει στον Αυτοκράτορα Ντόναλντ ότι αυτό δεν είναι καλή ιδέα».
Σκηνές χάους εκτυλίχθηκαν το βράδυ της Παρασκευής 6/3 έξω από το Ισλαμικό Κέντρο της Αγγλίας (ICE) στο Maida Vale στο Λονδίνο, καθώς υποστηρικτές και αντίπαλοι του ιρανικού καθεστώτος συγκρούστηκαν βίαια σε δημόσιο χώρο. Οι συγκρούσεις καταγράφηκαν σε βίντεο που δείχνει την ένταση σε λίγα δευτερόλεπτα, πριν ξεσπάσουν ξυλοδαρμοί πάνω σε διάβαση πεζών.
Δεκάδες διαδηλωτές από τις δύο πλευρές του δρόμου συγκεντρώθηκαν γύρω στις 19:35, με τους υποστηρικτές του Ρεζά Παχλαβί, γιου του τελευταίου βασιλιά του Ιράν, να εμφανίζονται τυλιγμένοι με τη σημαία προ της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979, φέρνοντας το σύμβολο του λιονταριού και του ήλιου. Ανάμεσά τους υπήρχαν επίσης άτομα που κρατούσαν σημαίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Στην απέναντι πλευρά, κοντά στο τζαμί, μια άλλη ομάδα άρχισε να τους βρίζει, με αποτέλεσμα η κατάσταση να βγει εκτός ελέγχου.
Άγριοι ξυλοδαρμοί στη μέση του δρόμου
Όπως φαίνεται στα βίντεο, η κατάσταση ξέφυγε όταν οι διαδηλωτές άρχισαν να κλωτσούν και να γρονθοκοπούν ο ένας τον άλλον. Ένας 17χρονος τραυματίστηκε στο κεφάλι, ενώ οι οδηγοί που διέρχονταν αναγκάστηκαν να σταματήσουν τα οχήματά τους. Η ένταση υποχώρησε γρήγορα, με τις δύο ομάδες να επιστρέφουν στις αντίθετες πλευρές του δρόμου, συνεχίζοντας όμως να φωνάζουν η μία προς την άλλη. Ένας διαδηλωτής φώναζε: «Javid Shah!» και «Ζήτω ο βασιλιάς».
Η αστυνομία έφτασε στο σημείο περίπου στις 19:35, μετά από αναφορές για βίαιες συμπλοκές, και διέλυσε το πλήθος χωρίς να πραγματοποιηθούν συλλήψεις.
Το Ισλαμικό Κέντρο της Αγγλίας έχει βρεθεί στο παρελθόν στο επίκεντρο εντάσεων μεταξύ υποστηρικτών και αντιπάλων του ιρανικού καθεστώτος. Το νέο περιστατικό σημειώνεται την ώρα που συνεχίζονται για έβδομη ημέρα οι στρατιωτικές επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι οι ΗΠΑ θα αποδεχθούν μόνο την «άνευ όρων παράδοση» του ιρανικού καθεστώτος.
Μέσα στην εβδομάδα, το τζαμί προκάλεσε αντιδράσεις φιλοξενώντας αγρυπνία στη μνήμη του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε κοινή αεροπορική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ στην Τεχεράνη. Το κέντρο χαρακτήρισε τον Χαμενεΐ «μεγάλο μάρτυρα», όρο που είχε χρησιμοποιηθεί και για τον στρατηγό των Φρουρών της Επανάστασης Κασέμ Σουλεϊμανί μετά τη δολοφονία του το 2020 από αμερικανικό πλήγμα.
Το Ισλαμικό Κέντρο έχει μπει και στο στόχαστρο των αρχών: Το 2022 ξεκίνησε έρευνα από την Charity Commission για πιθανή προώθηση της ιδεολογίας του ιρανικού καθεστώτος. Πρόσφατα, βουλευτές των Εργατικών ζήτησαν αυστηρότερα μέτρα κατά οργανισμών που φέρονται να συνδέονται με το ιρανικό κράτος.
Απόρρητη έκθεση του αμερικανικού Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν από τις ΗΠΑ «είναι απίθανο να ανατρέψει το βαθιά εδραιωμένο στρατιωτικό και θρησκευτικό κατεστημένο της Ισλαμικής Δημοκρατίας».
Σύμφωνα με την Washington Post, που επικαλείται τρία πρόσωπα με γνώση του περιεχομένου της έκθεσης, τα συμπεράσματα ενισχύουν τις αμφιβολίες γύρω από το σχέδιο Τραμπ να αποδυναμώσει την ιρανική ηγετική δομή και να δημιουργήσει συνθήκες για μια νέα ηγεσία πιο συμβατή με τα αμερικανικά συμφέροντα.
Η έκθεση ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την κοινή αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου και διερευνούσε σενάρια διαδοχής τόσο μετά από μια περιορισμένη επιχείρηση κατά της ιρανικής ηγεσίας όσο και μετά από μια ευρύτερη επίθεση εναντίον της πολιτικής ηγεσίας και των κρατικών θεσμών της χώρας.
Και στα δύο σενάρια το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Ιράν εκτιμάται ότι θα αντιδρούσε στη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ενεργοποιώντας πρωτόκολλα που έχουν σχεδιαστεί για να διασφαλίζουν τη συνέχεια της εξουσίας.
Απίθανη η επικράτηση της αντιπολίτευσης
Το ενδεχόμενο να περάσει ο έλεγχος της χώρας στα χέρια της κατακερματισμένης ιρανικής αντιπολίτευσης χαρακτηρίζεται επίσης «απίθανο». Αυτό τουλάχιστον ανέφεραν τα ίδια πρόσωπα που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, λόγω του απόρρητου χαρακτήρα της έκθεσης.
Το Εθνικό Συμβούλιο Πληροφοριών αποτελείται από ανώτερους αναλυτές που συντάσσουν απόρρητες εκτιμήσεις με στόχο να αποτυπώνεται η συλλογική αξιολόγηση και των 18 αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Η CIA παρέπεμψε τα σχετικά ερωτήματα στο Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών, το οποίο αρνήθηκε να σχολιάσει. Ο Λευκός Οίκος δεν διευκρίνισε αν ο πρόεδρος είχε ενημερωθεί για την αξιολόγηση πριν εγκρίνει τη στρατιωτική επιχείρηση, η οποία στη συνέχεια επεκτάθηκε προς Ανατολάς με επιχειρήσεις υποβρυχίων στον Ινδικό Ωκεανό και προς δυσμάς με αναχαιτίσεις πυραύλων κοντά στην Τουρκία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ.
Η θέση του Λευκού Οίκου και οι επιφυλάξεις
Σε ανακοίνωσή της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, ανέφερε ότι ο πρόεδρος Τραμπ και η κυβέρνησή του έχουν παρουσιάσει με σαφήνεια τους στόχους της Επιχείρησης Epic Fury. Όπως είπε, στους στόχους περιλαμβάνονται η καταστροφή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και της παραγωγικής του ικανότητας, η διάλυση του ιρανικού ναυτικού, ο τερματισμός της δυνατότητας της Τεχεράνης να εξοπλίζει συμμαχικές οργανώσεις και η οριστική αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου. Η ίδια υποστήριξε ακόμη ότι «το ιρανικό καθεστώς συνθλίβεται».
Οι επιφυλάξεις στο εσωτερικό των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών για το ενδεχόμενο άμεσης αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη είχαν καταγραφεί και σε προηγούμενα δημοσιεύματα των New York Times και της Wall Street Journal, ωστόσο η εμπλοκή του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών και η ειδική ανάλυσή του για τις συνέπειες μικρών ή μεγάλων επιθέσεων δεν είχαν γίνει γνωστές μέχρι σήμερα.
Η ειδικός για το Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution, Σούζαν Μαλόνεϊ, εκτίμησε ότι η πρόβλεψη του Συμβουλίου, σύμφωνα με την οποία οι ιρανικοί θεσμοί θα αντέξουν, βασίζεται σε βαθιά γνώση του πολιτικού συστήματος της χώρας. Όπως δήλωσε, πρόκειται για «μια ιδιαίτερα καλά ενημερωμένη αξιολόγηση του ιρανικού συστήματος και των θεσμών και διαδικασιών που έχουν διαμορφωθεί επί πολλά χρόνια».
«Ακούγεται σαν μια ιδιαίτερα τεκμηριωμένη αξιολόγηση του ιρανικού συστήματος και των θεσμών και διαδικασιών που έχουν διαμορφωθεί επί πολλά χρόνια», είπε.
Στη βάση Fairford της RAF στο Γκλόστερσιρ της Βρετανίας προσγειώθηκαν τρία αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 Lancer, ενισχύοντας την προετοιμασία των Ηνωμένων Πολιτειών για αυτό που ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε ως «το μεγάλο χτύπημα» κατά του Ιράν.
Κάθε αεροσκάφος μπορεί να μεταφέρει έως 24 πυραύλους κρουζ, καθιστώντας τα από τα πιο ισχυρά συμβατικά βομβαρδιστικά του αμερικανικού στρατού.
Η άφιξη των B-1 στη Βρετανία ακολούθησε το «πράσινο φως» του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ για «αμυντικές αμερικανικές επιχειρήσεις» εναντίον ιρανικών πυραυλικών εγκαταστάσεων από βρετανικό έδαφος. Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι θα εντείνει τις αεροπορικές επιθέσεις, με τη βάση Fairford να αναμένεται να φιλοξενήσει περισσότερα αμερικανικά βομβαρδιστικά τις επόμενες μέρες.
Την Παρασκευή, ένα τέταρτο B-1 έφτασε στη βάση, ενώ μεταγωγικό C-5 Super Galaxy προσέφερε μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού, όπως άρματα μάχης M1 Abrams και ελικόπτερα Apache.
Τα B-1 Lancer μπορούν να εκτελούν μακρινές αποστολές χωρίς ανίχνευση, μεταφέροντας μεγάλες ποσότητες όπλων ακριβείας και συμβατικών. Κάθε αεροσκάφος ζυγίζει 86 τόνους και μπορεί να αναπτύξει ταχύτητες πάνω από 900 μίλια/ώρα. Διαθέτουν προηγμένα ραντάρ, GPS, ηλεκτρονικά συστήματα παρεμβολών και μηχανισμούς παραπλάνησης εχθρικών στόχων. Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ σημειώνει ότι τα B-1 αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά της μακράς ακτίνας δύναμης βομβαρδιστικών», ικανά να ρίξουν «τεράστιες ποσότητες όπλων σε οποιονδήποτε αντίπαλο, οπουδήποτε στον κόσμο, οποιαδήποτε στιγμή».
Η «Μητέρα Όλων των Βομβών» στο ορίζοντα
Την ίδια ώρα, αναλυτές εκτιμούν ότι η προειδοποίηση του Τραμπ για «το μεγάλο χτύπημα» μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση της MOAB, της λεγόμενης «Μητέρας όλων των βομβών», που με εκρηκτική ισχύ δέκα τόνων μπορεί να δημιουργήσει κρατήρα 300 μέτρων. Η Τεχεράνη έχει ήδη υποστεί σημαντική έκρηξη στη βάση Moqaddad των Φρουρών της Επανάστασης, με καπνούς, φωτιές και συντρίμμια να καλύπτουν την περιοχή.
Στην προετοιμασία περιλαμβάνονται επίσης B-2 και B-52, με συντονισμό αμερικανικών αεροπλανοφόρων και υποβρυχίων για εκτόξευση πυραύλων Tomahawk.
