Στις 29 Μαΐου 2026, το Μεγάλο Αρσενάλι στα Χανιά πρόκειται να αποτελέσει το επίκεντρο μιας έντονης θεσμικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης γύρω από το αναπτυξιακό μοντέλο της Κρήτης. Ενώ στο εσωτερικό του ιστορικού κτιρίου κυβερνητικά στελέχη και επενδυτικοί όμιλοι θα συνέρχονται για να συζητήσουν τη «Μεταμόρφωση της Κρήτης», έξω από αυτό από τις 9 το πρωί, ένας εκτεταμένος συνασπισμός τοπικών φορέων, επαγγελματικών σωματείων και περιβαλλοντικών οργανώσεων προετοιμάζει μαζική κινητοποίηση διαμαρτυρίας. Η κινητοποίηση, την οποία διοργανώνει ο «Παγκρήτιος Συντονισμός Ενάντια στο Συνέδριο για τη Λεηλασία της Κρήτης», αναδεικνύει το βαθύ χάσμα ανάμεσα στους κεντρικούς στρατηγικούς σχεδιασμούς και στις διεκδικήσεις των τοπικών κοινωνιών για το περιβάλλον, την τοπική οικονομία και τις διαδικασίες λήψης των αποφάσεων.
Σημειώνουμε ότι το επίσημο άνοιγμα του συνεδρίου θα γίνει από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα ενώ κεντρική ομιλία θα εκφωνήσει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσιάζοντας τον κυβερνητικό σχεδιασμό για τον εκσυγχρονισμό του νοτιότερου άκρου της χώρας. Ο πρωθυπουργός θα συζητήσει με τη Mariana Mazzucato, καθηγήτρια Οικονομικών της Καινοτομίας και Δημόσιας Αξίας στο University College London, μία από τις πλέον επιδραστικές οικονομολόγους διεθνώς, γνωστή για τις θέσεις της σχετικά με τον ρόλο του κράτους ως στρατηγικού επενδυτή. Το συνέδριο θα κλείσει με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη.
Ακολουθεί το κείμενο του Παγκρήτιου Συντονισμού Ενάντια στο Συνέδριο για τη Λεηλασία της Κρήτης:
Σε ποια Κρήτη θέλουμε να ζήσουμε – ποιος αποφασίζει για το μέλλον της;
Στις 29 Μαΐου στα Χανιά, πίσω από τις κλειστές πόρτες μιας ακριβής «φιέστας», κυβέρνηση και επενδυτικοί όμιλοι συζητούν για τη «Μεταμόρφωση της Κρήτης», στο συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί στο Μεγάλο Αρσενάλι. Πίσω από κλειστές διαδικασίες, προωθούνται επιλογές που επηρεάζουν το περιβάλλον, την οικονομία και την καθημερινότητά μας, χωρίς τη συμμετοχή της κοινωνίας.
Η Κρήτη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου επέλαση μεγάλων οικονομικών ομίλων και συμφερόντων που τη βλέπουν ως επενδυτικό χαρτοφυλάκιο και τη μεταμορφώνουν απ’ άκρη σε άκρη σε ένα αποκρουστικό τσιμεντένιο εργοτάξιο. Έτσι, το νησί βρίσκεται μπροστά σε έναν “βίαιο” μετασχηματισμό της παραγωγικής του βάσης, της φυσιογνωμίας και του ανάγλυφού του, των τοπικών οικονομιών και των χρήσεων γης.
Προωθείται ένα σχέδιο μετατροπής της Κρήτης σε κόμβο εισαγωγών και εξαγωγών ενέργειας, χωρίς καμία ουσιαστική σχέση με τις πραγματικές ανάγκες του νησιού και των κατοίκων του.
Το τοπίο της Κρήτης απειλείται να μετατραπεί σε ένα απέραντο ενεργειακό πεδίο, με διεθνείς διασυνδέσεις και γιγαντιαία έργα: εκατοντάδες ανεμογεννήτριες σε βουνοκορφές και θαλάσσιες περιοχές, φωτοβολταϊκά πάρκα πάνω σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ενεργειακή εκμετάλλευση του νερού, τεράστιες εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας, νέο δίκτυο πυλώνων υψηλής τάσης και εκατοντάδες συνοδά έργα δρόμων και εκσκαφών στα βουνά μας.
Παράλληλα, οι στρατηγικές για εξορύξεις υδρογονανθράκων στη Νότια Κρήτη συνεπάγονται σοβαρούς περιβαλλοντικούς κινδύνους και καταστρεπτικές επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον και τις παράκτιες περιοχές, ενώ ενισχύουν και ένα επικίνδυνο πολεμικό κλίμα στην περιοχή και ακυρώνουν στην πράξη τα παχιά λόγια για “πράσινη” ενεργειακή μετάβαση.
Μαζί και το “όραμα” της Κρήτης ως ένα απέραντο ξενοδοχείο, με την αχαλίνωτη υπερτουριστική επέκταση να αλλοιώνει τα φυσικά τοπία και την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου, να δημιουργεί στρατιές κακοπληρωμένων εργαζομένων και αποστειρωμένες, εποχικές πόλεις και χωριά, ενώ εντείνει το στεγαστικό πρόβλημα και την υπερκατανάλωση πόρων.
Επιπλέον, τα φράγματα και συνολικά η διαχείριση του νερού εντάσσονται σε μια πολιτική που μετατρέπει το νερό, τις φυσικές πηγές και τις δημόσιες υποδομές ύδρευσης από κοινωνικό αγαθό σε πεδίο ιδιωτικού κέρδους. Την ίδια στιγμή, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι και ο νέος ΒΟΑΚ απειλούν να καταστρέψουν πανέμορφα τοπία και εύφορες καλλιεργήσιμες εκτάσεις, χωρίς να εξετάζονται ουσιαστικά εναλλακτικές λύσεις με μικρότερο περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος.
Την ίδια στιγμή, ο δημόσιος χώρος στα αστικά κέντρα περιορίζεται όλο και περισσότερο, ενώ η διαχείριση των απορριμμάτων αντιμετωπίζεται με όρους κέρδους και όχι κοινωνικών αναγκών. Παράλληλα, η βάση του ΝΑΤΟ στη Σούδα εμπλέκει όλο και βαθύτερα την περιοχή μας στους πολεμικούς σχεδιασμούς και τους κινδύνους που γεννούν οι συγκρούσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όλα αυτά σχεδιάζονται μακριά από την κοινωνία, που τις περισσότερες φορές βρίσκεται μπροστά σε προαποφασισμένα γεγονότα. Την ίδια στιγμή, οι επιλογές αυτές βαφτίζονται “ανάπτυξη”, “πράσινη” μετάβαση, ενεργειακή ασφάλεια και “αναβάθμιση” της χώρας.
Για μας, πίσω από τα ωραία λόγια κρύβονται μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και σχέσεις διαπλοκής που δεν ενδιαφέρονται ούτε για τον τόπο ούτε για την ουσιαστική ευημερία της κοινωνίας και αντιμετωπίζουν τον τόπο και τις ζωές μας σαν εμπόρευμα.
Η Κρήτη διαφημίζεται ως τόπος “επενδύσεων” και “ανάπτυξης”, ενώ στερείται αξιοπρεπούς συστήματος υγείας, επαρκών και ποιοτικών σχολικών μονάδων, αντιπλημμυρικών και αντιπυρικών υποδομών. Ο πρωτογενής τομέας συρρικνώνεται διαρκώς, ενώ δημόσια αγαθά και βασικές υποδομές παραδίδονται όλο και περισσότερο σε ιδιωτικά συμφέροντα.
Σηκώνουμε λοιπόν τα μανίκια και ετοιμαζόμαστε για μεγάλες μάχες σε όλο το νησί, γνωρίζοντας πως η υπεράσπιση του περιβάλλοντος είναι βαθιά κοινωνική υπόθεση και ότι, αν δεν μπει φρένο στην άνευ όρων “ανάπτυξη”, τα σχέδιά τους θα ρημάξουν την Κρήτη.
Η Κρήτη δεν είναι «χαρτοφυλάκιο» επενδυτών. Είναι ο τόπος ζωής, ιστορίας και πολιτισμού.
Αρνούμαστε τη μετατροπή της Κρήτης σε ένα απέραντο εργοτάξιο ΑΠΕ, εξορύξεων και φαραωνικών ενεργειακών έργων, ερήμην των τοπικών κοινωνιών.
Αρνούμαστε την ιδιωτικοποίηση των ακτών και την εμπορευματοποίηση του δημόσιου χώρου.
Διεκδικούμε ζωή με αξιοπρέπεια, δημόσια υγεία και προστασία των κοινών αγαθών: της γης, του νερού, των ακτών, των βουνών και συνολικά του φυσικού πλούτου του τόπου μας.
Διεκδικούμε πλήρη διαφάνεια και ουσιαστική κοινωνική διαβούλευση για κάθε σύμβαση και μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Δεν αντιστεκόμαστε στην ανάπτυξη. Αντιστεκόμαστε σε μια “ανάπτυξη” που αγνοεί τις τοπικές κοινωνίες, επιβαρύνει το περιβάλλον και αλλοιώνει τη φυσιογνωμία και τον πολιτισμό του νησιού μας.
Τα τοπικά κινήματα που παλεύουν με τα θηρία δεν είναι μόνα τους. Είμαστε όλοι και όλες μαζί σε έναν κοινό αγώνα
Να θυμίσουμε στον κόσμο που ζει στο νησί ότι τον αφορά κάθε κορφή που χάνεται, κάθε παραγωγική πεδιάδα που παραδίδεται “στρατηγικά”, κάθε μαύρη κηλίδα στις θάλασσές μας.
Ότι η Κρήτη είναι ΕΝΑ νησί, κι εμείς μια γροθιά στον κοινό μας σκοπό.
Συμμετέχουμε στις τοπικές ομάδες αντίστασης, δημιουργούμε νέες όπου δεν υπάρχουν και δικτυωνόμαστε μεταξύ μας.
Στηρίζουμε ο ένας τόπος τον άλλο, και άνθρωπο τον άνθρωπο φτιάχνουμε τη μεγάλη αλυσίδα ανυπακοής και αντίστασης στα σχέδιά τους.
Σας καλούμε όλους —σωματεία, συλλόγους και κάθε πολίτη— την Παρασκευή 29 Μάη στις 9πμ, στην Σπλάντζια (πλατεία 1821) στα Χανιά, σε μια μεγάλη, πλατιά και ενωτική δημόσια παρέμβαση για να διεκδικήσουμε το δικαίωμα να αποφασίζουμε εμείς για τον τόπο μας και το μέλλον του και να διασφαλίσουμε ότι η ανάπτυξη θα υπηρετεί την κοινωνία και όχι το αντίστροφο.
Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ ΜΑΣ: Καμία απόφαση για εμάς χωρίς εμάς.
Ο τόπος μας, η ζωή μας, η απόφασή μας.
Η Κρήτη δεν είναι αντικείμενο διαχείρισης — είναι το κοινό μας μέλλον.
Δικτύωση και Αντίσταση στην άλωση της Κρήτης!
Παγκρήτιος Συντονισμός Ενάντια στο Συνέδριο για τη Λεηλασία της Κρήτης
Συντονιστικό Χανίων για το περιβάλλον (Πρωτοβουλία Χανιωτών για το Στρατόπεδο Μαρκόπουλου, Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων, Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού, Ομάδα Περιβάλλον Καλαθά, Ενεργοί πολίτες Πλατανιά, Σύλλογος κατοίκων Αη Γιάννη, Πρωτοβουλία Σφακίων ενάντια στην εγκατάσταση ΒΑΠΕ, Πρωτοβουλία ενεργών πολιτών Οξυγόνο, Συλλογικότητα ΠοδηΛατρεις, Κατάληψη Rosa Nera, Πρωτοβουλία κατοίκων Αγ.Ονουφρίου, Πρωτοβουλία για την απαλλοτρίωση του δρόμου Πλάτανος – Σφηνάρι, Ομάδα Πολιτών για την προστασία των Θαλάσσιων Χελωνών στο Ακρωτήρι, Πρωτοβουλία κατοίκων Σταυρού), Συντονιστικό Ρεθύμνου ενάντια στις ΒΑΠΕ, Πρωτοβουλία Κρήτης ενάντια στις εξορύξεις υδρογονανθράκων, Πρωτοβουλία Μυλοποτάμου ενάντια σε Πυλώνες και Ανεμογεννήτριες, Πρωτοβουλία Αποκόρωνα ενάντια στους πυλώνες και ανεμογεννήτριες (συμμετέχουν 9 πολιτιστικοί σύλλογοι του Αποκόρωνα, ο Ορειβατικός Σύλλογος Χανίων, η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Χανίων και ενεργοί πολίτες), Οικολογική Παρέμβαση Ηρακλείου, Πρωτοβουλία για τη διάσωση, προβολή και αειφόρο ανάπτυξη της Πεδιάδας, Επιτροπή Αγώνα Σητείας κατά των ΒΑΠΕ, Επιτροπή Πολιτών Ιεράπετρας, Αντιφασιστική Δράση Ρεθύμνου (ΑΔΡΕ), Κοινωνικός Χώρος Πυρόβολος Αγ.Νικόλαος, Συνέλευση Βάσης Ενοικιαστών Ηρακλείου, Συνέλευση για τα κοινά Αποκόρωνα, Κίνηση για την προστασία των Νησίδων
