Μια νέα συμφωνία που επιβεβαιώνει την ιδιοκτησία του κράτους επί της Μονής της Αγίας Αικατερίνης και των εδαφών της παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα από την αιγυπτιακή κυβέρνηση στον αρχιεπίσκοπο του ιερού χώρου, αναφέρουν στο Mada Masr δύο πηγές προσκείμενες στο μοναστήρι.

Η συμφωνία, η οποία παρουσιάστηκε στις 5 Ιουλίου, συζητήθηκε σε μια επτάωρη συνάντηση μεταξύ του Αρχιεπισκόπου Συμεών Παπαδόπουλου και εκπροσώπων των υπουργείων Οικονομικών και Δικαιοσύνης, και περιλαμβάνει επτά διατάξεις.

Οι όροι της προτεινόμενης συμφωνίας

Η πιο αξιοσημείωτη από αυτές τις διατάξεις είναι η αναγνώριση του μοναστηριού ως αιγυπτιακής θρησκευτικής νομικής οντότητας, χορηγώντας στον ηγούμενο και τους μοναχούς του —οι οποίοι έχουν ελληνική, αμερικανική και λιβανέζικη υπηκοότητα— ανανεώσιμες τριετείς άδειες διαμονής.

Παραχωρεί επίσης στους μοναχούς δικαιώματα κατοχής επί του μοναστηριού και των θρησκευτικών του ιδρυμάτων —δηλαδή το δικαίωμα να διαμένουν στους χώρους του και να τελούν θρησκευτικές τελετές— ενώ θα μισθώνουν τους γύρω κήπους και τη γη από την αιγυπτιακή κυβέρνηση έναντι συμβολικού τιμήματος για εκτεταμένη χρονική περίοδο.

Η συμφωνία, ωστόσο, δεν αναγνωρίζει την ιδιοκτησία των μοναχών σε κανένα μέρος της γης.

Ο Παπαδόπουλος, ο οποίος εξελέγη πριν από 10 μήνες ως επικεφαλής του μοναστηριού, αρνήθηκε να υπογράψει και ζήτησε χρόνο για να παρουσιάσει τη συμφωνία στους μοναχούς προτού λάβει τελική θέση, σύμφωνα με μία από τις πηγές που πρόσκεινται στο μοναστήρι.

Η δικαστική απόφαση του 2025 και οι αντιδράσεις

Η προτεινόμενη συμφωνία έρχεται στον απόηχο μιας δικαστικής απόφασης από τον Μάιο του περασμένου έτους (2025) που διευθέτησε μια δικαστική μάχη δεκαετίας υπέρ του ισχυρισμού της κυβέρνησης ότι ο αρχιεπίσκοπος του μοναστηριού είχε καταλάβει γη χωρίς νομική βάση. Σύμφωνα με την απόφαση, το μοναστήρι, το οποίο ανήκει στην Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, διατάχθηκε να εκκενώσει 14 οικόπεδα και του παραχωρήθηκαν δικαιώματα επικαρπίας επί των υπόλοιπων 57 οικοπέδων στα οποία βρίσκεται η μονή.

Πριν από την απόφαση, οι διαπραγματεύσεις υπό την αιγυπτιακή και ελληνική αιγίδα είχαν οδηγήσει σε ένα προσχέδιο συμφωνίας που αναγνώριζε την ιδιοκτησία του ελληνορθόδοξου μοναστηριού και στα 71 αμφισβητούμενα οικόπεδα, επιβεβαιώνοντας την αυτονομία του στη διαχείριση των εσωτερικών του υποθέσεων και καθιερώνοντας συντονισμό με το Ανώτατο Συμβούλιο Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, σύμφωνα με ένα προσχέδιο που είχε αποκτήσει προηγουμένως το Mada Masr και το οποίο είχαν επικαλεστεί ελληνικά μέσα ενημέρωσης και επίσημες δηλώσεις.

Ωστόσο, μετά τη δικαστική απόφαση του Μαΐου 2025, τα πολιτικά δεδομένα γύρω από το μοναστήρι έχουν αλλάξει:

• Το ελληνικό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο τον Αύγουστο του ίδιου έτους για την ίδρυση μιας δημόσιας αρχής με έδρα την Αθήνα, με σαρωτικές εξουσίες για τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων του μοναστηριού —τόσο των κινητών (κεφάλαια, χειρόγραφα, τεχνουργήματα) όσο και των ακινήτων (γαίες, κήποι, κτίρια).

• Οργισμένοι από την προσβολή της αυτονομίας αιώνων, οι μοναχοί της Μονής της Αγίας Αικατερίνης καθαίρεσαν τον πρώην Αρχιεπίσκοπο Δαμιανό επειδή υποστήριξε τον νόμο.

• Με τον ελληνικό δρόμο προς τα εμπρός να έχει αποκλειστεί, η νέα συμφωνία προτείνει έναν μεγαλύτερο ρόλο για την Αίγυπτο, η οποία επιθυμεί να προωθήσει μεγάλα έργα ανάπτυξης γύρω από τους ιστορικούς χώρους του μοναστηριού.

Πιέσεις και αδιέξοδο στη διοίκηση της Μονής

Σήμερα, οι πηγές που πρόσκεινται στο μοναστήρι αναφέρουν στο Mada Masr ότι η Ελλάδα υποστηρίζει την αιγυπτιακή πρόταση, και Αιγύπτιοι αξιωματούχοι εργάζονται για να πιέσουν τον Παπαδόπουλο και τους υπόλοιπους μοναχούς να συμφωνήσουν με τους όρους.

Αυτή η πίεση είναι εμφανής στο νομικό καθεστώς του Παπαδόπουλου από την εκλογή του και μετά. Από τότε που εξελέγη, στις 14 Σεπτεμβρίου, δεν έχει εκδοθεί καμία επίσημη αναγνώριση από το αιγυπτιακό κράτος, σύμφωνα με την πρώτη πηγή. Αυτό αφήνει τον Παπαδόπουλο ανίκανο να διαχειριστεί τους αιγυπτιακούς τραπεζικούς λογαριασμούς του μοναστηριού ή να πραγματοποιήσει συναλλαγές με κρατικά ιδρύματα στο Νότιο Σινά.

Η πηγή σημειώνει ότι ενώ ο Παπαδόπουλος κατέχει ελληνικό διπλωματικό διαβατήριο, το οποίο του επιτρέπει να ταξιδεύει προς και από την Αίγυπτο για δύο χρόνια, οι υπόλοιποι μοναχοί έχουν 12μηνες τουριστικές βίζες που χρειάζονται τρεις μήνες για να ανανεωθούν, αφήνοντάς τους, στην πραγματικότητα, με μόνο εννέα μήνες νόμιμης διαμονής.

Στην επτάωρη συνάντηση της περασμένης εβδομάδας, Αιγύπτιοι κρατικοί αξιωματούχοι πίεσαν τον Παπαδόπουλο να συμφωνήσει στη συμφωνία με αντάλλαγμα ένα προεδρικό διάταγμα που θα επικύρωνε την εκλογή και τον διορισμό του ως επικεφαλής του μοναστηριού, αναφέρουν και οι δύο πηγές.

Η πρώτη πηγή θεωρεί ότι πρόκειται για μια απόπειρα πίεσης προς τον επικεφαλής του μοναστηριού και τους μοναχούς του ώστε να αποδεχτούν μια συμφωνία που τους στερεί «το δικαίωμα ιδιοκτησίας επί των εδαφών του μοναστηριού, ως πιστοί θεματοφύλακές του».

Για τη δεύτερη πηγή, η συμφωνία αποτελεί πράξη κατάχρησης κατά του ηγουμένου, στον οποίο έχει αρνηθεί η αιγυπτιακή υπηκοότητα, και κατά των μοναχών, τους οποίους η αιγυπτιακή κυβέρνηση επιμένει να αντιμετωπίζει ως προσωρινούς επισκέπτες, παρά το γεγονός ότι ορισμένοι υπηρετούν στο μοναστήρι για περισσότερα από 40 χρόνια. Όλα αυτά, σύμφωνα με αμφότερες τις πηγές, έχουν παραλύσει τη διαχείριση του μοναστηριού και έχουν περιορίσει την ικανότητα του επικεφαλής και των μοναχών του να διάγουν κανονικά τον μοναστικό τους βίο.

Για περισσότερους από τέσσερις αιώνες, η Μονή της Αγίας Αικατερίνης απολαμβάνει πνευματική και διοικητική αυτονομία. Το 1575, η Ελληνορθόδοξη Αυτόνομη Αρχιεπισκοπή Σινά —στην οποία υπάγεται το μοναστήρι— εξασφάλισε την ανεξαρτησία της από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Παρά τους μακροχρόνιους δεσμούς του με την Κωνσταντινούπολη και τους πνευματικούς δεσμούς με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης έχει διατηρήσει την αυτονομία του μέχρι σήμερα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η εξουσία στο μοναστήρι ανήκε πάντα στην κοινότητα ως σύνολο. Η Συναΐτικη Αδελφότητα διασφαλίζει ότι καμία μεμονωμένη προσωπικότητα δεν μονοπωλεί την εξουσία.

Η στάση της Αθήνας και το δημοσίευμα του «Πρώτου Θέματος»

Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει την αιγυπτιακή συμφωνία, προσθέτουν οι δύο πηγές που πρόσκεινται στο μοναστήρι, αναφέροντας ότι εκπρόσωποι της αιγυπτιακής κυβέρνησης έφτασαν στο μοναστήρι στις 5 Ιουλίου, αφού είχαν καταλήξει σε προηγούμενη συνεννόηση με την Αθήνα.

Η σελίδα στο Facebook «Φίλοι της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης Σινά», η οποία αντανακλά τις απόψεις ορισμένων μοναχών, χαρακτήρισε τη συμφωνία μια καταστροφική φόρμουλα που παρουσιάζεται ως ρεαλιστική λύση και διπλωματικό επίτευγμα, ενώ στην πραγματικότητα απογυμνώνει το μοναστήρι από τα δικαιώματά του και το στερεί από την ιδιοκτησία του. Το μοναστήρι πωλείται στο παζάρι των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων με αντάλλαγμα την ενεργειακή συμφωνία που επιδιώκει να συνάψει η Αθήνα με το Κάιρο, ανέφερε η ομάδα.

Στις 4 Ιουλίου, η ελληνική εφημερίδα Πρώτο Θέμα ανέφερε ότι η διαμάχη στο μοναστήρι ήταν κοντά στην επίλυσή της και ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία με την αιγυπτιακή κυβέρνηση, ενόψει των αναμενόμενων αποφάσεων επί των εφέσεων που είχαν ασκηθεί μεταξύ των δύο μερών σχετικά με την ιδιοκτησία των εδαφών του μοναστηριού.

Σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα, τα κύρια σημεία της συμφωνίας προβλέπουν:

1. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση θα παραχωρήσει στο μοναστήρι «νομική προσωπικότητα» βάσει του αιγυπτιακού δικαίου, πράγμα που θα συνεπάγεται νομικές υποχρεώσεις για την προστασία της μοναστικής ζωής και εγγυήσεις για τη συνεχή λειτουργία του μοναστηριού, χωρίς διακοπές.

2. Η συμφωνία επαναλαμβάνει τη δικαστική απόφαση: παραχωρεί στους μοναχούς το δικαίωμα κατοχής και χρήσης των εδαφών του μοναστηριού, συμπεριλαμβανομένου του κτιρίου του και περιοχών που περιλαμβάνουν διάφορες εκκλησίες και ιερά προσκυνήματα, επιβεβαιώνοντας παράλληλα ότι αυτά παραμένουν κρατική ιδιοκτησία και υπόκεινται στην επίβλεψη του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων.

3. Όσον αφορά τη γη από την οποία το δικαστήριο διέταξε την έξωση των μοναχών, την οποία χρησιμοποιούν επί του παρόντος ως κήπους και αγροκτήματα που ανήκουν στο μοναστήρι, η συμφωνία περιλαμβάνει προσφορά της αιγυπτιακής κυβέρνησης να τα εκμισθώσει στο μοναστήρι βάσει μακροχρόνιων συμβάσεων μίσθωσης έναντι συμβολικού τιμήματος.

4. Η συμφωνία ορίζει επίσης ότι ο διακανονισμός δεν μπορεί να αμφισβητηθεί εκ νέου ενώπιον των δικαστηρίων.

Η αναφορά σημείωσε ότι, παρόλο που η Ελλάδα δεν συμμετέχει άμεσα στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις μεταξύ του μοναστηριού και της αιγυπτιακής κυβέρνησης, η κυβέρνησή της παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να θέτει το ζήτημα κατά τη διάρκεια απευθείας επικοινωνιών με τον Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, τον Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη να διαχειρίζεται τις συζητήσεις σε κυβερνητικό επίπεδο και τον Γενικό Γραμματέα Θρησκευμάτων Γεώργιο Καλαντζή να παραμένει σε συνεχή επαφή με το μοναστήρι και τη νομική του ομάδα. Το δημοσίευμα πρόσθεσε ότι η ελληνική κυβέρνηση είχε ήδη καταλήξει σε προκαταρκτική συνεννόηση με την Αίγυπτο σχετικά με το μοναστήρι.

Το ενεργειακό παρασκήνιο: Το έργο GREGY

Για μία από τις πηγές που πρόσκεινται στο μοναστήρι, ο συντονισμός μεταξύ των δύο πλευρών εκδηλώνεται με πιέσεις προς τους μοναχούς να υπογράψουν μια συμφωνία που εκχωρεί δικαιώματα γης χωρίς επαρκείς εγγυήσεις για τη συνέχιση της μοναστικής ζωής. Η Αίγυπτος εργάζεται για να εδραιώσει τον έλεγχό της επί των εδαφών του μοναστηριού προκειμένου να προχωρήσει στο έργο «Μεγάλη Μεταμόρφωση στη Γη της Ειρήνης» (Great Transfiguration on the Land of Peace), ενώ η ελληνική κυβέρνηση έθεσε ως προτεραιότητα πολιτικές και οικονομικές σκοπιμότητες που την ενθαρρύνουν να προχωρήσει σε μια ενεργειακή συμφωνία με την Αίγυπτο.

Τον Απρίλιο του 2024, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπεριέλαβαν το έργο του υποβρύχιου καλωδίου GREGY που συνδέει την Αίγυπτο και την Ελλάδα στον κατάλογο των έργων ενεργειακών υποδομών κοινού και αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Υπό αυτόν τον χαρακτηρισμό, στο διασυνοριακό τμήμα του έργου δίνεται προτεραιότητα στο πλαίσιο των διαδικασιών αδειοδότησης της ΕΕ, μαζί με τον ρυθμιστικό συντονισμό μεταξύ των χωρών και των σχετικών μερών. Τον καθιστά επίσης επιλέξιμο για χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Διευκόλυνση Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF Energy) —ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα της ΕΕ που διαθέτει επιχορηγήσεις για την υποστήριξη έργων ενέργειας, μεταφορών και τηλεπικοινωνιών ευρωπαϊκής σημασίας. Ο χαρακτηρισμός αυτός ενισχύει επίσης την εμπιστοσύνη των ευρωπαϊκών τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στο έργο.

Σύμφωνα με τον ιστότοπο του έργου GREGY, η Αίγυπτος θα εξάγει 3.000 μεγαβάτ πράσινης ενέργειας σε ανταγωνιστικές τιμές στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδας, η οποία θα καταναλώνει περίπου το ένα τρίτο αυτής εγχώρια και θα επανεξάγει άλλο ένα τρίτο σε γειτονικές χώρες της ΕΕ. Το υπόλοιπο ένα τρίτο θα χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου, με το μεγαλύτερο μέρος του να εξάγεται επίσης σε χώρες της ΕΕ.

Ο Όμιλος Κοπελούζου (Copelouzos Group) περιγράφει το έργο ως «το πιο στρατηγικής σημασίας ενεργειακό έργο στην περιοχή» και τον «ακρογωνιαίο λίθο για τη δημιουργία πράσινων ενεργειακών διαδρόμων που θα συνδέουν τον Νότο με τον Βορρά».

Το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας αποτελείται από δύο διαδρομές:

1. Η εγχώρια διαδρομή: Δεν επωφελείται από τα ευρωπαϊκά προνόμια και περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα στοιχεία υποδομής για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας στον σταθμό μετασχηματιστών, και από εκεί στο σημείο εκκίνησης του υποβρύχιου καλωδίου. Αυτή η διαδρομή περιλαμβάνει την κατασκευή σταθμών ηλιακής και αιολικής ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και μπαταριών για την αποθήκευσή της. Περιλαμβάνει επίσης την αναβάθμιση της αποδοτικότητας του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή Ουάντι αλ-Νατρούν (Wadi al-Natrun) κατά περισσότερο από 7.000 μεγαβάτ, και στη συνέχεια τη μεταφορά των 3.000 μεγαβάτ μέσω του εθνικού δικτύου στο Σίντι Μπαράνι (Sidi Barrani) στο Κυβερνείο Ματρούχ (Matrouh).

2. Η διασυνοριακή διαδρομή: Απολαμβάνει ευρωπαϊκών προνομίων και ξεκινά από το Sidi Barrani μέσω υποβρύχιου ηλεκτρικού καλωδίου που εκτείνεται μέχρι την περιοχή των Μεσογείων στον Άγιο Στέφανο στην Ελλάδα, όπου συνδέεται με το ελληνικό ηλεκτρικό δίκτυο, και από εκεί με το ευρωπαϊκό δίκτυο.

Εκκρεμείς αποφάσεις

Καμία δήλωση δεν έχει εκδοθεί από τα υπουργεία Δικαιοσύνης ή Εξωτερικών της Αιγύπτου σχετικά με τη νέα συμφωνία ή τη συνάντηση που είχαν Αιγύπτιοι αξιωματούχοι με τον επικεφαλής της Μονής Αγίας Αικατερίνης και εκπροσώπους της ελληνικής κυβέρνησης, μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.

Από την πλευρά του, ο δικηγόρος του μοναστηριού, Φατχί Ραγκέμπ (Fathy Ragheb), αρνείται ότι γνωρίζει συγκεκριμένες λεπτομέρειες για τις τελευταίες διαπραγματεύσεις μεταξύ του μοναστηριού και της αιγυπτιακής κυβέρνησης. Δηλώνει στο Mada Masr ότι το μοναστήρι αναμένει την απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας στην αίτησή του για αναθεώρηση της απόφασης του Μαΐου 2025.

Απόφαση επί της έφεσης αναμένεται κατά τη διάρκεια ακρόασης που έχει προγραμματιστεί για τις 23 Αυγούστου.

Κατά το παρελθόν έτος, το Public και άλλοι έχουν αναφέρει παράνομες καταχρήσεις εξουσίας από κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών, ασφάλειας και στρατού σε όλο τον δυτικό κόσμο. Αυτές οι καταχρήσεις εξουσίας περιλάμβαναν προσπάθειες λογοκρισίας από το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ και τον βρετανικό στρατό, σχέδια παγίδευσης του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών (FBI), καθώς και την εμπλοκή του FBI και της Μυστικής Υπηρεσίας (Secret Service) στην παραπληροφόρηση σχετικά με τις σωληνωτές βόμβες της 6ης Ιανουαρίου 2021.

Τώρα, μια πολύμηνη έρευνα του Public αποκαλύπτει ότι η καναδική κυβέρνηση χρησιμοποίησε παραπληροφόρηση για να καταστείλει τη διαμαρτυρία του «Κομβόι της Ελευθερίας» (Freedom Convoy), της οποίας ηγούνταν φορτηγατζήδες που απαιτούσαν τον τερματισμό των υποχρεωτικών εμβολιασμών κατά του Covid-19, τον Φεβρουάριο του 2022. Στη συνέχεια, η Βασιλική Έφιππη Αστυνομία του Καναδά (RCMP), η εθνική αστυνομική δύναμη του Καναδά, προώθησε αυτές τις ψευδείς πληροφορίες σε άλλες αγγλόφωνες χώρες της συμμαχίας «Five Eyes» (Πέντε Μάτια).

Αυτή η ανακάλυψη είναι σημαντική διότι συμβάλλει σε ένα μοτίβο όπου υπηρεσίες πληροφοριών από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και τον Καναδά —οι οποίες συνεργάζονται στον τομέα της παρακολούθησης από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο— συλλαμβάνονται να καταχρώνται τις εξουσίες τους για να ερευνήσουν και να διώξουν τους πολιτικούς εχθρούς εκλεγμένων αξιωματούχων.

Το 2013, ο Έντουαρντ Σνόουντεν (Edward Snowden), πρώην εξωτερικός συνεργάτης της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφαλείας (NSA) που εξελίχθηκε σε πληροφοριοδότη δημοσίου συμφέροντος, αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ και άλλα έθνη είχαν παραβιάσει τις νομικές προστασίες έναντι της παρακολούθησης χωρίς δικαστικό ένταλμα. Η συνεργασία μεταξύ των εθνών της συμμαχίας Five Eyes φαίνεται επίσης να χρησιμοποιήθηκε από το FBI το 2016 για να δημιουργηθεί το πρόσχημα που χρησιμοποιήθηκε για την έναρξη της έρευνας σχετικά με τη ρωσική συμπαιγνία, την οποία ο ειδικός εισαγγελέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, Τζον Ντάραμ (John Durham), κατήγγειλε πέρυσι.

Η ιστορία ξεκινά το 2022, όταν τα ειδησεογραφικά μέσα ενημέρωσης ισχυρίστηκαν ότι η διαμαρτυρία του Κομβόι της Ελευθερίας των φορτηγατζήδων ήταν ένα ρατσιστικό, φασιστικό ή ακροδεξιό κίνημα. Ο Καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό (Justin Trudeau) χαρακτήρισε το κομβόι ως «μια μικρή περιθωριακή μειονότητα με απαράδεκτες απόψεις» και κατηγόρησε τους Συντηρητικούς βουλευτές ότι υποστηρίζουν το μίσος. «Τα μέλη του Συντηρητικού Κόμματος μπορούν να στέκονται στο πλευρό ανθρώπων που κυματίζουν σβάστικες. Μπορούν να στέκονται στο πλευρό ανθρώπων που κυματίζουν τη σημαία της Συνομοσπονδίας», είπε ο Τριντό.

Στις 14 Φεβρουαρίου 2022, ο Τριντό έλαβε το έκτακτο μέτρο να επικαλεστεί τον «Νόμο περί Εκτάκτων Αναγκών» (Emergencies Act) για πρώτη φορά στην ιστορία του Καναδά. Ο Νόμος έδωσε στην κυβέρνηση σαρωτικές εξουσίες να συλλαμβάνει διαδηλωτές, να παγάζει τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, να κατάσχει περιουσίες και να διαλύει αποκλεισμούς δρόμων, κάτι που πράγματι έκανε ο Τριντό.

Κεντρικό στοιχείο για την επίκληση του Νόμου από τον Τριντό ήταν η υποτιθέμενη απειλή του δεξιού εξτρεμισμού και της βίας, όμως νέα έγγραφα που εξασφάλισε ο podcaster Τζέρεμι Μακένζι (Jeremy Mackenzie) μέσω του καναδικού νόμου για την ελευθερία της πληροφόρησης δείχνουν ότι αυτό το δραστικό μέτρο βασίστηκε σε κατασκευασμένες πληροφορίες. Επιπλέον, ο Καναδάς φαίνεται να μοιράστηκε αυτή την παραπληροφόρηση με άλλα μέλη της συμμαχίας Five Eyes. Η Five Eyes περιλαμβάνει τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα σχετικά με το γιατί συνέβη αυτό. Δεν έχουμε λάβει απαντήσεις από βασικούς εμπλεκόμενους. Η κυβέρνηση του Τριντό και η Βασιλική Έφιππη Αστυνομία του Καναδά (RCMP) δήλωσαν στο Public ότι θα απαντήσουν στα αιτήματά μας για σχολιασμό, αλλά μέχρι στιγμής δεν το έχουν πράξει.

Η Αστυνομία της Νέας Ζηλανδίας, με την οποία η κυβέρνηση Τριντό μοιράστηκε την παραπληροφόρηση, δήλωσε στο Public ότι «δεν είναι σε θέση να σχολιάσει ερωτήματα που επιδιώκουν να επιβεβαιώσουν εάν συγκεκριμένα άτομα ή οργανισμοί βρίσκονται ή έχουν βρεθεί υπό αστυνομική έρευνα, για λόγους προστασίας της ιδιωτικής ζωής».

Αυτό το σκάνδαλο φαίνεται να προστίθεται σε έναν αυξανόμενο αριθμό περιπτώσεων που αποκαλύπτουν την πολιτικοποίηση των υπηρεσιών πληροφοριών και ασφάλειας στα έθνη της Five Eyes με σκοπό την επίτευξη ιδεολογικών, πολιτικών και αντι-λαϊκιστικών στόχων. Πώς ακριβώς όμως χρησιμοποίησε η κυβέρνηση Τριντό πλαστά στοιχεία για να τερματίσει τη διαμαρτυρία των φορτηγατζήδων; Και γιατί οι κυβερνήσεις της συμμαχίας Five Eyes σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν παρόμοιες στρατηγικές για να παγιδεύουν, να ενοχοποιούν και να δαιμονοποιούν τους λαϊκιστές;

public.news

Στην «Οδύσσεια» του Ομήρου, ο ήρωας Οδυσσέας ξεκινά ένα επικό ταξίδι διασχίζοντας ωκεανούς, αντιμετωπίζοντας τέρατα και θεούς για να επιστρέψει στο σπίτι και την οικογένειά του. Σε έναν αξιοσημείωτο παραλληλισμό, οι θαυμαστές του Κρίστοφερ Νόλαν (Christopher Nolan) ξεκινούν τα δικά τους επικά ταξίδια για να δουν τη δική του μεταφορά της «Οδύσσειας» (The Odyssey) σε έναν από τους ελάχιστους εναπομείναντες κινηματογράφους Imax 1570 σε όλο τον κόσμο — τη μορφή προβολής που προτιμά ο βραβευμένος με Όσκαρ δημιουργός.

Ο Νόλαν είναι εδώ και καιρό υπέρμαχος του φιλμ Imax 1570, της μορφής φιλμ με την υψηλότερη ανάλυση που υπάρχει, η οποία ονομάστηκε έτσι από το πλάτος του φιλμ (70mm) και τις 15 διατρήσεις σε κάθε καρέ. Η «Οδύσσεια» είναι η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου με κάμερες 1570, οι οποίες είναι πασίγνωστες για το ότι είναι βαριές, θορυβώδεις και απαιτούν συχνή επαναφόρτωση· το φιλμ έπρεπε να αλλάζει κάθε τρία λεπτά κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της «Οδύσσειας», με τον Νόλαν να συνεργάζεται με την Imax για την ανάπτυξη μιας ηχομονωτικής θήκης («blimp») που θα στέγαζε την κάμερα των 180 κιλών, ώστε να είναι αρκετά αθόρυβη ώστε να μπορεί να ηχογραφήσει διάλογο σε 1570 για πρώτη φορά.

Αλλά το 1570 είναι παλιά τεχνολογία· οι περισσότεροι κινηματογράφοι πέρασαν στην ψηφιακή εποχή πριν από περίπου μια δεκαετία, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχουν πλέον μόνο 41 κινηματογράφοι σε ολόκληρο τον κόσμο ικανοί να προβάλουν αυτή τη μορφή. Σε αυτούς περιλαμβάνεται το Imax στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, το οποίο αφαίρεσε τον προβολέα φιλμ το 2015, αλλά τον αγόρασε ξανά δύο χρόνια αργότερα, όταν ο Νόλαν απηύθυνε έκκληση στους κινηματογράφους Imax σε όλο τον κόσμο να προβάλουν την ταινία του «Δουνκέρκη» (Dunkirk, 2017) σε 1570.

Τώρα, ενόψει της κυκλοφορίας της «Οδύσσειας» αυτή την εβδομάδα, οι θαυμαστές του Νόλαν κατευθύνονται στο νότιο ημισφαίριο από μέρη τόσο μακρινά όσο η Τουρκία, η Σιγκαπούρη, η Μαλαισία, η Γερμανία και το Λος Άντζελες για να παρακολουθήσουν την ταινία στο Imax της Μελβούρνης, το οποίο είναι το μοναδικό σινεμά στο νότιο ημισφαίριο με μπομπίνα 1570 της «Οδύσσειας». Η τεράστια μπομπίνα έχει μήκος πάνω από 17 χιλιόμετρα, ζυγίζει 240 κιλά και είναι, όπως λέει ο τεχνικός διευθυντής του Imax Μελβούρνης, Νταν Ντρόμπικ (Dan Drobik), «ένα πολύτιμο αγαθό».

«Είμαστε ένας από τους μόλις 41 κινηματογράφους σε όλο τον κόσμο [όπου] μπορείτε να τη δείτε με τον τρόπο που ο Νόλαν δημιούργησε την ταινία», λέει ο γενικός διευθυντής του Imax Μελβούρνης, Τζέρεμι Φι (Jeremy Fee). «Υπάρχουν μόνο επτά εκτός Βόρειας Αμερικής σε ολόκληρο τον κόσμο, οπότε ο κόσμος αναζητά αυτή την πραγματικά ξεχωριστή εμπειρία. Δεν μπορούν να το δουν αυτό πουθενά αλλού.

«Βλέπουμε περισσότερους ανθρώπους να ταξιδεύουν από ποτέ. Έχουμε ανθρώπους που σχεδίασαν τις διακοπές τους γύρω από την προβολή της “Οδύσσειας”, κάτι που είναι αρκετά απίστευτο».

Το Imax της Μελβούρνης διαθέτει επίσης τη μεγαλύτερη κινηματογραφική οθόνη με αναλογία 1,43:1 στον κόσμο, με διαστάσεις 32 μέτρα πλάτος και 23 μέτρα ύψος (περίπου όσο ένα επταώροφο κτίριο). Όταν τα εισιτήρια για την «Οδύσσεια» βγήκαν για πρώτη φορά προς πώληση —πριν από έναν χρόνο— πουλήθηκαν περισσότερα από 17.000 εισιτήρια σε λιγότερο από 24 ώρες. Έκτοτε έχουν πουλήσει περισσότερα από 30.000 εισιτήρια· η «Οδύσσεια» είναι ήδη η όγδοη μεγαλύτερη ταινία τους όλων των εποχών, προτού καν κάνει πρεμιέρα.

Ο 45χρονος Κρίστιαν Βέχτερ (Christian Wächter) και η 42χρονη σύζυγός του, Ρόμι Ντεμέτερ (Romy Demeter), ταξίδεψαν από τη Γερμανία στην Ινδονησία για ένα επαγγελματικό ταξίδι, αλλά κατευθύνονται στη Μελβούρνη ειδικά για να δουν την «Οδύσσεια» σε 1570 στο Imax — και μάλιστα δύο φορές.

«Κάποιοι ρώτησαν, γιατί να πάρεις το αεροπλάνο για τη Μελβούρνη απλώς για να δεις μια ταινία; Επειδή είναι η μεγαλύτερη οθόνη 1570 στον κόσμο», λέει ο Βέχτερ. «Υπάρχει μεγαλύτερη οθόνη Imax στη Γερμανία, αλλά είναι ψηφιακή, οπότε δεν έχεις την πλήρη περιφερειακή όραση. Γι’ αυτό προτιμάμε να πάμε στη Μελβούρνη».

Πολλοί φίλαθλοι δεν θα το σκέφτονταν δεύτερη φορά να ξοδέψουν τεράστια ποσά για να παρακολουθήσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο, το Γουίμπλεντον ή τη Φόρμουλα 1 — οπότε το να κάνεις το ίδιο για μια ταινία δεν είναι και τόσο περίεργο, υποστηρίζει ο ίδιος: «Εκείνοι ξοδεύουν χιλιάδες κι εμείς πληρώνουμε απλώς ένα μικρό ποσό, αλλά για μια πολιτιστική εμπειρία. Νομίζω ότι βγάζει νόημα. Δεν είναι ότι είμαστε εντελώς τρελοί».

Δεν καταλαβαίνουν όλοι το πάθος που εμπνέει ο Νόλαν. «Το είπα στη γιαγιά μου. Είναι 87 ετών τώρα. Και απλώς γελούσε. Δεν είπε τίποτα. Απλώς γελούσε και είπε: “Ω Θεέ μου, και οι δυο σας”», λέει η Ντεμέτερ.

«Ο 70χρονος πατέρας μου αντέδρασε κάπως έτσι: “Τι;”. Δεν μπορεί πραγματικά να το συλλάβει, επειδή δεν μεγάλωσε με αυτού του είδους τον κινηματογράφο. Αλλά η αδελφή μου και οι φίλοι μας, φυσικά και το καταλαβαίνουν», προσθέτει ο Βέχτερ.

Ως προβολεύας 1570, ο Ντρόμπικ συγκρίνει το φιλμ 1570 με το ψηφιακό με τον ίδιο τρόπο που οι λάτρεις του ήχου προτιμούν το βινύλιο από τα CD. «Και τα δύο σου παίζουν το ίδιο τραγούδι, αλλά το ένα έχει μια πολύ πιο γήινη, πλούσια, κάπως φυσική αίσθηση», λέει, προσθέτοντας: «[Το 1570] είναι η υψηλότερη ανάλυση στην οποία μπορείς να κάνεις προβολή, αλλά εξακολουθεί να έχει αυτή την αίσθηση ζεστασιάς και το συναίσθημα που, νομίζω, χάνεται σε κάποιο βαθμό με το ψηφιακό περιεχόμενο που παίζεται παντού».

Η προβολή σε 1570 είναι πολύ πιο περίπλοκη και δαπανηρή —ο Ντρόμπικ πρέπει να μένει κοντά στον προβολέα καθ’ όλη τη διάρκεια κάθε προβολής της «Οδύσσειας», «ακούγοντας προσεκτικά, προσπαθώντας να εντοπίσει οτιδήποτε μπορεί να ακούγεται ασυνήθιστο»— αλλά η σπανιότητά του σημαίνει ότι «ο κόσμος είναι πρόθυμος να πληρώσει για να έρθει να ζήσει κάτι τέτοιο και να αφήσει στην άκρη το τηλέφωνό του». Όλο και πιο συχνά, οι θεατές ζητούν να τον επισκεφθούν στον θάλαμο προβολής: «Μπορεί να νιώθεις πολύ απομονωμένος εκεί πάνω στον θάλαμο προβολής. Οπότε είναι πολύ συγκινητικό να ξέρεις ότι άνθρωποι έχουν ταξιδέψει τόσο μακριά μόνο και μόνο για να έρθουν να δουν την ταινία σε αυτή τη μορφή. Είναι υπέροχο».

Η άνοδος της καριέρας του Νόλαν συνδέεται με τη μικρή επιστροφή του 1570: ο αριθμός των κινηματογράφων που μπορούν να προβάλουν φιλμ 1570 έχει αυξηθεί από 30 σε 41 παγκοσμίως μετά την κυκλοφορία του «Οπενχάιμερ» (Oppenheimer) πριν από τρία χρόνια, ενώ παράλληλα αρκετοί δημιουργοί κινηματογραφιστές επιστρέφουν στα γυρίσματα σε φιλμ.

«Πολλοί άλλοι δημιουργοί γυρίζουν τώρα σε 35mm, σε 70mm, VistaVision — προβάλαμε το “One Battle After Another” εδώ, το οποίο γυρίστηκε σε VistaVision και έδειχνε απίστευτο», λέει ο Φι. «Είναι κάτι που ο κόσμος δεν μπορεί να βιώσει στην τηλεόρασή του ή σε μικρότερες οθόνες. Και είναι η ποιότητα και η πραγματική σφραγίδα του δημιουργού, νομίζω, που ορισμένοι κινηματογραφιστές θέλουν να προβάλλουν και θέλουν να δείξουν».

Ο Φι αναφέρει ότι το πάθος του Νόλαν ώθησε επίσης το κοινό, ιδιαίτερα τους νεότερους θεατές, να συνειδητοποιήσουν περισσότερο τις μορφές φιλμ: «Αυτό που έχω δει, ειδικά για αυτή την ταινία, ακόμη περισσότερο και από το “Οπενχάιμερ”, είναι ένα τεράστιο κύμα ανθρώπων που κατανοούν τη διαφορά μεταξύ των μορφών φιλμ και των μεθόδων κινηματογράφησης. Δεν έχω ξαναδεί κάτι παρόμοιο. Η “Οδύσσεια” έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία όσον αφορά τη δημοσιότητα και τη γνώση του κοινού. Οι μορφές φιλμ σχεδόν καθοδηγούν τη συζήτηση σχετικά με το πού να αναζητήσει κανείς μια ταινία — αυτό είναι πραγματικά νέο».

Οι προβολές σε 1570 για παλαιότερες ταινίες, όπως το «Interstellar» του Νόλαν (2014), είναι επίσης πιο δημοφιλείς τώρα από ό,τι όταν κυκλοφόρησαν. «Το “Interstellar” γίνεται [τώρα] πιο συχνά sold out από ό,τι τότε, επειδή ο κόσμος γνωρίζει πόσο πολύτιμο είναι και πόσο σημαντικές είναι αυτές οι μοναδικές εμπειρίες», λέει ο Ντρόμπικ.

Όπως πολλοί θαυμαστές του Νόλαν, ο Βέχτερ σέβεται το ταλέντο του αρκετά ώστε να αναζητά τις ταινίες του στη μορφή που εκείνος επιθυμεί: «Γυρίζει και ολοκληρώνει την ταινία του έχοντας αυτή τη μορφή κατά νου. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να παρακολουθήσετε αυτή την ταινία — τίποτα άλλο δεν βγάζει νόημα».

theguardian.com