Σοκ προκαλούν οι νέες πληροφορίες που έρχονται στο φως για τον 89χρονο δράστη του διπλού ένοπλου περάσματος σε ΕΦΚΑ και Πρωτοδικείο, καθώς όλα δείχνουν πως η αιματηρή επίθεση στο κέντρο της Αθήνας ίσως να μην ήταν μια απολύτως αυθόρμητη ενέργεια της στιγμής. Σύμφωνα με όσα μεταδίδονται, ο ηλικιωμένος φέρεται να είχε βρεθεί και την προηγούμενη ημέρα στην περιοχή της Λουκάρεως, σαν να πραγματοποιούσε κατόπτευση του χώρου πριν από το χτύπημα.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο 89χρονος είχε πάρει ταξί από την πλατεία Βικτωρίας με κατεύθυνση τη Λουκάρεως. Στο ίδιο όχημα φέρεται να επέβαινε και μια γυναίκα με το παιδί της, ενώ ο ηλικιωμένος allegedly είπε στον οδηγό τη φράση: «20 χρόνια παλεύω να βγάλω σύνταξη. Θα την πάρω όμως, αύριο να δεις τι θα κάνω». Ο ταξιτζής, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, ενημέρωσε το κέντρο της εταιρείας ραδιοταξί και σήμερα αναγνώρισε στη φωτογραφία του δράστη τον πελάτη που είχε μεταφέρει.
Το πρωί της Τρίτης, ο 89χρονος φέρεται να εμφανίστηκε αρχικά στον ΕΦΚΑ στον Κεραμεικό, όπου πυροβόλησε και τραυμάτισε έναν εργαζόμενο, και στη συνέχεια να μετέβη στη Λουκάρεως, όπου πυροβόλησε ακόμη τέσσερις δικαστικούς υπαλλήλους στο Πρωτοδικείο. Συνολικά πέντε άνθρωποι τραυματίστηκαν από τα δύο χτυπήματα.
Ο 89χρονος περιγράφεται από αυτόπτες μάρτυρες ως ψηλός και λεπτός, φορώντας μπλε καμπαρντίνα, μέσα στην οποία έκρυβε το όπλο του. Οι αρχές έχουν εξαπολύσει εκτεταμένη επιχείρηση για τον εντοπισμό του.
Κατά την αποχώρησή του από το Ειρηνοδικείο, φέρεται να άφησε τρεις φακέλους και να φώναξε «εδώ βρίσκεται ο λόγος που έκανα ό,τι έκανα», χωρίς μέχρι στιγμής να έχει γίνει γνωστό το περιεχόμενό τους.
Οι αστυνομικές αρχές έχουν δώσει στη δημοσιότητα τα στοιχεία του και, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, αναζητούν έναν ηλικιωμένο άνδρα που φορούσε μπλε μακριά καπαρντίνα. Μέχρι αυτή την ώρα, ο δράστης δεν έχει εντοπιστεί, ενώ η έρευνα επικεντρώνεται τόσο στη διαδρομή διαφυγής του όσο και στο αν υπήρχαν προπαρασκευαστικές κινήσεις πριν από την επίθεση.
Το νέο στοιχείο με το ταξί και τη φερόμενη «πρόβα» δίνει άλλη διάσταση στην υπόθεση, γιατί ενισχύει το σενάριο ότι ο 89χρονος μπορεί να είχε επιστρέψει στο σημείο με συγκεκριμένο σχέδιο. Αυτό, ωστόσο, παραμένει στο επίπεδο της αστυνομικής και δημοσιογραφικής διερεύνησης και αναμένεται να αποσαφηνιστεί από την επίσημη έρευνα της ΕΛ.ΑΣ.
Την Τετάρτη τίθεται προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων ο νέος κανονισμός λειτουργίας της Δημοτικής Αγοράς. Κυρίαρχο στοιχείο του είναι το ωράριο κατά το οποίο θα παραμένει ανοιχτό το κτίριο. Η πρόταση της δημοτικής αρχής προβλέπει τη λειτουργία της Αγοράς από τις 06:00 το πρωί έως τις 01:00 το βράδυ κατά τη θερινή περίοδο (συμπεριλαμβανομένων των Κυριακών) και από τις 06:00 το πρωί έως τις 23:00 το βράδυ κατά τη χειμερινή, με δυνατότητα λειτουργίας και τις Κυριακές, εφόσον το αποφασίσει το Δημοτικό Συμβούλιο.
Αν η πρόταση αυτή τελικά ψηφιστεί και εφαρμοστεί, πέρα από τις τραγικές συνέπειες για τα ίδια τα καταστήματα εντός της Αγοράς, θα λειτουργήσει ως «Δούρειος Ίππος». Θα συμπαρασύρει αναπόφευκτα και τα μικρομάγαζα του εμπορικού κέντρου σε ένα περαιτέρω «ξεχαρβάλωμα» των ήδη απελευθερωμένων ωραρίων τους. Υπενθυμίζουμε ότι ο νόμος 4177/2013 —που αποτελούσε απαίτηση του ΣΕΛΠΕ (σύλλογος μεγάλων σούπερ μάρκετ)— όριζε στο άρθρο 15α ότι τα εμπορικά καταστήματα επιτρέπεται να λειτουργούν από τις 06:00 έως τις 21:00, από Δευτέρα έως Σάββατο.
Αλήθεια, πόση υποκρισία έκρυβε ο νομοθέτης όταν ζητούσε την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας για τους υπαλλήλους, ενώ ο νόμος αφορούσε τότε πάνω από το 85% των μικρών επιχειρήσεων που βασίζονταν στην αυτοαπασχόληση; Εκ του αποτελέσματος, την περίοδο 2013-2025, η αυτοαπασχόληση στην Ελλάδα μειώθηκε πάνω από 50% (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ 2025), με κύριες αιτίες τη βαριά φορολόγηση και τα εξοντωτικά ωράρια.
Το επιχείρημα ότι τα καταστήματα της Αγοράς δεν θα είναι ανοιχτά 19 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα, αλλά «όσο επιτρέπει η νομοθεσία», είναι έωλο και ύπουλο. Στο άρθρο 137 του νόμου 5039/23 δίνεται πλέον η δυνατότητα στον εκάστοτε Δήμαρχο, μετά από πρόταση του τοπικού εμπορικού συλλόγου, να παρατείνει το ωράριο έως και τις 06:00 το πρωί της επόμενης ημέρας — δηλαδή να επιτρέψει την 24ωρη λειτουργία. Ο νομοθέτης, λοιπόν, παρέχει όλα τα εργαλεία για την πλήρη απελευθέρωση, κατ’ επιταγή των μεγάλων ομίλων.
Από πού ορμώμενη η δημοτική αρχή παίρνει τέτοιες πρωτοβουλίες που οδηγούν στην τουριστικοποίηση της Δημοτικής Αγοράς; Είναι ψέμα να ισχυρίζονται ότι δεν τους ενδιαφέρει μόνο ο τουρισμός, όταν προτείνουν 19ωρη λειτουργία. Από πότε οι Χανιώτες απέκτησαν τη συνήθεια να ψωνίζουν μετά τις 21:00 ή μήπως… ξυπνούν στις 23:00 για να πάνε στην Αγορά; Είναι κοροϊδία να λένε ότι στηρίζουν τη μικρή τοπική επιχείρηση απέναντι σε αλυσίδες και franchise, όταν προωθούν ένα ωράριο που αγνοεί τις ανθρώπινες ανάγκες και τις βιολογικές αντοχές των καταστηματαρχών.
Φαίνεται πως η παρούσα δημοτική αρχή του κ. Σημαντηράκη έχει σαφή προσανατολισμό και δείχνει για ποιους πασχίζει. Αυτό αποδεικνύεται και από τον στρατηγικό σχεδιασμό που προωθεί επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, οδηγώντας την πλειοψηφία των μικρών εμπόρων στην εξόντωση. Για μια πόλη φιλική και λειτουργική προς τους κατοίκους της (εργαζόμενους και επαγγελματίες), είναι επιτακτική ανάγκη το ωράριο της Δημοτικής Αγοράς να συμβαδίζει με το προτεινόμενο ωράριο του Εμπορικού Συλλόγου Χανίων. Δηλαδή, το ωράριο που η πλειοψηφία σέβεται εδώ και χρόνια: Κυριακές κλειστά και τρία απογεύματα την εβδομάδα (Δευτέρα, Τετάρτη, Σάββατο) επίσης κλειστά.
Η Περιφερειακή Αναπτυξιακή Εταιρεία Κρήτης – ΠΑΝΕΤΑΙΚ Α.Ε. ανακοίνωσε την ένταξή της ως συνδεδεμένο μέλος στο Δίκτυο Πόλεων με Λίμνες, μια κίνηση που ενισχύει τη στρατηγική της για την προστασία, ανάδειξη και βιώσιμη αξιοποίηση της Λίμνης της Αγυιάς και του εκθεσιακού χώρου του Μικρού Υδροηλεκτρικού Σταθμού Αγυιά στα Χανιά.
Η ένταξη της ΠΑΝΕΤΑΙΚ Α.Ε. στο Δίκτυο σηματοδοτεί την έναρξη ενός δυναμικού πλαισίου συνεργασίας με φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης και οργανισμούς από όλη την Ελλάδα. Στόχος της συνεργασίας είναι η ανταλλαγή τεχνογνωσίας, η ανάπτυξη κοινών δράσεων και η προώθηση ολοκληρωμένων παρεμβάσεων βιώσιμης ανάπτυξης.
Στο επίκεντρο της συνεργασίας τίθεται η ανάδειξη της τεχνητής Λίμνης Αγυιάς, ενός σημαντικού φυσικού πόρου της περιοχής των Χανίων, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση και προβολή του Υδροηλεκτρικού Σταθμού ΜΥΗΣ Αγυιά. Ο σταθμός αποτελεί ιστορικό και ενεργειακό τοπόσημο με ιδιαίτερη σημασία για την τοπική ανάπτυξη και την ενεργειακή μετάβαση.
Τα δύο αυτά έργα αποτελούν μέρος ενός συνολικού και σύνθετου τεχνικού έργου μαζί με τον αγωγό προσαγωγής και τον αγωγό διαφυγής, που είχαν ως στόχο τη διαχείριση των υδάτων της περιοχής και την ηλεκτροφώτιση των Χανίων. Η διασύνδεση του φυσικού οικοσυστήματος με την ενεργειακή υποδομή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου μοντέλου βιώσιμης διαχείρισης και ανάδειξης της περιοχής, που συνδυάζει περιβαλλοντική προστασία, πολιτιστική αξία και πράσινη ενέργεια.
Στο πλαίσιο της συμμετοχής της στο Δίκτυο Πόλεων με Λίμνες, η ΠΑΝΕΤΑΙΚ Α.Ε. σε συνεργασία με τα υπόλοιπα μέλη θα προχωρήσει στην υλοποίηση σειράς δράσεων. Αυτές περιλαμβάνουν την ανάδειξη και προβολή της Λίμνης Αγυιάς και του Υδροηλεκτρικού Σταθμού ΜΥΗΣ ως ενιαίου πόλου φυσικού και ενεργειακού ενδιαφέροντος, την ανάπτυξη δράσεων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης, καθώς και την προώθηση ήπιων μορφών τουρισμού όπως ο οικοτουρισμός και ο εκπαιδευτικός τουρισμός.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας μέσω της σύνδεσης με το φυσικό και ενεργειακό κεφάλαιο της περιοχής, η ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων προβολής και χαρτογράφησης, καθώς και η συμμετοχή σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα για την πράσινη μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό της ΠΑΝΕΤΑΙΚ Α.Ε., ο οποίος στοχεύει στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, στην ανάδειξη και αξιοποίηση των τοπικών φυσικών και πολιτιστικών πόρων, καθώς και στην προώθηση ενός μοντέλου πράσινης και ανθεκτικής ανάπτυξης για την Κρήτη. Η εταιρεία συνεχίζει να αναπτύσσει στοχευμένες συνεργασίες και καινοτόμες δράσεις που ενισχύουν την τοπική οικονομία, προάγουν την καινοτομία και συμβάλλουν ουσιαστικά στη βιώσιμη διαχείριση και αξιοποίηση των φυσικών και ενεργειακών πόρων του νησιού.
Η ΠΑΝΕΤΑΙΚ Α.Ε. διατηρεί έδρα στη Λίμνη Αγυιάς, Χανιά, Τ.Κ. 73005. Ο εκθεσιακός χώρος του Μικρού Υδροηλεκτρικού Σταθμού Αγυιάς είναι προσβάσιμος στο κοινό, ενώ περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα myhs.gr και στο email info@myhs.gr. Για επικοινωνία με την ΠΑΝΕΤΑΙΚ Α.Ε.: τηλέφωνο 28213 401114, fax 28213-40201, email panetekae@gmail.com.
Σφοδρή κριτική κατά της κυβέρνησης και της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων άσκησε ο βουλευτής Χανίων του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Παύλος Πολάκης, κατά τη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, όπου συζητήθηκε η πλήρωση των θέσεων προέδρου και δύο αντιπροέδρων της Επιτροπής.
Ο Τομεάρχης Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επέλεξε να αναφερθεί στο θέμα των ΕΛΤΑ, απευθυνόμενος στον Κωνσταντίνο Βαρουτά, ο οποίος εκτελούσε μέχρι σήμερα χρέη αντιπροέδρου στην Επιτροπή και διεκδικεί πλέον την προεδρία. «Δεν είστε υπεύθυνος και των ταχυδρομείων; Για τα ΕΛΤΑ γιατί έχετε πιει το αμίλητο νερό πέντε χρόνια; Δεν έχετε πάρει χαμπάρι το πανηγύρι που έχει γίνει στα ΕΛΤΑ;», διερωτήθηκε ο κ. Πολάκης.
Ο βουλευτής Χανίων προχώρησε σε συγκεκριμένες καταγγελίες, αναφερόμενος σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Η πρώτη αφορούσε τις απευθείας αναθέσεις ύψους 280 εκατομμυρίων ευρώ που, όπως υποστήριξε, «ξεκοκαλίστηκαν στα ΕΛΤΑ επί διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και των επιτελικών αρίστων, Πιερακάκη, Γεωργάντα, Λιβάνιου κ.α.». Ο κ. Πολάκης έκανε ειδική μνεία στον Μάριο Πάτση, τον οποίο χαρακτήρισε «κοράκι των fund», καταγγέλλοντας ότι «όταν οι εργαζόμενοι έπαιρναν 520 ευρώ το μήνα, ο κ. Πάτσης έπαιρνε σαράντα χιλιάρικα για νομικές συμβουλές».
Η δεύτερη περίπτωση που επικαλέστηκε ο κ. Πολάκης ήταν αυτή της εταιρείας Onex, την οποία κατηγόρησε ότι «έχει πάρει 140 εκατομμύρια ευρώ από τα ΕΛΤΑ και 45 εκατομμύρια ευρώ από τα ΕΛΤΑ κούριερ με απευθείας αναθέσεις για τη διάθεση εργολαβικών εργαζομένων». Σύμφωνα με τον βουλευτή, «έπαιρνε η Onex 1.200 ευρώ για κάθε εργαζόμενο και του έδινε 500 ή 600 ευρώ», ενώ αναρωτήθηκε: «Πού ήταν η Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων; Σήμερα μας ζητάτε να σας ανανεώσουμε τη θητεία. Γιατί; Για να συνεχιστεί το φαγοπότι;»
Ο κ. Πολάκης κατηγόρησε επίσης την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων ότι δεν παρενέβη όταν η κυβέρνηση ισχυριζόταν ότι «δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει τα ΕΛΤΑ με επιπλέον ποσά και γι’ αυτό τα κλείνει τα καταστήματα». Όπως τόνισε, «η Γαλλία, η Ισπανία, η Τσεχοσλοβακία και άλλες χώρες της Ευρώπης, με πλήρη φάκελο που κατέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατάφεραν να τους επιτραπεί η χρηματοδότηση των αντίστοιχων ΕΛΤΑ των χωρών τους, προκειμένου να καλύψουν την καθολική υπηρεσία».
Καταλήγοντας, ο Τομεάρχης Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υποστήριξε ότι «έχετε κάνει ντιλάρισμα με την ACS και την DHL», κατηγορώντας την Επιτροπή ότι δεν υπάρχει «καμία οικονομοτεχνική μελέτη για τα 204 καταστήματα που θέλετε να κλείσετε». Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο κεντρικό κατάστημα των Χανίων, το οποίο όπως είπε «βρίσκεται στη μέση της πόλης και το οποίο είχε 380 χιλιάδες ευρώ έσοδα και 85 χιλιάδες έξοδα», καταλήγοντας: «Αυτό δεν το είδατε;»
Με ελεύθερη είσοδο και αφιερωμένο στη δύναμη της γυναίκας, το θεατρικό δρώμενο «Ain’t a woman? – 8 Γυναίκες που Έγραψαν Ιστορία» παρουσιάζεται την Τετάρτη 6 Μαΐου 2026 και ώρα 20:00 στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης στα Χανιά, σε συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης, του Πνευματικού Κέντρου Χανίων, του Δήμου Χανίων και της Α.Μ.Κ.Ε. TH.AR.O.S. (Through Art Or Science).
Το δρώμενο είχε παρουσιαστεί αρχικά με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων, αποσπώντας θετικές εντυπώσεις. Η επανάληψή του στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης δίνει την ευκαιρία σε περισσότερους θεατές να παρακολουθήσουν αυτή τη διαδραστική παράσταση που αναδεικνύει μέσα από τον λόγο, την κίνηση και τη μουσική τη δύναμη και τους αγώνες γυναικών που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία.
Οκτώ εμβληματικές γυναικείες μορφές ζωντανεύουν επί σκηνής: η Olympe de Gouges, η Sojourner Truth, η Καλλιρρόη Παρρέν, η Emmeline Pankhurst, η Ελένη Σκούρα, η Αύρα Θεοδωροπούλου, η Μαρία Δεσύπρη και η Ρόζα Ιμβριώτη. Μέσα από τις ιστορίες τους, η παράσταση μεταφέρει το διαχρονικό μήνυμα «Από τη σιωπή στη φωνή και από την αδικία στη διεκδίκηση», υπενθυμίζοντας πως για κάθε δικαίωμα που σήμερα θεωρείται αυτονόητο, υπήρξε κάποτε ένας αγώνας.
Το δρώμενο είναι αφιερωμένο σε όλες εκείνες τις γυναίκες που τόλμησαν να υψώσουν τη φωνή τους, με το κεντρικό μήνυμα της παράστασης να αντηχεί: «Ό,τι σήμερα θεωρείται αυτονόητο… κάποτε ήταν μια φωνή που τόλμησε.»
Η εκδήλωση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Δημόσιου ΣΑΕΚ Χανίων και της Διεθνούς Ένωσης Αστυνομικών – Τοπικής Διοίκησης Χανίων.
Τους συντελεστές της παράστασης αποτελούν: Μανωλικάκης Λεωνίδας στο κείμενο, τους στίχους, το video και τη σκηνοθεσία, και Αληζιώτη Βιργινία στην επιμέλεια κίνησης. Στην παράσταση συμμετέχουν οι Αληζιώτη Βιργινία, Κλεινάκη Αφροδίτη, Λογαρίδου Σοφία, Χιώτακη Ιωάννα και Ψυχαράκη Ανδρονίκη.
Η Α.Μ.Κ.Ε. TH.AR.O.S. (Through Art Or Science), που έχει την έδρα της στα Χανιά και ιδρύθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2023, συνεχίζει τη δραστηριότητά της στον πολιτιστικό χώρο της Κρήτης με εκδηλώσεις που συνδυάζουν την τέχνη με την κοινωνική ευαισθητοποίηση.
Δημόσια κλήρωση για την ανάδειξη υποψηφίων επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών διοργανώνει η Περιφέρεια Κρήτης, μετά το πέρας της προθεσμίας υποβολής ενστάσεων για τη σχετική προκήρυξη.
Η κλήρωση αφορά τις περιπτώσεις ισοβαθμίας ή λοιπών αδιάθετων θέσεων για τις ίδιες θέσεις και ημέρες διεξαγωγής λαϊκών αγορών. Θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 30 Απριλίου 2026 και ώρα 10:00 π.μ.
Η εκδήλωση θα λάβει χώρα στα γραφεία της Διεύθυνσης Παιδείας, Απασχόλησης και Εμπορίου της Περιφέρειας Κρήτης, στην οδό Μάρκου Μουσούρου 15, στον 2ο όροφο, γραφείο 204, στο Ηράκλειο (ταχυδρομικός κώδικας 71201).
Η διαδικασία θα διενεργηθεί ανά λαϊκή αγορά και ανά θέση, σύμφωνα με το άρθρο 14 της υπ’ αριθμ. 411636/1-12-2025 προκήρυξης (ΑΔΑ: Ψ7Ξ17ΛΚ-Ε64).
Μέχρι σήμερα, το θέμα της προστασίας των προσφυγικών κατοικιών προσεγγίζεται κυρίως μέσα από το πρίσμα της αρχιτεκτονικής, παραγνωρίζοντας την πολιτιστική τους διάσταση ως φορέων των αξιών του τόπου όπου βρίσκονται, αλλά και την κοινωνική τους διάσταση. Μια νέα συλλογική έκδοση έρχεται να ρίξει περισσότερο φως σε αυτές τις παραγνωρισμένες πλευρές, αναδεικνύοντας τις ιδιαιτερότητες της προσφυγικής κατοίκησης στην Ελλάδα. Και επαναφέρει το αίτημα για μια «φρέσκια» συζήτηση για την προστασία τους, τη στιγμή που αυξάνεται με γεωμετρικούς ρυθμούς η κατεδάφισή τους υπό τον φόβο της ανακήρυξής τους ως μνημείων.
«Οσο μένουν έτσι, είναι σαν να τα ετοιμάζουμε για να τα παραδώσουμε κάποια στιγμή σε ιδιώτες», τόνισε ο πρόεδρος του ΣτΕ Μιχάλης Πικραμένος.
Τη συζήτηση επαναφέρει στην επικαιρότητα η συλλογική έκδοση «Τα προσφυγικά. Η σιωπηλή αρχιτεκτονική κληρονομιά στην Ελλάδα» (εκδ. Ευρασία), την οποία επιμελούνται η Αμαλία Κωτσάκη, καθηγήτρια στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Πολυτεχνείου Κρήτης και η Μαρία Γράβαρη-Μπάρμπα, καθηγήτρια Γεωγραφίας στο Universite Paris 1 Pantheon Sorbonne. Οπως αναφέρεται στην εισαγωγή της έκδοσης, μέχρι στιγμής στην Ελλάδα έχει καταβληθεί σημαντική προσπάθεια καταγραφής της προσφυγικής κατοίκησης, κυρίως μέσα από τις προσπάθειες τεκμηρίωσης της αρχιτεκτονικής του μοντέρνου κινήματος. Η προσέγγιση αυτή επικεντρώνεται στα κατάλοιπα του μοντερνισμού αλλά όχι από τη σκοπιά της μαζικής παραγωγής κοινωνικής κατοικίας, ενώ υπάρχει δυσκολία αναγνώρισης των προσφυγικών υπό το πρίσμα της πολιτιστικής κληρονομιάς που φέρουν, καθώς στη χώρα μας φορείς πολιτιστικής κληρονομιάς θεωρούνται μόνον τα κτίρια που έχουν κάποιας μορφής μνημειακή αρχιτεκτονική.
«Είναι σημαντικό να μην προσεγγίζουμε τα προσφυγικά με μια μουσειακή αντίληψη», ανέφερε κατά την παρουσίαση του βιβλίου ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μιχάλης Πικραμένος. «Το ζήτημα είναι πώς θα επαναξιολογήσουμε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και προστατεύουμε ή επιλέγουμε να εγκαταλείψουμε τα ίχνη της προσφυγικής εμπειρίας στις πόλεις μας», επισήμανε.
Στο βιβλίο «Τα προσφυγικά. Η σιωπηλή αρχιτεκτονική κληρονομιά στην Ελλάδα» των Αμ. Κωτσάκη και Μ. Γράβαρη-Μπάρμπα (εκδ. Ευρασία) φιλοξενούνται τεκμήρια, όπως εικόνες από γειτονιές προσφύγων στη Δραπετσώνα (επάνω) και στον Συνοικισμό Κουντουριώτη/Αλεξάνδρας (κάτω). [Αρχείο Μεγαλοοικονόμου (Κυραμαργιού, 2019)][Ι. Πολύζος, 1978.]
Ο κ. Πικραμένος αναφέρθηκε στον ρόλο του ΣτΕ στη διάσωση σημαντικών μνημείων, όπως οι πολυκατοικίες της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, αλλά και στη σημερινή εγκατάλειψή τους. «Οσο μένουν έτσι, είναι σαν να τις ετοιμάζουμε για να τις παραδώσουμε κάποια στιγμή σε ιδιώτες, για να τις γκρεμίσουν και να χτίσουν και αυτό το κομμάτι της Αθήνας», σημείωσε. Τέλος αναφέρθηκε στον ρόλο του κράτους και των πολιτών. «Το πρόβλημα είναι βαθύ και έγκειται στον τρόπο που διαμορφώνουμε το παραγωγικό μας μοντέλο, που στηρίζεται στην οικοδομική χωρίς όρια, στον τουρισμό και στην προσπάθεια των ανθρώπων να κερδίζουν λεφτά χωρίς κανένα όριο, όπως μας έχουν δείξει οι περιπτώσεις της εκτός σχεδίου δόμησης και των κινήτρων του ΝΟΚ».
Οι επιμελήτριες του βιβλίου επεσήμαναν την απουσία επαρκούς βιβλιογραφίας για την προσφυγική κατοίκηση στην Ελλάδα, πέρα από μεμονωμένες περιπτώσεις. «Η βιβλιογραφία είναι ελάχιστη. Πρέπει να μετακινήσουμε τη συζήτηση από την ιστορική αναδρομή και τις αρχές της παραγωγής τους στο θέμα της διαχείρισης της μνήμης και της κοινωνικής παραγωγής των προσφύγων», ανέφερε η κ. Γράβαρη-Μπάρμπα. «Τα προσφυγικά είναι ορφανά. Οι ίδιοι οι πρόσφυγες δεν αναγνώριζαν την αξία τους, καθώς τα θεωρούσαν μεταβατικά. Δεν τα αναγνώρισε όμως και το κράτος. Αυτοί που κινητοποιούνται για τη σωτηρία τους είναι είτε οι επιστήμονες είτε καλλιτέχνες/ακτιβιστές που δεν βρίσκουν πατήματα ούτε στην κοινωνία, ούτε καν στους απογόνους των προσφύγων», τόνισε, επισημαίνοντας τη σταδιακή απομάκρυνση ακόμα και των προσφυγικών (Μικρασιατικών, Ποντιακών ή άλλων) συλλόγων από το αίτημα για την προστασία της προσφυγικής κατοικίας.
Αρχιτεκτονική μελέτη για την ανάπλαση των προσφυγικών πολυκατοικιών στη λεωφόρο Αλεξάνδρας.
«Υπάρχουν πολλές μελέτες στη βιβλιογραφία, αλλά μας λείπει η μεγάλη εικόνα, μια γενική θεώρηση των προσφυγικών με όρους πολιτιστικής κληρονομιάς», ανέφερε η κ. Κωτσάκη. «Παράλληλα, τα κτίρια αυτά εξαφανίζονται από τη μια ημέρα στην άλλη, ώστε να μην προλάβουν να συμπληρώσουν 100 χρόνια ζωής και κηρυχθούν μνημεία. Είναι μια σιωπηλή κληρονομιά, που εξαφανίζεται».
Η έκδοση περιλαμβάνει 12 κείμενα τα οποία υπογράφουν καθηγητές πανεπιστημίου και ειδικοί ερευνητές. Ανάμεσα στις θεματικές που τα κείμενα προσεγγίζουν είναι το προσφυγικό αγροτοτεχνικό τοπίο στη Βόρεια Ελλάδα, οι περιπτώσεις των προσφυγικών οικισμών στην Ιεράπετρα, τα Χανιά, τη Νέα Ιωνία Βόλου, την Πάτρα και τον Πειραιά.
Συνέντευξη Δημήτρη Δαμασκηνού στον Στέλιο Ελληνιάδη
Γνώρισα τον φιλόλογο Δημήτρη Δαμασκηνό όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Γαύδος – Εξόριστοι στο νησί του θανάτου» το οποίο, ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1930, αναφέρεται στη Γαύδο ως τόπο εξορίας από όπου πέρασαν πολύ σημαντικοί Έλληνες σε συνθήκες απερίγραπτης κακότητας και βαναυσότητας. Μαζί πήγαμε στο νησί για επιτόπια αυτοψία. Μετά, με εξέπληξε για δεύτερη φορά ο Δημήτρης με το επόμενο βιβλίο του «Το φρούριο Ιτζεδίν στο Καλάμι Χανίων» το οποίο μετατράπηκε σε φυλακή για να «φιλοξενήσει» πολλούς Έλληνες αγωνιστές μεταξύ των οποίων και ο αγαπημένος φίλος που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, ο καθηγητής, φιλόσοφος, εκδότης και ακτιβιστής Ευτύχης Μπιτσάκης.
Και τώρα, ο Δαμασκηνός με ένα τρίτο βιβλίο παρουσιάζει τον αγωνιστή της εθνικής αντίστασης και του αριστερού κινήματος Χαράλαμπο Ρούπα με υλικό που βασίζεται στο αρχείο που είχε κρατήσει ο μαυροσκούφης. Επονίτης, πιστός στον Άρη Βελουχιώτη και ενεργός εφ’ όρου ζωής, δεν υπέστειλε ποτέ την αφοσίωση στα ιδανικά του, ούτε μετά από 18 χρόνια που έμεινε έγκλειστος στις φυλακές! Το βιβλίο «Χαράλαμπος Ρούπας – Πιστός στον μαύρο σκούφο μέχρι τέλους» κυκλοφορεί, όπως και τα άλλα, από τις εκδόσεις Παρασκήνιο που ίδρυσε ο Σπύρος Μαρίνης και διευθύνει ο Χρήστος Μαρίνης.
Ο Δημήτρης και η Βίκυ, πολυάσχολοι εκπαιδευτικοί στην Κρήτη, παράγουν ένα πολύ αξιόλογο έργο. Η συνέντευξη που ακολουθεί έγινε στην εκπομπή «ένα ντέφι που πάει παντού», Στο Κόκκινο 105.5.
Στέλιος Ελληνιάδης
Καστροφυλακές
Στέλιος Ελληνιάδης: Δημήτρη, πώς έφτασες στον Χαράλαμπο Ρούπα;
Δημήτρης Δαμασκηνός: Κάνοντας τη δουλειά για το φρούριο Ιτζεδίν, ένα οχυρό φυλακή κι ένας τόπος ιστορικής μνήμης, εστίασα την προσοχή μου και το ενδιαφέρον μου σε όλη την περίοδο της ύπαρξης και λειτουργίας του, ιδιαίτερα για την περίοδο από το 1903 μέχρι το 1971 που λειτούργησε ως φυλακή πολιτικών και ποινικών κρατουμένων, μια σκληρή φυλακή στην οποία εκατοντάδες κομμουνιστές και δημοκρατικοί άνθρωποι, αγωνιστές της αντίστασης, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου και τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια, βρέθηκαν έγκλειστοι εκεί. Τότε συνάντησα το όνομα του Χαράλαμπου Ρούπα που ήταν ένας από τους πολλούς που μεταφέρθηκαν μετά τους καταστρεπτικούς σεισμούς της Κεφαλονιάς το καλοκαίρι του 1953 στις φυλακές Ιτζεδίν μιας και οι φυλακές στο Αργοστόλι είχαν καταρρεύσει εντελώς. Ο Ρούπας έμεινε για μια τριετία περίπου στο φρούριο Ιτζεδίν. Απελευθερώθηκε το 1964 με τα «μέτρα ειρηνεύσεως» τον καιρό που υπουργός Δικαιοσύνης ήταν ο Πολυχρόνης Πολυχρονίδης επί πρωθυπουργίας Γεώργιου Παπανδρέου. Αυτή η νομοθετική πράξη είχε προκαλέσει πολλές αντιδράσεις από την Ακροδεξιά της εποχής. Ήταν ένα μέτρο προς την εξομάλυνση τουλάχιστον της απίστευτης βίας που βίωσε η ΕΑΜική πλευρά μετά τον Εμφύλιο.
Σ.Ε.: Είναι και από τα λίγα θετικά που άφησε ο Γεώργιος Παπανδρέου, γιατί είχε εξαγγείλει πολλά, αλλά δεν πρόλαβε κιόλας. Ο Παπανδρέου απελευθέρωσε τους ανθρώπους από τις φυλακές για να ανατραπεί από αυτούς τους οποίους υπέθαλψε καθώς ήταν ο βασικός φορέας του βίαιου περάσματος της εξουσίας από το ΕΑΜ στα πιο αντιδραστικά κομμάτια της ελληνικής Δεξιάς με την υποστήριξη των Εγγλέζων.
Δ.Δ.: Η ιστορία εκδικείται, είναι γνωστό αυτό. Πάντως πρέπει να πούμε ότι οι τελευταίοι οκτώ πολιτικοί κρατούμενοι απελευθερώθηκαν με αυτά τα «μέτρα ειρηνεύσεως» το 1964 και μετά, βέβαια, με την επιβολή της δικτατορίας υπήρχαν άλλοι που «φιλοξενήθηκαν» στο Ιτζεδίν, κυρίως από το ΠΑΚ και τη Δημοκρατική Άμυνα, όπως ο Σάκης Καράγιωργας, ο Βασίλης Φίλιας και άλλοι, μιας και οι αριστεροί σε όλη την Ελλάδα συγκεντρώθηκαν από τις πρώτες μέρες της δικτατορίας και με συνοπτικές διαδικασίες εξακτινώθηκαν στα νησιά. Τότε, στα γραφεία του ΣΦΕΑ, στα πρώην κελιά βασανιστηρίων της χούντας, στο πάρκο Ελευθερίας, για την παρουσίαση του βιβλίου, γνωρίστηκα με τη σύζυγο του Χαράλαμπου Ρούπα, την κυρία Ασπασία, πολύ δυναμική αγωνίστρια και με την κόρη τους την Παναγιώτα και αυτή η επαφή εξελίχθηκε σε φιλία και σχέση εμπιστοσύνης σε σημείο να μου κάνουν την τιμή να μου εμπιστευτούν το προσωπικό αρχείο αυτού του ξεχωριστού αγωνιστή. Ό,τι είχε γράψει ο Χαράλαμπος Ρούπας και ό,τι είχε αρχειοθετήσει, δηλαδή το υλικό που αποτελεί τη βάση του βιβλίου.
Ο συγγραφέας Δημήτρης Δαμασκηνός στο Κόκκινο 105.5 (φωτό Στ. Ελληνιάδης)
Ισόβια
Σ.Ε.: Στην περίοδο της Κατοχής, ο Χαράλαμπος Ρούπας ήταν μέλος της ΕΠΟΝ, εντάχθηκε στην ομάδα των 40 μαυροσκούφηδων του Άρη, διαφώνησε με την παράδοση των όπλων, δηλαδή με τη συμφωνία της Βάρκιζας, έφυγε στα βουνά, κρύφτηκε, συνελήφθη το 1946 σε ηλικία 22 ετών και καταδικάστηκε από το έκτακτο στρατοδικείο σε θάνατο! Παρενέβησαν, όπως λέει ο ίδιος, η Σοβιετική Ένωση και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών που ήταν νεοσύστατο σώμα και μετατράπηκε η ποινή του σε ισόβια. Τελικά, κάθισε φυλακή 18 περίπου χρόνια, μπήκε στα 22 του φυλακή και βγήκε στα 40!
Δ.Δ.: Υπάρχει ένα υλικό που μπορεί να καταταγεί άνετα σ’ αυτό που λέμε προσωπική μαρτυρία, γιατί αφορά την ίδια την επαφή του Χαράλαμπου Ρούπα με το κίνημα της ΕΑΜικής αντίστασης στο χώρο της Αιγιάλειας και ευρύτερα της Πελοποννήσου και πριν τη συνάντησή του με τον Άρη Βελουχιώτη. Κείμενα που έχουν να κάνουν με τις εμπειρίες του δίπλα στον Άρη, που ήταν συγκλονιστικές, καθώς ήταν ο εξ απορρήτων του Άρη, γραμματέας και κρυπτογράφος του. Τα μηνύματα από τη Μέση Ανατολή, οι εντολές του Πολιτικού Γραφείου και ό,τι άλλο περνούσε απ’ αυτόν, είχε μια σχέση η οποία ήταν ιδιαίτερη κι αυτό έχει την αξία μιας ανεκτίμητης προσωπικής μαρτυρίας.
Σ.Ε.: Αυτό φάνηκε και από τη συνολική παραγωγή του πολιτικού του έργου. Ήταν ένας πολύ δραστήριος άνθρωπος που δεν άφηνε να πέσει καμία καρφίτσα κάτω.
Δ.Δ.: Ήταν ένας αγωνιστής σπάνιος, ένας αλύγιστος αγωνιστής ο οποίος είχε άποψη, ήταν βέβαια μετριοπαθής στις εκφράσεις του, αλλά σταθερός και στοχοπροσηλωμένος όσον αναφορά το περιεχόμενο της πολιτικής του γραμμής. Ένας ευγενικός άνθρωπος, αλλά αταλάντευτος που χαρακτήριζε και μια ολόκληρη γενιά.
Τυχερός άτυχος
Σ.Ε.: Από πού αντλούν τόση δύναμη μερικοί άνθρωποι; Μάλλον από την πίστη τους σε κάτι ανώτερο.
Δ.Δ.: Εγώ νομίζω ότι τους συναντά η ιστορία. Η γενιά του χαράκτηκε απ’ αυτά που η ιστορία τής έμαθε και στάθηκε στο ύψος αυτής της ιστορικής συγκυρίας. Δεν πέρασε από την άκρη του δρόμου, που λέει κι ένας άλλος αγωνιστής, ή δεν στάθηκε.
Σ.Ε.: Ο Ρούπας ήταν και τυχερός μέσα στην ατυχία του. Να κάτσεις 18 χρόνια φυλακή, τα καλύτερα χρόνια της ζωής σου, να βγεις μετά και να γνωρίσεις μια εξαιρετική σύντροφο και να είσαι δημιουργικός και να παράγεις έργο μέχρι τα 95 σου! Πήρε το αίμα του πίσω.
Δ.Δ.: Ήταν απίστευτη τύχη. Η κυρία Ασπασία είναι ένας θαυμάσιος άνθρωπος που τον αγάπησε βαθύτατα, μοιράστηκε τους πόνους του, τους καημούς του, τις αγωνίες του. Δεν ήταν ένα τυπικό ζευγάρι. Ήταν ένα ζευγάρι αγωνιστών. Και νομίζω ότι αυτό του έδωσε καινούρια φτερά για να μπορέσει να ανθίσει στη δραστηριότητά του την επαγγελματική, αλλά και την κοινωνική και την πολιτική μετά την αποφυλάκιση.
Η δεύτερη κατηγορία κειμένων που έχουν αναμφισβήτητη αξία ως μαρτυρίες είναι αυτά που αφορούν τον Άρη και η τρίτη είναι αυτά που αφορούν τη ζωή του στη φυλακή που δεν είναι αστεία. Είναι 18 χρόνια. Έκανε τουρ σε όλες τις ελληνικές φυλακές κάτω από τις πιο βαριές συνθήκες.
Μετά την αποφυλάκιση έγινε πρόεδρος στο σύλλογο που είχε να κάνει με το Δράπανο Αργοστολίου που αφορούσε τους εκτελεσμένους στην Κεφαλονιά αγωνιστές.
Σ.Ε.: Υπάρχει η μεγάλη λίστα με τα ονόματα όλων στο βιβλίο.
Δ.Δ.: Ήταν ο δημιουργός του «Συλλόγου μνήμης Άρης Βελουχιώτης» μαζί με τον Βασίλη Πριόβολο, τον Καπετάν Ερμή και άλλους. Ήταν μέλος της «Επιτροπής για τις γερμανικές αποζημιώσεις» μαζί με τον Μανώλη Γλέζο. Ήταν μέσα σε όλα. Δεν έμεινε αδρανής και αρθρογραφούσε συχνά για θέματα που αφορούσαν την επικαιρότητα ή την αντίσταση. Αυτή είναι μια άλλη κατηγορία κειμένων.
Γενοκτονία
Η εκτέλεση του Ρούπα αποτράπηκε μετά την παρέμβαση του ΟΗΕ και της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά πρέπει κανείς να μπει στο ιστορικό κλίμα της εποχής για να καταλάβει τι σημαίνει αποτράπηκε. Η κυβέρνηση κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου δεν προχώρησε στις εκτελέσεις που είχαν ήδη προγραμματιστεί, από το 1948, εξ αιτίας της διεθνούς κατακραυγής και ψήφισε ένα νόμο ότι μετά από την πενταετία αν δεν εκτελεστεί ο θανατοποινίτης η ποινή του μετατρέπεται αυτόματα σε ισόβια δεσμά.
Ήταν η πίεση που ασκήθηκε από το εξωτερικό, αλλά ας σκεφτούμε αυτούς που ήταν θανατοποινίτες πολιτικοί κρατούμενοι, ότι ξυπνούσαν και κοιμόντουσαν κάθε βράδυ με την αγωνία αν θα εκτελεστούν, αν εμπίπτουν στη διαδικασία της μετατροπής της θανατικής ποινής σε ισόβια. Δεν είχαν απαλλαγεί από τις κατηγορίες και ήταν ένα ψυχικό βασανιστήριο το οποίο είχε να κάνει και με τη συντριβή τους. Και ο Ρούπας πέρασε αυτή τη δοκιμασία.
Σ.Ε.: Πάντως, όταν γίνονταν εκτελέσεις, γίνονταν με πολύ συνοπτικές διαδικασίες. Είχαν στηθεί έκτακτα στρατοδικεία παντού και τους εκτελούσαν σχεδόν αυθημερόν. Εκτελέστηκαν χιλιάδες άνθρωποι, ίσως είναι άγνωστος ο ακριβής αριθμός των εκτελεσθέντων. Όταν βλέπεις ότι μόνο στις φυλακές Αργοστολίου έχουν καταγραφεί 127 εκτελέσεις, σε ένα νησί, μπορεί κανείς να συμπεράνει τι μακελειό έχει γίνει, τι γενοκτονία έχει γίνει και αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα! Δεν ανέφερα τη λέξη γενοκτονία που είναι πολύ βαριά καθώς έχουμε σήμερα τη γενοκτονία στη Γάζα, μια γενοκτονία με όλα της τα χαρακτηριστικά στην πιο άγρια, την πιο απάνθρωπη της μορφή.
Όταν πρόκειται για μικρές χώρες όπως η Ελλάδα και εκτελέσεις χιλιάδες ανθρώπους από τους καλύτερους που διαθέτει ο τόπος, τους πιο αγνούς, τους πιο ανιδιοτελείς, τους πιο μαχητικούς, τους πιο θυσιαστικούς, πρόκειται για γενοκτονία επειδή αφαιρείς από την κοινωνία, από το λαό, από το έθνος, από το κράτος, τα καλύτερα στοιχεία. Μετά είναι επόμενο να καταλάβουν το κενό οι καριερίστες, οι μετριότητες, τα λαμόγια, οι δικτυωμένοι, αυτοί που καλλιεργούν τις πελατειακές σχέσεις, τα κακοποιά στοιχεία, και αυτό έγινε στην Ελλάδα. Και γι’ αυτό έχει και ιδιαίτερη σημασία η έκδοση του βιβλίου του Μενέλαου Χαραλαμπίδη που επαναφέρει συγκροτημένα το θέμα των δοσιλόγων, με πολύ μεγάλη απήχηση, την οποία εύχομαι και για τα βιβλία σου γιατί είναι εξίσου χρήσιμα και επιμορφωτικά.
Έχει σημασία πώς στήθηκε μετά τη λεγόμενη απελευθέρωση το ελληνικό κράτος και πώς ακόμα πληρώνουμε αυτή τη γενοκτονία των καλύτερων Ελλήνων που άλλοι εκτελέστηκαν εν ψυχρώ κατά χιλιάδες, άλλοι φυλακίστηκαν για δεκαετίες και δεκάδες χιλιάδες εξορίστηκαν ή διέφυγαν σαν πολιτικοί πρόσφυγες στο εξωτερικό στερώντας από τον τόπο τις καλύτερες υπηρεσίες τους. Ακόμα το πληρώνει ο τόπος και δεν ξέρω πότε θα βγούμε απ’ αυτή τη λούμπα.
Θεωρώ ότι είμαστε τυχεροί που ο Ρούπας έμεινε εδώ και συνέχισε να προσφέρει έργο παρ’ όλο που βγήκε από τη φυλακή το 1964, και μετά από τρία χρόνια, που γίνεται το πραξικόπημα των συνταγματαρχών, αναγκάζεται να κρυφτεί γιατί αν τον συλλαμβάνανε θα καθόταν άλλα 7 χρόνια φυλακή ή εξορία. Δηλαδή, τι μοίρα έχει αυτός ο τόπος;
Άγρια καταστολή
Δ.Δ.: Νομίζω ότι χρειάζεται κανείς με νηφάλιο τρόπο να δει το πανόραμα του 20ου αιώνα όσον αφορά την αστυνομική βία και καταστολή. Θέμα που συνήθως ήταν ταμπού και δεν συζητιόταν στο δημόσιο χώρο ξεκινώντας από τη δικτατορία των συνταγματαρχών στην οποία σημειώθηκαν θάνατοι αγωνιστών και αρκετοί από αυτούς και στο Πολυτεχνείο, αλλά και από τη δράση των κρατικών και παρακρατικών οργάνων. Δεν είναι λίγοι αυτοί που έχασαν τη ζωή τους. Βέβαια, το γεγονός ότι δεν ήταν χιλιάδες, το χρησιμοποιούν ως επιχείρημα μερικοί νοσταλγοί του δικτατορικού καθεστώτος συγκρίνοντας τη χούντα των συνταγματαρχών με αυτά που έγιναν στην Αργεντινή ή στη Βραζιλία όπου έχουμε ένα κρεσέντο βίας, τριάντα χιλιάδες είναι οι αγνοούμενοι μόνο στην Αργεντινή οι οποίοι είναι γνωστό ότι πετάγονταν από τα αεροπλάνα και εξοντώνονταν με συνοπτικές διαδικασίες. Έχει να κάνει με το όργιο βίας που εξαπολύθηκε στο ελληνικό κράτος από το Μεσοπόλεμο και μετά. Η χούντα βρήκε ένα γόνιμο έδαφος καταστολής η οποία αριθμούσε ήδη τριάντα χρόνια στην πιο σκληρή της έκφραση. Οι αγωνιστές που πιάστηκαν ήταν αυτοί οι οποίοι υπολείπονταν, συγγνώμη για την έκφραση, που είχαν ξεφύγει το θάνατο τις προηγούμενες φορές, αλλά και οι καινούριοι αγωνιστές, νέοι που ήθελαν να συμμετάσχουν στον αντιδικτατορικό αγώνα.
Σ.Ε.: Και μερικοί είχαν ξαναπάει εξορία! Στο «Εξόριστοι στο νησί του θανάτου» που καταπιάνεσαι με τους εξόριστους στη Γαύδο, αυτοί είναι του 1930, με το «Ιδιώνυμο» του Βενιζέλου.
Δ.Δ.: Σ’ αυτό πρέπει κανείς να δώσει προσοχή λόγω του ότι στη δεκαετία του 1930 η καταστολή ήταν πολύ άγρια, αλλά δεν έγιναν πολλές θανατικές εκτελέσεις από το ίδιο το κράτος. Βέβαια, ήταν πολύ συνηθισμένο η χωροφυλακή και οι δυνάμεις καταστολής να χρησιμοποιούν τα όπλα σε διαδηλώσεις, απεργίες και να υπάρχουν νεκροί με κορυφαίο παράδειγμα την Πρωτομαγιά στη Θεσσαλονίκη του 1936. Ήταν συνηθισμένο να υπάρχουν νεκροί και τραυματίες που ανακοινώνονταν στα δελτία της Εργατικής Βοήθειας. Κι ένα έγκλημα, ένα ανοσιούργημα χωρίς τέλος, ένα διαρκές έγκλημα είναι το γεγονός ότι το δικτατορικό καθεστώς Μεταξά που ιδεολογικά ήταν ομογάλακτο με τους ναζί παρέδωσε τους κρατούμενους κομμουνιστές που είχε συλλάβει στο Μεσοπόλεμο για τη συνδικαλιστική τους δράση, στις γερμανικές αρχές Κατοχής! Οι περισσότεροι από τους 157 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1945 ήταν συλληφθέντες της προηγούμενης περιόδου, της μεσοπολεμικής περιόδου, γιατί συμμετείχαν σε απεργία, μοίραζαν το «Ριζοσπάστη», ήταν στιγματισμένοι όπως ο Σουκατζίδης ή ο Καλαφατάκης. Από εκεί έβρισκαν τη δεξαμενή για να προχωρήσουν στις εκτελέσεις αντιποίνων. Εδώ πέρα χρειάζεται να κάνουμε μια συζήτηση, γιατί αυτό αποκαλύπτει την εγκληματική φύση του ναζισμού.
Κρεσέντο εκτελέσεων
Το γεγονός ότι πηγαίνει στην έννοια της συλλογικής ευθύνης, για ένα Γερμανό στρατηγό, διακόσιους πατριώτες που δεν έχουν καμία σχέση προφανώς με το συγκεκριμένο γεγονός, τους σκοτώνει το ναζιστικό καθεστώς με συνοπτικές διαδικασίες και μόνο γιατί είναι κομμουνιστές και επειδή αναγνωρίζει ότι το κίνημα αντίστασης έχει ως βασικό εμπνευστή και αιμοδότη το τότε Κομμουνιστικό Κόμμα που δείχνει ακριβώς πόσο έωλη είναι η θεωρία των δύο άκρων που πλασάρουν στις μέρες μας. Ποιοι πραγματικά αντιστάθηκαν στο ναζισμό και στο φασισμό! Και εν πάση περιπτώσει αυτό δικαιώνει και την ιστορική μνήμη των εκτελεσθέντων. Όσον αφορά τον Εμφύλιο Πόλεμο τα πράγματα ήταν ακόμα πιο άγρια, γιατί γινόταν μια πάλη για την εξουσία, η αστική τάξη και οι Αγγλοαμερικάνοι ήθελαν να επιβάλουν μια κατάσταση σαφώς αντιδημοκρατική. Εδώ υπάρχουν και ευθύνες του ΕΑΜικού κινήματος που επέτρεψε όλο αυτό το αιματοκύλισμα του μεγάλου αγώνα, του παλλαϊκού αγώνα που το έφερε μπροστά στο ζήτημα της εξουσίας. Μιλάμε για ένα πραγματικά αιματηρό κρεσέντο εκτελέσεων για να λυθεί το ζήτημα της εξουσίας. Με ωμότητα που δεν είχε υποθέσει η άλλη πλευρά ότι θα συνέβαινε, λύθηκε αυτό το θέμα, με το λεπίδι μπορούμε να πούμε. Αυτή ήταν η μοίρα μιας γενιάς η οποία αγωνίστηκε, πίστεψε σε μεγάλα οράματα, έδωσε και τη ζωή της ακόμα και μας έχει αφήσει μια σπουδαία παρακαταθήκη παρά την ήττα της.
Σ.Ε.: Είναι σημαντικό γιατί αυτές είναι οι δύο μεγάλες Επαναστάσεις στην ανολοκλήρωτη προσπάθεια του ελληνικού λαού να αποκτήσει την αυτονομία, την αυτοδιαχείριση, την ανεξαρτησία του που είναι πάντα προϋπόθεση για οποιαδήποτε πρόοδο.
Στη σύλληψη δύο αλλοδαπών γυναικών ηλικίας 17 και 30 ετών προχώρησαν οι αστυνομικές αρχές στο Ηράκλειο, για κλοπή χρηματικού ποσού από οικία 91χρονου ημεδαπού σε περιοχή του Δήμου Μινώα Πεδιάδος. Παράλληλα συνελήφθη 50χρονη αλλοδαπή για παραμέληση εποπτείας ανηλίκου.
Η αστυνομική επιχείρηση πραγματοποιήθηκε χθες (27.04.2026) απογευματινές ώρες από αστυνομικούς του Αστυνομικού Τμήματος Μινώα Πεδιάδος, οι οποίοι εντόπισαν και συνέλαβαν τις δύο γυναίκες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι δύο αλλοδαπές είχαν εισέλθει στην οικία του 91χρονου το βράδυ της 26.04.2026, αφαιρώντας το χρηματικό ποσό των 3.000 ευρώ.
Η προανάκριση για την υπόθεση ενεργείται από το Αστυνομικό Τμήμα Μινώα Πεδιάδος.
Ο Δήμος Πλατανιά σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης (Ο.Α.Κ. Α.Ε.) διοργανώνουν ενημερωτική ημερίδα για την πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων παρεμβάσεων δημοσίου χαρακτήρα στο πλαίσιο του Τοπικού Προγράμματος CLLD/LEADER (ΤΑΠΤοΚ) 2023–2027, την Τρίτη 5 Μαΐου 2026 και ώρα 18:30 στο Πολιτιστικό Κέντρο Μάλεμε.
Η εκδήλωση επικεντρώνεται στην παρέμβαση Π3-77-4.1 «Στήριξη για Τοπική Ανάπτυξη μέσω του LEADER (ΤΑΠΤοΚ)», η οποία προβλέπει χρηματοδότηση έργων με στόχο την τοπική ανάπτυξη, την ενίσχυση των υποδομών και την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της περιοχής του Δήμου Πλατανιά.
Η πρόσκληση απευθύνεται σε ευρύ φάσμα φορέων, συμπεριλαμβανομένων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού και των φορέων τους, των φορέων του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών φορέων όπως σύλλογοι, σωματεία, ΑΜΚΕ και ΜΚΟ, καθώς και υφιστάμενα νομικά πρόσωπα.
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερωθούν αναλυτικά για τους βασικούς άξονες της πρόσκλησης, τις προϋποθέσεις συμμετοχής, τις επιλέξιμες δράσεις και την διαδικασία υποβολής των αιτήσεων στήριξης. Ειδικότερα, θα παρουσιαστούν το περιεχόμενο της πρόσκλησης, οι προκηρυσσόμενες δράσεις και υποδράσεις, οι όροι επιλεξιμότητας και επιλογής, καθώς και οι επιλέξιμες δαπάνες.
Η συμμετοχή των τοπικών φορέων κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι το πρόγραμμα παρέχει σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.
Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τον κ. Κονταξάκη Γεώργιο στο τηλέφωνο 2821029821.
