11.5 C
Chania
Κυριακή, 1 Μαρτίου, 2026

Ρίγη συγκίνησης και δέος για τους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής – Ταυτοποιήθηκαν οι δύο πρώτοι στις φωτογραφίες

Δέος και συγκίνηση έχουν προκαλέσει τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής από τους ναζί την 1η Μαΐου 1944.

Και αυτό καθώς πρόκειται για τις πρώτες φωτογραφίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, 82 ολόκληρα χρόνια μετά, από τις τελευταίες στιγμές κάποιων εκ των 200 κομμουνιστών.

Οι φωτογραφίες έχουν αναρτηθεί προς πώληση στο eBay από ιδιώτη στο Βέλγιο και έγιναν γνωστές μέσα από την ομάδα στο Facebook «Greece at WWII Archives».

Η τιμή εκκίνησης των φωτογραφιών ποικίλλει, καθώς η χαμηλότερη ξεκινά από 36,5 ευρώ, ωστόσο σε κάποιες περιπτώσεις και μετά από προσφορές ιδιωτών κάποιες έχουν ξεπεράσει τα 2.000 ευρώ.

Οι 200 αγωνιστές, εκτελέστηκαν ως μέρος των αντιποίνων για την επίθεση ανταρτών του ΕΛΑΣ από διμοιρία του 8ου Συντάγματος Λακωνίας υπό τον ανθυπολοχαγό Μανώλη Σταθάκη του γερμανού υποστράτηγου Φράντς Κρεχ και τεσσάρων μελών της συνοδείας του στους Μολάους στις 27 Απριλίου του 1944.

Στην πλειονότητά τους είχε μεταφερθεί από την Ακροναυπλία και είχαν παραδοθεί στους ναζί από το καθεστώς Μεταξά (είχε πεθάνει το 1941).

Ταυτοποιήθηκαν οι δύο πρώτοι εκτελεσθέντες

Την ώρα που από κάποιους είχε ανοίξει η κουβέντα γύρω από τη γνησιότητα των φωτογραφίων, φαίνεται ότι ταυτοποιήθηκαν οι δύο πρώτοι εκτελεσθέντες.

Πρόκειται για τον ψηλό άνθρωπο με το λευκό πουκάμισο, ο οποίος ήταν ο Βασίλης Παπαδήμας, αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα.

Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο.

Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στους κατακτητές. Αρχικά μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και κατόπιν στη Λάρισα, πριν οδηγηθεί τελικά στην εκτέλεση στην Καισαριανή.

Σε άλλη φωτογραφία διακρίνεται ένα νεαρό πρόσωπο που κάνει έναν μορφασμό σα να χαμογελά. Πρόκειται, για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, νέο παιδί, που δούλευε σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών, κουλουριών και ψωμιού στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα).

Όταν οι ιταλικές δυνάμεις εισέβαλαν στην πόλη, Έλληνες συνεργάτες τον συνέλαβαν και τον παρέδωσαν. Κρατήθηκε αρχικά στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και προσέκειντο στο ΚΚΕ.

Παράλληλα, ο σύλλογος εργαζομένων του υπουργείου Πολιτισμού ζητάει η ταυτοποίηση, πιστοποίηση του υλικού και τη διερεύνηση της αυθεντικότητας και της προέλευσης να αναλάβει κάποιος κρατικός φορέας.

Παράλληλα, ζητάει να αγοραστούν από το ελληνικό Κράτος οι συγκεκριμένες φωτογραφίες ως ιστορικά ντοκουμέντα μιας σκοτεινής περιόδου και να διαφυλαχθούν στα Αρχεία του Κράτους πριν χαθούν στα συρτάρια κάποιου συλλέκτη -όπως συμβαίνει συνήθως με τις φωτογραφίες από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ανάλογο αίτημα έχει καταθέσει και ο Αλέξης Τσίπρας.

Από την πλευρά του το ΚΚΕ έκανε γνωστό ότι θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων, σημειώνοντας παράλληλα ότι είναι «ευθύνη του κράτους να αποδοθούν εκεί που ανήκουν».

Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των φωτογραφιών, το μνημείο των εκτελεσμένων κομμουνιστών στην Καισαριανή βανδαλίστηκε από άγνωστα άτομα. Ο δήμος ανακοίνωσε ότι οι ζημιές θα αποκατασταθούν άμεσα. Το μνημείο θα προστατεύεται επίσης από «όποιον εμποδίζει τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης».

Ο Δήμος Καισαριανής τονίζει ότι «η ιστορική μνήμη δεν ξεθωριάζει, όσο κι αν ενοχλεί κάποιους».

Ποιος φέρεται να τράβηξε τις φωτογραφίες

Οι φωτογραφίες φέρονται σύμφωνα πάντα με τον πωλητή μέσω ebay να προέρχονται από την συλλογή του γερμανού λοχία Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε σε τάγμα με έδρα τη Μαλακάσα.

Ο Χέρμαν Χόιερ ξεκίνησε ως λοχίας και διμοιρήτης, με συμμετοχή στην επίθεση στην Πολωνία το 1939, στη Γραμμή Ζίγκφριντ (σύνορα Γερμανίας με Ολλανδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Γαλλία έως τα σύνορα με την Ελβετία, ήταν η απάντηση στη Γραμμή Μαζινό) και στις επιθέσεις σε Ολλανδία, Βέλγιο και Γαλλία.

Αποστρατεύτηκε το καλοκαίρι του 1940 και τον Σεπτέμβριο 1943 επιστρατεύτηκε ξανά. Στα τέλη του 1943 πέρα από τη Γιουγκοσλαβία στην Ελλάδα με τον στρατό κατοχής. Αποχώρησε τον Σεπτέμβριο του 1944 από τα Βαλκάνια σύμφωνα με την περιγραφή (η Αθήνα απελευθερώθηκε τον Οκτώβρη, έφυγε με την μονάδα του νωρίτερα). Σύμφωνα με τον πωλητή ο υπολοχαγός επέζησε του πολέμου.

topontiki.gr

Η σιωπηλή κατάρρευση: Η Ελλάδα μπροστά στο φάσμα του δημογραφικού χειμώνα

Του Παναγιώτη Ζαφειρόπουλου

Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με μια υπαρξιακή απειλή που, αν και εξελίσσεται αργά και αθόρυβα εδώ και δεκαετίες, πλέον λαμβάνει διαστάσεις εθνικού συναγερμού.

Τα πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή για το έτος που πέρασε, επιβεβαιώνουν τους χειρότερους φόβους των δημογράφων και των οικονομικών αναλυτών: η χώρα βιώνει μια άνευ προηγουμένου δημογραφική καθίζηση, με το ισοζύγιο γεννήσεων και θανάτων να έχει διαταραχθεί σε βαθμό που μοιάζει πλέον μη αναστρέψιμος χωρίς ριζικές και μακρόπνοες παρεμβάσεις.

Το 2025 καταγράφηκε ως χρονιά-ορόσημο αρνητικών ρεκόρ, καθώς οι γεννήσεις υποχώρησαν κάτω από το ψυχολογικό φράγμα των 70.000, την ώρα που οι θάνατοι παρέμειναν σχεδόν διπλάσιοι, αγγίζοντας επίπεδα που παραπέμπουν σε συνθήκες πολέμου ή μεγάλης φυσικής καταστροφής και όχι σε περίοδο ειρήνης.

Η Ελλάδα κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια χώρα «μουσείο»

Η «σιωπηλή βόμβα» στα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας δεν είναι πλέον μια θεωρητική πρόβλεψη για το μακρινό μέλλον, αλλά μια σκληρή πραγματικότητα του παρόντος. Η μείωση του μόνιμου πληθυσμού, ο οποίος σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις συρρικνώθηκε περαιτέρω προσεγγίζοντας τα 10,3 εκατομμύρια, δεν είναι απλώς ζήτημα αριθμητικής.

Είναι ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της οικονομικής βιωσιμότητας και της κοινωνικής συνοχής της χώρας. Η δημογραφική γήρανση εξελίσσεται με ρυθμούς που κατατάσσουν την Ελλάδα στις πιο «γηρασμένες» χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του δυτικού κόσμου.

Ο δείκτης εξάρτησης, δηλαδή η αναλογία των ηλικιωμένων προς τον ενεργό πληθυσμό, επιδεινώνεται ραγδαία, δημιουργώντας ασφυκτικές πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα και στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, τα οποία καλούνται να εξυπηρετήσουν έναν όλο και μεγαλύτερο αριθμό συνταξιούχων με όλο και λιγότερους εργαζόμενους να εισφέρουν πόρους.

Ο «χάρτης» του δημογραφικού

Οικονομικοί οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ και η EBRD, σε πρόσφατες εκθέσεις τους, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις αυτής της πληθυσμιακής αλλοίωσης στην ανάπτυξη.

Η έλλειψη εργατικού δυναμικού δεν είναι πια ένα πρόβλημα που αφορά μόνο τον πρωτογενή τομέα ή τον τουρισμό, αλλά επεκτείνεται οριζόντια σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, από την υψηλή τεχνολογία μέχρι τις κατασκευές.

Οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες, κάνοντας λόγο για απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας τις επόμενες δεκαετίες λόγω της φυσικής μείωσης του εργατικού δυναμικού, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική συρρίκνωση του ΑΕΠ.

Η χώρα κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε έναν φαύλο κύκλο χαμηλής ανάπτυξης και υψηλής φορολογίας, καθώς το κράτος θα αναγκάζεται να επιβάλλει υψηλότερα βάρη στους λίγους παραγωγικούς πολίτες για να συντηρήσει το κράτος πρόνοιας, αποθαρρύνοντας έτσι περαιτέρω την εργασία και την επιχειρηματικότητα.

Ο χρόνος για ημίμετρα έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί

Ωστόσο, το πρόβλημα δεν είναι ομοιόμορφο σε όλη την επικράτεια. Η ελληνική περιφέρεια βιώνει μια ακόμα πιο δραματική ερήμωση. Υπάρχουν νομοί της χώρας, όπως η Ευρυτανία, η Αρκαδία και η Φωκίδα, όπου το ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων είναι αρνητικό για δεκαετίες, οδηγώντας σε αυτό που οι κοινωνιολόγοι ονομάζουν «δημογραφική κατάρρευση».

Χωριά σβήνουν από τον χάρτη, σχολικές μονάδες κλείνουν η μία μετά την άλλη λόγω έλλειψης μαθητών και ολόκληρες περιοχές μετατρέπονται σε ζώνες αμιγούς κατοικίας ηλικιωμένων, χωρίς αναπτυξιακή προοπτική.

Η αστικοποίηση συνεχίζεται, αλλά ακόμη και τα μεγάλα αστικά κέντρα, που παραδοσιακά προσέλκυαν νέους, δεν καταφέρνουν πλέον να αντισταθμίσουν τις απώλειες, καθώς το κόστος διαβίωσης και η στεγαστική κρίση λειτουργούν αποτρεπτικά για τη δημιουργία οικογένειας.

Ακριβώς εδώ εντοπίζεται και η ρίζα του προβλήματος, η οποία είναι βαθιά κοινωνική και οικονομική. Η απόφαση των νέων ζευγαριών να αναβάλουν ή να ακυρώσουν την τεκνοποίηση δεν είναι προϊόν ιδιοτροπίας, αλλά αποτέλεσμα ενός περιβάλλοντος ανασφάλειας.

Η εκτίναξη του κόστους στέγασης, οι χαμηλοί μισθοί σε σχέση με το κόστος ζωής, η εργασιακή επισφάλεια και η έλλειψη επαρκών υποδομών φύλαξης παιδιών δημιουργούν ένα απαγορευτικό πλέγμα για την απόκτηση παιδιών.

Η γυναίκα καλείται συχνά να επιλέξει ανάμεσα σε καριέρα και οικογένεια, καθώς η εναρμόνιση της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής παραμένει ζητούμενο παρά τα βήματα που έχουν γίνει.

Η μέση ηλικία απόκτησης του πρώτου παιδιού έχει ανέβει επικίνδυνα, περιορίζοντας βιολογικά τις πιθανότητες για απόκτηση δεύτερου ή τρίτου παιδιού, κάτι που είναι απαραίτητο για την αναπλήρωση του πληθυσμού.

Η ανάγκη για δράση είναι τώρα πιο επιτακτική από ποτέ

Το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι απλώς μια στατιστική ανωμαλία, αλλά η μεγαλύτερη εθνική πρόκληση του 21ου αιώνα. Απαιτεί διακομματική συναίνεση, μακροχρόνιο σχεδιασμό που θα υπερβαίνει τους εκλογικούς κύκλους και μια ριζική αλλαγή νοοτροπίας.

Αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα και δραστικά, η Ελλάδα κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια χώρα «μουσείο», με πλούσιο παρελθόν αλλά χωρίς το ανθρώπινο δυναμικό που θα της εξασφαλίσει μέλλον. Ο χρόνος για ημίμετρα έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί και η ανάγκη για δράση είναι τώρα πιο επιτακτική από ποτέ.

in.gr

Η πλειονότητα των νοσοκομείων στην Κρήτη δεν πραγματοποιούν αμβλώσεις – 46 από τα 80 σε όλη την Ελλάδα

Δημοσιογραφική έρευνα της Ευτυχίας Σουφλιέρη για το news247 αποκαλύπτει ότι η πλειονότητα των δημόσιων νοσοκομείων στην ελληνική επαρχία και τα νησιά αρνείται τη διενέργεια αμβλώσεων, επικαλούμενη ηθικούς και συνειδησιακούς λόγους. Ιδιαίτερα έντονο το πρόβλημα στην Κρήτη, όπου οι γυναίκες βρίσκονται ουσιαστικά αποκλεισμένες από το δημόσιο σύστημα υγείας.

Η πρόσβαση στη δωρεάν και ασφαλή άμβλωση, παρά τη νομική κατοχύρωσή της από το 1986, παραμένει μια εξαιρετικά δύσκολη και συχνά ταπεινωτική διαδικασία για τις γυναίκες στην ελληνική περιφέρεια. Σύμφωνα με εκτενή έρευνα του NEWS 24/7, η οποία κάλυψε 80 γενικά νοσοκομεία εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, διαπιστώθηκε ότι το 57,5% των ιδρυμάτων που διαθέτουν μαιευτική κλινική αρνούνται να πραγματοποιήσουν τεχνητή διακοπή κύησης χωρίς ιατρικούς λόγους.

Το ρεπορτάζ φέρνει στο φως μια πραγματικότητα όπου η «συνείδηση» του ιατρού και το κοινωνικό στίγμα υπερισχύουν του νόμου, αναγκάζοντας τις γυναίκες να καταφεύγουν στον ιδιωτικό τομέα ή να υποβάλλονται σε ψυχολογική πίεση από το ίδιο το σύστημα υγείας που οφείλει να τις προστατεύει.

Η γεωγραφική κατανομή των αρνήσεων αναδεικνύει περιοχές «υγειονομικού αποκλεισμού». Ενώ στη Βόρεια Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου το πρόβλημα είναι εκτεταμένο, η Κρήτη αποτελεί μια από τις πλέον προβληματικές περιοχές.

  • Στο μεγαλύτερο μέρος της Κρήτης, η πλειονότητα των νοσοκομείων δεν πραγματοποιεί αμβλώσεις.

  • Οι γυναίκες στο νησί βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένες από τις δημόσιες υπηρεσίες υγείας για τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη.

  • Η άρνηση συχνά συνοδεύεται από παραινέσεις για επίσκεψη σε ιδιώτες ιατρούς, ακόμη και από το ίδιο το προσωπικό του δημόσιου νοσοκομείου.

Το Νομικό Πλαίσιο και η «Επανεγγραφή» του από τους Ιατρούς

Ο νόμος 1609/1986 είναι σαφής: η διακοπή της κύησης επιτρέπεται έως τη 12η εβδομάδα κατόπιν απόφασης της εγκύου, χωρίς να απαιτούνται ιατρικές ενδείξεις. Ωστόσο, στην πράξη, γιατροί και μαίες συχνά θέτουν δικούς τους περιορισμούς:

  • Συνειδησιακή αντίρρηση: Αποτελεί την κύρια αιτιολογία για την άρνηση, με ιατρούς να δηλώνουν ότι επεμβαίνουν μόνο σε περιπτώσεις παθολογίας εμβρύου ή βιασμού.

  • Αυθαίρετα χρονικά όρια: Σε ορισμένες περιπτώσεις, νοσοκομεία δέχονται να παρέμβουν μόνο έως την 6η ή 8η εβδομάδα, θεωρώντας το έμβρυο στις 12 εβδομάδες ως «σχηματισμένο μωρό», κατά παράβαση του νόμου.

  • Φόβος κοινωνικού στίγματος: Σε μικρές κοινωνίες, ιατροί αρνούνται τη διαδικασία φοβούμενοι τον αφορισμό από την Εκκλησία ή την κοινωνική κατακραυγή.

Οι Κίνδυνοι και η «Ρύθμιση» της Στατιστικής

Η άρνηση παροχής υπηρεσιών στο δημόσιο νοσοκομείο οδηγεί σε επικίνδυνες πρακτικές. Ο γυναικολόγος-μαιευτήρας Στέλιος Μανουσάκης προειδοποιεί ότι η άμβλωση εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος είναι επικίνδυνη, καθώς απαιτείται η παρουσία αναισθησιολόγου και συγκεκριμένα ιατρικά πρωτόκολλα, όπως η χορήγηση ένεσης σε περιπτώσεις αρνητικής ομάδας αίματος.

Παράλληλα, η Ελλάδα στερείται ακριβών στατιστικών στοιχείων για τον αριθμό των αμβλώσεων. Αυτό συμβαίνει διότι, προκειμένου να παρακαμφθεί η γραφειοκρατία ή το στίγμα, πολλές διακοπές κύησης δηλώνονται στο σύστημα ως «παλίνδρομη κύηση» (αποβολή), μια πρακτική που στη γλώσσα των νοσοκομείων αναφέρεται ως «ρύθμιση».

Ακόμη και στα νοσοκομεία που απάντησαν θετικά, η διαδικασία συνοδεύεται συχνά από επικριτική στάση. Γυναίκες ερωτώνται αν έχουν ήδη παιδιά ή δέχονται υποδείξεις να «ξανασκεφτούν» την απόφασή τους. Σύμφωνα με τον δρα Μανουσάκη, οι συναισθηματικές δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσει μια γυναίκα μετά την άμβλωση συνδέονται άμεσα με το κοινωνικό στίγμα και την έλλειψη υποστήριξης, και όχι με την ίδια την ιατρική διαδικασία.

Η συστηματική άρνηση παροχής νόμιμων ιατρικών υπηρεσιών στα δημόσια νοσοκομεία δημιουργεί πολίτες δύο ταχυτήτων: εκείνες που έχουν την οικονομική δυνατότητα να απευθυνθούν στον ιδιωτικό τομέα και εκείνες που παραμένουν εγκλωβισμένες σε μια διαδικασία ντροπής και αβεβαιότητας. Η ανάγκη για κεντρικό έλεγχο και διασφάλιση της εφαρμογής του νόμου σε κάθε γωνιά της χώρας παραμένει επιτακτική, προκειμένου η ασφαλής άμβλωση να πάψει να αποτελεί προνόμιο των λίγων και να καταστεί, όπως ορίζει ο νόμος, δικαίωμα για όλες.

Διαβάστε ολόκληρη την έρευνα ΕΔΩ.

Πρόταση Παύλου Πολάκη για κοινή δράση ΣΥΡΙΖΑ-ΚΚΕ: Η εξαγορά των φωτογραφιών της Καισαριανής ως πράξη ιστορικής ενότητας

Την από κοινού εξαγορά των ανέκδοτων φωτογραφικών τεκμηρίων από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών πατριωτών την Πρωτομαγιά του 1944 προτείνει ο βουλευτής Χανίων του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Παύλος Πολάκης, απευθύνοντας κάλεσμα στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας.

Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης έρχεται η διαχείριση της ιστορικής μνήμης με αφορμή τη δημοπράτηση στο διαδίκτυο σπάνιων φωτογραφιών από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Με παρέμβασή του, ο πρώην Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας και νυν βουλευτής Χανίων, Παύλος Πολάκης, καταθέτει μια πρόταση με έντονο συμβολισμό, καλώντας τις ηγεσίες του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ να συμπράξουν για τη διάσωση αυτών των ιστορικών κειμηλίων.

Η πρόταση του κ. Πολάκη αφορά την αγορά των φωτογραφιών που απεικονίζουν την εκτέλεση των «200 ηρώων κομμουνιστών» και την επακόλουθη δωρεά τους στο Μουσείο ΕΑΜικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής. Ο βουλευτής υποστηρίζει ότι μια τέτοια ενέργεια θα αποτελούσε ένα ελάχιστο δείγμα τιμής και μνήμης προς τη θυσία των εκτελεσθέντων, ενώ παράλληλα θα λειτουργούσε ως μήνυμα ενότητας μπροστά στην Ιστορία.

Στο κείμενο της παρέμβασής του, ο Παύλος Πολάκης δεν φείδεται κριτικής προς την κυβέρνηση και τους θεσμικούς φορείς. Εκφράζει την έντονη αμφιβολία του για την πρόθεση του Υπουργείου Πολιτισμού, της Προεδρίας της Βουλής ή του επιτελικού κράτους να επιδείξουν τα απαραίτητα ανακλαστικά για τη διάσωση του υλικού.

Διαβάστε τι αναφέρει:

Πιστευω πως μπορει ο ΣΥΡΙΖΑ με το ΚΚΕ ,ΜΑΖΙ ,να αγορασουν τις φωτογραφιες απο την εκτελεση των 200 ΗΡΩΩΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ και να τις δωρισουν στο Μουσειο της Εαμικης Αντιστασης του ΔΗΜΟΥ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ!!

Αν περιμενουμε να συγκινηθει το Μητσοτακεικο και το επιτελικο του παρακρατος,η προεδρία της Βουλης ή το Υπ Πολιτισμου ,φεξε μου και γλυστρησα!!

Ελαχιστο δειγμα ΤΙΜΗΣ -ΜΝΗΜΗΣ και ΕΝΟΤΗΤΑΣ μπροστα στην Ιστορια μας θα ηταν αυτη η πραξη!!

Αρ. Συγγελάκης για την πώληση ανένδοτων φωτογραφιών από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής: Έως πότε θα ανεχόμαστε η Ιστορία μας να γίνονται αντικείμενο αθέμιτης συναλλαγής

Σάλο προκαλεί η πώληση ανέκδοτου φωτογραφικού υλικού από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών πατριωτών την Πρωτομαγιά του 1944. Ο δρ. Αριστομένης Συγγελάκης καταγγέλλει την εμπορευματοποίηση της εθνικής κληρονομιάς και τις απόπειρες αναθεώρησης της Ιστορίας.

Μια υπόθεση που αγγίζει τις πιο ευαίσθητες χορδές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας ήρθε στο φως της δημοσιότητας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Η εμφάνιση σε διαδικτυακή πλατφόρμα δημοπρασιών ανέκδοτου φωτογραφικού υλικού από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, το οποίο καταγράφει τις στιγμές πριν από τη μαζική εκτέλεση των 200 πατριωτών την Πρωτομαγιά του 1944, επαναφέρει με δραματικό τρόπο το ζήτημα της προστασίας των ιστορικών τεκμηρίων της Κατοχής.

Ο δρ. Αριστομένης Συγγελάκης, συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, με παρέμβασή του αναδεικνύει την τεράστια ηθική και επιστημονική αξία των ντοκουμέντων. Στις φωτογραφίες αυτές, εφόσον επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους, αποτυπώνονται για πρώτη φορά τα πρόσωπα των μελλοθανάτων που, με «απόλυτη ηρεμία και υπερηφάνεια», οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα, αποτελώντας ένα μοναδικό μνημείο της Εθνικής Αντίστασης.

Το περιστατικό της πώλησης δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά αναδεικνύει μια ευρύτερη παθογένεια: τη διαχείριση της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς ως εμπόρευμα. Ο κ. Συγγελάκης θέτει το ερώτημα της ανοχής απέναντι στην εμπορία κειμηλίων και εγγράφων που αρπάχθηκαν από τους κατακτητές κατά την περίοδο 1941-1944. Η απουσία ενός συγκροτημένου κρατικού μηχανισμού που θα εντοπίζει, θα διεκδικεί και θα επαναπατρίζει τέτοιου είδους θησαυρούς αφήνει χώρο σε ιδιώτες και «εμπόρους της μνήμης» να κερδοσκοπούν εις βάρος της εθνικής ιστορίας.

Πιο αναλυτικά σε ανάρτησή του αναφέρει:

Το περιστατικό με την πώληση στο διαδίκτυο ανέκδοτου φωτογραφικού υλικού από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, δηλαδή τεκμηρίων, που, εφ’ όσον διαπιστωθεί η γνησιότητά τους, είναι τεράστιας ιστορικής, ηθικής, επιστημονικής και πολιτικής αξίας, δικαίως μας έχει όλους συγκλονίσει.

Για πρώτη φορά βλέπουμε μερικά από τα πρόσωπα των 200 κομμουνιστών πατριωτών της Καισαριανής, των ΜΑΡΤΎΡΩΝ ΚΑΙ ΗΡΩΩΝ μας, που με απόλυτη ηρεμία και αποφασιστικότητα, υπερηφάνεια και αξιοπρέπεια, προχωρούν προς το εκτελεστικό απόσπασμα. Ένα μοναδικό ντοκουμέντο της μεγαλειώδους Αντίστασης και της ανείπωτης θυσίας της Ελλάδας.

Παράλληλα, το περιστατικό αυτό επαναφέρει στο επίκεντρο της συζήτησης τα παρακάτω καίρια ερωτήματα:

•Έως πότε θα ανεχόμαστε η Ιστορία και η πολιτιστική μας κληρονομιά να γίνονται αντικείμενο αθέμιτης συναλλαγής; Έως πότε θα βλέπουμε να πωλούνται στο διαδίκτυο πολύτιμες φωτογραφίες και ιστορικά έγγραφα της περιόδου της Κατοχής αλλά και πολιτισμικοί θησαυροί που άρπαξαν οι κατακτητές από την πατρίδα μας;

•Έως πότε θα ανεχόμαστε τις προσπάθειες του Βερολίνου να αναλάβει τη διαχείριση της ιστορικής μνήμης της πατρίδας και του λαού μας και να πλαστογραφήσει την Ιστορία μέσω της δράσης των περιβόητων γερμανικών ταμείων και ιδρυμάτων;

Υπενθυμίζω ότι εν μέσω πανδημίας, το 2022-2023, η γερμανική κυβέρνηση, με τη συνεργασία της τότε Δημοτικής Αρχής Καισαριανής, προσπάθησε να μολύνει, με τους πόρους του Γερμανικού Ταμείου για το Μέλλον, το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, έναν από τους πιο εμβληματικούς τόπους Αντίστασης και Θυσίας του Λαού μας. Μία επαίσχυντη προσπάθεια του Βερολίνου να ξεπλύνει τη γερμανική ενοχή και να οικειοποιηθεί την ιστορική μνήμη της Πατρίδας μας, που ευτυχώς με την γενικευμένη αντίσταση του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, δημοτικών παρατάξεων της Καισαριανής, Αντιστασιακών Οργανώσεων και άλλων φορέων, αλλά κυρίως του Λαού της Μαρτυρικής Πόλης, που καταψήφισε συντριπτικά στις δημοτικές εκλογές τους ανιστόρητους και υβριστές, έπεσε στο κενό!

•Έως πότε θα μένει ουσιαστικά έξω από τα σχολεία μας η Ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, της Κατοχής και της μεγαλειώδους Εθνικής μας Αντίστασης δίνοντας χώρο σε χρηματοδοτούμενα από το Γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών προγράμματα αναθεώρησης της Ιστορίας να παρεισφρήσουν στο εκπαιδευτικό μας σύστημα μολύνοντας τις συνειδήσεις των παιδιών μας;

•Πότε θα αναλάβει, επιτέλους η Ελληνική Δημοκρατία, σοβαρά και οργανωμένα, τη διαχείριση, προστασία και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης του Λαού μας, που με τη μνημειώδη Αντίσταση και θυσία του πρωτοστάτησε στη συντριβή του ναζισμού-φασισμού;

Ο αποψινός βανδαλισμός του Μνημείου των 200 πατριωτών στην Καισαριανή δείχνει, επίσης, πόσο ενοχλούνται κάποια φασιστικά σταγονίδια από την υπόμνηση της ένδοξης Αντιστασιακής Ιστορίας του Λαού μας!

Είναι καιρός να αναλάβουν ΑΠΑΝΤΕΣ – ΚΑΙ ΠΡΩΤΗ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ – τις ευθύνες τους. Τονίζουμε, για μία ακόμη φορά, ότι η διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών αποτελεί, πέραν των άλλων, μία επιβεβλημένη ενέργεια ανάδειξης και υπεράσπισης της Ιστορίας μας απέναντι στους επιλήσμονες και τους πλαστογράφους της ιστορικής αλήθειας αλλά και απέναντι στους εμπόρους της ιστορικής μνήμης!

ΑΝΥΠΟΧΩΡΗΤΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ!

Μερικές σκέψεις για την Οδική Ασφάλεια: Από την καταστολή, στη λογική της πρόληψης

Του Χάρη Μαμουλάκη

Η οδική ασφάλεια στην Ελλάδα παραμένει μια από τις μεγάλες πληγές της ελληνικής κοινωνίας.  Όπως αποδεικνύεται στην πράξη, δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην εφαρμογή των θεσπισμένων κανόνων κυκλοφορίας, αντιθέτως αποτελεί ζήτημα ποιότητας ζωής, δημόσιας υγείας και σύγχρονης διακυβέρνησης. Κάθε χρόνο, τα τροχαία αφήνουν πίσω τους απώλειες ζωών, σοβαρούς τραυματισμούς και ένα τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα. Παρά τις αυστηροποιήσεις του νομοθετικού πλαισίου, το βασικό πρόβλημα παραμένει: η συστηματική και αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων.

Με σύμμαχο πια την τεχνολογία, η εγκατάσταση συστημάτων αυτόματης καταγραφής παραβάσεων —όπως οι κάμερες σε φανάρια, σε επικίνδυνα σημεία και σε βασικές διασταυρώσεις— αποτελεί πλέον διεθνή πρακτική, ενώ οι μελέτες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, καταδεικνύουν ότι τέτοια συστήματα περιορίζουν σε μεγάλο ποσοστό τα σοβαρά και θανατηφόρα ατυχήματα. Πάρα ταύτα, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η επιτήρηση, αλλά η αλλαγή συμπεριφοράς των οδηγών γι’ αυτό και η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζεται θεσμικό πλαίσιο, διαφάνεια και κοινωνική νομιμοποίηση. Ο νέος ΚΟΚ (Ν. 5209/2025) ήδη προβλέπει ψηφιακή βεβαίωση παραβάσεων και ηλεκτρονική επίδοση, καθιστώντας εφικτή τη λειτουργία τέτοιων συστημάτων. Παράλληλα, η προστασία προσωπικών δεδομένων είναι αδιαπραγμάτευτη: καταγραφή μόνο της πινακίδας, περιορισμένος χρόνος αποθήκευσης και πλήρης συμμόρφωση με τον GDPR και τις οδηγίες της Αρχής Προστασίας Δεδομένων.

Υπό αυτό το πρίσμα, η συζήτηση μετατοπίζεται από την απλή επιβολή ποινών, σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο πρόληψης, και τοπικής ευθύνης. Μια ουσιαστική καινοτομία στην κατεύθυνση αυτή θα ήταν η απευθείας απόδοση των εσόδων από τις ηλεκτρονικές κλήσεις, στους δήμους όπου σημειώθηκε η παράβαση. Αυτό θα μετέτρεπε έναν «μηχανισμό επιβολής ποινής» σε μηχανισμό βελτίωσης των τοπικών υποδομών για την οδική ασφάλεια: καλύτερα πεζοδρόμια, φωτισμός, ασφαλείς διαβάσεις, έξυπνη σήμανση και προσβασιμότητα για ΑμεΑ. Οι δήμοι, αντί να ασφυκτιούν οικονομικά, θα αποκτούσαν σταθερούς πόρους για τέτοιου είδους έργα. Ταυτόχρονα, η χώρα, επιβάλλεται να αξιοποιήσει κάθε δυνατότητα χρηματοδότησης, αναφορικά με τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά προγράμματα όπως το CEF , το Horizon Europe, καθώς και το UN Road Safety Fund, για επενδύσεις σε έξυπνα συστήματα, εκπαίδευση οδηγών και έρευνα συμπεριφοράς. Ένα Εθνικό Ταμείο Οδικής Ασφάλειας, με συμμετοχή κράτους, δήμων και ασφαλιστικών εταιρειών, θα μπορούσε να χρηματοδοτεί μόνιμα δράσεις πρόληψης.

Η κοινή παραδοχή ότι τελικά, η οδική ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα αστυνόμευσης αλλά θέμα παιδείας, θεσμικής αντιμετώπισης και τοπικής ευθύνης, κρίνεται αναγκαία. Αν θέλουμε λιγότερα θύματα και καλύτερες πόλεις, χρειάζεται ένα μοντέλο που σώζει ζωές, ενισχύει την υπευθυνότητα στην οδηγική συμπεριφορά και δίνει πραγματική δύναμη στην τοπική αυτοδιοίκηση για σχετικές πρωτοβουλίες. Γι’ αυτό και το κύριο ερώτημα δεν είναι αν χρειαζόμαστε περισσότερους κανόνες, αλλά αν είμαστε διατεθειμένοι να εφαρμόσουμε ουσιαστικές και σύγχρονες λύσεις.

*Ο Χάρης Μαμουλάκης είναι Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Βουλευτής Ηρακλείου – Πολιτικός Μηχανικός BEng MSc

Ερμηνευτικά και συνταγματικά ζητήματα από τις διατάξεις του ν. 4823/2021 για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών

Η Ένωση Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (Ε.Λ.Μ.Ε.) Χανίων έθεσε δύο κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το νόμο 4823/2021 για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, τα οποία απαντώνται με λεπτομερή νομική ανάλυση σε γνωμοδότηση που δημοσιεύθηκε στο «Επιθεώρηση Εργατικού Δικαίου». Τα ερωτήματα αφορούν τη συνταγματικότητα των προβλέψεων του νόμου και τη νομιμότητα της απεργίας-αποχής από το καθήκον της αξιολόγησης, με τα συμπεράσματα να υποδεικνύουν σοβαρές αντισυνταγματικές τριβές.

Η γνωμοδότηση, που συνέγραψαν οι Ακρίτας Καϊδατζής, Χαράλαμπος Απ. Κουρουνδής και Βασίλης Π. Τσιγαρίδας, εξετάζει πρώτα το ιστορικό πλαίσιο της αξιολόγησης δημόσιων υπαλλήλων και εκπαιδευτικών. Από το νόμο 1811/1951 έως τον νόμο 4940/2022, οι εκπαιδευτικοί εξαιρούνταν διαχρονικά από τα συστήματα αξιολόγησης των λοιπών δημόσιων υπαλλήλων, με εξαίρεση τα στελέχη εκπαίδευσης που υπάχθηκαν σε αξιολόγηση με τον νόμο 4547/2018. Ο νόμος 4823/2021 γενίκευσε την υποχρέωση αξιολόγησης σε όλους τους εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, θέτοντας σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου.

Οι προβλέψεις του νόμου 4823/2021

Ο νόμος χαρακτηρίζει τη συμμετοχή στην αξιολόγηση ως καθήκον «μείζονος σημασίας» για τους εκπαιδευτικούς, μία πρωτοφανή διατύπωση που αντιστρέφει την ιεράρχηση των καθηκόντων, καθώς προκρίνει το δευτερεύον διοικητικό καθήκον της αξιολόγησης έναντι των κύριων εκπαιδευτικών καθηκόντων. Η μη συμμετοχή στην αξιολόγηση τυποποιείται ως ειδικό πειθαρχικό παράπτωμα, με ποινή όχι κατώτερη του προστίμου ίσου με τις αποδοχές ενός μήνα, και συνεπάγεται περαιτέρω δυσμενείς συνέπειες, όπως ο αποκλεισμός από θέσεις στελεχών εκπαίδευσης για οκτώ έτη και η αναστολή μισθολογικής εξέλιξης.

Η ανάλυση καταδεικνύει ότι οι προβλέψεις αυτές είναι εξαιρετικά περίπλοκες και δυσεφάρμοστες, επιβάλλοντας τεράστιο φόρτο εργασίας τόσο σε αξιολογητές όσο και σε αξιολογούμενους. Επιπλέον, τα μέτρα έχουν εμφανώς τιμωρητικό-εξοντωτικό χαρακτήρα και αποτυγχάνουν να είναι πρόσφορα για την επίτευξη των διακηρυσσόμενων σκοπών, παραβιάζοντας την αρχή της αναλογικότητας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 25 παρ. 1 εδ. δ΄ του Συντάγματος.

Η συνταγματική πλαισίωση και οι αντισυνταγματικές τριβές

Οι εκπαιδευτικοί τελούν σε ειδικό εκ του Συντάγματος καθεστώς λόγω της προστασίας της ελευθερίας της διδασκαλίας, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 16 παρ. 1 του Συντάγματος. Αυτό εδράζει την παγίως και διαχρονικά ιδιαίτερη μεταχείρισή τους, όπως φαίνεται στην περιορισμένη αυτοδιοίκηση των σχολικών μονάδων και στον αποκλεισμό μη εκπαιδευτικών από θέσεις στελεχών εκπαίδευσης. Ο νόμος 4823/2021 ανατρέπει αυτή την παράδοση, υποτάσσοντας τους εκπαιδευτικούς σε καθεστώς αξιολόγησης παρόμοιο με αυτό των λοιπών δημόσιων υπαλλήλων, ακόμη και δυσμενέστερο, γεγονός που έρχεται σε τριβή με την αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Συντάγματος).

Ειδικότερα, ο αποκλεισμός από θέσεις στελεχών εκπαίδευσης για οκτώ έτη λόγω αποχής από την αξιολόγηση θίγει την αυτοδιοίκηση των σχολικών μονάδων και περιορίζει τα κύρια εκπαιδευτικά καθήκοντα για παράβαση δευτερεύοντος διοικητικού καθήκοντος, χωρίς συνάφεια με τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Η νομιμότητα της απεργίας-αποχής

Η αποχή των εκπαιδευτικών από τη διαδικασία αξιολόγησης, όπως προκηρύχθηκε από συνδικαλιστικές οργανώσεις όπως η Δ.Ο.Ε. και η Ο.Λ.Μ.Ε., αποτελεί απεργία που προστατεύεται συνταγματικά (άρθρο 23 Συντάγματος) και διεθνώς (άρθρο 11 Ε.Σ.Δ.Α.). Πρόκειται για μερική αποχή από δευτερεύον καθήκον, με παράλληλη πλήρη άσκηση των κύριων εκπαιδευτικών καθηκόντων, γεγονός που την καθιστά ηπιότερη μορφή συλλογικής αντίδρασης και ενσωματώνει την αρχή της αναλογικότητας. Ως εκ τούτου, οι διατάξεις του νόμου 4823/2021 που προβλέπουν δυσμενή μέτρα σε βάρος των εκπαιδευτικών πρέπει να ερμηνεύονται σε συμφωνία με το συνταγματικό δικαίωμα της απεργίας, και η απειλή πειθαρχικών κυρώσεων για αυτή τη δράση απαγορεύεται.

Συμπεράσματα

Συνοψίζοντας, η γνωμοδότηση καταλήγει στα εξής συμπεράσματα:

  • Οι προβλέψεις του νόμου 4823/2021 για την αξιολόγηση έρχονται σε τριβή με το Σύνταγμα, λόγω παραβίασης της ελευθερίας της διδασκαλίας (άρθρο 16 παρ. 1), της αρχής της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. δ΄) και της αρχής της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1).
  • Η αποχή από την αξιολόγηση ως απεργία προστατεύεται συνταγματικά, και οι σχετικές κυρώσεις του νόμου πρέπει να παραμείνουν ανεφάρμοστες όταν πρόκειται για νόμιμη συνδικαλιστική δράση.

Αυτά τα ευρήματα αναδεικνύουν σοβαρά νομικά ερωτήματα για το πλαίσιο αξιολόγησης των εκπαιδευτικών στην Κρήτη και ευρύτερα, με πιθανές επιπτώσεις στη συνδικαλιστική δράση και τη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος.

Η ΕΛΜΕ Χανίων καλεί σε κινητοποίηση στο Διοικητικό Εφετείο Χανίων κατά της ατομικής αξιολόγησης

Η ΕΛΜΕ Χανίων καλεί σε μαζική συμμετοχή σε κινητοποίηση την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου έξω από το Διοικητικό Εφετείο Χανίων, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς 35 εκπαιδευτικούς που διεκδικούν μονιμοποίηση χωρίς ατομική αξιολόγηση, μετά από παρόμοια δίκη 30 συναδέλφων στις 12 Φεβρουαρίου.

Η κλήση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΜΕ Χανίων απευθύνεται σε σχολεία του νομού και τοπικά ΜΜΕ, με στόχο την ενίσχυση της αγωνιστικής διάθεσης έναντι πολιτικών που, «θέλουν να διαλύσουν τα εργασιακά μας δικαιώματα και να κατηγοριοποιήσουν τα σχολεία». Η συγκέντρωση θα πραγματοποιηθεί στις 10:30 π.μ. έξω από το Εφετείο Χανίων (κτίριο Εφορίας Τζανακάκη 3), με ταυτόχρονη προκήρυξη διευκολυντικής στάσης εργασίας διάρκειας 1, 2 ή 3 ωρών από τις 11:00 π.μ. έως τις 2:00 μ.μ.

Υπενθυμίζεται ότι τις 12 Φεβρουαρίου, στο Διοικητικό Εφετείο Χανίων εκδικάστηκε η υπόθεση 30 εκπαιδευτικών που διορίστηκαν το 2021, με κινητοποίηση που χαρακτηρίστηκε «πολύ μεγάλη». Την ερχόμενη Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου, η δίκη συνεχίζεται για άλλους 35 εκπαιδευτικούς.

Στο κάλεσμά του, το ΔΣ της ΕΛΜΕ Χανίων τονίζει ότι η μάχη αυτή «δεν αφορά μόνο τους νεοδιόριστους, αφορά όλο τον κλάδο», υπογραμμίζοντας ότι «συνάδελφος δεν σημαίνει ότι κάνουμε την ίδια δουλειά, σημαίνει πολύ περισσότερα κοινά πράγματα». Η ένωση επισημαίνει ότι «η ίδια η δουλειά που επιλέξαμε να κάνουμε είναι συλλογική στην ουσία της», και επομένως «και σε αυτή την μάχη, προχωράμε συλλογικά».

Οι σωματειακές πρωτοβουλίες και η οικονομική κάλυψη

Για να διευκολυνθεί η συμμετοχή, το σωματείο θα καλύψει οικονομικά τους συναδέλφους που θα κάνουν στάση εργασίας εκείνη την ημέρα για να παρευρεθούν στην κινητοποίηση. Αυτό συμπληρώνει την προκήρυξη διευκολυντικής στάσης εργασίας, η οποία επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να απουσιάσουν από το σχολείο για 1 έως 3 ώρες κατά τη διάρκεια της δίκης.

Η ευρύτερη αγωνιστική προσέγγιση

Η ΕΛΜΕ Χανίων αναφέρει ότι «συνεχίζει αποφασιστικά τον αγώνα απέναντι στις πολιτικές που θέλουν να διαλύσουν τα εργασιακά μας δικαιώματα και να κατηγοριοποιήσουν τα σχολεία», με στόχο την υπεράσπιση «του δημόσιου σχολείου, των εργασιακών μας δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειάς μας». Παράλληλα, η ένωση συμμετέχει στην «Απεργία Αποχή που έχει προκηρυχθεί από την ΑΔΕΔΥ στις 15/7/2024 για το συγκεκριμένο ζήτημα».

 

34ο Χανιώτικο Καρναβάλι: Ξέφρενο γλέντι στη Σούδα με τη μεγάλη παρέλαση αρμάτων και μεταμφιεσμένων

Με κεντρικό σύνθημα «Το καρναβάλι σε κίνηση», η Σούδα αποτέλεσε την Κυριακή το επίκεντρο των αποκριάτικων εκδηλώσεων στα Χανιά, προσελκύοντας πλήθος κόσμου σε μια διοργάνωση που συνδύασε τη μαζικότητα με την παραδοσιακή γιορτινή ατμόσφαιρα.

Σε μια πολύχρωμη γιορτή που κατέκλυσε την κεντρική πλατεία της Σούδας, το 34ο Χανιώτικο Καρναβάλι επιβεβαίωσε για ακόμη μια χρονιά τη δυναμική του ως ένας από τους σημαντικότερους θεσμούς της περιφέρειας.

Η φετινή διοργάνωση, η οποία χαρακτηρίστηκε από την υψηλή διάθεση και τη συμμετοχή πολιτών όλων των ηλικιών, ανέδειξε την ανάγκη για συλλογική έκφραση και ψυχαγωγία μέσα από τη θεματική ενότητα «Το καρναβάλι σε κίνηση».

Ο παλμός της Αποκριάς μεταφέρθηκε στους δρόμους της Σούδας μέσα από μια εντυπωσιακή παρέλαση, στην οποία πρωταγωνίστησαν δεκάδες άρματα και εκατοντάδες καρναβαλιστές.

Η κινητοποίηση της τοπικής κοινωνίας υπήρξε καθολική, καθώς το «παρών» έδωσαν μαθητές από τα σχολεία της περιοχής, μέλη πολιτιστικών συλλόγων, αλλά και ανεξάρτητες παρέες που διαμόρφωσαν τις δικές τους καρναβαλικές ομάδες.

Το σκηνικό της παρέλασης συμπληρώθηκε από τα καθιερωμένα αποκριάτικα αξεσουάρ, με τις σερπαντίνες και τα κονφετί να δημιουργούν μια αίσθηση ατελείωτου πάρτι.

Η δημιουργικότητα των συμμετεχόντων στις στολές και τον στολισμό των αρμάτων προσέδωσε έναν ιδιαίτερο αισθητικό χαρακτήρα στην εκδήλωση, ενισχύοντας το κλίμα της «κίνησης» που επέβαλλε το φετινό θέμα.

 

Ο ρυθμός της εκδήλωσης παρέμεινε αμείωτος χάρη στην παρουσίαση και τη μουσική επιμέλεια. Τον συντονισμό της παρέλασης ανέλαβαν η Έλενα Κρεμλίδου (Mariposa) και ο Κώστας Κακαβελάκης, οι οποίοι από τη σκηνή της διοργάνωσης εμψύχωναν τους συμμετέχοντες και το κοινό.

Η μουσική κάλυψη της μεγάλης γιορτής ανατέθηκε σε γνωστούς DJs, με τους Mixalis V, George Violakis και Stathis Koutatzis να πλαισιώνουν την εκδήλωση με επιλογές που κράτησαν το κέφι σε υψηλά επίπεδα μέχρι τις βραδινές ώρες. Η μουσική ροή λειτούργησε ως το συνεκτικό στοιχείο που ένωσε τις διαφορετικές ομάδες των καρναβαλιστών σε έναν κοινό εορταστικό ρυθμό.

Εκδήλωση τιμής και μνήμες για τους Μάρτυρες του Μαουτχάουζεν – Το χρονικό της θηριωδίας | Φωτορεπορτάζ+Βίντεο

Με μια συγκινητική τελετή μνήμης στους Λάκκους Κυδωνίας, κάτοικοι και φορείς τίμησαν τους 31 εκτοπισθέντες στο στρατόπεδο Μαουτχάουζεν. Το διαρκές αίτημα για ιστορική δικαιοσύνη και το βάρος του διαγενεακού τραύματος στο επίκεντρο των ομιλιών.

Στη σκιά των Λευκών Ορέων, εκεί όπου η συλλογική μνήμη παραμένει το ισχυρότερο ανάχωμα απέναντι στη λήθη, τιμήθηκε το πρωί της Κυριακής, 15 Φεβρουαρίου 2026, η 82η επέτειος από το «Μπλόκο του Φλεβάρη» του 1944. Η εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό του Αγίου Αντωνίου στους Λάκκους, δεν αποτέλεσε έναν τυπικό φόρο τιμής, αλλά μια υπενθύμιση της βαριάς κληρονομιάς που φέρει ο τόπος στον αντιφασιστικό αγώνα.

Το χρονικό της θηριωδίας: Η νύχτα που «πάγωσε» τη ρίζα

Την κεντρική ομιλία έκανε η γιατρός και συγγραφέας Πηνελόπη Ντουντουλάκη. Ήταν τα ξημερώματα της 10ης Φεβρουαρίου 1944, ημέρα της εορτής του Αγίου Χαραλάμπους, όταν οι ναζιστικές δυνάμεις κύκλωσαν ασφυκτικά τα χωριά της ρίζας: Θέρισο, Μεσκλά, Ζούρβα και Λάκκους. Όπως περιέγραψε στην κεντρική ομιλία της, η επιχείρηση ήταν μια αποτρόπαιη πράξη εκδίκησης ενός «θηρίου που ψυχορραγούσε», ως απάντηση στην ηρωική αντίσταση του κρητικού λαού που είχε ξεκινήσει από τον Μάιο του 1941.

Οι μαρτυρίες που παρατέθηκαν συγκλόνισαν τους παρευρισκόμενους. Συνολικά 31 άνδρες από τους Λάκκους, ο «ανθός» του χωριού, συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν στην Αυστρία. Από αυτούς, οι 23 δεν επέστρεψαν ποτέ.

Η «ορφάνια» και το διαγενεακό τραύμα

Η εκδήλωση έστρεψε το βλέμμα και στις «αφανείς ηρωίδες» της Κρήτης: τις συζύγους, τις μητέρες και τις αδελφές που έμειναν πίσω για να σηκώσουν τον «σταυρό του μαρτυρίου». Σε μια κοινωνία που αποδεκατίστηκε από τον ανδρικό πληθυσμό της, οι γυναίκες αυτές κλήθηκαν να μεγαλώσουν παιδιά μέσα στην πείνα, την ορφάνια και τον φόβο, διατηρώντας ωστόσο άσβεστη τη φλόγα της αξιοπρέπειας.

Ο όρος «διαγενεακό τραύμα» βρήκε την απόλυτη έκφρασή του στις αφηγήσεις για τη σιωπή των επιζησάντων. Όπως σημείωσε η Πηνελόπη Ντουντουλάκν, οι ελάχιστοι που επέστρεψαν —μόλις πέντε άτομα— σπάνια μιλούσαν για τα όσα ανείπωτα βίωσαν στα στρατόπεδα εξόντωσης, κουβαλώντας το βάρος της μνήμης ως προσωπικό και συλλογικό φορτίο.

Το αίτημα για δικαιοσύνη και γερμανικές αποζημιώσεις

Στον πολιτικό απόηχο της επετείου, ο δρ. Αριστομένης Συγγελάκης, συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, υπογράμμισε ότι ο αγώνας των Λακκιωτών συνέβαλε καθοριστικά στη σωτηρία της Ευρώπης από τον ναζισμό. Έθεσε εκ νέου το ζήτημα της έμπρακτης συγγνώμης από την πλευρά του γερμανικού κράτους. Είπε ότι η αποκατάσταση παραμένει μετέωρη τονίζοντας ότι το αίτημα για Δικαιοσύνη δε μπορεί να διαχωριστεί από την καταβολή οικονομικής αποζημίωσης. Όπως τόνισε, μόνο με αυτό τον τρόπο, όταν αναληφθούν οι ευθύνες για τις καταστροφές που προκλήθηκαν θα αποδοθεί Δικαιοσύνη και θα δοθεί το μήνυμα σε επίδοξους τυράννους πως τα εγκλήματα δε μένουν ατιμώρητα.

Ο Γιάννης Πλατσιδάκης, γιος του επιζήσαντος Γεωργίου Πλατσιδάκη, κατέθεσε τη δική του μαρτυρία για την προσπάθεια διάσωσης της μνήμης. Ανέφερε ότι ο πατέρας του, επισκεπτόμενος το Μαουτχάουζεν χρόνια μετά, αρνήθηκε να πληρώσει εισιτήριο λέγοντας: «Εγώ ήμουν εδώ, όμηρος και μελλοθάνατος». Τα χρήματα της υποτυπώδους αποζημίωσης που έλαβε αργότερα ο Γεώργιος Πλατσιδάκης διατέθηκαν για την ανέγερση του λιτού μνημείου από φυσική πέτρα που κοσμεί σήμερα την αυλή του Αγίου Αντωνίου.

Θεσμική εκπροσώπηση και διεθνής διάσταση

Η εκδήλωση τιμήθηκε από την παρουσία της επιζήσασας της καταστροφής της Καντάνου, Ι. Κανδαράκη, ενώ αναγνώστηκε μήνυμα της Αυστριακής βουλευτού Katrin Auer, υπογραμμίζοντας τη διεθνή σημασία της επετείου.

Πριν το τέλος της εκδήλωσης τραγουδήθηκε ριζίτικο ενώ μετά ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων.

 

Το παρών έδωσαν, μεταξύ άλλων, η υφυπουργός Σέβη Βολουδάκη, ο βουλευτής Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης, ο αντιπεριφερειάρχης Χανίων Νίκος Καλογερής, ο δήμαρχος Πλατανιά Γιάννης Μαλανδράκης, καθώς και οι περιφερειακοί σύμβουλοι Χρύσα Μακράκη-Χαριτάκη και Αλέξανδρος Μαρινάκης.

Ολόκληρη η ομιλία της Πηνελόπης Ι. Ντουντουλάκη

Η γιατρός και συγγραφέας Πηνελόπη Ντουντουλάκη

Πριν από ογδονταδύο χρόνια.

Η νύχτα ετοιμαζόταν να δώσει τη θέση της στο χάραμα. Ξημέρωνε η 10η του Φλεβάρη, ημέρα της εορτής του Αγίου Χαραλάμπους. Ο Φλεβάρης άπλωνε τον παγωμένο μανδύα του. Έριχε χιονόνερο, ύστερα κουκοσάλι.

Εκείνη τη νύχτα, η αράχνη του ναζισμού ξεκίνησε να υφαίνει τον ιστό της στα χωριά της ρίζας: Θέρισο, Μεσκλά, Ζούρβα και να επεκτείνει όλο και ψηλότερα το θανατερό υφάδι της. Κάποια στιγμή, ο ιστός βρέθηκε να κυκλώνει ασφυκτικά τους Λάκκους. Οι κάτοικοι του χωριού κοιμόντουσαν ανυποψίαστοι. Ίσως επειδή έβρεχε, δεν ακούστηκαν σκύλοι να γαβγίζουν.

Αυτά συνέβησαν το ξημέρωμα της 10ης του Φλεβάρη του 1944. Όμως όλα είχαν ξεκινήσει το Μάη του 1941. Τότε που η αντίσταση του αφοπλισμένου λαού της Κρήτης απέναντι στην εισβολή του ναζισμού έστειλε ηχηρό μήνυμα σε όλο τον πλανήτη. Τότε που σηματοδοτήθηκε η αρχή της φθοράς του Τρίτου Ράιχ.

Η Κρήτη αντιστάθηκε. Το πλήγμα στο γόητρο του ναζισμού παρέμεινε ανεπούλωτο, σε όλες τις μέρες και τους μήνες των κατοχικών χρόνων.

Ένα γεγονός-σταθμός που προηγήθηκε της κύκλωσης των χωριών Κυδωνίας και Ανατολικού Σελίνου, ήταν η εκτέλεση Σουμπεριτών, δηλαδή γερμανοντυμένων Ελλήνων συνεργατών των ναζί, οι οποίοι είχαν έρθει από το Ηράκλειο και είχαν επισκεφθεί πρώτα τους Λάκκους και μετά τα Μεσκλά.

Η κύκλωση των Λάκκων, όπως και των άλλων χωριών γειτονικών περιοχών, ήταν μια αποτρόπαιη εκδικητική πράξη ενός Θηρίου που ήδη ψυχορραγούσε. Το Θηρίο ήθελε να τραβήξει μαζί του, στην Άβυσσο, όλους τους αθώους. Για τους Λάκκους, το δυσπρόσιτο και εμβληματικό ορεινό χωριό με τη μακραίωνη και αδιάλειπτη παρουσία στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες, το τίμημα ήταν ιδιαίτερα μεγάλο.

Αχνοξημέρωμα της 10ης του Φλεβάρη. 1944.

Ακούγονται κρότοι δυνατοί, χτυπήματα με τα κοντάκια των όπλων στις εξώθυρες των σπιτιών. Ακούγονται άγριες φωνές, ακατάληπτες επιτακτικές λέξεις. Μουδιασμένα χέρια ανοίγουν τις θύρες και οι Γερμανοί στρατιώτες διαβαίνουν μέσα στα σπίτια, για να συλλάβουν όσους άνδρες βρουν. Τρόμος και απειλή θανάτου έχουν κυριεύσει τις καρδιές των θυμάτων. Ο βίαιος αποχωρισμός των μελών της οικογένειας είναι πια γεγονός. Μέσα σε μια στιγμή όλα οδηγούνται σε κατάρρευση, ενώ ο ασφαλής τόπος της οικογενειακής εστίας πάυει να υπάρχει.

Είναι πολλές οι βιωματικές αφηγήσεις που έχουν καταγραφεί και φωτίζουν τα γεγονότα εκείνης της νύχτας, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μία ακόμη «Νύχτα των Κρυστάλλων», υπό την έννοια της βιαιότητας, της καταστροφικής μανίας και της σφοδρής επιθυμίας από την πλευρά των επιτιθέμενων για κατατρομοκράτηση, πρόκληση ψυχικού τραύματος και σωματικής βλάβης. Κύριος σκοπός ήταν το πάγωμα, η ακινητοποίηση κάθε διάθεσης για περαιτέρω αντίσταση, η αναστολή κάθε διεκδίκησης έστω μιας ανάσας ελεύθερου αέρα.

Σταχολογούμε μικρά ενδεικτικά αποσπάσματα από μερικές καταγραφές. Αφροδίτη Καζαλάκη-Σταματουλάκη:

«Ποτέ δεν ξεχνώ τη στιγμή που έγινε η κύκλωση. Ήταν ξημερώματα του Αγίου Χαραλάμπους, 10 του Φλεβάρη του 1944. Είχε χιονίσει. Εγώ κοιμόμουν μαζί με τους γονείς μου. Ξαφνικά ακούμε χτύπους στην πόρτα. Ο πατέρας μου ρώτησε: «Ποιος είναι;». Από τις φωνές καταλάβαμε πως ήταν οι Γερμανοί. Η μητέρα μου είπε στον πατέρα μου να ανοίξει τη ρεμπάρτα που βγάζει στο κατώι, αλλά ο πατέρας μου δεν ήθελε. Φοβήθηκε μην πάθουμε κακό και εμείς…

…Ανοίγει ο πατέρας μου την πόρτα και μπαίνουν στο σπίτι μας οι Γερμανοί. Έξω χιόνι. Απέναντι από την είσοδο του σπιτιού ήταν στημένο το πολυβόλο. Πήγε ο πατέρας μου να βάλει τα παπούτσια του, που ήταν άρβυλα γερμανικά, στρατιωτικά και η μητέρα μου είχε δώσει μια όρθα για να τα αγοράσει. Ο Γερμανός δεν τον άφησε να φορέσει τα άρβυλα. Τον πήραν ξυπόλητο και πονούσε η ψυχή μου που τον έβλεπα να πατά στο χιόνι.

…Θυμάμαι πάντα την ώρα που πήρανε τον πατέρα μου και ύστερα την ημέρα που ήρθε η είδηση ότι δεν είναι ζωντανός. Είπανε πως όταν οι Σύμμαχοι ελευθέρωναν τους ομήρους, βάλανε τον πατέρα μου σε Νοσοκομείο επειδή ήταν σε κακό χάλι. Τον βάλανε στο Νοσοκομείο και τα ίχνη του χάθηκαν, φαίνεται εκείνος δεν άντεχε άλλο να είναι εκεί και πήρε μόνος του τον δρόμο να γυρίσει στην οικογένειά του.

Ήτανε χιόνι στη Γερμανία, αρκούδες, λύκοι. Κανείς δεν ξέρει…Ο πατέρας μου ήταν πολύ εξαντλημένος.

Περιμέναμε νάρθει. Δεν φάνηκε.

Ο πατέρας μου καθότανε μαζί μας στο πάτωμα και έπαιζε σαν να ήταν κι εκείνο παιδί. Τον αγαπούσα πιο πολύ από όλους, ακόμα και από τη μητέρα μου. Η μητέρα μου κάρφωνε τα νύχια της στο πρόσωπό της, από το κούτελο να πάει κάτω και τρέχανε τα αίματα. Ο αδελφός μου λιποθυμούσε.

Από τσοι τόσους Λακκιώτες που τους είχανε πάει στα στρατόπεδα οι Γερμανοί, μόνο πέντε γυρίσανε: ο Τζανοχρήστος, ο Σολιδομανώλης, ο Πλατσιδογιώργης, ο Μαρματοβαγγέλης και ο Κοκκινογιώργης.

Αυτοί που γυρίσανε, δεν μιλούσανε. Ο Μαρματάκης, με τον οποίο ήμασταν γειτόνοι, ποτέ δεν άνοιγε το στόμα του να διηγηθεί τι περάσανε. Μόνο μια γυναίκα είχε φέρει ένα σταχτί κομματάκι σαπούνι και το ‘χε η γιαγιά μου στο εικόνισμα και έκλαιγε και άναβε καντήλι και το θύμιαζε…

Όταν πήρανε τον πατέρα μου, η μητέρα μου ήταν έγκυος τριών μηνών και αργότερα γέννησε τρίδυμα, από τα οποία γλίτωσε μόνο ένα αγόρι. Του δώσαμε το όνομα του πατέρα μου. Πέθανε σε ηλικία 36 ετών. Ο μεγαλύτερος αδελφός μου, ο Ανδρέας, έζησε μέχρι τα 56.

Όταν αργότερα ο άντρας μου είχε το ταξί και άρχισαν να έρχονται Γερμανοί τουρίστες, του έλεγα: -Με τα λεφτά τους να πληρώνεις μόνο για βενζίνη, μην αγοράζεις ψωμί με αυτά τα λεφτά γιατί θα παραπονεθεί ο πατέρας μου…».

Αθηνά Μαναρώλη, το γένος Βασιλείου Γιαννακάκη:

«…Εκείνο το πρωί, ο πατέρας μου ήταν στην αυλή και μαράγκευε, έφτιαχνε κάποιο παράθυρο. Ξαφνικά έρχονται οι Γερμανοί με το πολυβόλο και τονε παίρνουνε. Η μάνα μου έσυρε αναφωνί. Εγώ, οχτώ χρονών παιδάκι τότε, έτρεξα να αγκαλιάσω τον πατέρα μου και μου παίζει μια κλοτσιά ένας Γερμαναράς και με κάνει πέρα. Το μόνο που πρόφτασε να πει ο πατέρας μου στη μάνα μου, για να την καθησυχάσει, ήταν:

«Μη φοβάσαι, θα μας πάνε στο σχολείο και θα μας αφήσουνε πάλι…»

Αν θυμάμαι καλά, αρχές Αυγούστου μάθαμε πως ο πατέρας μου δεν ζει πια….

Λίγο μετά αρρώστησε από τύφο η αδελφή μου Αλκυόνη, δεκαοχτώ χρονών λουλούδι, και πέθανε.

Τριάντα οχτώ χρονών ήταν η μητέρα μου όταν χήρεψε. Έμεινε μόνη με έξι παιδιά και ήταν έγκυος έξι μηνών στην μικρότερη αδελφή μου, την Αντωνία. Όταν ήρθε η ώρα του τοκετού, την ξεγέννησε η γιαγιά μου που ήτανε μαμή και η δύστυχη μάνα μου θήλαζε το μωρό με γάλα που πρέπει να ήταν δηλητήριο.

Σήμερα, τόσα χρόνια μετά, όταν ακούω συζητήσεις ή βλέπω ντοκυμαντέρ σχετικά με τον πόλεμο και τα φοβερά στρατόπεδα Αυστρίας και Γερμανίας, συγκλονίζομαι καθώς σκέφτομαι αυτά που πέρασε ο πατέρας μου. Θυμάμαι πάντα τις τελευταίες εκείνες στιγμές του κοντά μας. Θυμάμαι τον πατέρα μου στην αυλή, τους Γερμανούς να έρχονται με τα λυκόσκυλα, να του βάζουν το πολυβόλο στο στήθος και να τον παίρνουν μαζί τους.

Η μητέρα μου αγωνίστηκε σκληρά, μάνα και πατέρας μαζί, να μας μεγαλώσει, να μας μορφώσει και να μας αποκαταστήσει. «Ηρωίδα» την αποκαλούσε ο γαμπρός της ο δάσκαλος και είναι αλήθεια ότι η μητέρα μου υπήρξε μια από τις αμέτρητες αφανείς ηρωίδες της Κρήτης…»

Οι άντρες του χωριού που πιάστηκαν στην κύκλωση των Λάκκων, νέοι γονείς πολλοί από εκείνους, αποτελούσαν τον συνεκτικό ιστό της τοπικής κοινωνίας. Οι οικογένειες ορφάνεψαν, τα όνειρα και οι προσδοκίες για το ειρηνικό Αύριο έπαψαν να υπάρχουν.

Είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική η επαναλαμβανόμενη αναφορά στον πατέρα, στη διάρκεια κάθε μιας από τις αφηγήσεις. Η λέξη «πατέρας» διαρκώς επανέρχεται στη ροή του λόγου των αφηγητών, είτε ως υποσημαινόμενος θρήνος είτε ως πολύτιμη ανάμνηση, ή ως πηγή δύναμης και έμπνευσης. Ο πατέρας που είχε τόσο πρόωρο και τραγικό τέλος, εξακολουθεί να υπάρχει ως μια άυλη και δυνατή, προστατευτική παρουσία που δεν παύει να καθοδηγεί και να στηρίζει τα βήματα της οικογένειας.

Οι πονεμένες σύζυγοι και οι μανάδες απόμειναν να θρηνούν και να προσεύχονται πίσω από σφιχτομανταλωμένες θύρες. Η στέρηση μάστιζε τα νοικοκυριά. Δεν υπήρχε αλεύρι, δεν υπήρχαν σπίρτα για να ανάψει η φωτιά στο πυρομάχι. Όπου κάπνιζε κάποια καμινάδα, έστελνε η μάνα το παιδί να ζητήσει ένα κομμάτι ξυλοκάρβουνο, για να ανάψει η φωτιά και στο δικό τους σπίτι. Ύστερα, αργά το βράδυ, σκεπάζανε το κάρβουνο με στάχτη, για να έχουν φωτιά και στο άλλο πρωί.

Υπήρχε κάποιο παιδικό παιχνίδι των μετακατοχικών χρόνων, παιχνίδι που παραπέμπει σε αυτή την απελπισμένη αναζήτηση φωτιάς. Ένα παιδί ρωτά «Έχεις φωτιά;» και το άλλο απαντά «Στην απάνω γειτονιά». Ύστερα η ερώτηση επαναλαμβάνεται πολλές φορές στον κύκλο, με τον ίδιο τρόπο.

Μανάδες, γιαγιάδες, θείοι και θείες ανέλαβαν την προστασία και το μεγάλωμα των παιδιών που έμειναν χωρίς πατέρα. Βοήθησαν στο σχολείο και στη μετέπειτα αποκατάσταση των παιδιών αυτών. Στα πρώτα μετακατοχικά χρόνια και στα λεγόμενα χρόνια της ανασυγκρότησης, οι συνθήκες ήταν ιδιαίτερα αντίξοες. Ωστόσο, πολλά παιδιά κατόρθωσαν, με μύριες δυσκολίες, να σπουδάσουν και όλα δημιούργησαν αργότερα δικές τους οικογένειες. Το επίμονο ερώτημα «Γιατί;» έμελλε να συνοδεύει τις ζωές τους.

Ο Γεώργιος Μανουσάκης διατυπώνει τη σκέψη που ασφαλώς συμμερίζονται όλοι:

«…Όταν ακούω για την κύκλωση των Λάκκων, σκέπτομαι πως ήταν η αρχή του τέλους του χωριού μας. Χάσανε τη ζωή τους 23 νέοι άνθρωποι, όλοι κάτω των 40. Αν εκείνοι ζούσαν, και το χωριό θα ήταν αλλιώς και οι οικογένειές τους, τα θύματα του πολέμου, θα ήταν αλλιώς. Εκείνοι οι 23 άνδρες ήταν επιλεγμένοι, ήταν ο ανθός του χωριού μας…».

Ο όρος «Διαγενεακό Τραύμα» βρίσκει την απόλυτη έκφρασή του μέσα από την ιστορία της κύκλωσης των Λάκκων. Οι βαρύτατες επιπτώσεις σημάδεψαν τη ζωή όχι μόνο των γενεών που έζησαν τα γεγονότα, αλλά και των επιγόνων. Τα μακριά μαύρα τσεμπέρια των γυναικών, η απόσυρση των πενθισμένων σε νοητά κελλιά σιωπής, η αθεράπευτη θλίψη εκείνων που επέζησαν και επέστρεψαν, η επασφράγιστη σιωπή για όσα ανείπωτα βίωσαν και είδαν, η απομάκρυνση των νέων στα πλαίσια εσωτερικής ή άλλης μετανάστευσης, οδήγησαν σε μια σταδιακά φθίνουσα πορεία έναν τόπο που πριν έσφυζε από ζωή και δημιουργική πνοή. Ωστόσο, αυτή η πνοή δεν έχει ολότελα εκλείψει. Άλλωστε, αυτή ασφαλώς θα ήταν η επιθυμία και η ευχή των Λακκιωτών που έδωσαν υγεία και ζωή για την ελευθερία της Πατρίδας.

Ο Γεώργιος Πλατσιδάκης ήταν ένας από εκείνους που επέστρεψαν. Όταν πια, μετά από καιρό, ήταν σε θέση να αρχίσει πάλι να εργάζεται, αφοσιώθηκε με ζήλο στο ραφείο του στα Χανιά. Το 1998, με αφορμή μια εκδήλωση που είχε διοργανώσει ο τότε Πρόεδρος της Ι.Λ.Α.Ε.Κ. και φιλόλογος Κώστας Μουτζούρης στα Χανιά, ήταν η πρώτη φορά που έσπασε το τείχος της σιωπής και άφησε να ξετυλιχτεί το κουβάρι των αναμνήσεων. Δυο χρόνια μετά πήρε την πρωτοβουλία για τοποθέτηση του λιτού Μνημείου από φυσική πέτρα, στην αυλή του ιστορικού Ναού Αγίου Αντωνίου Λάκκων. Στο Μνημείο αυτό αναγράφονται τα ονόματα των Λακκιωτών οι οποίοι δεν επέστρεψαν από το Μαουτχάουζεν. Λίγο καιρό αργότερα, αφηγήθηκε στην υποφαινόμενη τα βιώματά του ως ομήρου σε εκείνο το στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης. Η αφήγηση αυτή καταχωρήθηκε, μαζί με άλλες αφηγήσεις επιζησάντων ομήρων, στον πρώτο τόμο της επετειακής σειράς «Η ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ Η ΣΤΑΧΤΗ», έκδοση 2004 και στην έκδοση αυτού του πρώτου τόμου ο Γιώργος Πλατσιδάκης συνέδραμε τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων.

Ας ακούσουμε δυο λόγια από τον γιο του, Γιάννη Πλατσιδάκη:

«Σε ηλικία δέκα περίπου χρονών, κάτι άκουσα μια μέρα στη διάρκεια συζήτησης που έκαναν οι γονείς μου με φίλους οικογενειακούς. Περιέγραφαν το ταμηλό ταξίδι τους, στο οποίο πήγαν με ένα ζευγάρι φίλων. Πήγαν σε διάφορα μέρη της Ευρώπης. Πήγαν στο Παρίσι και αλλού, πήγαν και στο Μαουτχάουζεν της Αυστρίας.

Όταν ο πατέρας μου παντρεύτηκε τη μητέρα μου, ήταν ήδη φίλος με τον Μίκη Θεοδωράκη.

Στη διάρκεια εκείνης της συζήτησης, εγώ έπαιζα με άλλα παιδιά φίλων, είχα όμως την προσοχή μου σε αυτά που έλεγαν οι μεγάλοι. Θυμάμαι που ο πατέρας μου διηγόταν ότι στο Μαουτχάουζεν του ζήτησαν να πληρώσει εισιτήριο και εκείνος απάντησε:

-Εγώ δεν χρειάζεται να πληρώσω εισιτήριο για να περάσω. Εγώ ήμουν εδώ, όμηρος και μελλοθάνατος!

Αργότερα ανακάλυψα, στο δωμάτιό του, ένα καδράκι που είχε μέσα μια ταυτότητα. Ήταν η ταυτότητα που τους είχαν δώσει από το στρατόπεδο, όταν ελευθερώθηκαν, για να μπορέσουν να ταξιδέψουν.

Πριν από αυτά, δεν είχα μιλήσει στον πατέρα μου. Ίσως επειδή σκεφτόμουν ότι όλο αυτό που είχε ζήσει ήταν κάτι άσχημο, και αφού δεν ήθελε να μιλήσει ο ίδιος σχετικά, δεν ήθελα και εγώ να τον ρωτήσω.

Μια μέρα ήμουν με τον πατέρα μου στον Ομαλό. Μάζευε μαρουλίδες, που του άρεσαν πιο πολύ από τα ραδίκια. Άρχισε να μου μιλά για την παιδική του ηλικία στον Ομαλό, τότε που σπέρνανε με τον αδελφό του σιτηρά και είχαν ένα καφενείο στο έμπα του Ομαλού. Μου αφηγήθηκε για την Κατοχή, για την ένταξή του στο Ε.Α.Μ., τη σύλληψή του κατά την κύκλωση των Λάκκων. Όλα αυτά τα αφηγήθηκε πολύ γρήγορα και επανήλθε στο Μετά. Μετά την Απελευθέρωση των ομήρων, ο πατέρας μου επέστρεψε Αύγουστο μήνα στο χωριό και πήγε στον Ομαλό για να βρει τις δυνάμεις του.

Εγώ άκουγα δίχως να ερωτώ.

«Να κοιτάς μπροστά». Αυτό μου έλεγε πάντοτε ο πατέρας μου. Όσα εφιαλτικά βίωσε, τα διαχειρίστηκε μόνος του. Για το ζήτημα εκείνο δεν συζητούσε με τη μητέρα μου, ούτε με τα αδέλφια του.

Όταν η γερμανική κυβέρνηση είχε υποχρεωθεί να δώσει μια υποτυπώδη αποζημίωση για το μαρτύριο των καταναγκαστικών έργων, στο οποίο υποβλήθηκαν οι όμηροι, συγκεκριμένα έδωσε για κάθε όμηρο δυο χιλιάδες μάρκα, περίπου χίλια ευρώ, ο πατέρας μου διέθεσε τα χρήματα αυτά για το Μνημείο στον Άγιο Αντώνιο Λάκκων.

Είχε φτιάξει και ο Σεργάκης ο Μιχάλης, μαζί με τα αδέλφια του, ένα Μνημείο πάνω από τους Λάκκους. Του ζήτησα μια φωτογραφία των πέντε μελών της οικογενείας του που έχασαν τη ζωή τους στο Μαουτχάουζεν. Ο Σεργάκης ο Γιώργης μου έδωσε, όταν έφευγα να πάω εκεί, ένα κλαδί κυπαρίσι, ένα εικόνισμα και μια πέτρα. Μάιο του 2025, πενήντα χρόνια μετά την Απελευθέρωση του στρατοπέδου, πήγα στο Μαουτχάουζεν και άφησα αυτά τα αναθήματα.

Η φωνή του πατέρα μου παραμένει ζωντανή, με δυναμώνει και με κινητοποιεί, ώστε να καταβάλλω κάθε προσπάθεια για να διασωθεί η μνήμη των γεγονότων. Τώρα πια δεν ονειρεύομαι τον πατέρα μου. Παλαιότερα, ναι. Όμως τον αισθάνομαι κοντά μου, κάποιες φορές νιώθω ότι συνομιλώ με εκείνον.

Αν έβλεπα τώρα τον πατέρα μου, θα του έλεγα ότι νιώθω ικανοποίηση που μπορώ να εκπληρώνω την επιθυμία του και προσπαθώ να το κάνω με τον καλύτερο δυνατό τρόπο…».

Μετά από μια τόσο μεγάλη καταστροφή σαν εκείνη που έζησαν οι Λάκκοι και οι Λακκιώτες με την κύκλωση του χωριού, η διαχείριση των συναισθημάτων και των συνεπειών δεν είναι απλή. Παραμένει μετέωρο το ζήτημα της έμπρακτης συγγνώμης από πλευράς του κράτους-θύτη απέναντι στους απογόνους των θυμάτων. Η πολιτική ηγεσία της Γερμανίας οφείλει να πράξει όπως εύλογα καθορίζει η νομοθεσία κάθε πολιτισμένης χώρας για τα εγκλήματα πολέμου. Η κυβέρνηση της Γερμανίας οφείλει να δώσει δείγμα καλής θέλησης και σεβασμού προς τη Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Μια τέτοια ενέργεια θα ανακούφιζε ιδιαίτερα και τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών της χώρας. Αλλιώτικα, ποιος ο λόγος να

διδάσκεται ελληνική φιλοσοφία στα εκεί πανεπιστήμια; Ποιος ο λόγος να λειτουργούν Μουσεία όπου εκτίθενται ανεπανάληπτα έργα πολιτισμού της αρχαίας Ελλάδας; Ποιος ο λόγος να γίνεται κάθε τόσο επίκληση στη Δημοκρατία και τα χριστιανικά ιδεώδη, τα οποία μάλιστα οι Γερμανοί εκφραστές του ναζισμού χρησιμοποίησαν ως πρόσχημα για να προβούν σε γενοκτονίες εις βάρος άλλων λαών;

Η ευθύνη μιας τέτοιας πρωτοβουλίας ανήκει στη χώρα θύτη και οποιοδήποτε περί του αντιθέτου επιχείρημα ή εφεύρημα απλά διαιωνίζει το «Γιατί;» των θυμάτων πολέμου. Διαιωνίζει, επίσης, τα ενοχικά συμπλέγματα των νεότερων γενεών της Γερμανίας, οι οποίες δεν επέλεξαν να βρεθούν σε μια τέτοια θέση και δικαιούνται να προχωρήσουν μπροστά μαζί με τους νέους όλων των λαών της Ευρώπης, τους νέους όλου του κόσμου. Τότε το σύνθημα «ΠΟΤΕ ΠΙΑ» θα έχει βρει τη δικαίωσή του.