Σειρά Ερωτήσεων με τις οποίες αποδεικνύεται η ελάχιστη απορροφητικότητα σε προγράμματα του ΕΣΠΑ που αφορούν την υγεία, τις υποδομές, τις μεταφορές, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, το περιβάλλον, την ενέργεια, τη ψηφιακή διακυβέρνηση και τον τουρισμό, περιλαμβάνονται στις Κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις του Τομεάρχη Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Βουλευτή Ηρακλείου Χάρη Μαμουλάκη, με τη συνυπογραφή και άλλων Βουλευτών, στους αντίστοιχα αρμόδιους Υπουργούς.

Όπως προκύπτει από την επίσημη βάση δεδομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

• Από τα 225 εκατ. ευρώ από 40 δράσεις του ΕΣΠΑ για την Υγεία, μόλις 18,6 εκατ. ευρώ ήταν η δαπάνη, με 2,8% απορροφητικότητα για τις υποδομές, 14% για εξοπλισμό του ΕΣΥ και 14% για τα ασθενοφόρα.
• Από τα 2,2 δισ. ευρώ από 124 δράσεις του ΕΣΠΑ για υποδομές και μεταφορές, μόλις 209 εκατ. ευρώ ήταν η δαπάνη, με απορροφητικότητα 9,6%.
• Από τα 496 εκατ. ευρώ από 51 δράσεις του ΕΣΠΑ για εκπαιδευτικές υποδομές, μόλις 89 εκατ. ευρώ ήταν η δαπάνη, με απορροφητικότητα 11%.
• Από τα 305 εκατ. ευρώ από 35 δράσεις του ΕΣΠΑ για τον πολιτισμό, μόλις 48 εκατ. ευρώ ήταν η δαπάνη, με απορροφητικότητα 16%.
• Από τα 2,8 δισ. ευρώ από 166 δράσεις του ΕΣΠΑ για το περιβάλλον και την ενέργεια, μόλις 21 εκατ. ευρώ ήταν η δαπάνη, με απορροφητικότητα 0,74%.
• Από τα 700 εκατ. ευρώ από 60 δράσεις ΕΣΠΑ για ψηφιακά, μόλις 8 εκατ. ευρώ ήταν η δαπάνη, με απορροφητικότητα 1,1%.
• Από τα 206 εκατ. ευρώ από 44 δράσεις του ΕΣΠΑ για τον τουρισμό, μόλις 14 εκατ. ευρώ ήταν η δαπάνη, με απορροφητικότητα 6,9%.

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, από ένα συνολικό ποσό 6.932.000.000 ευρώ, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει «καταφέρει» να απορροφήσει μόλις 407.600.000 ευρώ. Γι’ αυτό και ο Χάρης Μαμουλάκης ζητάει απαντήσεις από τους συναρμόδιους Υπουργούς, μεταξύ άλλων, σχετικά με τους λόγους της πολύ χαμηλής δαπάνης πόρων, σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκονται τα έργα, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους, ποιος στόχος τελικής δαπάνης έχει τεθεί, αν θα προτεραιοποιηθούν συγκεκριμένες δράσεις και αν ναι, ποιες είναι αυτές.

Ο βουλευτής Χανίων του ΣΥΡΙΖΑ Παύλος Πολάκης συναντήθηκε με τον δήμαρχο Αποκορώνου Χαράλαμπο Κουκιανάκη για να εξετάσουν δύο κρίσιμα θέματα για την περιοχή: τη διέλευση της γραμμής υψηλής τάσης και τη δικαστική απόφαση σε υπόθεση διαθήκης που αφορά το δημόσιο και φορείς του Αποκορώνου.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο Αποκορώνου την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου. Στη συζήτηση για το δεύτερο θέμα συμμετείχε και ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Δημοτικού Διαμερίσματος Στύλου, Γιάννης Γαβριλάκης, καθώς ο σύλλογος είναι ένας από τους φορείς που συμμετέχει στη σχετική δικαστική προσφυγή.

Αντιρρήσεις για την ταύτιση ΒΟΑΚ και γραμμής υψηλής τάσης

Ο δήμαρχος Χαράλαμπος Κουκιανάκης ενημέρωσε λεπτομερώς τον βουλευτή για την αίτηση ακύρωσης που έχει υποβάλει ο Δήμος Αποκορώνου κατά της σχεδιαζόμενης ταύτισης της χάραξης της νέας γραμμής υψηλής τάσης Χανίων – Δαμάστας με τον άξονα του νέου ΒΟΑΚ. Ο δήμος υποστηρίζει ότι αυτή η χωρική ταύτιση θα δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα ορθολογικού σχεδιασμού, τεχνικής συμβατότητας, ασφάλειας και περιβαλλοντικής διαχείρισης, τα οποία απαιτούν ενιαία αξιολόγηση και όχι αποσπασματική για κάθε έργο ξεχωριστά.

Ο Δήμος Αποκορώνου έχει εκφράσει επανειλημμένα έντονες αντιρρήσεις για τη διέλευση της γραμμής υψηλής τάσης, υποστηρίζοντας ότι αυτή θα οδηγήσει σε:

• Σοβαρή αλλοίωση του φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος
• Εκτεταμένη δέσμευση γης και απαξίωση ιδιοκτησιών
• Δημιουργία μόνιμου κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιάς
• Γενικότερους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των κατοίκων

Αντίθετα, ο δήμος προτείνει τη συνδυαστική και ολοκληρωμένη χωροθέτηση των δύο έργων, με ενδεχόμενη προσαρμογή της ενεργειακής υποδομής στον άξονα του ΒΟΑΚ μέσω υπόγειας ή τεχνικά ενσωματωμένης διέλευσης. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, αυτή η λύση θα αποσοβήσει τα προβλήματα, θα μειώσει το συνολικό κόστος κατασκευής και θα υπηρετήσει ουσιαστικά το δημόσιο συμφέρον.

Δέσμευση Πολάκη για πίεση και διαφάνεια

Από την πλευρά του, ο βουλευτής Παύλος Πολάκης δήλωσε ότι συμφωνεί απόλυτα με τα επιχειρήματα του δήμου και ότι διαχρονικά βρίσκεται στο πλευρό των δημοτών που αντιστέκονται στον συγκεκριμένο σχεδιασμό, κάτι που θα συνεχίσει να κάνει. Ταυτόχρονα, δεσμεύτηκε να πιέσει κοινοβουλευτικά και με κάθε τρόπο, προκειμένου άμεσα να τεθούν υπ’ όψιν του δήμου όλα τα συμβατικά, κατασκευαστικά και τεχνικά δεδομένα του ΒΟΑΚ.

Αυτό το αίτημα έχει ήδη κατατεθεί από τον κ. Κουκιανάκη, ώστε ο δήμος να μπορέσει να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά του και να διατυπωθούν τεκμηριωμένες και ολοκληρωμένες προτάσεις συμβατές με το δημόσιο συμφέρον και το όφελος των κατοίκων.

Σοβαρός προβληματισμός για δικαστική απόφαση σε υπόθεση διαθήκης

Το δεύτερο σοβαρό θέμα που συζητήθηκε αφορούσε μια δικαστική υπόθεση διαθήκης. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, μια διαθέτιδα είχε καταλείψει με προγενέστερη λεπτομερή διαθήκη της 6 κτίρια στα Χανιά και σε χωριό του Αποκορώνου σε φορείς. Μετά το θάνατό της, παρουσιάστηκε άλλη διαθήκη από μια μακρινή συγγενή, με την οποία η διαθέτιδα δεν είχε καμία σχέση εν ζωή, όπως αποδεικνύεται, σύμφωνα με τους προσφεύγοντες, από δεκάδες έγγραφα και δικόγραφα. Επιπλέον, η διαθέτιδα είχε προβεί σε μηνύσεις και αγωγή εναντίον της εμφανιζόμενης διεκδικήτριας, η οποία είναι αντίπαλος των Δήμων Αποκορώνου, Δήμου Χανίων και άλλων φορέων.

Ο σοβαρός προβληματισμός εκφράστηκε για τη «τελεσίδικη» δικαστική απόφαση, η οποία επήλθε μετά από σειρά και άλλων απορρίψεων από ανώτερα δικαστήρια. Σύμφωνα με τους συνομιλητές, στη διαδικασία δεν τηρήθηκαν βασικοί δικονομικοί κανόνες, όπως ο διορισμός πραγματογνώμονα ψυχίατρου που είχαν ζητήσει οι προσφεύγοντες. Αυτές οι πράξεις χαρακτηρίζονται ως πιθανές πράξεις κακοδικίας και, σε κάθε περίπτωση, δεν τηρήθηκε ο όρος της δίκαιης δίκης όπως προβλέπεται από τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Δέσμευση για νομοθετική παρέμβαση

Ο βουλευτής Παύλος Πολάκης δεσμεύτηκε να διερευνηθεί η δυνατότητα κατάθεσης τροποποίησης του σχετικού νόμου, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για αναψηλάφηση της δίκης. Η απόφαση αυτή βασίστηκε στα πλήρη στοιχεία για τα οποία ενημερώθηκε αναλυτικά μέσω εγγράφων που του προσκόμισαν τόσο ο δήμαρχος όσο και ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Στύλου, τα οποία, κατά την άποψή τους, συνηγορούν απόλυτα για το δίκιο των προσφευγόντων.

Άμεση αυτοψία και γεωτεχνική μελέτη αποφασίστηκαν για τον επικίνδυνο οδικό άξονα Τέρτσα – Μύρτος, σε ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια Κρήτης υπό τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη. Ο δρόμος παραμένει κλειστός λόγω κατολισθήσεων, αποτελώντας ζωτικής σημασίας σύνδεση μεταξύ Ηρακλείου και Λασιθίου.

Στη συνάντηση συμμετείχαν οι Δήμαρχοι Ιεράπετρας Μανόλης Φραγκούλης και Βιάννου Παύλος Μπαριτάκης, ο Αντιπεριφερειάρχης Ηρακλείου Νίκος Συριγωνάκης, οι Αντιδήμαρχοι Τεχνικών Έργων των δύο Δήμων, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Συκολόγου Μανόλης Φανουράκης και ο Γενικός Διευθυντής Υποδομών της Περιφέρειας Γιώργος Αγαπάκης.

Έκτακτη ανάγκη για οριστική λύση

Ο κύριος στόχος της σύσκεψης ήταν η δρομολόγηση μιας οριστικής και μόνιμης λύσης για τα έντονα προβλήματα κατολισθήσεων που πλήττουν τον άξονα, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες βροχοπτώσεις. Ο δρόμος, πέρα από τον τουριστικό του ρόλο, αποτελεί βασική αρτηρία για τη διακίνηση των αγροτικών προϊόντων της ευρύτερης περιοχής.

Σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, ο Δήμαρχος Ιεράπετρας Μανόλης Φραγκούλης μετέφερε την έντονη ανησυχία των κατοίκων για τη συνεχή αστάθεια του εδάφους. «Τόνισα την ανάγκη για μια οριστική και μόνιμη παρέμβαση που θα εγγυάται την ασφάλεια των διερχομένων», δήλωσε ο κ. Φραγκούλης, υπογραμμίζοντας τον μεγάλο κυκλοφοριακό φόρτο που δέχεται η διαδρομή λόγω των τουριστικών και αγροτικών δραστηριοτήτων. Ευχαρίστησε επίσης τον Περιφερειάρχη για τη στήριξη.

Αποσπασματικές παρεμβάσεις δεν επαρκούν

Από την πλευρά του, ο Δήμαρχος Βιάννου Παύλος Μπαριτάκης επισήμανε ότι οι μέχρι τώρα αποσπασματικές παρεμβάσεις δεν επαρκούν για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. «Επισήμανα τη θετική ανταπόκριση της Περιφέρειας για την αποστολή τεχνικού κλιμακίου», ανέφερε, τονίζοντας τη σημασία του δρόμου για τον πρωτογενή τομέα, καθώς αποτελεί τη βασική οδό για τη διακίνηση των κηπευτικών προϊόντων της περιοχής.

Πλάνο δράσης και επόμενα βήματα

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, αποφασίστηκε η άμεση διενέργεια αυτοψίας από κλιμάκιο των τεχνικών υπηρεσιών της Περιφέρειας Κρήτης και των εμπλεκόμενων Δήμων. Στόχος αυτής της ενέργειας είναι η εκπόνηση ολοκληρωμένης γεωτεχνικής μελέτης, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για τη σχεδίαση μιας μόνιμης παρέμβασης.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Ηρακλείου Νίκος Συριγωνάκης υπογράμμισε την κρισιμότητα του έργου για την οδική ασφάλεια. «Η Περιφέρεια θα κινηθεί ταχύτατα για την ολοκλήρωση των μελετών», δήλωσε, με στόχο την αναζήτηση της απαραίτητης χρηματοδότησης. Στόχος είναι η πλήρης αποκατάσταση της προσβασιμότητας σε έναν άξονα που διαθέτει σημαντική αναπτυξιακή δυναμική για το νότιο τμήμα του νησιού.

Η σημασία του άξονα

Ο οδικός άξονας Τέρτσα – Μύρτος δεν είναι απλώς ένας επαρχιακός δρόμος. Πρόκειται για ζωτικής σημασίας σύνδεση μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων Ηρακλείου και Λασιθίου στο νότιο μέρος της Κρήτης. Η διακοπή της κυκλοφορίας σε αυτό το σημείο:

• Απομονώνει κοινότητες και περιοχές.
• Δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη μεταφορά αγαθών και προϊόντων.
• Επηρεάζει αρνητικά την τουριστική κινητικότητα.
• Αυξάνει δραματικά τους χρόνους μετακίνησης για τους κατοίκους, αναγκάζοντάς τους σε μακρινές παρακαμπτήριες διαδρομές.

Η Δημοκρατική Αριστερή Συσπείρωση (ΔΑΣ-ΟΤΑ) επανεξελέγη ως πρώτη δύναμη στον Σύλλογο Εργαζομένων ΟΤΑ Νομού Χανίων, μετά τις εκλογές για το νέο Διοικητικό Συμβούλιο που σημείωσαν σημαντική αύξηση της συμμετοχής.

Σε ανακοίνωσή της, η ΔΑΣ-ΟΤΑ χαιρέτισε τις εκατοντάδες εργαζόμενες και εργαζόμενους που ψήφισαν, με ιδιαίτερη αναφορά σε όσους συμμετείχαν για πρώτη φορά. Η ομάδα αναφέρει ότι η συμμετοχή  πάνω από 30% σε σχέση με προηγούμενες διαδικασίες, χαρακτηρίζοντας το γεγονός ως «ελπιδοφόρο για τους αγώνες που έχουμε μπροστά μας».

Τα αποτελέσματα των εκλογών

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσίευσε η ΔΑΣ-ΟΤΑ, στις εκλογές ψήφισαν συνολικά 860 άτομα, με ποσοστό συμμετοχής 62.2%. Από αυτά, 31 ψήφοι κηρύχθηκαν άκυρες ή λευκές. Η κατανομή των έγκυρων ψήφων ανά δήμο και παράταξη ήταν η εξής:

• ΔΑΣ-ΟΤΑ: 382 ψήφοι (46.1%)
• ΔΗΚΕ: 261 ψήφοι (31.5%)
• Ανεξάρτητη Πρωτοβουλία: 186 ψήφοι (22.4%)

Η ΔΑΣ-ΟΤΑ επικράτησε στους δήμους Χανίων (253 ψήφοι), Αποκορώνου (66 ψήφοι) και Κισσάμου (39 ψήφοι). Η παράταξη ΔΗΚΕ κέρδισε την πλειοψηφία στους δήμους Πλατανιά (135 ψήφοι) και Καντάνου (9 ψήφοι), ενώ η Ανεξάρτητη Πρωτοβουλία ήταν πρώτη στους δήμους Σφακίων (17 ψήφοι) και Καντάνου (25 ψήφοι).

Κατανομή εδρών στο Διοικητικό Συμβούλιο

Με βάση τα ποσοστά, η κατανομή των 11 εδρών του Διοικητικού Συμβουλίου είναι η εξής:

• ΔΑΣ-ΟΤΑ: 5 έδρες
• ΔΗΚΕ: 4 έδρες
• Ανεξάρτητη Πρωτοβουλία: 2 έδρες

Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι η 11η έδρα, που προέκυψε από ισοψηφία μεταξύ των δύο τελευταίων παρατάξεων, καθορίστηκε με κλήρωση.

Αγωνιστική πορεία και μελλοντικές κινητοποιήσεις

Η ΔΑΣ-ΟΤΑ, σε κείμενό της, υπογράμμισε ότι η επανεκλογή της έρχεται «παρά τη λάσπη και τη συκοφαντία των τελευταίων ημερών» και αποτελεί απόρριψη εκείνων που «δεν ήταν μπροστά στα προβλήματα του κλάδου». Η παράταξη δεσμεύεται να συνεχίσει την αγωνιστική της πορεία, με αντίπαλο τις κυβερνητικές πολιτικές και τη λογική της ανάθεσης.

Κλείνοντας, η ΔΑΣ-ΟΤΑ δίνει «αγωνιστικό ραντεβού» στο συλλαλητήριο που θα πραγματοποιηθεί στις 28 Φεβρουαρίου, στις 11:00 π.μ., στην πλατεία Δημοτικής Αγοράς των Χανίων. Η κινητοποίηση αυτή πραγματοποιείται τρία χρόνια μετά την τραγωδία στα Τέμπη, με το σύνθημα «τα κέρδη τους ή οι ζωές μας».

Ένας 35χρονος συνελήφθη στα Χανιά από αστυνομικές δυνάμεις, μετά από έρευνα που αποκάλυψε την κατοχή σημαντικού παράνομου οπλισμού και πυρομαχικών. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε από το Αστυνομικό Τμήμα Κισάμου με τη συνδρομή του Τμήματος Αστυνομικών Επιχειρήσεων (ΤΑΕ) Χανίων, με αποτέλεσμα τη σύλληψη του υπόπτου και τη δικαστική του παραπομπή.

Η αστυνομική δράση ήταν αποτέλεσμα στοχευμένης έρευνας, η οποία οδήγησε στην ανάκριση του 35χρονου. Στο πλαίσιο των ερευνών, οι αρχές προχώρησαν σε έρευνα σε σπίτι που σχετιζόταν με τον άνδρα, όπου εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν τα παράνομα ευρήματα.

Τα κατασχεθέντα ευρήματα

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, οι αστυνομικοί ανέκριναν και κατέσχεσαν τα ακόλουθα:

• Ένα πιστόλι μαζί με δύο γεμιστήρες
• Τέσσερα κυνηγετικά όπλα
• Περισσότερα από 200 φυσίγγια διαφόρων διαμετρημάτων

Με Χρυσό Βραβείο «GOLD» στην κατηγορία Κουλτούρα & Βιώσιμη Ανάπτυξη για το «Δίκτυο Πεζοπορικών Διαδρομών Δήμου Πλατανιά» βραβεύτηκε ο Δήμος Πλατανιά, στη φετινή τελετή απονομής των «Best City Awards 2026». Η διάκριση αποτελεί αναγνώριση ενός ολοκληρωμένου έργου βιώσιμης ανάπτυξης που αναδεικνύει τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο της περιοχής.

Η βράβευση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του θεσμού που επιβραβεύει καινοτόμες και έξυπνες πρακτικές στη λειτουργία των Δήμων, των Περιφερειών και άλλων φορέων.

Ένα ολοκληρωμένο έργο 150 χιλιομέτρων

Το βραβευμένο δίκτυο περιλαμβάνει 20 κυκλικές διαδρομές, συνολικού μήκους περίπου 150 χιλιομέτρων. Σχεδιασμένες με σεβασμό στο περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά, οι διαδρομές συνδέουν φαράγγια, κορυφογραμμές, παραθαλάσσιες ζώνες, παραδοσιακούς οικισμούς, ιστορικά μνημεία και θρησκευτικά σημεία αναφοράς. Έμφαση δόθηκε στην κυκλικότητα, την ασφάλεια και την προσβασιμότητα για διαφορετικά επίπεδα δυσκολίας.

Οι διαδρομές διαθέτουν αναλυτική σήμανση και πληροφοριακό υλικό, συντηρούνται ετησίως με ίδιους πόρους του Δήμου και παραμένουν ελεύθερες για το κοινό. Το έργο έχει σχεδιαστεί για να διασυνδέσει άνω των 50 οικισμών εντός του Δήμου Πλατανιά.

Οι δηλώσεις του Δημάρχου

Το βραβείο παρέλαβε ο Δήμαρχος Πλατανιά, Γιάννης Μαλανδράκης, ο οποίος ανέλυσε τη σημασία της διάκρισης. «Η βράβευση αυτή αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τον Δήμο μας και αναγνώριση μιας συστηματικής προσπάθειας που ξεκίνησε με όραμα να αναδείξουμε τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο του τόπου μας με τρόπο οργανωμένο και βιώσιμο», δήλωσε.

Ο κ. Μαλανδράκης πρόσθεσε: «Το Δίκτυο Πεζοπορικών Διαδρομών δεν είναι απλώς ένα τουριστικό προϊόν· είναι μια στρατηγική επιλογή που ενισχύει τις τοπικές κοινότητες, προστατεύει το περιβάλλον και δημιουργεί νέες προοπτικές ανάπτυξης. Συνεχίζουμε με συνέπεια να επενδύουμε σε έργα που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των δημοτών και ενδυναμώνουν την ταυτότητα του Πλατανιά ως προορισμού αυθεντικών εμπειριών».

Στη συνέχεια, ο Δήμαρχος ευχαρίστησε τις Υπηρεσίες και τους συνεργάτες του Δήμου για το έργο τους στη δημιουργία και προβολή του δικτύου, που οδήγησε σε αυτή την Πανελλήνια διάκριση.

Οι πολλαπλές επιπτώσεις του έργου

Το έργο του Δικτύου Πεζοπορικών Διαδρομών συμβάλλει ουσιαστικά σε πολλούς τομείς:

• Ενίσχυση του ήπιου και θεματικού τουρισμού στην περιοχή.
• Διασύνδεση των τοπικών κοινοτήτων και τόνωση της τοπικής επιχειρηματικότητας.
• Προώθηση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και των αρχών της βιωσιμότητας.
• Δημιουργία μιας υποδομής που προάγει την υγιή ζωή και την άμεση επαφή με τη φύση.

Η νέα αυτή διάκριση επιβεβαιώνει τη σταθερή προσήλωση του Δήμου Πλατανιά στην καινοτομία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας. Τον καθιστά, παράλληλα, πρωτοπόρο Δήμο στον τομέα του πεζοπορικού τουρισμού στην Ελλάδα, με ένα πρότυπο έργο που μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για άλλες τοπικές αυτοδιοικήσεις.

Με μια σειρά επετειακών εκδηλώσεων που συνδυάζουν την ιστορική αναδρομή, τη θρησκευτική κατάνυξη και την καλλιτεχνική δημιουργία, η τοπική κοινωνία των Χανίων προετοιμάζεται να τιμήσει τη θυσία των 31 Λακκιωτών που οδηγήθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια της Κατοχής.

Ογδόντα δύο χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την τραγική αυγή της 10ης Φεβρουαρίου 1944, όταν η μοίρα του ιστορικού χωριού των Λάκκων σφραγίστηκε από τη βίαιη επιδρομή των γερμανικών δυνάμεων κατοχής. Σε ένδειξη ισόβιας αναγνώρισης και ευγνωμοσύνης προς τους ανθρώπους που δεν επέστρεψαν ποτέ στις εστίες τους, η Περιφέρεια Κρήτης, ο Δήμος Πλατανιά και τοπικοί φορείς διοργανώνουν την Κυριακή, 15 Φεβρουαρίου 2026, την καθιερωμένη εκδήλωση Τιμής και Μνήμης.

Το χρονικό της θυσίας: Από τα Λευκά Όρη στο Μαουτχάουζεν

Η ιστορική μνήμη παραμένει ζωντανή στους Λάκκους, ανακαλώντας τη νύχτα της κύκλωσης του χωριού από τον ναζιστικό στρατό. Στο πλαίσιο μιας ευρείας επιχείρησης στα χωριά της περιοχής, 31 άνδρες από τους Λάκκους αποσπάστηκαν βίαια από τις οικογένειές τους. Η διαδρομή της αιχμαλωσίας τους κατέληξε στο διαβόητο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης Μαουτχάουζεν στην Αυστρία.

Για την πλειονότητα των αιχμαλώτων, το ταξίδι αυτό δεν είχε επιστροφή. Από τους 31 Λακκιώτες, οι 23 άφησαν την τελευταία τους πνοή κάτω από τις απάνθρωπες συνθήκες καταναγκαστικών έργων και στερήσεων του στρατοπέδου, μετατρέποντας τη θυσία τους σε σύμβολο της κρητικής αντίστασης και των δεινών που υπέστη ο ελληνικός λαός κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τελετουργικό μνήμης και ιστορικός αναστοχασμός

Οι εκδηλώσεις της Κυριακής θα ξεκινήσουν στις 10:30 π.μ. στον ιστορικό Ναό του Αγίου Αντωνίου στους Λάκκους. Μετά την επιμνημόσυνη δέηση και τους χαιρετισμούς των επισήμων, τον λόγο θα λάβουν δύο διακεκριμένοι ομιλητές, προσφέροντας διαφορετικές πτυχές της ιστορικής ανάλυσης.

Η Δρ. Πηνελόπη Ντουντουλάκη, ιατρός και συγγραφέας του έργου «Η Μνήμη και η Στάχτη», θα προσεγγίσει το θέμα μέσα από το πρίσμα της λογοτεχνικής και ιστορικής καταγραφής, ενώ ο Δρ. Αριστομένης Ι. Συγγελάκης, Συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, αναμένεται να αναφερθεί στη θεσμική διάσταση και τη συνεχιζόμενη προσπάθεια για δικαίωση των θυμάτων. Η τελετή θα κορυφωθεί στο Μνημείο των Μαρτύρων στον προαύλιο χώρο του ναού, με την κατάθεση στεφάνων και την απόδοση ριζίτικου τραγουδιού από τον παραδοσιακό σύλλογο «Λακκιώτικη παρέα – Μανώλη Νικολούδη».

Η τέχνη ως φορέας μνήμης: Η ταινία «MAUTHAUSEN»

Παράλληλα με τις θρησκευτικές και πολιτικές εκδηλώσεις, η επέτειος αποκτά φέτος μια έντονη πολιτιστική διάσταση. Το Σάββατο 14 και την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου, ο κινηματογράφος «ΑΤΤΙΚΟΝ» στα Χανιά θα φιλοξενήσει την προβολή της ταινίας «MAUTHAUSEN», μιας δημιουργίας των Παναγιώτη Κουντουρά και Αρίσταρχου Παπαδανιήλ.

Το έργο, το οποίο επενδύεται μουσικά από τον Μίκη Θεοδωράκη και βασίζεται στην ποίηση του Ιάκωβου Καμπανέλλη, αποτελεί ένα οδοιπορικό μνήμης που έχει ήδη αποσπάσει διεθνείς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων βραβείων στα Cannes Corporate Media & TV Awards και το London Greek Film Festival. Η παρουσία του σκηνοθέτη Αρίσταρχου Παπαδανιήλ στις προβολές υπογραμμίζει την πρόθεση των δημιουργών να διατηρήσουν ζωντανό τον διάλογο μεταξύ της ιστορικής αλήθειας και της σύγχρονης καλλιτεχνικής έκφρασης.

Μια παρακαταθήκη για το μέλλον

Η συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης, του Δήμου Πλατανιά, της Ενορίας Αγίου Αντωνίου και των συλλογικών οργάνων των Λακκιωτών στην οργάνωση των εκδηλώσεων, καταδεικνύει την ανάγκη για μια συντονισμένη προσπάθεια διατήρησης της συλλογικής μνήμης. Σε μια εποχή που η ιστορική γνώση συχνά αμφισβητείται, η απόδοση τιμής στους 31 Μάρτυρες των Λάκκων δεν αποτελεί απλώς μια τυπική υποχρέωση, αλλά μια πράξη ευθύνης απέναντι στις μελλοντικές γενιές, διασφαλίζοντας ότι η θυσία τους θα παραμείνει φωτεινός φάρος στην ιστορία του τόπου.

Την ποινή της ισόβιας κάθειρξης επέβαλε το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Κρήτης σε κρατούμενο για την ανθρωποκτονία συγκρατουμένου του, η οποία σημειώθηκε πριν από επτά χρόνια στο σωφρονιστικό κατάστημα των Χανίων. Η απόφαση εκδόθηκε το πρωί της Πέμπτης, ολοκληρώνοντας μια πολυετή δικαστική διαδρομή για την αιματηρή συμπλοκή που είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη.

Η δικαιοσύνη αποφάνθηκε οριστικά για τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν το 2019 εντός των τειχών των φυλακών Χανίων. Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Κρήτης, συνεδριάζοντας το πρωί της 12ης Φεβρουαρίου, έκρινε ομόφωνα ένοχο τον βασικό κατηγορούμενο —ο οποίος πλέον εκτίει την ποινή του στις φυλακές Δομοκού— για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση κατά συναυτουργία. Η καταδίκη σε ισόβια κάθειρξη αποτελεί την καταληκτική πράξη μιας υπόθεσης που ανέδειξε τις προκλήσεις ασφαλείας εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.

Η ετυμηγορία και οι απαλλαγές λόγω αμφιβολιών

Παρά την καταδίκη του κεντρικού προσώπου της υπόθεσης, η δικαστική απόφαση περιελάμβανε και τρεις αθωώσεις. Οι συγκατηγορούμενοι του βασικού δράστη, οι οποίοι επίσης αντιμετώπιζαν κατηγορίες για την εμπλοκή τους στο φονικό, κρίθηκαν αθώοι λόγω αμφιβολιών.

Το Δικαστήριο εξέτασε ενδελεχώς το αποδεικτικό υλικό, συμπεριλαμβανομένων των καταγραφών από τις κάμερες ασφαλείας της φυλακής. Αν και το οπτικό υλικό έδειξε και τους τέσσερις κατηγορούμενους να εισέρχονται στο κελί όπου σημειώθηκε το επεισόδιο, η έδρα έκρινε ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία που να θεμελιώνουν τη συμμετοχή των άλλων τριών στη θανατηφόρα επίθεση. Η έλλειψη σαφών αποδείξεων για την άμεση εμπλοκή τους οδήγησε στην απαλλαγή τους, εστιάζοντας την ποινική ευθύνη αποκλειστικά στον καταδικασθέντα.

Το χρονικό της μοιραίας συμπλοκής του 2019

Τα γεγονότα ανάγονται στο 2019, όταν μια έντονη συμπλοκή μεταξύ δύο ομάδων κρατουμένων διαφορετικής καταγωγής ξέσπασε στο κατάστημα κράτησης Χανίων. Κατά τη διάρκεια της έντασης, ο καταδικασθείς, μαζί με την ομάδα των κατηγορουμένων, εισήλθε σε κελί όπου βρισκόταν το θύμα. Εκεί, ο δράστης χρησιμοποίησε αιχμηρό αντικείμενο, τραυματίζοντας θανάσιμα τον συγκρατούμενό του.

Το θύμα μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο Νοσοκομείο Χανίων, ωστόσο τα τραύματα αποδείχθηκαν βαρύτατα και οι γιατροί δεν κατάφεραν να τον κρατήσουν στη ζωή. Η υπόθεση είχε προκαλέσει τότε έντονο προβληματισμό για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αντικείμενα ικανά να προκαλέσουν θάνατο βρίσκονται στην κατοχή κρατουμένων, καθώς και για την ταχύτητα ανταπόκρισης των μηχανισμών ασφαλείας.