Σε δράση μνήμης, οργής και διεκδίκησης καλεί το Σάββατο 7 Φλεβάρη το Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών, στο πλαίσιο της διεθνούς ημέρας CommemorAction για όσους πρόσφυγες και μετανάστες έχασαν τη ζωή τους στο ταξίδι τους προς την Ευρώπη, αναζητώντας μια πιο δίκαιη ζωή

Στη συγκυρία της τραγωδίας με τους 15 νεκρούς μετανάστες στη Χίο, το κάλεσμα είναι για τις 12 το μεσημέρι, στην πλατεία 1866, “για να τιμήσουμε τις ζωές που χάθηκαν στη Μεσόγειο και να καταγγείλουμε τις πολιτικές που μετατρέπουν τα σύνορα σε υγρούς τάφους”, όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση.

«Δεν πρόκειται για “ατυχήματα”, αλλά για κρατικά και ευρωπαϊκά εγκλήματα. Μνήμη και αγώνας μαζί, για ελεύθερη μετακίνηση, αξιοπρέπεια και ισότητα — γιατί όλες οι ζωές μετράνε» τονίζει το Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών

Το κάλεσμα:

«…Ημέρα διεθνούς δράσης στη μνήμη ανθρώπων που πέθαναν ή χάθηκαν στη θάλασσα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους προς την Ευρώπη, αναζητώντας μια πιο δίκαιη ζωή. Μια πρωτοβουλία γεννημένη από τη συνεργασία φίλων και οικογενειών αγνοουμένων στη Μεσόγειο και ακτιβιστών που συλλέγουν τις μαρτυρίες τους και προβάλλουν τα αιτήματά τους. Οι CommemorActions οργανώνονται τα τελευταία χρόνια σε όλη την Ευρώπη και την Αφρική. Είναι μέρες μνήμης και διαμαρτυρίας, που δίνουν ορατότητα στις ζωές που χάθηκαν και διεκδικούν ελεύθερη μετακίνηση και μια αξιοπρεπή ζωή για όλες και όλους…» (commemoraction.net).

Με αφορμή τη μέρα αυτή, θέλουμε να συνδέσουμε τη μνήμη των ανθρώπων που χάνονται στη θάλασσα της Μεσογείου — ανθρώπων που ρισκάρουν τη ζωή τους για ένα αύριο χωρίς πολέμους και δικτατορίες — με τον κοινό αγώνα ντόπιων και μεταναστών για έναν κόσμο χωρίς διακρίσεις και αδικία. Για έναν κόσμο ταξικά δίκαιο, όπου όλες οι ζωές μετράνε το ίδιο.

Άνθρωποι εξαναγκασμένοι να ξεριζωθούν για να επιβιώσουν, επιλέγουν ακόμη και τις διαδρομές του θανάτου, όπως αυτή από τη Λιβύη προς τα ανοιχτά της Κρήτης ή την Ιταλία.

Τα τελευταία χρόνια, η Κρήτη έχει μετατραπεί σε βασική πύλη εισόδου μεταναστών, με περισσότερους από 21.000 ανθρώπους να καταφθάνουν ταλαιπωρημένοι μόνο μέσα στο 2025. Η χρονιά αυτή σημαδεύτηκε από αλλεπάλληλα ναυάγια στα νότια του νησιού και στη Γαύδο.

Το πιο πρόσφατο και πολύνεκρο σημειώθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2025, όταν ημιβυθισμένη λέμβος εντοπίστηκε νότια της νήσου Χρυσής, στην Ιεράπετρα. Από το ναυάγιο περισυλλέχθηκαν 17 ή 18 σοροί, ενώ τουλάχιστον 15 άνθρωποι δηλώθηκαν αγνοούμενοι.

Στον νομό μας, μέχρι και σήμερα, μετράμε δεκάδες αταυτοποίητες σορούς στο νεκροτομείο. Εδώ, στα Χανιά, είναι θαμμένη και η μικρή Λουζίν, που πέθανε από ασιτία και δίψα, έπειτα από 14 μέρες στη θάλασσα, στο ταξίδι της προς την Κρήτη.

Οι άνθρωποι αυτοί, που ξεκίνησαν από το Τομπρούκ της Λιβύης για μια καλύτερη ζωή, χάθηκαν σιωπηλά σε μια θάλασσα που συνεχίζει να λειτουργεί ως υγρός τάφος των πολιτικών αποτροπής.

Γινόμαστε, λοιπόν, καθημερινά μάρτυρες μιας συνεχιζόμενης και εντεινόμενης απάνθρωπης πολιτικής διαχείρισης ανθρώπινων ζωών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να σκληραίνει τις μεταναστευτικές πολιτικές, περιορίζοντας έμπρακτα την πρόσβαση στο άσυλο και ενισχύοντας τις πολιτικές αποτροπής στα σύνορα. Στην Ελλάδα, η ποινικοποίηση της μετανάστευσης παραμένει κεντρική κυβερνητική διαταγή, με τον νόμο Βορίδη — που τέθηκε σε εφαρμογή το καλοκαίρι — να αντιμετωπίζει τους ανθρώπους που επιβιώνουν από ναυάγια ως ποινικούς κρατούμενους και όχι ως θύματα. Την ίδια στιγμή, οι δεσμεύσεις για τη δημιουργία δομών προσωρινής φιλοξενίας στην Κρήτη παραμένουν ανεκπλήρωτες, με την ευθύνη να μετακυλίεται διαρκώς. Η τοπική αυτοδιοίκηση και ο Δήμος, παρά τις οικονομικές ενισχύσεις και τα ευρωπαϊκά κονδύλια για το προσφυγικό, αρνούνται να διασφαλίσουν έναν αξιοπρεπή, ζεστό χώρο προσωρινής φιλοξενίας, αφήνοντας την πραγματικότητα των ναυαγών ανθρώπων να παγιώνεται σε μια διαρκή κατάσταση εξαίρεσης και παρατείνοντας το μαρτυρικό καθεστώς που βιώνουν.

Και η σκληρή πραγματικότητα αποτυπώνεται σε εικόνες κυνικής καθημερινότητας: Ξυπόλυτοι πρόσφυγες, ναυαγοί, χωρίς πρόσβαση σε νερό παρά σε ένα μόνο λάστιχο και μια ντουζιέρα με κρύο νερό και σε κοινή θέα κρατούνται στην Αγυιά, όπου ταυτοποιούνται, εξετάζονται από τους γιατρούς και μεταφέρονται στα κέντρα κράτησης στην ηπειρωτική ελλάδα. Υπάρχουν μόνο μερικές χημικές τουαλέτες σε ένα κενό κρύο και γεμάτο υγρασία χώρο από μπετόν, με παράθυρα που στάζουν. Οι άνθρωποι είναι ξαπλωμένοι στα τσιμεντα με χιλιοχρησιμοποιημένες κουβέρτες και υποστρώμματα. Οι σόμπες, λιγοστές φέτος το χειμώνα, δεν ανάβουν καθόλου αφού δεν επαρκούν για όλους. Μια ιδιωτική επιχείρηση έχει αναλάβει με απευθείας ανάθεση να παρέχει υπερκοστολογημένα τυποποιημένα γεύματα. Ακόμα και το ίδιο το Λιμενικό Σώμα, στο οποίο τεχνηέντως έχουν ανατεθεί καθήκοντα περιφρούρησης, φύλαξης και μεταφοράς — μασκαρεμένα υπό το πρόσχημα ενός άτυπου «οικοδεσπότη» — έχει επανειλημμένα καταγγείλει τις απάνθρωπες συνθήκες στο λεγόμενο κέντρο «προσωρινής φιλοξενίας» (19.01.2026).

Δίνουμε ραντεβού το Σάββατο 7 Φλεβάρη, στις 12.00, στην πλ. 1866, για μικροφωνική και μοίρασμα υλικού στην πόλη, με κατάληξη συγκέντρωση έξω από το Λιμεναρχείο, στην ακτή Τομπάζη.

Οι ζωές μετράνε – δεν σιωπούμε.

Μπορεί να υπήρξε μια πρώτη δικαίωση των Κρητικών κτηνοτρόφων για την κατανομή των βοσκοτόπων που οδήγησε στην πληρωμή των δικαιούχων, όμως, όπως έχουν προαναγγείλει οι εκπρόσωποί τους, αυτό δε σημαίνει ότι ο αγώνας του κλάδου Έλαβε τέλος.

Οι κτηνοτρόφοι είχαν προαναγγείλει νέες επαφές με τον Αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κ. Χατζηδάκη, και τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Κ. Τσιάρα για τις εκκρεμότητες με τις δασικές εκτάσεις, το monitoring αλλά και τις πληρωμές που έγιναν πριν από λίγες ημέρες και σε αρκετές περιπτώσεις, ήταν ελλιπείς ενώ ασφαλώς το ζήτημα της ευλογιάς είναι μεταξύ των θεμάτων που “καίνε” τους επαγγελματίες.

Όλα αυτά τα ζητήματα θα τεθούν επί τάπητος αύριο Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου, στις 13.00 μετά το μεσημέρι, στην Αθήνα στη συνάντηση που θα έχουν εκπρόσωποι των κτηνοτροφικών συλλόγων της Κρήτης με τον Κ. Χατζηδάκη.

Θυμίζουμε ότι αρκετοί κτηνοτρόφοι, παρά την επιτυχία του εγχειρήματος με τις πιέσεις του κλάδου και τις επαφές στην Αθήνα, δεν είδαν το… χρώμα του χρήματος ενώ άλλοι δεν πήραν τα ποσά που είχαν υπολογίσει και περίμεναν. Εξάλλου, το ζήτημα με τα δασικά αγροτεμάχια ήταν πάντα ψηλά στις διεκδικήσεις των Κρητικών με τον κίνδυνο να χαθούν περιουσίες να είναι πιο ορατός από ποτέ…

Στο μεταξύ, το άνοιγμα του ΟΣΔΕ για διορθώσεις σε αγροτεμάχια προανήγγειλε ο Υπουργός, Κώστας Τσιάρας μετά τη συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο της Εξεταστικής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, βουλευτή της ΝΔ, Ανδρέα Νικολακόπουλο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνον με το άνοιγμα του συστήματος θα μπορέσουν οι δικαιούχοι να λάβουν τα χρήματα τους. Βασική προϋπόθεση είναι η ανάρτηση παραστατικών για τις συνδεδεμένες ενισχύσεις  του 2024. Γι’ αυτό θα πρέπει αρχικά να ανοίξει η πλατφόρμα του 2024 και στη συνέχεια του 2025.

Θα ακολουθήσουν οι διορθώσεις που προέκυψαν και στέρησαν χρήματα από δικαιούχους είτε λόγω σφαλμάτων στα αγροτεμάχια είτε λόγω monitoring. Θα γίνουν οι σχετικές διορθώσεις για να προχωρήσουν οι πληρωμές σε συνδεδεμένες, Οικολογικά και άλλα προγράμματα.

cretalive.gr

Ένα πάγιο και επιτακτικό αίτημα των κατοίκων του Βαμβακόπουλου για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας στην οδό Καζαντζάκη φαίνεται να εισέρχεται σε τροχιά υλοποίησης. Η δημοτική αρχή Χανίων, αναγνωρίζοντας τους κινδύνους που εγκυμονεί ο συνδυασμός της υψηλής κυκλοφοριακής ροής με την απουσία επαρκών υποδομών για τους πεζούς, διερευνά πλέον στοχευμένες παρεμβάσεις, με κυριότερη την τοποθέτηση συστημάτων ηλεκτρονικής επιτήρησης.

Η οδός Καζαντζάκη αποτελεί μια κρίσιμη αρτηρία της περιοχής του Βαμβακόπουλου, καθώς εξυπηρετεί καθημερινά εκατοντάδες πολίτες, λόγω και της πρόσβασης στην εθνική οδό.

Ωστόσο, η υφιστάμενη κατάσταση προκαλεί έντονο προβληματισμό στην τοπική κοινωνία. Η έλλειψη πεζοδρομίων, σε συνάρτηση με τον αυξημένο κυκλοφοριακό φόρτο, δημιουργεί ένα επικίνδυνο περιβάλλον για τους πεζούς, και ειδικότερα για τους μικρούς μαθητές και τους γονείς τους που διέρχονται από το σημείο κατά τις ώρες προσέλευσης και αποχώρησης από τις σχολικές μονάδες.

Το αίσθημα ανασφάλειας εντείνεται από το γεγονός ότι ο δρόμος χρησιμοποιείται συχνά από οδηγούς που αναπτύσσουν μεγάλες ταχύτητες, καθιστώντας την απλή διέλευση των πεζών μια διαδικασία υψηλού ρίσκου.

Η συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο: Ερωτήματα και δεσμεύσεις

Το ζήτημα τέθηκε επισήμως στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συνεδρίασης Λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής. Ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης», Χαράλαμπος Λουτσέτης, μετέφερε τις ανησυχίες των κατοίκων στο σώμα, ζητώντας συγκεκριμένες απαντήσεις για τον προγραμματισμό του Δήμου.

Ο κ. Λουτσέτης ρώτησε εάν οι υπηρεσίες έχουν προβεί σε καταμέτρηση του κυκλοφοριακού φόρτου και εάν έχει δρομολογηθεί μια συνολική κυκλοφοριακή μελέτη που να εξετάζει την έλλειψη πεζοδρομίων, την κατάσταση των διαβάσεων και την ποιότητα της σήμανσης. Παράλληλα, ζήτησε να ενημερωθεί για το χρονοδιάγραμμα των προγραμματισμένων παρεμβάσεων που θα εξασφαλίσουν την ομαλή συμβίωση οχημάτων και πεζών στην περιοχή.

Η πρόταση για τοποθέτηση καμερών

Απαντώντας στο ερώτημα, ο δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης, αποκάλυψε ότι η δημοτική αρχή εξετάζει το ενδεχόμενο εγκατάστασης καμερών στην οδό Καζαντζάκη. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, η τοποθέτηση τέτοιου εξοπλισμού αποσκοπεί στη λειτουργία ενός ισχυρού αποτρεπτικού μηχανισμού έναντι της ανάπτυξης υπερβολικής ταχύτητας.

Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας τίθεται ο κρατικός μηχανισμός και οι υγειονομικές αρχές, καθώς ένα εκτεταμένο κύμα αφρικανικής σκόνης αναμένεται να καλύψει την ελληνική επικράτεια τις επόμενες ώρες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από τον κόμβο πληροφόρησης για την ατμοσφαιρική σύσταση AtmoHub, οι μετεωρολογικές συνθήκες ευνοούν τη μεταφορά σωματιδίων από την έρημο Σαχάρα, δημιουργώντας μια αποπνικτική ατμόσφαιρα που θα κορυφωθεί το επόμενο διήμερο.

Η αιτία της έντονης μεταφοράς σκόνης εντοπίζεται στη συνδυασμένη δράση δύο αντίρροπων βαρομετρικών συστημάτων που επικρατούν στη λεκάνη της Μεσογείου. Συγκεκριμένα, η παρουσία ενός υψηλού βαρομετρικού συστήματος στη νοτιοανατολική Μεσόγειο σε συνδυασμό με ένα βαρομετρικό χαμηλό στη δυτική Μεσόγειο λειτουργεί ως «αντλία» αέριων μαζών.

Αυτή η σύγκλιση των ανέμων δημιουργεί ένα ισχυρό ρεύμα που κατευθύνεται από τις περιοχές της Σαχάρας, το Μαρόκο και τη Λιβύη, απευθείας προς τον ελλαδικό χώρο. Το φαινόμενο αυτό χαρακτηρίζεται από υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων, τα οποία επηρεάζουν την ορατότητα και την ποιότητα του αέρα.

Το φαινόμενο ξεκινά την εξέλιξή του από σήμερα, Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026. Σύμφωνα με την πρόγνωση του AtmoHub, οι αυξημένες συγκεντρώσεις σκόνης θα γίνουν αρχικά αισθητές στα δυτικά τμήματα της χώρας. Με την πάροδο της ημέρας, το κύμα θα κινηθεί ανατολικότερα, καλύπτοντας σταδιακά το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας.

Ωστόσο, η σημαντικότερη ενίσχυση του φαινομένου αναμένεται αύριο, 5 Φεβρουαρίου. Κατά τη διάρκεια αυτής της ημέρας, η νότια Ελλάδα θα βρεθεί στο επίκεντρο της μεταφοράς, με την Πελοπόννησο και την Κρήτη να καταγράφουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις σκόνης. Στις περιοχές αυτές, η συγκέντρωση των σωματιδίων αναμένεται να είναι ιδιαίτερα πυκνή, επηρεάζοντας τις καθημερινές δραστηριότητες.

Μια ιδιαίτερη παράμετρος της τρέχουσας κακοκαιρίας είναι η εκδήλωση βροχοπτώσεων. Σύμφωνα με τους αναλυτές του AtmoHub, οι αναμενόμενες βροχές θα λειτουργήσουν καταλυτικά στην εξέλιξη του φαινομένου.

Αν και οι βροχοπτώσεις θα οδηγήσουν σε «λασποβροχές», θα συμβάλουν ταυτόχρονα στην αποσυμφόρηση της ατμόσφαιρας. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως υγρή εναπόθεση, θα παρασύρει τα σωματίδια της σκόνης προς το έδαφος, καθαρίζοντας τον αέρα που αναπνέουμε, αλλά προκαλώντας τη χαρακτηριστική επικάλυψη σκόνης σε εξωτερικές επιφάνειες και οχήματα.

Προειδοποίηση της Περιφέρειας Κρήτης 

Οι διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας, Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Κρήτης ενημερώνουν τους πολίτες ότι, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα προγνωστικά δεδομένα, αναμένεται αύριο Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026 αύξηση συγκεντρώσεων αιωρούμενων σωματιδίων (ΑΣ10) σε όλη την Κρήτη.

Συστάσεις σε άτομα αυξημένου κινδύνου

• Άτομα με αναπνευστικό πρόβλημα ή καρδιοπαθείς και παιδιά θα πρέπει να περιορίσουν κάθε έντονη σωματική δραστηριότητα, ιδιαίτερα αν αυτή γίνεται σε εξωτερικούς χώρους.

• Άτομα με άσθμα μπορεί να χρειαστούν πιο συχνά εισπνοές του ανακουφιστικού φαρμάκου που τυχόν λαμβάνουν.

• Άτομα άνω των 65 ετών θα πρέπει να περιορίσουν τη σωματική τους δραστηριότητα.

Συστάσεις στο γενικό πληθυσμό

Κάθε άτομο που αισθάνεται ενόχληση στα μάτια ή εμφανίζει βήχα, ρινική συμφόρηση ή ενόχληση στο λαιμό θα πρέπει να περιορίσει τη σωματική του άσκηση- δραστηριότητα, ιδιαίτερα αν αυτή γίνεται σε εξωτερικούς χώρους.

Τέλος επισημαίνεται ότι λόγω της παρεμφερούς φύσης της εκδήλωσης του φαινομένου, καθώς και των παρόμοιων τρόπων επίδρασης στην ανθρώπινη υγεία (ανθρώπινα συστήματα που επηρεάζονται, τρόπος εισόδου στον οργανισμό) είναι δυνατό να εφαρμοστούν οι παρακάτω συστάσεις, για τη λήψη επιπλέον μέτρων προφύλαξης του πληθυσμού ως ακολούθως:

– Παραμονή σε κλειστούς χώρους. Σε περίπτωση όπου κατοικημένες περιοχές βρίσκονται εντός της ζώνης εκδήλωσης του επεισοδίου κι επηρεάζονται από την μεταφορά της σκόνης προτείνεται η ελάττωση των άσκοπων μετακινήσεων και η παραμονή σε κλειστούς χώρους χωρίς απευθείας επικοινωνία με τον εξωτερικό αέρα (κλείσιμο παραθύρων, πορτών και λοιπών διόδων αέρα προς το εσωτερικό).

• Εφόσον οι κατοικίες διαθέτουν σύστημα κλιματισμού, προτείνεται η χρήση του στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα στους εσωτερικούς χώρους. Η επιλογή εισαγωγής «φρέσκου αέρα» που παρέχεται από ορισμένα συστήματα κλιματισμού πρέπει να απενεργοποιείται κατά τη διάρκεια του επεισοδίου για να αποφευχθεί η εισροή καπνού από το εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, είναι απαραίτητη η σωστή συντήρηση των φίλτρων των συστημάτων κλιματισμού.

• Μείωση των πηγών ρύπανσης του εσωτερικού αέρα εντός του σπιτιού. Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου πρέπει να αποφεύγεται το κάπνισμα στο εσωτερικό των κατοικιών, το μαγείρεμα με τη χρήση ψησταριάς, η χρήση τζακιού για ψήσιμο/μαγείρεμα/θέρμανση, η χρήση αεροζόλ και οποιασδήποτε άλλης πηγής που ενδέχεται να επιβαρύνει την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

Την ποιότητα του αέρα οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας της Περιφέρειας Κρήτης https://airquality.crete.gov.gr, καθώς επίσης και στη σελίδα του προγράμματος «Κοπέρνικος» της ΕΕ στον παρακάτω σύνδεσμο: https://atmosphere.copernicus.eu/charts/packages/cams_air_quality/

Όπως το έχει καθιερώσει τα τελευταία χρόνια, έτσι και φέτος ο Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης γιόρτασε τα γενέθλιά του κόβοντας  ταυτόχρονα την πρωτοχρονιάτικη πίτα σε ανοιχτή εκδήλωση μαζί με φίλους και συνεργάτες.

Η εκδήλωση έγινε στο ιστορικό καφέ «Κήπος», του οποίου η κεντρική αίθουσα γέμισε από νωρίς το απόγευμα από όσους ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Χανιώτη βουλευτή.

Ο κ. Μαρκογιαννάκης ευχαρίστησε όλους και όλες για την παρουσία τους και τις ευχές τους, σε μια εκδήλωση που το προσωπικό στοιχείο ήταν κυρίαρχο στην επικοινωνία. Ο βουλευτής Χανίων δεν παρέλειψε να μιλήσει εν συντομία και για την πολιτική επικαιρότητα και κυρίως για τους πολιτικούς στόχους της κυβέρνησης για το 2026.

Τόνισε ότι, στην πορεία για τις εκλογές του 2027, αυτή η χρονιά είναι κομβική ώστε η κυβέρνηση να προχωρήσει σε πολιτικές που θα μετατρέψουν τη δημοσιονομική σταθερότητα σε αύξηση των εισοδημάτων και καταπολέμηση της ακρίβειας για τους πολίτες.

Περιγράφοντας, τέλος, το πολιτικό τοπίο ο κ. Μαρκογιαννάκης στάθηκε ιδιαίτερα στην αδυναμία διατύπωσης εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης από την αντιπολίτευση σε μια συγκυρία διεθνούς αβεβαιότητας και ανασφάλειας.

Νέος γύρος αντιπαράθεσης ξέσπασε στην Παχιά Άμμο Ακρωτηρίου, με τον Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού να καταγγέλλει επαναλαμβανόμενη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων στη θάλασσα και να κάνει λόγο για «θεσμική αποτυχία» των ελεγκτικών μηχανισμών.

Σε πεδίο έντονης περιβαλλοντικής και νομικής διαμάχης μετατρέπεται εκ νέου η περιοχή της Παχιάς Άμμου στον Σταυρό Ακρωτηρίου Χανίων, με αφορμή τις εργασίες κατασκευής του αντλιοστασίου λυμάτων Α44. Ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού, με μία μακροσκελή ανακοίνωση, καταγγέλλει τη Δημοτική Αρχή και τη ΔΕΥΑΧ για κατ’ εξακολούθηση περιβαλλοντικές παραβάσεις, οι οποίες οδήγησαν σε αλλεπάλληλες παρεμβάσεις της Ελληνικής Αστυνομίας το πρώτο τετραήμερο του Φεβρουαρίου. Στο επίκεντρο της διαμαρτυρίας βρίσκεται η απόρριψη υδάτων και ιζημάτων από την εκσκαφή απευθείας στη θάλασσα, πρακτική που, σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, απειλεί άμεσα το ευαίσθητο θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής.

Η κατάσταση οξύνθηκε ραγδαία από τις 2 Φεβρουαρίου, όταν κάτοικοι και μέλη του Συλλόγου παρατήρησαν την ακτή και τα θαλάσσια ύδατα της Παχιάς Άμμου να χρωματίζονται και πάλι με το χαρακτηριστικό πορτοκαλί χρώμα, φαινόμενο που είχε καταγραφεί και τον Ιούνιο του 2025. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ενημερώθηκαν άμεσα όλες οι συναρμόδιες υπηρεσίες —Λιμενικό, Τμήμα Περιβάλλοντος της Π.Ε. Χανίων, Διεύθυνση Υδάτων και Υγειονομικό— ενώ στο σημείο κλήθηκε η Αστυνομία.

Παρά την παρουσία περιπολικού της Άμεσης Δράσης την πρώτη ημέρα, οι εργασίες απόρριψης φέρονται να συνεχίστηκαν αμέσως μετά την αποχώρηση των αρχών. Το σκηνικό επαναλήφθηκε στις 3 Φεβρουαρίου, όταν η επιμονή των πολιτών οδήγησε σε νέα αστυνομική παρέμβαση και στην προσαγωγή του επιβλέποντα του έργου, διαδικασία που είχε τηρηθεί και κατά τα επεισόδια του περασμένου Ιουνίου. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Σύλλογος, τα συνεργεία του αναδόχου επανήλθαν στις 4 Φεβρουαρίου, συνεχίζοντας τη ρίψη υλικών στην ακτή και τη θάλασσα, αγνοώντας επί της ουσίας τις αντιδράσεις.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τις επιπτώσεις της θολερότητας και της απόρριψης ιζημάτων στα προστατευόμενα Λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), που εκτείνονται στον βυθό της Παχιάς Άμμου. Επικαλούμενος στοιχεία του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), ο Σύλλογος τονίζει ότι η αλλοίωση της διαύγειας του νερού και η μηχανική διατάραξη του πυθμένα αποτελούν μείζονες απειλές για το συγκεκριμένο οικοσύστημα.

Η ανακοίνωση υπογραμμίζει πως η ανεξέλεγκτη απόρριψη έχει ήδη προκαλέσει ορατή αλλοίωση της φυσικής μορφολογίας του αιγιαλού. Επιπλέον, αντικρούεται το επιχείρημα ότι τα ύδατα της εκσκαφής αποτελούν «απλή λάσπη» και όχι απόβλητα. Οι κάτοικοι επισημαίνουν την παντελή έλλειψη δημοσιοποιημένων εργαστηριακών αναλύσεων ή τεχνικών εκθέσεων που να πιστοποιούν την ακίνδυνη σύσταση των υδάτων, τονίζοντας ότι η απόρριψή τους σε προστατευόμενη περιοχή απαιτεί αυστηρότατους όρους, βάσει του Ν. 1650/1986 και της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, ανεξαρτήτως αν διανύουμε κολυμβητική περίοδο ή όχι.

Ολόκληρη η ανακοίνωση έχει ως εξής:

Η Δημοτική Αρχή και η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων (ΔΕΥΑΧ) για ακόμη μία φορά επιτρέπουν την ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων από τον λάκκο εκσκαφής του υπό κατασκευή αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων Α44 στην ακτή και στη θάλασσα της Παχιάς Άμμου, στον Σταυρό Ακρωτηρίου Χανίων, επαναλαμβάνοντας τις ίδιες παραβάσεις που είχαν διαπιστωθεί την περασμένη χρονιά. Σε πρόσφατη απόφαση του Συντονιστικού Γραφείου Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ) και της Γενικής Διεύθυνσης Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΑΔΑ:68164653Π8-ΜΗΣ) καταγράφονται ξεκάθαρα δύο παραβάσεις της ΔΕΥΑΧ τον περασμένο Μάιο και Ιούνιο που αφορούν στην διάθεση και διαχείριση των αντλούμενων υδάτων κατά τις εργασίες κατασκευής του αντλιοστασίου Α44.

Από τις 2 Φεβρουαρίου η ακτή και η θάλασσα της Παχιάς Άμμου άρχισαν εκ νέου να βάφονται πορτοκαλί, όπως είχε συμβεί και στις 6 Ιουνίου 2025, όταν ολόκληρος ο κόλπος είχε λάβει το ίδιο χρώμα και το έργο είχε διακοπεί κατόπιν αστυνομικής παρέμβασης. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αντίδραση υπήρξε άμεση: ενημερώθηκαν όλες οι αρμόδιες αρχές (Λιμενικό, Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας Π.Ε. Χανίων, Διεύθυνση Υδάτων Αποκεντρωμένης Διοίκησης, Υγειονομικό) και η αστυνομία, ενώ περιπολικό της Άμεσης Δράσης μετέβη στο σημείο. Ωστόσο, στις 2 Φεβρουαρίου αμέσως μετά την αποχώρηση της αστυνομίας, διαπιστώθηκε ότι ο ανάδοχος του έργου ξεκίνησε εκ νέου τη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων στην ακτή και στη θάλασσα. Στις 3 Φεβρουαρίου ξεκίνησαν ξανά με τη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων και σταμάτησαν μόνο μετά από παρέμβαση των πολιτών. Η αστυνομία μετά από κλήση των πολιτών στη άμεση δράση, μετέβη στο σημείο και προχώρησε ξανά σε προσαγωγή του επιβλέποντα του έργου, όπως είχε κάνει και τον Ιούνιο του 2025. Παρόλαυτά στις 4 Φεβρουαρίου τα συνεργεία επανήλθαν συνεχίζοντας την ρίψη σε ακτή και θάλασσα.

Να επισημάνουμε την θολερότητα του νερού όπως προκύπτει και από το φωτογραφικό υλικό κάτι το οποίο βάση των επιστημονικών δεδομένων δημιουργεί πρόβλημα για τα προστατευόμενα Λιβάδια Ποσειδωνίας που βρίσκονται στο βυθό της Παχιάς Άμμου. Σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ )που έχει καταγράψει τα Λιβάδια Ποσειδωνίας στην περιοχή, μεταξύ των σημαντικότερων απειλών συγκαταλέγεται η πάσης φύσης ρύπανση (ανόργανη, οργανική, χημική, θερμική, κλπ), κάθε δραστηριότητα που αλλοιώνει τη διαύγεια και την αλατότητα της υδάτινης στήλης, ή το υδρολογικό καθεστώς της παράκτιας ζώνης, καθώς και πάσης φύσης μηχανική διατάραξη επί του πυθμένα. Η ανεξέλεγκτη απόρριψη εργοταξιακών αποβλήτων (ιζήματος) έχει προκαλέσει άμεση αλλοίωση και μεταβολή της φυσικής μορφολογίας του αιγιαλού και της παράκτιας ζώνης, συνιστώντας παράνομη επέμβαση σε προστατευόμενο κοινόχρηστο αγαθό.

Η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης στις αρχές Δεκεμβρίου 2025 επέτρεψε τη διάθεση των υδάτων που προέρχονται από τις εργασίες εκσκαφής του αντλιοστασίου Α44 στην παρακείμενη παραλία υπό συγκεκριμένους όρους, οι οποίοι δεν τηρούνται. Για άλλη μία φορά δεν χρησιμοποιούν φίλτρα (σίτες) πριν την διάθεση των υδάτων σε θάλασσα και ακτή. Από τους όρους που έχει θέσει η Διεύθυνση Υδάτων ουσιαστικά μόνο ένας τηρείτε και αυτός είναι η ημερήσια δειγματοληψία και ανάλυση των υδάτων της ακτής της Παχιάς Άμμου, τα αποτελέσματα των οποίων δεν είναι δημόσια. Έως σήμερα δεν μας έχει γνωστοποιηθεί καμία ανάλυση των υδάτων ούτε της λάσπης εντός του εργοταξίου, ώστε να είναι γνωστό τι ακριβώς καταλήγει στην ακτή και στη θάλασσα. Tο επιχείρημα ότι τα νερά που προέρχονται από τον λάκκο εκσκαφής «δεν αποτελούν εργοταξιακά απόβλητα» και είναι απλή λάσπη, είναι αβάσιμο χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση. Η απουσία εργαστηριακών αναλύσεων ή τεχνικής έκθεσης καθιστά τον ισχυρισμό μη αποδεκτό. Ο φορέας έχει υποχρέωση να αποδείξει επιστημονικά ότι τα ύδατα δεν περιέχουν επιβλαβείς ουσίες πριν επιτραπεί η απόρριψη. Ακόμη και στην υπόθεση που θεωρούνταν ότι τα ύδατα δεν συνιστούν εργοταξιακά απόβλητα, η απόρριψή τους στη θάλασσα σε περιοχή με προστατευόμενα Λιβάδια Ποσειδωνίας υποχρεώνει την τήρηση αυστηρών ορίων, μέτρων προστασίας και διαδικασιών δειγματοληψίας, όπως προβλέπεται στα άρθρα 9 και 10 του ν. 1650/1986. Η προστασία των υδάτων και των παράκτιων οικοσυστημάτων είναι διαρκής και δεν περιορίζεται στη χρήση της περιοχής για κολύμβηση ή αναψυχή. Σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος, τα άρθρα 9 και 10 του ν. 1650/1986 όπως τροποποιήθηκαν και την Οδηγία 2000/60/ΕΚ, η προστασία των υδάτων ισχύει αδιάλειπτα. Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι δεν είναι κολυμβητική περίοδος δεν αφαιρεί την υποχρέωση της Διοίκησης να απαγορεύει την απόρριψη υγρών αποβλήτων σε προστατευόμενες περιοχές ή κοντά σε ευαίσθητους οικοτόπους, όπως τα Λιβάδια Ποσειδωνίας. Κάθε ενέργεια που επιτρέπει την ανεξέλεγκτη απόρριψη χωρίς τις παραπάνω προϋποθέσεις αντίκειται στο Σύνταγμα, στη νομοθεσία περί αποβλήτων, στην περιβαλλοντική νομοθεσία και στις ευρωπαϊκές Οδηγίες.

Με βάση τα ανωτέρω, προκύπτει σαφής και επαναλαμβανόμενη παραβίαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, τόσο από τον ανάδοχο του έργου όσο και από τη ΔΕΥΑΧ, καθώς και ευθύνη της Δημοτικής Αρχής και κάθε αρμόδιου οργάνου που είτε ενήργησε είτε παρέλειψε να ενεργήσει για την αποτροπή της παράνομης απόρριψης αποβλήτων σε προστατευόμενη παράκτια περιοχή. Η επανάληψη των ίδιων παράνομων πρακτικών, παρά τις διαπιστωμένες παραβάσεις, τις αστυνομικές παρεμβάσεις και τις ρητές αποφάσεις των αρμόδιων αρχών, δεν μπορεί πλέον να αποδοθεί σε «αστοχία» ή «παρερμηνεία». Συνιστά συνειδητή επιλογή ανοχής – αν όχι συγκάλυψης – από τη Δημοτική Αρχή, τη ΔΕΥΑΧ και τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Όταν η περιβαλλοντική νομοθεσία εφαρμόζεται επιλεκτικά και η προστασία μιας προστατευόμενης παράκτιας περιοχής θυσιάζεται για να «προχωρήσει το έργο», τότε δεν έχουμε απλώς διοικητική ανεπάρκεια, αλλά θεσμική αποτυχία.  Η κοινωνία των πολιτών δεν μπορεί να λειτουργεί ως μόνιμος επιβλέπων της νομιμότητας ούτε η αστυνομία να καλείται επανειλημμένα για τα αυτονόητα. Οι ευθύνες είναι συγκεκριμένες, έχουν ονόματα και πρέπει επιτέλους να αποδοθούν. Ζητούμε την άμεση διακοπή κάθε εργασίας που συνεπάγεται απόρριψη υγρών ή εργοταξιακών αποβλήτων στην ακτή και στη θάλασσα της Παχιάς Άμμου και την άμεση αλλαγή χωροθέτησης του αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων σε βιώσιμη θέση μακριά από παραλίες λουομένων και ευαίσθητα οικοσυστήματα.