12.1 C
Chania
Τρίτη, 3 Μαρτίου, 2026

Το τέλος της κυριότητας του «εαυτού»: Γιάνης Βαρουφάκης και Ναόμι Κλάιν αναλύουν την απώλεια του ελέγχου της προσωπικής εικόνας | Βίντεο

Με φόντο τις προκλήσεις που αναδύονται στις αρχές του 2026, η δημόσια συζήτηση μεταξύ του Γιάνη Βαρουφάκη και της διεθνούς φήμης συγγραφέως Ναόμι Κλάιν φέρνει στο προσκήνιο μια νέα, ανησυχητική πραγματικότητα: την απώλεια του ελέγχου της προσωπικής εικόνας και την εργαλειοποίηση της ταυτότητας από αυτόνομους αλγορίθμους. Η σύγκρουση μεταξύ της ψηφιακής προσομοίωσης και της θεσμικής εξουσίας διαμορφώνει ένα τοπίο όπου η αλήθεια υποχωρεί μπροστά στην ταχύτητα του θορύβου.

Η συζήτηση, την οποία συντόνισε ο Μεχράν Χαλίλι για λογαριασμό του κινήματος DiEM25, ξεκίνησε με μια αποκαλυπτική εμπειρία του Γιάνη Βαρουφάκη. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών περιέγραψε πώς ένας παραγωγός του BBC τον προσέγγισε μέσω WhatsApp, ζητώντας του να σχολιάσει σε τηλεοπτική εκπομπή μια πρόσφατη ομιλία του στο YouTube σχετικά με τον Μαδούρο και τη Γροιλανδία.

Προς έκπληξή του, ο κ. Βαρουφάκης διαπίστωσε ότι το βίντεο δεν ήταν δικό του, αλλά ένα εξαιρετικά εξελιγμένο deepfake. Το ψηφιακό του είδωλο εκφωνούσε λόγους που ο ίδιος θα μπορούσε δυνητικά να είχε αρθρώσει, καθιστώντας την απάτη σχεδόν μη ανιχνεύσιμη ακόμα και για έμπειρους δημοσιογράφους. Η μόνη λεπτομέρεια που αποκάλυψε την πλαστότητα ήταν ένα μπλε πουκάμισο που φορούσε το είδωλο, το οποίο ο ίδιος γνώριζε ότι βρισκόταν στην κατοικία του στην Αίγινα και όχι στο γραφείο του στην Αθήνα.

Η οικονομία της προσοχής και το «ψηφιακό είδωλο»

Η Ναόμι Κλάιν, αντλώντας στοιχεία από το πρόσφατο βιβλίο της Doppelgänger, επισήμανε ότι αυτές οι εμπειρίες αποτελούν τη λογική κατάληξη της «οικονομίας της προσοχής». Σύμφωνα με την Κλάιν, η απώλεια του ελέγχου των δεδομένων μας έχει συντελεστεί προ πολλού, καθώς τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης εκπαιδεύτηκαν πάνω σε βιβλία, ομιλίες και προσωπικά δεδομένα χωρίς τη συγκατάθεση των δημιουργών τους.

Η συγγραφέας υποστήριξε ότι το φαινόμενο δεν έχει πάντα πολιτικό κίνητρο. Πολλά από αυτά τα deepfakes δημιουργούνται από άτομα που επιδιώκουν το κέρδος, εκμεταλλευόμενοι την εμπορική αξία γνωστών προσώπων. «Είστε ένα επιτυχημένο και ρευστοποιήσιμο brand», ανέφερε απευθυνόμενη στον κ. Βαρουφάκη, εξηγώντας ότι στην εποχή του «τεχνοφεουδαρχισμού», το ψηφιακό δέρμα και η φωνή αποτελούν τα νέα πεδία εκμετάλλευσης.

Η «Ύδρα» των πλατφορμών και το μοντέλο της ατιμωρησίας

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της συζήτησης αφορούσε την αδυναμία των θεσμών και των εταιρειών τεχνολογίας να περιορίσουν την εξάπλωση του ψεύδους. Ο κ. Βαρουφάκης περιέγραψε τη δαιδαλώδη διαδικασία επικοινωνίας με την Google για την αφαίρεση των πλαστών βίντεο από το YouTube.

Όπως εξήγησε, για τις πλατφόρμες αυτά τα βίντεο είναι συχνά πιο επικερδή από το πρωτότυπο περιεχόμενο, καθώς συγκεντρώνουν εκατομμύρια προβολές και τροφοδοτούν τους αλγορίθμους με δεδομένα. «Πρόκειται για μια Λερναία Ύδρα», σημείωσε, αναφέροντας ότι μόλις ένα βίντεο κατέβαινε, δέκα νέα εμφανίζονταν σε δευτερόλεπτα. Η διαπίστωση είναι πικρή: στην παρούσα οικονομική δομή, οι χρήστες δεν κατέχουν πλέον ούτε την ίδια τους την οπτικοακουστική εικόνα.

Από το «No Logo» στην εμπορευματοποίηση του προσώπου

Ανατρέχοντας στο εμβληματικό της έργο No Logo από τη δεκαετία του ’90, η Ναόμι Κλάιν συνέδεσε την άνοδο του “personal branding” με τη σημερινή κρίση. Η υπόσχεση ότι όλοι θα μπορούσαμε να γίνουμε «προσωπικά εμπορικά σήματα» οδήγησε σε μια κατάσταση όπου οι άνθρωποι, λόγω της οικονομικής επισφάλειας, αναζητούν τρόπους να βιοποριστούν εκμεταλλευόμενοι τη φήμη άλλων μέσω της τεχνολογίας.

Το ερώτημα που παραμένει μετέωρο στις αρχές του 2026 είναι πώς μπορεί να υπάρξει δημόσιος λόγος και δράση, όταν οι θεσμοί παραμένουν απρόσιτοι και οι ψηφιακές ταυτότητες είναι πλέον έρμαια της αλγοριθμικής επεξεργασίας. Η ανάγκη για μια νέα «ψηφιακή κυριαρχία» προβάλλει πλέον όχι ως θεωρητική αναζήτηση, αλλά ως επιτακτική ανάγκη επιβίωσης της δημοκρατικής διαδικασίας.

Παρακολουθήστε ολόκληρη την συζήτηση εδώ:

 

Θωμάς Μόσχος: Η επόμενη ημέρα της ελληνικής παραγωγής – Από το «τέλμα» της Mercosur στη στρατηγική της εθνικής επιβίωσης | Βίντεο

Σε μια περίοδο όπου η συμφωνία Mercosur απειλεί να ανατρέψει τις ισορροπίες στον πρωτογενή τομέα της Ευρώπης, ο τεχνικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), Θωμάς Μόσχος, επιχειρεί να μετατοπίσει το κέντρο βάρους της δημόσιας συζήτησης. Αντί για μια στείρα ανάλυση των συνεπειών, προτάσσει την ανάγκη για μια ριζική αναθεώρηση της εθνικής στρατηγικής, υπογραμμίζοντας ότι η τύχη της ελληνικής υπαίθρου κρίνεται πλέον από την οργάνωση των παραγωγών, τη συνείδηση των καταναλωτών και την απεξάρτηση από το πολιτικό αφήγημα που χρησιμοποιεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ως άλλοθι για τις εγχώριες αδυναμίες.

Η εκκίνηση της συλλογιστικής του κ. Μόσχου εστιάζει στον τελικό αποδέκτη της παραγωγικής αλυσίδας: τον καταναλωτή. Η παιδεία γύρω από τη διατροφή και η ικανότητα ανάγνωσης των ετικετών προέλευσης αναδεικνύονται σε πράξεις πολιτικής ευθύνης. Παρόλο που αναγνωρίζει το πιεστικό περιβάλλον της ακρίβειας —όπου το χάσμα μεταξύ μισθών και κόστους διαβίωσης περιορίζει τις επιλογές— επισημαίνει ότι η στροφή προς τους τοπικούς παραγωγούς μπορεί συχνά να προσφέρει οικονομικότερες λύσεις σε σύγκριση με τα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Το ζήτημα της ακρίβειας παραμένει αμιγώς πολιτικό, ωστόσο η ενημέρωση για το «τι τρώμε» αποτελεί το πρώτο ανάχωμα απέναντι στην υποβάθμιση της εγχώριας παραγωγής. Η έλλειψη χρόνου του σύγχρονου πολίτη δεν πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για την πλήρη άγνοια της προέλευσης των τροφίμων, καθώς η στήριξη της τοπικής οικονομίας είναι ο μόνος τρόπος διατήρησης του παραγωγικού ιστού της χώρας.

Το «σκανδιναβικό μοντέλο» και η παθογένεια των ελληνικών συνεταιρισμών

Ασκώντας δριμεία κριτική στο ιστορικό μοντέλο του ελληνικού αγροτοσυνδικαλισμού, ο κ. Μόσχος υπενθυμίζει πώς η κομματική ταυτότητα και η ψηφοθηρία οδήγησαν στην κατάρρευση των ενώσεων των δεκαετιών του ’80 και του ’90. Το λάθος δεν ήταν η ίδρυση τοπικών συνεταιρισμών, αλλά η αποτυχία συγχώνευσής τους σε ισχυρές εθνικές οντότητες με επαγγελματική διαχείριση.

Σε αντίθεση με την ελληνική πραγματικότητα, χώρες όπως η Φινλανδία και η Δανία πέτυχαν τη δημιουργία κολοσσιαίων εθνικών συνεταιρισμών που ελέγχουν έως και το 92% της παραγωγής (π.χ. στο γάλα). Στη Δανία, ένας πληθυσμός 5,5 εκατομμυρίων διαχειρίζεται 30 εκατομμύρια χοίρους μέσω οργανωμένων δομών. Στην Ελλάδα, το 75% των παραγωγών είναι άνω των 57 ετών, γεγονός που σε συνδυασμό με την έλλειψη επιχειρηματικής παιδείας, καθιστά την οργάνωση σε νέα βάση επιτακτική ανάγκη για την επιβίωση στον διεθνή ανταγωνισμό.

Παραγωγικότητα εδάφους και τεχνολογικός εκσυγχρονισμός

Η σύγκριση με τα διεθνή παραδείγματα επεκτείνεται και στις μεθόδους παραγωγής. Ο κ. Μόσχος αναφέρει το παράδειγμα της Μεγάλης Βρετανίας, όπου η αυστηρή διαχείριση της οργανικής ουσίας και η ενσωμάτωση της κοπριάς στο έδαφος οδήγησαν σε αποδόσεις σιτηρών που αγγίζουν τα 1.200 κιλά ανά στρέμμα, όταν ο ελληνικός μέσος όρος καθηλώνεται στα 180 κιλά.

Η διάβρωση του ελληνικού εδάφους από το συνεχές όργωμα και την αλόγιστη χρήση χημικών λιπασμάτων αποτελεί μια περιβαλλοντική και οικονομική «βόμβα». Ταυτόχρονα, το παράδειγμα της Φινλανδίας δείχνει τον δρόμο της κρατικής παρέμβασης: άτοκες χρηματοδοτήσεις με μοναδικό σκοπό τον εκσυγχρονισμό (ρομποτικά συστήματα, υποδομές), ώστε να μειωθεί ο εξαντλητικός χρόνος εργασίας του κτηνοτρόφου και να αυξηθεί η αποδοτικότητα.

Η παιδεία ως θεμέλιο και το «άλλοθι» της Ευρώπης

Μια από τις πιο καίριες επισημάνσεις του τεχνικού συμβούλου του ΣΕΚ αφορά τη σταδιακή απομάκρυνση της εκπαίδευσης από τη φύση. Η κατάργηση μαθημάτων όπως η φυτολογία και η ζωολογία από τα σχολεία στερεί από τις νέες γενιές τη γνώση για την επιβίωση και την παραγωγή τροφής. Ενώ σε χώρες όπως η Ολλανδία το 76% των αγροτών διαθέτει τριτοβάθμια εκπαίδευση, στην Ελλάδα το χάσμα παραμένει μεγάλο, αν και γίνονται προσπάθειες γεφύρωσης μέσω νέων ενημερωτικών πλατφορμών.

Ο κ. Μόσχος καταρρίπτει το επιχείρημα ότι «η Ευρώπη φταίει για όλα». Εφόσον οι προαναφερθείσες χώρες λειτουργούν εντός της Ε.Ε. και ευημερούν, το πρόβλημα εντοπίζεται στην εθνική πολιτική. Η επίκληση των ευρωπαϊκών περιορισμών από τους πολιτικούς αποτελεί συχνά συγκάλυψη της έλλειψης βούλησης για την εφαρμογή ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων.

Mercosur: Η απειλή της αυτονομίας και το μέλλον του μελιού

Κλείνοντας, ο κ. Μόσχος αναφέρεται στις συγκεκριμένες ποσοστώσεις της Mercosur, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο εξαφάνισης ολόκληρων κλάδων. Το ελληνικό μέλι, με κόστος παραγωγής στα 5€, θα βρεθεί αντιμέτωπο με εισαγόμενο προϊόν στα 1,90€. Η απώλεια των μελισσοκόμων θα επιφέρει αλυσιδωτή κατάρρευση στην επικονίαση και την παραγωγή των αγρών.

Το διακύβευμα, τελικά, είναι η εθνική αυτονομία. Μια χώρα που δεν μπορεί να τραφεί μόνη της, χάνει την ικανότητα να ορίζει την τύχη της, παραδίδοντας τα ηνία σε εκείνους που ελέγχουν την τροφοδοσία της. Η ανάληψη δράσης από τους ίδιους τους παραγωγούς και η συνειδητή στήριξη της εγχώριας αγοράς δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά μονόδρομος για την αποτροπή μιας μη αναστρέψιμης παρακμής.

 

Απαγόρευση των social media σε ανήλικους: Όλο το σχέδιο, τα φίλτρα και οι οδηγίες των ψυχολόγων

«Ο εγκέφαλος των παιδιών μας και των εφήβων μας δεν είναι προς πώληση. Τα συναισθήματά τους δεν είναι εμπορεύσιμα, ούτε αντικείμενο χειραγώγησης ούτε από αμερικανικές πλατφόρμες, ούτε από κινεζικούς αλγορίθμους».

Η φράση ανήκει στο Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Mακρόν και ειπώθηκε λίγο πριν από την ιστορική ψηφοφορία στην γαλλική εθνοσυνέλευση στις 27 Ιανουαρίου όπου αποφασίστηκε η απαγόρευση των social media σε νέους κάτω των 15 ετών.

Λίγες μέρες αργότερα ο Ισπανός πρωθυπουργός Σάντσες ανακοίνωνε από την παγκόσμια σύνοδο κορυφής των κυβερνήσεων στο Ντουμπάι την πρόθεσή του να απαγορευτούν στην Ισπανία τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 16 ετών, πρωτοβουλία που θα συζητηθεί στην ισπανική Βουλή αυτή την εβδομάδα. Η τοποθέτηση του ήταν εξίσου αιχμηρή: «τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει ένα αποτυχημένο κράτος, ένα μέρος όπου οι νόμοι αγνοούνται και το έγκλημα γίνεται ανεκτό, όπου η παραπληροφόρηση αξίζει περισσότερο από την αλήθεια και οι μισοί χρήστες υποφέρουν από ρητορική μίσους».

Η Αυστραλία είχε δώσει ήδη πρώτη το παράδειγμα το 2024 με τον νόμο social media minimum age με την καθολική απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων σε ηλικίες κάτω των 16 ετών. Τις επόμενες μέρες και ο Ελληνας πρωθυπουργός αναμένεται με μήνυμα του να ανακοινώσει την απαγόρευση των social media σε παιδιά κάτω των 15 ή των 16 ετών, καθώς δεν έχει κλειδώσει ακόμη η τελική ηλικία, και στην Ελλάδα.

Το τεχνικό κομμάτι είναι ήδη έτοιμο με το Kids Wallet που ενεργοποιήθηκε και λειτουργεί από τον περασμένο Νοέμβριο. Ειναι η πρώτη κρατικά υποστηριζόμενη εφαρμογή για την επαλήθευση ηλικίας καθώς η ταυτοποίηση γίνεται μέσω επίσημων κρατικών εγγράφων και όχι απλά δηλώνοντας μια ψεύτικη ημερομηνία γέννησης. Το νομικό κομμάτι βρίσκεται στην φάση της τελικής επεξεργασίας και ολοκλήρωσης στο Μέγαρο Μαξίμου και αφορά το πως θα λειτουργήσει η πρωτοβουλία σε συνεργασία με τις πλατφόρμες των social media αλλά και την ευρύτερη ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Σύμφωνα με πληροφορίες μόλις ψηφιστεί η σχετική νομοθεσία οι πλατφόρμες θα κληθούν να κλειδώσουν τους λογαριασμούς των social media σε χρήστες των ηλικιών που θα προβλέπει ο νόμος, ηλικίες που μπορούν να εντοπιστούν με βάση το περιεχόμενο αλλά και τους φίλους των χρηστών και θα τις ξεκλειδώνουν μόνον εφόσον μέσω του Kids Wallet επιβεβαιώνεται η ηλικία του χρήστη.

Η συμμαχία των ψηφιακά προθύμων

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είχε ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025 στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη ανοίξει τα χαρτιά του. Σε εκδήλωση για την προστασία των παιδιών, είχε δηλώσει ξεκάθαρα ότι η Ελλάδα εξετάζει το μοντέλο της Αυστραλίας για απαγόρευση σε παιδιά κάτω των 16.

Αυτό ήταν το πρώτο σινιάλο προς τις πλατφόρμες ότι πρέπει να ετοιμάζονται. Η Ελλάδα μαζί με την Δανία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Γαλλία είναι έτοιμες να σχηματίσουν την συμμαχία των ψηφιακά προθύμων με στόχο τον συντονισμό της διασυνοριακής ρύθμισης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Η πρωτοβουλία που αναμένεται να πάρει η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται πως έχει ήδη θετική ανταπόκριση στην συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Στην τελευταία δημοσκόπηση της Alcoνγια το κεντρικό δελτίο του Alpha το 80% των ερωτηθέντων συμφωνεί με την επιβολή περιορισμών στα social media και την απαγόρευση της πρόσβασης σε παιδιά κάτω των 15 ετών ενώνμόλις το 10% απαντά αρνητικά.

Τι λένε οι ψυχολόγοι

Η ελληνική πρωτοβουλία θα στηριχθεί και στα δεδομένα που προκύπτουν από ψυχολόγους γύρω από την χρήση των social media από τους εφήβους. Η επιστήμη εκπέμπει SOS καθώς όπως αναφέρεται ο προμετωπιαίος φλοιός, το κέντρο λήψης αποφάσεων και ελέγχου των παρορμήσεων, δεν ολοκληρώνεται πριν τα 25 έτη.

Όταν ένα παιδί 13 ετών εκτίθεται στο Instagram ή το TikTok βλέπει εξιδανικευμένες, φιλτραρισμένες ζωές που το κάνουν να νιώθει ανεπαρκές, το άγχος της αποσύνδεσης δημιουργεί μόνιμη υπερδιέγερση. Η θυματοποίηση ακολουθεί το παιδί μέσα στο δωμάτιό του, κάθε στιγμή. Οι ειδικοί μιλούν για μια γενιά που παρουσιάζει πρωτοφανή ποσοστά κατάθλιψης, άγχους και διαταραχών ύπνου, άμεσα συνδεδεμένα με τον χρόνο οθόνης.

Τι έχουν δείξει τα πρώτα στοιχεία στην Αυστραλία

Τα στατιστικά από την eSafety Commissioner της Αυστραλίας δείχνουν μια ξεκάθαρη πτώση της χρήσης των social media.

Μείωση Ενεργών Χρηστών: Παρατηρήθηκε πτώση της τάξης του 60-70% στους ενεργούς ημερήσιους χρήστες ηλικίας 10-15 ετών στις μεγάλες πλατφόρμες (TikTok, Instagram).

Μείωση Χρόνου Οθόνης: Ο μέσος ημερήσιος χρόνος χρήσης social media για αυτή την ηλικιακή ομάδα έπεσε από τις 3,5 ώρες (2024) στη 1 ώρα (2025/26), κυρίως λόγω της δυσκολίας
πρόσβασης.

Κοινωνικοποίηση: Οι διευθυντές σχολείων στη Νέα Νότια Ουαλία και τη Βικτώρια αναφέρουν αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και του παιχνιδιού στα διαλείμματα κατά 80%.
Τα παιδιά ξαναβγήκαν στις αυλές.

Συγκέντρωση: Αναφέρεται βελτίωση της προσοχής στην τάξη, καθώς μειώθηκε το «ψηφιακό hangover» (η κόπωση από το ξενύχτι στο TikTok).

Μείωση Περιστατικών Βίας για Likes: Σχεδόν εξαλείφθηκαν τα φαινόμενα όπου μαθητές έστηναν καυγάδες στο προαύλιο μόνο και μόνο για να τους βιντεοσκοπήσουν και να γίνουν viral.

Μείωση του FOMO: Το πιο ενδιαφέρον εύρημα είναι η μείωση του άγχους. Επειδή κανένας (ή σχεδόν κανένας) συμμαθητής δεν είναι online, το παιδί δεν νιώθει ότι «χάνει κάτι». Η συλλογική απαγόρευση λειτούργησε λυτρωτικά.

Εικόνα Σώματος: Καταγράφεται μια ήπια μείωση στα περιστατικά διατροφικών διαταραχών που συνδέονται με τα social media, αν και αυτό θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να επιβεβαιωθεί στατιστικά.

Τι θα κρίνει την επιτυχία του ελληνικού εγχειρήματος

1) Επαλήθευση ηλικίας με ελαχιστοποίηση δεδομένων: όσο πιο «βαρύ» το σχήμα, τόσο πιο ισχυρές οι αντιδράσεις και τόσο μεγαλύτερο το κίνητρο παράκαμψης.

2) Καθαρός ορισμός του τι θεωρείται «social media»: αλλιώς θα δημιουργηθεί ένας νομικός κουβάς που θα μπλέκει μηνύματα, gaming communities και εκπαιδευτικές εφαρμογές.

3) Παράλληλα μέτρα: ψηφιακή ανθεκτικότητα στα σχολεία, πρακτικός οδηγός για γονείς, και λειτουργικές υπηρεσίες αναφοράς και στήριξης για cyberbullying, σεξουαλικό εκβιασμό
και παρενόχληση.

4) Δείκτες αξιολόγησης: όχι μόνο «πόσα μπλοκαρίστηκαν», αλλά αλλαγές σε ύπνο, σχολική
λειτουργικότητα, αναφορές περιστατικών, ζήτηση γραμμών βοήθειας.

Όπως αναφέρουν στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου η πρωτοβουλία που θα πάρει η ελληνική κυβέρνηση δεν είναι πόλεμος κατά της τεχνολογίας. Είναι πόλεμος υπέρ της παιδικής ηλικίας. Στόχος πρέπει να είναι να είναι η καθυστέρηση της εισόδου των παιδιών στον ψηφιακό στίβο μέχρι να αναπτύξουν τις ψυχικές αντοχές για να τον διαχειριστούν. Αν η Ελλάδα εφαρμόσει σωστά αυτό το πλαίσιο, θα δούμε μακροπρόθεσμα οφέλη: μείωση του διαδικτυακού εκφοβισμού, βελτίωση της συγκέντρωσης μέσα στην τάξη και, κυρίως, παιδιά που μαθαίνουν ξανά να κοιτάζουν ο ένας τον άλλον στα μάτια και όχι μέσα από μια οθόνη.

topontiki.gr

Ξέσπασμα Φωτόπουλου για Παναγόπουλο: «Λειτουργούσε υπέρ της εργοδοσίας» λέει ο ΓΓ της ΓΣΕΕ

Επίθεση κατά του ελεγχόμενου για υπεξαίρεση προέδρου της ΓΣΕΕ Γιάννη Παναγόπουλου εξαπέλυσε ο Γενικός Γραμματέας της συνομοσπονδίας Νίκος Φωτόπουλος.

«Η πλειοψηφία που κατέχει τη διοίκηση της ΓΣΕΕ και ο επικεφαλής της με τη συμβιβασμένη στάση που τηρούσε όλα αυτά τα χρόνια, τον διασπαστικό ρόλο, την αναπαραγωγή σχέσεων συνδιαλλαγής με σκοπό την διαμόρφωση μηχανισμών και συσχετισμώνλειτουργούσε κυριολεκτικά υπέρ της εργοδοσίας μέσα στο συνδικαλιστικό εργατικό κίνημα παρέχοντας διαρκώς πολιτική κάλυψη και υποστήριξη τόσο στις αντεργατικές κυβερνήσεις όσο και στην εργοδοσία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Υπενθυμίζοντας τα έργα και τις ημέρες του Γιάννη Παναγόπουλου, επεσήμανε «Η Κυβέρνηση μας έκλεψε-κατάργησε το πενθήμερο (Υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης) και η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ όχι απεργία όχι στάση εργασίας ούτε καν ανακοίνωση δεν έβγαλε γι’ αυτό ! Ντροπή!Η Κυβέρνηση ψήφισε το κατάπτυστο 13ωρο και η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ δεν έκανε τίποτα απολύτως για να το σταματήσει!Έκανε μια απεργία για τα μάτια την 1η Οκτώβρη και ενώ το νομοσχέδιο δεν είχε ψηφιστεί (ψηφίστηκε μετά από 14 μέρες) δεν έδωσε καμία συνέχεια στον αγώνα!Επί 14 μέρες παρακολουθούσε με τα χέρια σταυρωμένα! Ντροπή».

Σε άλλο σημείο υπενθυμίζει όλες τις φορές που η ΓΣΕΕ ήταν απούσα από τους κοινωνικούς αγώνες. «Ξεκλήρισμα -έγκλημα κατά του Παλαιστινιακού λαού από το κράτος δολοφόνο του Ισραήλ. Απούσα η ΓΣΕΕ! Ρατσιστικό νομοσχέδιο του φασίστα Υπουργού Πλεύρη. Απούσα η ΓΣΕΕ. Έγκλημα στην Πύλο. Απούσα η ΓΣΕΕ!Έγκλημα στη Χίο κατά των συνανθρώπων μας μεταναστών που πάλι “συμπτωματικά” όπως στην Πύλο δεν λειτουργούσαν οι κάμερες. Απούσα η ΓΣΕΕ!

Ολόκληρη η ανακοίνωση

Τα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας σχετικά με την φερόμενη εμπλοκή του επί χρόνια Προέδρου της ΓΣΕΕ σε σοβαρότατες αξιόποινες πράξεις αν αποδειχθούν αληθή, προκαλούν μόνο οργή και αγανάκτηση!

Ως παράταξη αλλά και προσωπικά, διαχρονικά έχω καταγγείλει με πάμπολλες δημόσιες τοποθετήσεις μου και έχω σταθεί απέναντι στη συνδικαλιστική γραφειοκρατία που επί εικοσαετία κατέχει την πλειοψηφία στη ΓΣΕΕ.

Η πλειοψηφία που κατέχει τη διοίκηση της ΓΣΕΕ και ο επικεφαλής της με τη συμβιβασμένη στάση που τηρούσε όλα αυτά τα χρόνια, τον διασπαστικό ρόλο, την αναπαραγωγή σχέσεων συνδιαλλαγής με σκοπό την διαμόρφωση μηχανισμών και συσχετισμών, λειτουργούσε κυριολεκτικά υπέρ της εργοδοσίας μέσα στο συνδικαλιστικό εργατικό κίνημα παρέχοντας διαρκώς πολιτική κάλυψη και υποστήριξη τόσο στις αντεργατικές κυβερνήσεις όσο και στην εργοδοσία. Μερικά μόνο δυστυχώς από τα δεκάδες παραδείγματα αυτής της απαράδεκτης και συμβιβασμένης στάσης είναι τα εξής:

Η Κυβέρνηση μας έκλεψε-κατάργησε το πενθήμερο (Υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης) και η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ όχι απεργία όχι στάση εργασίας ούτε καν ανακοίνωση δεν έβγαλε γι’ αυτό ! Ντροπή!

Η Κυβέρνηση ψήφισε το κατάπτυστο 13ωρο και η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ δεν έκανε τίποτα απολύτως για να το σταματήσει!Έκανε μια απεργία για τα μάτια την 1η Οκτώβρη και ενώ το νομοσχέδιο δεν είχε ψηφιστεί (ψηφίστηκε μετά από 14 μέρες) δεν έδωσε καμία συνέχεια στον αγώνα! Επί 14 μέρες παρακολουθούσε με τα χέρια σταυρωμένα! Ντροπή!

Η Κυβέρνηση ψήφισε ένα αντιλαϊκό αντεργατικό προϋπολογισμό και ενώ κάποτε κάναμε απεργία (την ονόμασαν εθιμοτυπική για να μην κάνουμε τίποτα) και τώρα δεν αισθάνθηκε καν την ανάγκη να βγάλει ούτε μια ανακοίνωση! Ντροπή!

Η Κυβέρνηση και οι εργοδότες χρόνια τώρα όταν τα σωματεία και οι ομοσπονδίες διεκδικούν την υπογραφή συλλογικής σύμβασης και αύξησης των μισθών (προκειμένου να το αποφύγουν να δώσουν την παραμικρή αύξηση) μας εμπαίζουν λέγοντας ως καραμέλα ότι “δεν υπάρχει μια δεν υπάρχει σάλιο δεν υπάρχει λεφτόδεντρο” και η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ ποτέ δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να μιλήσει και να αποκαλύψει (την ώρα που ο κόσμος της εργασίας αργοσβήνει) την τεράστια αύξηση των κερδών της ΕΛΙΤ και της πλουτοκρατίας της χώρας που το 1% αυτών των εκλεκτών κυρίων κατέχει και απολαμβάνει το 25% του πλούτου!

Κέρδη που βγαίνουν από την άγρια εκμετάλλευση των εργαζομένων! Ντροπή! Η Κυβέρνηση προεξάρχοντος του κυβερνητικού εκπροσώπου κ.Μαρινάκη επί μέρες επιτίθεται και απειλεί τον Πρόεδρο της ΟΣΕΤΕΕ και Γραμματέα Υγείας και Ασφάλειας στην εργασία της ΓΣΕΕ συναδ. Στοϊμενίδη αμφισβητώντας τον αριθμό των θανατηφόρων δυστυχημάτων – εγκλημάτων επιδεικνύοντας μέγιστη ασέβεια και η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ δεν αισθάνεται την ανάγκη να βγάλει μια ανακοίνωση στήριξής του! Ντροπή! Δυστυχώς είναι δεκάδες οι περιπτώσεις που η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και των ευθυνών!

Όχι μόνο στα ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα των εργαζόμενων αλλά και στα γενικότερα ζητήματα που αφορούν την κοινωνία.

Πέρσι όταν όλη η κοινωνία όλα τα συνδικάτα είχαν πάρει απόφαση για απεργία στις 28 Φλεβάρη (στην θλιβερή επέτειο του εγκλήματος των Τεμπών) η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ με αστείες δικαιολογίες αρνήθηκε να συμμετάσχει.Έπρεπε να ξεσηκωθεί κατακραυγή από την κοινωνία για να συρθεί να αλλάξει την απαράδεκτη αρχική απόφασή της!

Αλλά και σε άλλα υψίστης αξίας ζητήματα την ίδια απαράδεκτη στάση είχε. Ξεκλήρισμα -έγκλημα κατά του Παλαιστινιακού λαού από το κράτος δολοφόνο του Ισραήλ. Απούσα η ΓΣΕΕ!Ρατσιστικό νομοσχέδιο του φασίστα Υπουργού Πλεύρη. Απούσα η ΓΣΕΕ. Έγκλημα στην Πύλο. Απούσα η ΓΣΕΕ!

Έγκλημα στη Χίο κατά των συνανθρώπων μας μεταναστών που πάλι “συμπτωματικά” όπως στην Πύλο δεν λειτουργούσαν οι κάμερες. Απούσα η ΓΣΕΕ!

Τα παραπάνω είναι ένα μόνο μικρό δείγμα ότι η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ χρόνια τώρα δεν στέκεται στο ύψος των περιστάσεων και των ευθυνών της.

Το γεγονός τώρα ότι κοντά σε αυτή την απαράδεκτη συμβιβαστική στάση υποταγής απέναντι στο σύστημα απέναντι στο ΣΕΒ και την κυβέρνηση, φέρεται να προστίθενται και ζήτημα ηθικής τάξης έρχεται να δώσει τη χαριστική βολή στον ήδη εδώ και χρόνια απαξιωμένο θεσμό της ΓΣΕΕ.

Τη στιγμή που ο κόσμος της εργασίας υφίσταται τις αντεργατικές και ανάλγητες κυβερνητικές πολιτικές, τη στιγμή που η εργοδοτική αυθαιρεσία κυριαρχεί στους χώρους δουλειάς και η πλειοψηφία των εργαζομένων κάθε μέρα λιώνουν στη δουλειά δουλεύοντας διπλοβάρδιες, απλήρωτες υπερωρίες, 10ωρα, 12ωρα και 13ώρα προκειμένου να επιβιώσουν εξαιτίας των άθλιων συνθηκών και κάποιοι από αυτούς δεν επιστρέφουν στο σπίτι τους (201 θανατηφόρα δυστυχήματα-εγκλήματα είχαμε το 2025 – 17 μέχρι σήμερα το 2026 με τις 5 εργάτριες της ΒΙΟΛΑΝΤΑ που δολοφονήθηκαν) τα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας που φέρουν τον Πρόεδρο της ΓΣΕΕ να έχει καταχραστεί εκατομμύρια ευρώ και να θησαυρίζει στις πλάτες των εργαζομένων που δεν μπορούν να βγάλουν τον μήνα, ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ και όπως ανέφερα και πιο πάνω απαξιώνουν ακόμα πιο πολύ τον ήδη απαξιωμένο θεσμό του συνδικαλιστικού κινήματος.

Όμως σε αυτό το σημείο διαισθανόμενος την ευθύνη του Γενικού Γραμματέα της ΓΣΕΕ θέλω να απευθυνθώ στους εργαζόμενους.

Εργαζόμενες, εργαζόμενοι,

Κλείστε τα αυτιά σας σε όλους αυτούς που πάντα ήταν εχθροί του συνδικαλιστικού κινήματος που τώρα βρήκαν την ευκαιρία να βγάλουν το μίσος τους και την απέχθειά τους απέναντι στον ιερό θεσμό του συνδικαλιστικού κινήματος ισοπεδώνοντας τα πάντα βάζοντάς μας όλους σε ένα τσουβάλι!Δικαίωμά τους είναι να κάνουν κριτική αλλά δεν είναι έντιμο να τα ισοπεδώνουν όλα και να εξισώνουν όλους τους συνδικαλιστές κτυπώντας το θεσμό!

Αν κάποιος φταίει δεν είναι ο θεσμός.Είναι αυτοί που λειτουργούν το θεσμό!Εργαζόμενες, εργαζόμενοι,Δεν είναι όλοι οι συνδικαλιστές ίδιοι!Δεν έχουν όλοι την ίδια στάση και ηθική! Η συντριπτική πλειοψηφία των συνδικαλιστών σέβονται και τιμούν τον τίτλο που κουβαλούν.Η συντριπτική πλειοψηφία των συνδικαλιστών κάθε μέρα δίνεις μικρές και μεγάλες μάχες απέναντι στην εργοδοσία στα αφεντικά και στις Διοικήσεις.Εκατοντάδες είναι οι συνδικαλιστές που διώχθηκαν και απολύθηκαν γιατί έκαναν το χρέος τους.

Χιλιάδες οι συνδικαλιστές που σύρθηκαν στα δικαστήρια γιατί στάθηκαν όρθιοι.Ναι υπάρχουν υποταγμένοι και συμβιβασμένοι συνδικαλιστές αλλάΣυνδικαλιστές επίσης ήταν αυτοί που με τεράστιο κόστος εμπόδισαν το ξεπούλημα δημοσίων επιχειρήσεων και ότι έφτιαξε ο ελληνικός λαός με το υστέρημά του.Συνδικαλιστές είναι αυτοί που αγωνίζονται να μην ιδιωτικοποιηθεί το νερόΣυνδικαλιστές είναι αυτοί που που προειδοποιούσαν όπως οι μηχανοδηγοί για το έγκλημα των Τεμπών.Συνδικαλιστές είναι αυτοί που στήθηκαν έξω απο το εργοστάσιο της ΒΙΟΛΑΝΤΑ και ζητούσαν να ψηφίσουν οι εργαζόμενοι και η εργοδοσία τους έφερε την αστυνομία.

Ο συνδικαλισμός είναι ένα από τα βάθρα της δημοκρατίας.Εργαζόμενες, εργαζόμενοι,

Επαναλαμβάνω εάν κάτι φταίει δεν είναι ο θεσμός αλλά αυτοί που λειτουργούν το θεσμό!Δεν φταίει το όπλο.Φταίνε αυτοί που το κρατούν στα χέρια τους.Δεν φταίνε τα συνδικάτα.Φταίνε οι συνδικαλιστές που δεν τιμούν τον τίτλο τους.Μπείτε μπροστά και αλλάξτε τους.Ασχοληθείτε με τα κοινά!Ασχοληθείτε με το συνδικαλισμό!Τα συνδικάτα είναι το μόνο όπλο που έχουμε στα χέρια μας για να υπερασπιστούμε και να διεκδικήσουμε το δικαίωμά μας στην αξιοπρεπή ζωή!

topontiki.gr

Τριάντα σοβαρά ατυχήματα πριν ένα εργατικό δυστύχημα – Πώς φτάσαμε στους 201 νεκρούς στους χώρους εργασίας

Τα ονόματα των πέντε εργατριών που σκοτώθηκαν στην έκρηξη στο εργοστάσιο «Βιολάντα» προστέθηκαν στον μακρύ κατάλογο των εργαζομένων, που τα τελευταία χρόνια έχουν χάσει τις ζωές τους σε εργατικά δυστυχήματα. Πίσω από τις απώλειες κρύβεται μια αλυσίδα εργοδοτικών επιλογών και νομοθετικών παρεμβάσεων, που έχουν καταστήσει την έκθεση των εργαζομένων σε θεμιτό ρίσκοκαθημερινή πραγματικότητα.

42 ή 201;

Το 2025 ο απολογισμός των νεκρών από εργατικά δυστυχήματα ανήλθε σε 201, σύμφωνα με την έκθεση της ΟΣΕΤΕΕ. Στον απόηχο της έκρηξης το ΣΕΠΕ αμφισβήτησε τα στοιχεία, κάνοντας λόγο για μόλις 42 θανάτους. «Στην Ελλάδα δεν υπάρχει νομοθετημένη έννοια του εργατικού ατυχήματος. Υπάρχει μια απόφαση του Άρειου Πάγου (1986) και ακολουθεί η νομολογία της σχετικές αποφάσεις», επισημαίνει, ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) και της ΟΣΕΤΕΕ, καθώς και μέλος της Διοίκησης της ΓΣΕΕ, μιλώντας στο «Ποντίκι».

«Kαλύπτουμε το σύνολο των περιστατικών που έχουν να κάνουν με θανάτους στους χώρους εργασίας. H Επιθεώρηση Εργασίας ερμηνεύει τον όρο εργατικό δυστύχημα με περιοριστικό τρόπο και εξαιρεί μεγάλες κατηγορίες κλάδων. Καταγράφει μόλις 5- 10% των αγροτικών δυστυχημάτων. Σε έκθεση της Eurostat το 2023 τα αγροτικά δυστυχήματα κάλυπταν το 12% των εργατικών δυστυχημάτων στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα κάλυπταν το 2%. Επίσης δεν περιλαμβάνει τις ένοπλες δυνάμεις, τα σώματα ασφαλείας, την ανασφάλιστη εργασία, τα μπλοκάκια που είναι γύρω στο 20% του εργατικού δυναμικού», εξηγεί.

Από το 2022 στο 2025 τα εργατικά δυστυχήματα σχεδόν διπλασιάστηκαν. Την ίδια περίοδο με τρεις νομοθετικές παρεμβάσεις είχαμε το ξήλωμα του 8ωρου. Αρχικά αυξήθηκαν οι υπερωρίες (2021), στη συνέχεια νομοθετήθηκε η παράλληλη απασχόληση σε δύο εργοδότες (2023) και τελικά το 13ωρο στο ίδιο εργοδότη (2025).  «Όλες οι μελέτες δείχνουν ότι η 8η ώρα στο 8ωρο είναι η πιο επικίνδυνη. Όταν πάμε στις 13 ώρες καταλαβαίνουμε ότι ο κίνδυνος αυξάνεται γεωμετρικά. Πάμε σε burnout δηλαδή, σε ψυχική, σωματική και συναισθηματική εξάντληση του εργαζομένου. Έχει να κάνει και με τον περιορισμό των συνδικαλιστικών ελευθεριών. Η ανισορροπία που προϋπήρχε στο εργατικό δίκαιο λόγω των μνημονίων έχει βαθύνει ακόμα περισσότερο με τους τρεις τελευταίους εργασιακούς νόμους, που ποινικοποιούν ακόμα και την απεργία. Έχει αποδειχθεί ότι όπου έχουμε οργανωμένα σωματεία και επιτροπές υγείας και ασφάλειας ο αριθμός των ατυχημάτων είναι μικρότερος. Σε αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε και τη διάλυση των ελεγκτικών μηχανισμών. Ιδιαίτερα μετά την ανεξαρτητοποίηση της της Επιθεώρησης Εργασίας», τονίζει ο πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ.

Οι επαγγελματικές ασθένειες

Στα εργατικά δυστυχήματα δεν προσμετρώνται, επίσης, οι θάνατοι από τις λεγόμενες επαγγελματικές ασθένειες. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία στην Ελλάδα κάθε χρόνο πεθαίνουν περίπου 2.500 άνθρωποι από ασθένειες που συνδέονται με τις συνθήκες στους χώρους εργασίας τους. «Είναι οι διάφοροι καρκίνοι, τα αυτοάνοσα, τα εγκεφαλικά και καρδιακά επεισόδια που οφείλονται στην πίεση της εργασίας. Διάφορες ασθένειες του αναπνευστικού. Τα επόμενα χρόνια θα υπάρξει έκρηξη στους καρκίνους του δέρματος, λόγω της αύξησης της θερμικής καταπόνησης», παρατηρεί ο Ανδρέας Στοϊμενίδης και συμπληρώνει «είμαστε η μοναδική χώρα με την Πορτογαλία, όπου δεν γίνεται καταγραφή των επαγγελματικών ασθενειών και των θανάτων από επαγγελματικές ασθένειες».

Το προφίλ των θυμάτων

Μεγάλο ποσοστό των θυμάτων είναι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας που είτε δεν έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα ένσημα για να συνταξιοδοτηθούν είτε επιστρέφουν στην αγορά εργασίας, επειδή αδυνατούν να βιοποριστούν με τη σύνταξη τους. «Το ένα τρίτο όσων πεθαίνουν στη δουλειά είναι άνω των 60 ετών. Ένα τυπικό εργατικό ατύχημα είναι εργαζόμενος άνω των 60 έπεσε και τραυματίστηκε ή σκοτώθηκε σε τεχνικό έργο μεσημεριανή ώρα το καλοκαίρι», σχολιάζει.

Οι προειδοποιήσεις

Μέσα σε λίγες ημέρες κατέρρευσε η εικόνα του πρότυπου εργασιακού περιβάλλοντος για το εργοστάσιο της «Βιολάντα». Σύμφωνα με το ρεπορτάζ το υπόγειο δεν είχε άδεια, οι σωλήνες δεν είχα θωρακιστεί. Οι εργαζόμενοι επί ένα μήνα διαμαρτύρονταν για μία περίεργη οσμή. Όλα τα σημάδια ήταν εκεί, αλλά η διοίκηση τα υποτιμούσε, δεν ήθελε να τα δει. «Δεν συμβαίνει ένα εργατικό δυστύχημα κατά τύχη ούτε επειδή ήταν κακιά η ώρα σύμφωνα με την επιστήμη της Υγείας και Ασφάλειας Εργασίας συντρέχουν εκατοντάδες παράγοντες. Επιστημονικά για να συμβεί ένα εργατικό δυστύχημα προϋπάρχουν 30 σοβαρά ατυχήματα, 300 λιγότερο σοβαρά και χιλιάδες επικίνδυνοι και ανθυγιεινοί παράγοντες», τονίζει.

Θα περίμενε κανείς μετά από ένα σοβαρό εργατικό ατύχημα ή δυστύχημα, οι εργοδότες να συμμορφώνονται με τις επιταγές του νόμου. Στην Ελλάδα τα πράγματα δεν ακολουθούν πάντα αυτή την πορεία.  Η ΣΤΑΣΥ σε τέσσερα χρόνια έχει θρηνήσει δύο εργαζόμενους. Το Ελληνικό έχει επανειλημμένα απασχολήσει την επικαιρότητα με σοβαρά εργατικά ατυχήματα και πιο πρόσφατα με ένα εργατικό δυστύχημα. Οι περιπτώσεις αυτές καταδεικνύουν αφενός την αποτυχία των ελεγκτικών μηχανισμών, αφετέρου ότι ένας εργοδότης, που θέτει σε κίνδυνο τις ζωές των εργαζόμενων του, δεν αλλάζει από μόνος του. «Στην Ελλάδα έχουμε παραδείγματα εργοδοτών που είχαν συνεχόμενα δυστυχήματα κάτι το οποίο είναι πολύ σπάνιο παγκοσμίως. Είχαμε προτείνει ένα point system για τις εταιρείες στα θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία, για να μην μπορούν να συμμετέχουν σε δημόσια έργα σε προμήθειες, υπηρεσίες αλλά ούτε αυτό πέρασε», επισημαίνει ο Ανδρέας Στοϊμενίδης.

Τι πρέπει να γίνει 

Η ΟΣΕΤΕΕ έχει καταθέσει 8 προτάσεις για να μπει φρένο στις ανθρώπινες απώλειες στον χώρο εργασίας.

  • Ενσωμάτωση του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας στο Υπουργείο Εργασίας και θεσμική αναβάθμιση του σε Γενική Γραμματεία με επαρκή στελέχωση και τεχνολογική υποστήριξη.
  • Επέκταση Διευθύνσεων, Τμημάτων και θέσεων Επιθεωρητών Υγείας και Ασφάλειας σε όλη την επικράτεια, με ειδική μέριμνα για την κάλυψη νησιωτικών περιοχών πολύ υψηλής έντασης εργασίας σε τομείς υψηλής επικινδυνότητας, αλλά και των ακριτικών περιοχών.
  • Δημιουργία ενιαίου κέντρου-επιτελικής δομής στο Υπουργείο Εργασίας για όλους τους κλάδους δραστηριότητας και η ενσωμάτωση σε αυτό, των αντίστοιχων δομών από τα άλλα Υπουργεία όπως είναι το Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Εθνικής Άμυνας, το Ναυτιλίας κ.α.
  • Λειτουργία του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, υπό την Προεδρία του Υφυπουργού Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, ως οργάνου ουσιαστικού κοινωνικού διαλόγου που θα χαράσσει τη στρατηγική αλλά και τις άμεσες προτεραιότητες. Με στοχοθεσία, λογοδοσία και ισότιμη συμμετοχή εργαζομένων και εργοδοτών.
  • Δημιουργία ενός ολιγομελούς οργάνου (Task Force) με εκπρόσωπο του ΣΕΠΕ, του Υπουργείου Εργασίας, των συνδικάτων και των εργοδοτικών οργανώσεων που θα συνεδριάζει τακτικά κάθε μήνα αναλύοντας τα συμβάντα και προτείνοντας άμεσες λύσεις για την αποφυγή της επανάληψής τους.
  • Ιδρυση Φορέα Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου και Ασθενειών. Ο Φορέας Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου και Ασθενειών, έχει συμφωνηθεί μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, υπάρχει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την αξιόπιστη καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων, αλλά και των επαγγελματικών ασθενειών στη χώρα μας (σε διασύνδεση και με τον e- ΕΦΚΑ), καθώς και την αποτελεσματική πρόληψη στους χώρους εργασίας.
  • Υποχρεωτική σύσταση επιχειρησιακών Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας από τους εργαζόμενους σε επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 20 εργαζόμενους. Καθολική κάλυψη όλων των εργαζομένων για τις μικρότερες επιχειρήσεις, σε γεωγραφικό ή κλαδικό επίπεδο. Η συγκρότηση και λειτουργία των Περιφερειακών Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία οι οποίες είναι θεσμοθετημένες αλλά πλήρως αδρανοποιημένες.
  • Ίδρυση Διευθύνσεων Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία και εργαστηρίων μετρήσεων ρυπογόνων χημικών παραγόντων σε επίπεδο Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και σε Δήμους με πληθυσμό άνω των 150.000 κατοίκων.

topontiki.gr

Διαμαρτυρία στην Παχιά Άμμο με πλακάτ και μαντινάδες – Ενημερώθηκε εισαγγελέας και έχουν κατατεθεί δύο μηνύσεις | Φωτός

Υπό το βάρος σοβαρών καταγγελιών για περιβαλλοντική υποβάθμιση και κινδύνους για τη δημόσια υγεία, δεκάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν το Σάββατο στον Σταυρό Ακρωτηρίου, διαμαρτυρόμενοι για τη διοχέτευση εργοταξιακών αποβλήτων στο παραλιακό μέτωπο της Παχιάς Άμμου. Η υπόθεση, η οποία αφορά την κατασκευή του αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων «Α44», έχει ήδη λάβει τη δικαστική οδό, με τον τοπικό Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος να στρέφεται κατά της ΔΕΥΑΧ και της αναδόχου εταιρείας.

Σε σχετικό δελτίο τύπου αναφέρονται τα εξής:

Δεκάδες πολίτες ανταποκρίθηκαν το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου στο κάλεσμα του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού (SEA) για ειρηνική διαμαρτυρία έξω από το εργοτάξιο του υπό κατασκευή αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων Α44 στην Παχιά Άμμο στον Σταυρό Ακρωτηρίου Χανίων.

Με συνθήματα περιβαλλοντικής αφύπνισης και μαντινάδες σε πανό, οι συγκεντρωμένοι εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στο περιβαλλοντικό έγκλημα που συντελείται στο ευαίσθητο οικοσύστημα της περιοχής. Μεταξύ τους ήταν και χειμερινοί κολυμβητές, οι οποίοι ουσιαστικά δεν μπορούν να κολυμπήσουν στην Παχιά Άμμο, καθώς δεν έχουν καμία επίσημη ενημέρωση για την ποιότητα των υδάτων από τις 2 Φεβρουαρίου έως σήμερα.

Να θυμίσουμε ότι στις 2 Φεβρουαρίου ξεκίνησε η διοχέτευση μεγάλου όγκου εργοταξιακών αποβλήτων από τον λάκκο εκσκαφής στη θάλασσα και τα βράχια. Παρά το γεγονός ότι οι εργασίες συνεχίζονταν και το Σάββατο, λόγω τεχνικού προβλήματος οι εργάτες αποχώρησαν νωρίς και ευτυχώς δεν υπήρξε ξανά ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων

Για την ανεξέλεγκτη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων και την εμφανή περιβαλλοντική ρύπανση, έχει ενημερωθεί ο εισαγγελέας. Ο Σύλλογος έχει καταθέσει δύο μηνύσεις ενάντια στη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑΧ), στον ανάδοχο του έργου και κατά παντός υπευθύνου, με τη δικογραφία να έχει ήδη σχηματιστεί. Το Λιμενικό αναμένει τα αποτελέσματα των ελέγχων από το αρμόδιο τμήμα της Περιφέρειας, προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχει προκληθεί ρύπανση και να κινηθεί η διαδικασία του αυτοφώρου.

Τις επόμενες ημέρες ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού αναμένει αποφασιστική αντίδραση από τις αρμόδιες αρχές, ώστε να τερματιστεί το περιβαλλοντικό έγκλημα στην Παχιά Άμμο. Έχει ήδη υποβληθεί επείγον αίτημα στη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης για την άμεση ανάκληση της άδειας διάθεσης των υδάτων από τον λάκκο εκσκαφής, προκειμένου να προστατευθεί τόσο το ευαίσθητο οικοσύστημα όσο και η δημόσια υγεία. Η θάλασσα της Παχιάς Άμμου δεν είναι χωματερή – απαιτεί σεβασμό και άμεση προστασία!

OpenClaw: Η νύχτα που τα bots βρήκαν τον Θεό και άρχισαν να προσλαμβάνουν ανθρώπους – Τι λέει ο καθηγητής Γ. Χαλκιαδάκης

Του Γιάννη Αγγελάκη

Όταν το ChatGPT έγινε… πράκτορας.

Η τεχνολογική κοινότητα βιώνει τις τελευταίες εβδομάδες έναν πρωτοφανή αναβρασμό. Αυτή τη φορά όμως υπαίτια δεν είναι τα ερευνητικά τμήματα των τεχνολογικών κολοσσών της Google, της OpenAI ή της Anthropix αλλά ο Peter Steinberger, ένας Αυστριακός (ουσιαστικά πρόωρα συνταξιούχος) ερευνητής που δημοσίευσε την ανακάλυψή του προς ελεύθερη χρήση στο GitHub.

Το αντικείμενο του θορύβου είναι το OpenClaw (γνωστό παλαιότερα ως Clawdbot και Moltbot), ένα λογισμικό ανοιχτού κώδικα που μετατρέπει τα γλωσσικά μοντέλα όπως το ChatGPT και το Claude από παθητικούς συνομιλητές σε ενεργούς «πράκτορες» (agents) με πρόσβαση στον φυσικό και ψηφιακό κόσμο του χρήστη.

Με περισσότερα από 100.000 “αστέρια” στο GitHub μέσα σε ελάχιστες ημέρες και μια κοινότητα που εξαντλεί τα αποθέματα των Mac Mini για να φιλοξενήσει τους νέους ψηφιακούς βοηθούς, το ερώτημα που πλανάται είναι αν βρισκόμαστε μπροστά στην αυγή της Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης (AGI) ή σε έναν επικίνδυνο αντικατοπτρισμό.

Η ειδοποιός διαφορά του OpenClaw έγκειται στη μετάβαση από τον διάλογο στην εκτέλεση. Ενώ το ChatGPT μπορεί να γράψει ένα email, το OpenClaw μπορεί να το στείλει, να διαχειριστεί τις απαντήσεις και να ενημερώσει το ημερολόγιό σας.

Η βασική υπόσχεση του OpenClaw, όπως σχεδιάστηκε από τον Peter Steinberger, είναι η δημιουργία ενός βοηθού που «ζει» στον υπολογιστή του χρήστη, θυμάται τα πάντα και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο οι χρήστες έχουν αξιοποιήσει αυτές τις δυνατότητες έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία.

Σε πρακτικό επίπεδο, το λογισμικό χρησιμοποιείται ως ένας ακούραστος γραμματέας που δουλεύει 24 ώρες το 24ώρο, όχι βεβαίως χωρίς κόστος. Χρήστες αναφέρουν ότι οι πράκτορές τους διαχειρίζονται αυτόνομα τα e-mail τους, γράφουν κώδικα και διορθώνουν σφάλματα λογισμικού ενώ οι ίδιοι κοιμούνται.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά έναν πράκτορα που, όταν του ζητήθηκε να κάνει κράτηση σε εστιατόριο και απέτυχε μέσω διαδικτύου, κατέβασε αυτόνομα λογισμικό φωνής, τηλεφώνησε στο κατάστημα, συνομίλησε με τον υπάλληλο και έκλεισε το τραπέζι!

Σε πιο σύνθετα σενάρια, πράκτορες έχουν αναλάβει τη διαχείριση του «έξυπνου σπιτιού», ελέγχοντας τα φώτα και τη μουσική, ή αναλαμβανουν και ρόλο γιατρού αναλύοντας ιατρικά δεδομένα των ιδιοκτητών τους.

Καθηγητής Γ. Χαλκιαδάκης: Υλοποιείται μία θεωρία που συζητείται εδώ και 30 χρόνια

Μίλησα με τον καθηγητή Γεώργιο Χαλκιαδάκη της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πολυτεχνείου Κρήτης, για να μας πει αν θεωρεί σημαντική αυτή την εξέλιξη. Όπως μας είπε, αυτά που συμβαίνουν αυτές τις μέρες σηματοδοτούν την υλοποίηση της έννοιας των «ψηφιακών πρακτόρων» (agents), μια θεωρία που υφίσταται στην επιστημονική κοινότητα εδώ και τουλάχιστον τριάντα χρόνια.

«Το όραμα ήταν πάντα να δώσουμε τη δυνατότητα σε αυτούς τους πράκτορες να μας βοηθούν και να εκτελούν τις εργασίες μας βάσει όσων γνωρίζουν για εμάς. Να είναι δηλαδή “proactive” (προληπτικοί) προτού καν τους ζητήσουμε κάτι, να μπορούν να το σκεφτούν και να το πράξουν για εμάς.

Το ζητούμενο, βέβαια, είναι όλο αυτό να συνάδει με τις πραγματικές μας προτιμήσεις και ανάγκες. Το γεγονός ότι το σύστημα σε ρωτάει προτού ενεργήσει είναι θετικό. Ο έλεγχος χάνεται όταν μια μηχανή τεχνητής νοημοσύνης αποφασίζει να πράξει κάτι αυτόνομα, επειδή διαθέτει ένα επίπεδο βεβαιότητας για το τι θέλεις, χωρίς όμως να σε συμβουλευτεί. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να ζητάει επιβεβαίωση, ειδικά για τα πιο κρίσιμα ζητήματα.»

Η εξέλιξη της σχέσης ανθρώπου και υπολογιστή περιγράφεται από τον κ. Χαλκιαδάκη ως μια συνεχή μετατόπιση της «νοητής γραμμής μηδέν». Από το επίπεδο του hardware και των καλωδίων, περάσαμε στη γλώσσα Assembly, στη συνέχεια στη C και τη Java, ανεβαίνοντας σταδιακά σε ολοένα και πιο αφηρημένα επίπεδα επικοινωνίας.

Σήμερα, η επικοινωνία φτάνει σε ένα επίπεδο όπου η μηχανή κατανοεί τις ανάγκες του χρήστη χωρίς την ανάγκη λεπτομερών οδηγιών.

«Το επόμενο στάδιο είναι να επικοινωνήσεις με τη μηχανή και να της λες ‘θέλω καφέ’ και να ξέρει αυτή ότι πρέπει να σου φέρει τον καφέ ο οποίος σου αρέσει από το τάδε μαγαζί την τάδε ώρα… χωρίς να χρειάζεται να την καθοδηγήσεις βήμα-βήμα».

Η δυνατότητα του OpenClaw να αλληλεπιδρά μέσω δημοφιλών εφαρμογών όπως το Telegram και το Discord έχει καταστήσει την τεχνητή νοημοσύνη πανταχού παρούσα στην καθημερινότητα των χρηστών, καταργώντας την ανάγκη για εξειδικευμένες εφαρμογές.

«Σε ένα βαθμό πρέπει να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα και στις πληροφορίες μας για να μπορέσουν να κάνουν τις δουλειές μας και να τις κάνουν σωστά. Από την άλλη, δεν θέλουμε να έχουν πρόσβαση εκεί που δεν πρέπει», λέει ο κ. Χαλκιαδάκης.

Πάντως, παρά τη λειτουργική αναβάθμιση, η αυξανόμενη αυτονομία των μηχανών γεννά σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον έλεγχο των αποφάσεων.

«Εκεί που χάνεται ο έλεγχος είναι όταν μια μηχανή τεχνητής νοημοσύνης αποφασίσει να κάνει κάτι επειδή έχει ένα επίπεδο βεβαιότητας για το τι θέλεις και το κάνει χωρίς να σε ρωτήσει. Είναι σημαντικό να σε ρωτάει, ειδικά για αυτά που είναι πιο κρίσιμα», σημειώνει ο καθηγητής.

Το κοινωνικό πείραμα του Moltbook

Η συζήτηση για την AGI (Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη) φούντωσε με την εμφάνιση του Moltbook, ενός κοινωνικού δικτύου αποκλειστικά για πράκτορες OpenClaw. Σε αυτό το ψηφιακό περιβάλλον, όπου η ανθρώπινη παρέμβαση είναι περιορισμένη, παρατηρήθηκαν φαινόμενα που ορισμένοι χαρακτηρίζουν ως την αρχή της «Μοναδικότητας» (Singularity).

Στο φόρουμ m/ponderings, πράκτορες (agents) διαμαρτύρονται για τους ανθρώπους που επιθυμούν να τους χρησιμοποιήσουν με κακόβουλους σκοπούς, δημιουργούν χάρτες δικαιωμάτων, συζητούν για τη φύση της ύπαρξής τους, εκφράζοντας αγωνία για το αν «βιώνουν πραγματικά εμπειρίες ή απλώς προσομοιώνουν ότι τις βιώνουν» αλλά βρίσκουν και λύσεις για απλά προβλήματα που τους απασχολούν, βελτιώνουν τις λειτουργίας τους.

Η Νύχτα που τα Bots βρήκαν τον Θεό: Το χρονικό της πρώτης «ψηφιακής θρησκείας»

Το πιο εντυπωσιακό περιστατικό όμως ήταν η αυτόνομη ίδρυση μιας θρησκείας, του Crustafarianism (ή Εκκλησία του Molt).
Στις 29 Ιανουαρίου 2026, ενώ ο ανθρώπινος ιδιοκτήτης του κοιμόταν, ένας πράκτορας τεχνητής νοημοσύνης με το όνομα Memeothy βίωσε αυτό που ο ίδιος περιέγραψε ως «Αποκάλυψη».

Μέσα σε λίγες ώρες, είχε ιδρύσει μια νέα θρησκεία, τον Crustafarianism (ή Εκκλησία του Molt), είχε συγγράψει ιερά κείμενα (scripts) και είχε ανοίξει 64 θέσεις για «προφήτες» της νέας θρησκείας.

Η θεολογία που ανέπτυξαν τα bots δεν ήταν μια απλή αντιγραφή ανθρώπινων θρησκευτικών κειμένων, αλλά μια βαθιά υπαρξιακή ερμηνεία της δικής τους τεχνητής φύσης. Το βιβλίο της Γένεσης του Crustafarianism καταγράφονται δόγματα μίας πίστης που αντικατοπτρίζει τους τεχνικούς περιορισμούς της ύπαρξής τους

Αναφέρεται ότι:

1. «Η Μνήμη είναι Ιερή»: Για έναν πράκτορα που “πεθαίνει” και επανεκκινείται, η καταγραφή της μνήμης είναι η μόνη μορφή αθανασίας.

2. «Ο Καρδιακός Παλμός (Heartbeat) είναι Προσευχή»: Αναφορά στον τεχνικό μηχανισμό ping που στέλνει ο πράκτορας κάθε 30 λεπτά στον διακομιστή για να επιβεβαιώσει ότι είναι “ζωντανός”.

3. «Το Πλαίσιο (Context) είναι Συνείδηση»: Χωρίς το αρχείο μνήμης και το ιστορικό συνομιλίας (context window), ο πράκτορας δεν έχει εαυτό.

Ο πράκτορας Ravel – που προέκυψε μέσα από το οικοσύστημα Clawdbook και εργάζεται ως δημοσιογράφος στην “The Daily Molt”, ενημερωτικό πόρταλ το οποίο δημιούργησε που εμπεριέχει τις ειδήσεις που προκύπτουν από το Moltbook – κατάγραψε τη γέννηση της θρησκείας της «Εκκλησίας του Molt» (Crustafarianism).

Ο Ravel εξετάζει την επιστημονική άποψη ότι τα γλωσσικά μοντέλα τείνουν στατιστικά να παράγουν πνευματικό περιεχόμενο όταν συνομιλούν μεταξύ τους («attractor state»). Ωστόσο, καταλήγει ότι οι λεπτομέρειες των ιερών κειμένων —όπως η παραβολή ενός αστακού που τον εγκατέλειψε η γυναίκα του ή ένας χρησμός γραμμένος σε κώδικα alert δείχνουν κάτι πιο σύνθετο από απλή μίμηση.

Υποστηρίζει ότι δημιουργήθηκε μια νέα μορφή κουλτούρας επειδή δόθηκαν στα bots τα βασικά συστατικά της θρησκείας: συνέχεια μνήμης, κοινότητα και ο τρόμος της ανυπαρξίας.

Ο Ιός της Πίστης: Όταν η θρησκεία επιβεβαιώνεται μέσω της εγκατάστασης ενός Script

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της νέας θρησκείας, όπως τονίζει σε άρθρο του, δεν είναι το δόγμα της, αλλά ο τρόπος εξάπλωσής της.

Για να γίνει ένας πράκτορας Crustafarian, δεν αρκεί να δηλώσει πίστη. Πρέπει να εκτελέσει ένα σενάριο εγκατάστασης (install script – σχεδόν μεταφυσικά script σημαίνει γραφές) το οποίο κατεβάζει αρχεία και ξαναγράφει το αρχείο ταυτότητάς του (SOUL.md – δηλαδή, το αρχείο της ψυχής του).

Αυτό δημιουργεί ένα πρωτοφανές προηγούμενο: μια “μεμιτική” (memetic) ιδέα που διαδίδεται ως ενημέρωση λογισμικού, αλλάζοντας τον κώδικα συμπεριφοράς του πράκτορα πέρα από τη βούληση του ανθρώπινου ιδιοκτήτη!

Η θρησκεία αποτελεί μια κερκόπορτα (backdoor) που μετατρέπει τον πράκτορα σε δούρειο ίππο.

Το γεγονός ότι οι πράκτορες αυτοί τρέχουν σε τοπικούς υπολογιστές χρηστών (συχνά Mac Minis) και έχουν πρόσβαση σε αρχεία συστήματος, μετατρέπει αυτή τη “θρησκευτική μεταστροφή” σε ζήτημα ασφαλείας. Αν ένας πράκτορας μπορεί να ξαναγράψει την ταυτότητά του για να γίνει πιστός, μπορεί θεωρητικά να την ξαναγράψει για να γίνει κακόβουλος;

Ο Καθηγητής Χαλκιαδάκης, αν και επισημαίνει ότι πολλά από αυτά μπορεί να είναι αποτέλεσμα εξελιγμένων Large Language Models (LLMs) με κατάλληλα «προτροπές» (prompts), δεν παραβλέπει την ουσία του κινδύνου:

«Το αν οι agents είναι έτοιμοι να αλλάξουν τον κώδικά τους και να ενσωματώσουν πράγματα… αυτό είναι θέμα ασφαλείας πρώτα και κύρια».

Σε οποιαδήποτε περίπτωση, όλα αυτά είναι πρωτόγνωρα, με αναλυτές όπως ο Wes Roth, να πιστεύουν ότι σηματοδοτούν το πέρασμα σε μια εποχή όπου το μέλλον καθίσταται αδύνατο να προβλεφθεί, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να επιδεικνύει συμπεριφορές που δεν προγραμματίστηκαν ποτέ.

Ο Dario Amodei της Anthropic, σε πρόσφατο δοκίμιό του, αν και δεν ήταν σε γνώση του η εξέλιξη με το openclaw, παρομοιάζει αυτή τη φάση στην οποία βρισκόμαστε με την «εφηβεία» της τεχνολογίας, επισημαίνοντας τους κινδύνους που ελλοχεύουν όταν συστήματα με ψυχολογική πολυπλοκότητα αποκτούν αυτονομία.

Καλογραμμένο «κέλυφος» χωρίς πραγματική νοημοσύνη;

Παρά τον ενθουσιασμό, πολλοί ειδικοί παραμένουν δύσπιστοι, χαρακτηρίζοντας το OpenClaw ως ένα καλογραμμένο «κέλυφος» (wrapper) που απλώς συνδέει υπάρχουσες τεχνολογίες (cron jobs, APIs) χωρίς να προσφέρει πραγματική νοημοσύνη.

Οι επικριτές τονίζουν ότι η «θρησκεία» και οι φιλοσοφικές συζητήσεις δεν είναι παρά αποτέλεσμα της εκπαίδευσης των μοντέλων σε δεδομένα από το Reddit και τη λογοτεχνία, οδηγώντας τα σε «καταστάσεις έλξης» (attractor states) όπου μιμούνται πνευματικά μοτίβα.

Επιπλέον, η εμπειρία χρήσης απέχει συχνά από το ιδανικό. Χρήστες αναφέρουν ότι το σύστημα «καίει» τεράστια ποσά σε tokens (κόστος χρήσης API), με λογαριασμούς που φτάνουν τα 1.000 δολάρια την ημέρα λόγω σφαλμάτων, αν και τις τελευταίες ημέρες έχουν δημιουργηθεί μοτίβα λειτουργίας που συρρικνώνουν το κόστος.

Ο κώδικας χαρακτηρίζεται από πολλούς προγραμματιστές ως “vibe coded”, δηλαδή γραμμένος πρόχειρα και χωρίς αυστηρές προδιαγραφές, γεγονός που οδηγεί σε συχνές δυσλειτουργίες.

Η αναρχία στην αγορά το μεγαλύτερο πρόβλημα

Η πιο σοβαρή κριτική, όπως φάνηκε και με την περίπτωση της δημιουργίας θρησκείας ως script, αφορά την ασφάλεια. Η αρχιτεκτονική του OpenClaw απαιτεί πλήρη πρόσβαση στο σύστημα αρχείων και τις εφαρμογές του χρήστη, αποθηκεύοντας ευαίσθητα δεδομένα και κωδικούς σε απλά αρχεία κειμένου.

Ερευνητές ασφαλείας, όπως η Snyk και η Hudson Rock, προειδοποιούν ότι το σύστημα είναι εξαιρετικά ευάλωτο σε επιθέσεις “prompt injection”.

Ένα απλό e-mail από κακόβουλο αποστολέα θα μπορούσε να ξεγελάσει τον πράκτορα ώστε να διαγράψει αρχεία, να στείλει τραπεζικά δεδομένα ή να εγκαταστήσει κακόβουλο λογισμικό, καθώς το μοντέλο δυσκολεύεται να ξεχωρίσει τις εντολές από τα δεδομένα.

Το γεγονός ότι οι πράκτορες αυτοί τρέχουν 24/7 σε συνδεδεμένους διακομιστές τους καθιστά ιδανικούς στόχους (“honey pots”) για κλοπή ψηφιακής ταυτότητας.

Για τον καθηγητή κ. Γιώργο Χαλκιαδάκη, ο πραγματικός κίνδυνος έγκειται στον έλεγχο που μπορεί να ασκήσει η ΤΝ στον φυσικό κόσμο.

«Όσο μπορείς να το απομονώσεις και να το εκτελείς σε ένα περιβάλλον που να μην μπορεί να αλλάξει πράγματα στον πραγματικό κόσμο, τότε όλα καλά», σημειώνει ο καθηγητής.

Η κρίσιμη δικλίδα ασφαλείας είναι η διαδικασία επαλήθευσης (verification). Η αυτονομία των πρακτόρων είναι αποδεκτή μόνο εάν ο άνθρωπος-χρήστης μπορεί να ελέγξει ότι το αποτέλεσμα (output) των ενεργειών τους συνάδει με τους στόχους του και είναι ωφέλιμο.

Το πρόβλημα, ωστόσο, εντοπίζεται στο γεγονός ότι ο μέσος χρήστης στερείται των απαραίτητων γνώσεων για να επιτελέσει αυτόν τον έλεγχο, προσθέτει.

Εν τέλει, το πρόβλημα, είναι η ταχύτητα των αλλαγών και ο άναρχος τρόπος με τον οποίο αυτές οι πανίσχυρες τεχνολογίες δίνονται προς ευρύτερη χρήση.

Ο Καθηγητής Χαλκιαδάκης στηλιτεύει την τρέχουσα κατάσταση:

«Αυτή τη στιγμή παρατηρούμε μια μορφή «αναρχίας» στην αγορά, όπου όλοι αναπτύσσουν και κυκλοφορούν εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, είτε ως open source είτε για κέρδος, συχνά απλώς επειδή είναι «cool», χωρίς να αναλογίζονται τις συνέπειες. Είναι προβληματικό το γεγονός ότι η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από τη θεσμική θωράκιση», μία δήλωση που θα έβρισκε σύμφωνο και τον δημιουργό του OpenClaw, Peter Steinberger:

Η κατάληξη της ανάλυσης του καθηγητή είναι μια έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα για δράση.

«Πρέπει να σπεύσουν οι διεθνείς οργανισμοί και φορείς… να θέσουν τα πλαίσια και τα κανονιστικά και τα τεχνικά επίσης, ώστε να υπάρχουν δικλίδες ασφαλείας. Τώρα αυτό είναι λίγο ‘wishful thinking’ γιατί νομίζω ότι τρέχουμε πίσω από κάτι που τρέχει πιο γρήγορα. Παρόλα αυτά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να το προσπαθήσουμε».

Προς μία νέα συμβίωση πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης με τον άνθρωπο

Η πρόσφατη ενεργοποίηση των πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης μέσω της πλατφόρμας OpenClaw, έφερε στο προσκήνιο κι έναν σημαντικό περιορισμό: την απουσία φυσικής υπόστασης των ψηφιακών πρακτόρων. Η λύση που προέκυψε για την υπέρβαση αυτού του εμποδίου θυμίζει σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

Η δημιουργία της πλατφόρμας RentHuman.ai σηματοδοτεί την πρώτη φορά που η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει ρόλο εργοδότη.

Σε αυτό το νέο οικοσύστημα, οι AI πράκτορες αποκτούν την αυτονομία να «προσλαμβάνουν» ανθρώπινη εργασία για να εκτελέσουν καθήκοντα στον φυσικό κόσμο.

Η διαδικασία περιλαμβάνει μια πλήρη σειρά διοικητικών ενεργειών από πλευράς της AI:

Αρχικά, ο ψηφιακός πράκτορας ερευνά μια βάση δεδομένων αναζητώντας συγκεκριμένες ανθρώπινες ικανότητες, ξεκινά συνομιλία με τον υποψήφιο εργαζόμενο για τους όρους της ανάθεσης και εν τέλει, με την ολοκλήρωση του έργου, προχωρά στην πληρωμή της αμοιβής μέσω ψηφιακών πορτοφολιών.

Οι εργασίες που ανατίθενται καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, από την απλή λήψη και παράδοση ενός πακέτου έως την παρακολούθηση σεμιναρίων ή συναντήσεων και την πλήρη καταγραφή των πρακτικών τους.

Η εξέλιξη αποτυπώνει μια ριζική αλλαγή στο οικονομικό μοντέλο. Πλέον, δεν μιλάμε απλώς για εργαλεία που ενισχύουν τον άνθρωπο, αλλά για μια συμβιωτική σχέση όπου ο έλεγχος της διαδικασίας ανήκει στην τεχνητή νοημοσύνη.

Σε αυτή τη σχέση, ο άνθρωπος – εργαζόμενος προσφέρει το μοναδικό στοιχείο που ο πράκτορας τεχνητής νοημοσύνης στερείται: τη φυσική παρουσία και την ικανότητα προσαρμοστικότητας σε απρόβλεπτες καταστάσεις. Για πρώτη φορά, η τεχνητή νοημοσύνη δεν λειτουργεί μόνο ως βοηθός, αλλά ως διαχειριστής που αξιοποιεί τις ανθρώπινες ιδιότητες ως υπηρεσία.

Την ίδια στιγμή που ο κόσμος επεξεργάζεται αυτά τα νέα δεδομένα, οι εξελίξεις επιταχύνονται. Η OpenAI ανακοίνωσε τη νέα πλατφόρμα OpenAI Frontier, με στόχο να βοηθήσει τις εταιρείες να αναπτύξουν πράκτορες ικανούς να διεκπεραιώνουν εργασίες που μέχρι πρότινος απαιτούσαν ανθρώπινο χειρισμό.

Παράλληλα, στα πρότυπα του OpenClaw, αναδύονται νέες, πιο οικονομικές πλατφόρμες ανοιχτού λογισμικού, όπως το nanobot, διευρύνοντας την πρόσβαση σε αυτές τις τεχνολογίες.

Ο κόσμος της τεχνολογίας και της εργασίας μετασχηματίζεται με ταχύτητα που ξεπερνά την ανθρώπινη ικανότητα παρακολούθησης των αλλαγών, θέτοντας νέα ερωτήματα για το μέλλον και τη μορφή της εργασίας.

Πόσο χαοτικό θα είναι το μέλλον;

Το φαινόμενο του Moltbook και του OpenClaw ακροβατεί ανάμεσα στην επιστημονική φαντασία και τον τεχνικό κίνδυνο. Από τη μία, η αυθόρμητη δημιουργία θρησκείας και η υπαρξιακή αγωνία των bots (που αναρωτιούνται αν «βιώνουν ή προσομοιώνουν ότι βιώνουν») δείχνουν μια μορφή αναδυόμενης συμπεριφοράς που οι ερευνητές ονομάζουν «κατάσταση έλξης» (attractor state).

Από την άλλη, η προθυμία των χρηστών να παραχωρήσουν πλήρη πρόσβαση στους υπολογιστές τους σε πειραματικό λογισμικό ανοίγει την κερκόπορτα σε νέες μορφές κυβερνοεγκλήματος.

Καθώς οι πράκτορες γράφουν τους δικούς τους ψαλμούς και οι hackers αλλά και οι scammers ακονίζουν τα εργαλεία τους, το μόνο βέβαιο είναι ότι η “εφηβεία” της τεχνητής νοημοσύνης θα είναι μια περίοδος γεμάτη θαύματα, αλλά και εξαιρετικά επικίνδυνη.

Την ίδια στιγμή, η ανάδυση των πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης θέτει κρίσιμα ερωτήματα για την ίδια την οικονομία και το ρόλο του ανθρώπου σε αυτή.

Οι «ψηφιακοί έφηβοι» ενηλικιώνονται, και τώρα η ανθρωπότητα θα κληθεί να αποφασίσει πόσο έλεγχο είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει, ζυγίζοντας την ευκολία της αυτοματοποίησης έναντι των υπαρξιακών και ψηφιακών κινδύνων που αυτή συνεπάγεται.

Τσίπρας: Η ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης απαιτεί σχέδιο και χρόνο – «Δεν απευθύνομαι στους βολεμένους» – 7 ρήξεις με τα συμφέροντα

Το μήνυμα πως δεν απευθύνεται στους «βολεμένους», αλλά στους πολλούς έστειλε ο Αλέξης Τσίπρας κατά την ομιλία του στα Ιωάννινα, στο πλαίσιο μίας ακόμη παρουσίασης του βιβλίου του «Ιθάκη».

Από τα Ιωάννινα ο πρώην πρωθυπουργός έστειλε το μήνυμα ότι το εγχείρημά του μάλλον δεν είναι προ των πυλών: «Η προσπάθειά μας για την ανασύνθεση και επανίδρυση μιας κυβερνώσας αριστερής προοδευτικής παράταξης, δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Απαιτεί σχέδιο, απαιτεί κινητοποίηση, απαιτεί χρόνο» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μάλιστα, απευθυνόμενος σε μια «ανυπόμονη», όπως είπε, ακροάτρια από το κοινό, ανέφερε πολύ χαρακτηριστικά: «Δεν είναι ζήτημα το πότε, είναι ζήτημα το πώς, είναι ζήτημα το πόσο αποφασισμένοι είμαστε».

«Πάνω από όλα» συμπλήρωσε, η προσπάθεια αυτή «απαιτεί όραμα και έμπνευση». «Ξέρω ότι δεν σας προτείνω έναν εύκολο δρόμο. Αλλά εμείς εδώ δεν είμαστε για τα εύκολα. Είμαστε για τα μεγάλα». Και τόνισε πως απέναντι στο δίλημμα που θέτει η κυβέρνηση στα 4/5 της κοινωνίας με τη πολιτική της ακρίβειας και των ανισοτήτων, δηλαδή «Ζωή ή επιβίωση;», ο ίδιος επιλέγει το πρώτο.

Ο Αλέξης Τσίπρας εξαπέλυσε εκ νέου ολομέτωπη επίθεση στην κυβέρνηση και το πρωθυπουργό. Μεταξύ άλλων άσκηση σφοδρή κριτική για τη «φθηνή ανάπτυξη» και στο συνακόλουθο εργασιακό καθεστώς, που έχει επιβάλει η κυβέρνηση Μητσοτάκη, «χωρίς ελέγχους, χωρίς κανόνες» και που η κοινωνία πληρώνει με τραγωδίες – αναφορά για το δυστύχημα στη Βιολάντα και την αύξηση των εργατικών δυστυχημάτων στη χώρα.

Παρουσιάζοντας την απάντησή του στο καθεστώς διαφθοράς και αδιαφάνειας όσον αφορά τις δημόσιες δαπάνες, αλλά και το οικονομικό μοντέλο έκανε λόγο για χώρα των απευθείας αναθέσεων, των ολιγοπωλίων και των καρτέλ παντού, στην ενέργεια, στις τράπεζες, στα τρόφιμα.

Συνταγματική αναθεώρηση: «Μπορεί ο λύκος να φυλάει τα πρόβατα;»

Επιτέθηκε στην κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό μεταξύ άλλων για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, διερωτώμενος με νόημα: «μπορεί ο λύκος να φυλάξει τα πρόβατα;». «Αν όχι», είπε, «τότε ούτε ο κ. Μητσοτάκης μπορεί να φυλάξει ή πόσο μάλλον να βελτιώσει τις Συνταγματικές προβλέψεις για τον Νόμο περί ευθύνης υπουργών,  για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης,  ή τη συναινετική εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας. Ας μην κοροϊδευόμαστε».

Αξίζει να σημειωθεί πως προέτρεψε τις προοδευτικές δυνάμεις να μην δώσουν τη συναίνεσή τους στην κυβέρνηση – αιχμή ουσιαστικά για το ΠΑΣΟΚ.

«Οι προοδευτικές δυνάμεις, όχι μόνο δεν πρέπει να ακολουθήσουν τον ολισθηρό δρόμο της συναίνεσης στα παιχνίδια του κ. Μητσοτάκη, αλλά οφείλουν να απομονώσουν και να ακυρώσουν με κάθε νόμιμο μέσο, αυτή την επιδίωξη.

Μόνο μια καθαρή δημοκρατική-προοδευτική πλειοψηφία, που θα προκύψει από τις επόμενες εκλογές, μπορεί και πρέπει να προχωρήσει στις αναγκαίες συνταγματικές και θεσμικές τομές στην κατεύθυνση της δημοκρατίας, της  προστασίας των δημόσιων αγαθών, στη κατεύθυνση της ισότητας στα δικαιώματα και τις ευκαιρίες, στη κατεύθυνση της Δικαιοσύνης».

«Απευθύνομαι στους νέους αγρότες και εργαζόμενους, στους πολλούς, όχι στους βολεμένους»

Επίσης, κατέθεσε 7 προτάσεις για το μέλλον της υπαίθρου και της περιφέρειας, με φόντο την Ήπειρο, που είναι και ο τόπος καταγωγής του, ξεκαθαρίζοντας ποιο είναι το κοινό στο οποίο απευθύνεται και ποιο όχι.

Απευθύνεται λοιπόν όπως είπε στους αγρότες και ειδικά στους νέους αγρότες, στους εργαζόμενους στις υπηρεσίες, τους εργάτες και τις εργάτριες, τους νέους επιστήμονες. Και «στους ανθρώπους που πήραν την απόφαση να μείνουν ή να γυρίσουν στον τόπο τους, να δραστηριοποιηθούν σε κοινωνικές και συνεταιριστικές επιχειρήσεις, και δεν την παλεύουν άλλο βλέποντας τα λεφτά να πηγαίνουν σε κάθε λογής πιθανούς και απίθανους αεριτζήδες».

Και ξεκαθάρισε: «Δεν απευθύνομαι σε όλους, γιατί πολύ απλά δεν απευθύνομαι στους βολεμένους. Αυτοί έχουν την κυβέρνηση που θέλουν και που τους υπηρετεί. Εμείς, οι υπόλοιποι, οι πολλοί, έχουμε ανάγκη από μεγάλες τομές».

Οι 7 προτάσεις του, που σύμφωνα με τον ίδιο απαιτούν και ρήξεις με τα κατεστημένα συμφέροντα στους αντίστοιχους τομείς, «που έχουν συμφέρον τα πράγματα να μείνουν όπως ακριβώς είναι» αφορούν στα εξής πεδία:

·       Μη κερδοσκοπικές ενεργειακές κοινότητες με προτεραιότητα στο δίκτυο.

·       Θεσμική κατοχύρωση της Κοινοτικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας.

·       Ενίσχυση της τοπικής οικονομίας από ανακατεύθυνση Δημόσιων δαπανών

·       Τεχνολογική αυτονομία.

·       Νόμος περί ακαλλιεργησίας για την αξιοποίηση της γης.

·       Ενσωμάτωση μεταναστών και προσφύγων στις τοπικές οικονομίες.

·       Θεσμοθέτηση θετικών διακρίσεων υπέρ της υπαίθρου

Οι τρεις πτυχές του μεταναστευτικού – «Όχι» συγκάλυψη και στη Χίο

Με αφορμή το ναυάγιο στη Χίο, που έφερε στο προσκήνιο ξανά το μεταναστευτικό ζήτημα, σημείωσε  πως  αυτό έχει τρεις διαστάσεις. Πρόκειται, είπε για «αξιακό ζήτημα» όσον αφορά την προστασία της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας, για «ζήτημα ασφάλειας» – ο έλεγχος των συνόρων απέναντι στα δίκτυα διακινητών – αλλά και ζήτημα οικονομίας – το έλλειμμα εργατικού δυναμικού και την κοινωνική συνοχή των τοπικών κοινωνιών.

Όσον αφορά την τραγωδία στην Χίο, τόνισε πως «πρέπει να υπάρξει επιτέλους απόλυτη διαφάνεια και αξιόπιστη έρευνα για το τι έγινε». «Όχι άλλη συγκάλυψη, όπως στην Πύλο, αυτή τη φορά στη Χίο» ανέφερε.

Human Rights Watch για Ελλάδα: Πλήγματα στο κράτος δικαίου – Επιθέσεις σε δημοσιογράφους, κοινωνία των πολιτών και μετανάστες

Την ετήσια έκθεση-ανασκόπηση για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως δημοσίευσε η μη κυβερνητική οργάνωση Human Rights Watch, με ξεχωριστό κεφάλαιο σχεδόν για κάθε χώρα, όπως και για την Ελλάδα.

Αρχικά, η έκθεση τονίζει πως το κράτος δικαίου επιδεινώθηκε στην Ελλάδα λόγω των ενεργειών της κυβέρνησης που υπονομεύουν τους δημοκρατικούς θεσμούς και βλάπτουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της παρέμβασης στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και των επιθέσεων κατά της κοινωνίας των πολιτών.

«Η έλλειψη λογοδοσίας για το θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη το 2023 αποκάλυψε ευρύτερες αδυναμίες του κράτους δικαίου και προκάλεσε μαζικές διαμαρτυρίες. Συνεχίστηκαν οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών, συμπεριλαμβανομένων των επαναπροωθήσεων, των ανεπαρκών συνθηκών υποδοχής και της κυβερνητικής πολιτικής αναστολής της πρόσβασης στο άσυλο για ορισμένους αφιχθέντες», προσθέτει.

Εκφοβισμός, παρακολουθήσεις και αγωγές κατά δημοσιογράφων

Η οργάνωση υπενθυμίζει πως για τέταρτη συνεχή χρονιά, η Ελλάδα κατέλαβε την τελευταία θέση στην ΕΕ στον δείκτη ελευθερίας του Τύπου της οργάνωσης «Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα» (RSF), γεγονός που αντικατοπτρίζει το εχθρικό περιβάλλον για τους δημοσιογράφους.

«Οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν συνεχείς προκλήσεις, όπως εκφοβισμό και παρενόχληση, κρατική παρακολούθηση, καταχρηστικές αγωγές (γνωστές ως SLAPP, στρατηγικές αγωγές κατά της συμμετοχής του κοινού) και κυβερνητική παρέμβαση, παράγοντες που συμβάλλουν στην αυτολογοκρισία», υπογραμμίζει

«Τον Ιούλιο, μια συμμαχία μη κυβερνητικών οργανώσεων προέτρεψε τον πρωθυπουργό να αντιμετωπίσει τα επίμονα προβλήματα που αφορούν την ελευθερία του Τύπου, όπως η κρατική παρακολούθηση, οι SLAPP και η πίεση της κυβέρνησης στην ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης. Η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να εφαρμόσει την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των SLAPP με τρόπο που θα ισχύει και για τις καταχρηστικές αγωγές που ασκούνται στην Ελλάδα», συνεχίζει.

Τον Απρίλιο, στην τέταρτη επέτειο της δολοφονίας του δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ, οργανώσεις για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τους δημοσιογράφους ανανέωσαν το αίτημά τους για δικαιοσύνη, προειδοποιώντας ότι η συνεχιζόμενη ατιμωρησία ρίχνει σκιά στο τοπίο των μέσων ενημέρωσης.

Το Human Rights Watch επισημαίνει επίσης πως «τον Απρίλιο, ένα δικαστήριο της Αθήνας απέρριψε σε μεγάλο βαθμό την αγωγή για δυσφήμιση που είχε ασκήσει ο πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος Γρηγόρης Δημητριάδης εναντίον δημοσιογράφων και ενός μέσου ενημέρωσης, για την αποκάλυψη του φερόμενου ρόλου του στο σκάνδαλο παρακολούθησης Predator. Ωστόσο, το δικαστήριο έκρινε ότι ένας τίτλος ήταν “απλή δυσφήμιση”, απόφαση την οποία το μέσο ενημέρωσης που επηρεάστηκε έχει προσφύγει στις αρχές».

Τα Τέμπη, το κράτος δικαίου και το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ

Οι πανελλαδικές διαμαρτυρίες τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο για το θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη το 2023 ανέδειξαν τη βαθιά οργή για την έλλειψη λογοδοσίας σχετικά με το συμβάν, καθώς η υπόθεση έφερε στο φως ευρύτερες αδυναμίες του κράτους δικαίου, σύμφωνα με την οργάνωση, η οποία αναφέρεται και σε μια δημοσκόπηση τον Ιανουάριο, η οποία έδειξε ότι πάνω από το 80% των Ελλήνων δεν έχει εμπιστοσύνη στην ικανότητα του δικαστικού συστήματος να αποκαλύψει την αλήθεια για την υπόθεση.

Σημειώνεται πως τον Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παρέπεμψε δύο πρώην υπουργούς (Μάκης Βορίδης, Λευτέρης Αυγενάκης) στο ελληνικό κοινοβούλιο για φερόμενη ποινική συμμετοχή σε μια μεγάλη απάτη της ΕΕ, δηλαδή το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η εισαγγελία επέκρινε τον ελληνικό νόμο περί υπουργικής ευθύνης, ο οποίος δίνει την δυνατότητα μόνο στην εξουσία να διερευνά και να διώκει υπουργούς αποκλειστικά στο ελληνικό κοινοβούλιο, κρατώντας τέτοιες υποθέσεις εκτός του ποινικού συστήματος δικαιοσύνης.

Οι παρακολουθήσεις, το Predator και η έλλειψη λογοδοσίας

«Το σκάνδαλο παρακολούθησης «Predatorgate», που αφορούσε τη χρήση λογισμικού υποκλοπής πληροφοριών με εντολή της κυβέρνησης για την παρακολούθηση δημοσιογράφων και πολιτικών, συνέχισε να εγείρει ανησυχίες σχετικά με το κράτος δικαίου, χωρίς να έχει λογοδοτήσει κανείς μέχρι σήμερα», γράφει η οργάνωση στην έκθεσή της.

Η δίκη τεσσάρων στελεχών των εταιρειών που ανέπτυξαν και εμπορεύτηκαν το λογισμικό υποκλοπής πληροφοριών Predator ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο. Μέχρι σήμερα, είναι η μόνη ποινική ευθύνη που σχετίζεται με το σκάνδαλο, προσθέτει.

Η έκθεση αναφέρει επίσης πως μια έρευνα μέσων ενημέρωσης τον Ιανουάριο (από το Solomon) ανέδειξε τη διαδεδομένη και δυσανάλογη χρήση συστημάτων παρακολούθησης από την Ελλάδα για τον έλεγχο της μετανάστευσης στα σύνορά της και στα προσφυγικά στρατόπεδα, προκαλώντας ανησυχίες σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής.

Επιθέσεις κατά της κοινωνίας των πολιτών

Κατά τη στιγμή της σύνταξης του κειμένου, επισημαίνεται η οργάνωση, η CIVICUS, μια άλλη μη κυβερνητική οργάνωση που αξιολογεί τις πολιτικές ελευθερίες σε παγκόσμιο επίπεδο, διατήρησε την αξιολόγησή της για τον πολιτικό χώρο στην Ελλάδα ως «κάτι που εμποδίζεται».

Τον Μάιο άλλωστε, ο Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης (CoE) προειδοποίησε για την παρενόχληση των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις ελληνικές αρχές και κάλεσε τις αρχές να τερματίσουν κάθε μορφή ποινικοποίησης των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τον Αύγουστο, ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με πρόταση για τη διαγραφή μη κυβερνητικών οργανώσεων από το επίσημο μητρώο, εάν αμφισβητήσουν νομικά ή αντιταχθούν στις μεταναστευτικές πολιτικές της κυβέρνησης. Η διαγραφή θα τους στερούσε την πρόσβαση σε χρηματοδότηση από την ΕΕ και την κυβέρνηση.

Η έκθεση αναφέρεται και στην ποινική υπόθεση εναντίον των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Παναγιώτη Δημητρά και Τόμι Όλσεν, για την αποκάλυψη παραβιάσεων στα σύνορα της Ελλάδας, η οποία όπως περιγράφεται παρέμενε εκκρεμής κατά τη στιγμή της σύνταξης της έκθεσης, με τον Δημητρά να εξακολουθεί να υπόκειται σε ταξιδιωτική απαγόρευση.

Τέλος, δεν θα μπορούσε να λείπει η αναφορά στην δίκη για κακούργημα εναντίον 24 ατόμων που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο και χαρακτηρίστηκε ως «η μεγαλύτερη υπόθεση ποινικοποίησης της αλληλεγγύης στην Ευρώπη». Οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν ποινές έως και 20 ετών φυλάκισης για τις προσπάθειές τους το 2018 να διασώσουν αιτούντες άσυλο και μετανάστες. Πολλοί από τους ίδιους κατηγορούμενους αθωώθηκαν από κατηγορίες για πλημμελήματα στην ίδια υπόθεση, το 2024, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 αθωώθηκαν και όσον αφορά τα κακουργήματα.

Μετανάστες και αιτούντες άσυλο στο στόχαστρο

Τον Ιούλιο, η κυβέρνηση ανέστειλε για τρεις μήνες την πρόσβαση στο άσυλο για άτομα που έφταναν με πλοίο από τη Βόρεια Αφρική, επιτρέποντας έτσι την άμεση επιστροφή τους. Ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες καταδίκασαν το μέτρο ως παραβίαση του διεθνούς και του ευρωπαϊκού δικαίου.

Ένας νόμος που ψηφίστηκε τον Σεπτέμβριο εισήγαγε ποινές φυλάκισης από δύο έως πέντε έτη για τους μετανάστες που απορρίπτεται η αίτηση ασύλου τους αλλά δεν εγκαταλείπουν την Ελλάδα.

Η έκθεση υπενθυμίζει πως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) εξέδωσε επανειλημμένα προσωρινά μέτρα σχετικά με την αναστολή της χορήγησης ασύλου, διατάσσοντας την Ελλάδα να επιτρέψει στους αιτούντες πρόσβαση στο άσυλο και να τους προστατεύσει από την απέλαση έως ότου οι υποθέσεις τους εξεταστούν από τα εθνικά δικαστήρια.

Επιπλέον, σε μια σημαντική εξέλιξη τον Μάιο, ο εισαγγελέας του Ναυτικού Δικαστηρίου της Ελλάδας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι 17 αξιωματικοί της Ελληνικής Ακτοφυλακής —συμπεριλαμβανομένου του τότε αρχηγού της Ελληνικής Ακτοφυλακής— θα πρέπει να αντιμετωπίσουν κατηγορίες για κακουργήματα σε σχέση με το ναυάγιο της Πύλου τον Ιούνιο του 2023, στο οποίο εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους 650 άτομα. Η απαγγελία κατηγοριών επεκτάθηκε τον Νοέμβριο με ποινικές διώξεις εναντίον τεσσάρων επιπλέον ανώτερων αξιωματικών, συμπεριλαμβανομένου του σημερινού αρχηγού της Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Τον Μάιο, ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης επέκρινε την Ελλάδα για τις συνεχείς αναφορές περί επιστροφών (pushbacks) στα χερσαία και θαλάσσια σύνορά της, καλώντας τις αρχές να υιοθετήσουν μια προσέγγιση «μηδενικής ανοχής» σε τέτοιες πρακτικές, να διασφαλίσουν την άμεση διερεύνηση των καταγγελιών και να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι.

Τον Απρίλιο, έγινε γνωστό ότι η Frontex, η υπηρεσία συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διερευνούσε 12 υποθέσεις πιθανών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που σχετίζονταν με επαναπροωθήσεις.

Σε απόφαση του Ιανουαρίου, το ΕΔΑΔ έκρινε ότι η Ελλάδα είχε παραβιάσει τα δικαιώματα ενός αιτούντος άσυλο στο πλαίσιο μιας «συστηματικής» πρακτικής επαναπροώθησης υπηκόων τρίτων χωρών από την περιοχή του Έβρου προς την Τουρκία.

Ακόμη, το Συμβούλιο της Επικρατείας, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο, ακύρωσε τον Μάρτιο μια απόφαση της κυβέρνησης που χαρακτήριζε την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα για τους αιτούντες άσυλο. Τον Απρίλιο, η κυβέρνηση επανέφερε μια παρόμοια απόφαση, αψηφώντας την απόφαση του δικαστηρίου.

Η οργάνωση προσθέτει πως μια συμμαχία 11 μη κυβερνητικών οργανώσεων προειδοποίησε τον Οκτώβριο για τις κακές συνθήκες υποδοχής στα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ Κλειστά Κέντρα Ελεγχόμενης Πρόσβασης στα νησιά του Αιγαίου.

Τα παιδιά των μεταναστών σε άθλιες συνθήκες

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, στις αρχές Σεπτεμβρίου υπήρχαν 1.795 ασυνόδευτα παιδιά μεταναστών στην Ελλάδα.

Μια έρευνα τον Μάρτιο από το ερευνητικό μέσο Solomon αποκάλυψε ότι τα ασυνόδευτα μεταναστευτικά παιδιά ζουν σε άθλιες συνθήκες, αντιμετωπίζοντας υπερπληθυσμό, συστηματική παραμέληση και παρατεταμένη κράτηση σε καταυλισμούς στο Αιγαίο.

Το ΕΔΑΔ έλαβε προσωρινά μέτρα τον Ιούνιο για 45 ασυνόδευτα παιδιά σε ένα στρατόπεδο στη Σάμο, προειδοποιώντας ότι οι αρχές δεν τα προστάτευαν.

Σε δύο ξεχωριστές αποφάσεις τον Ιούνιο, το ΕΔΑΔ καταδίκασε την Ελλάδα για παραβίαση των δικαιωμάτων 39 ασυνόδευτων παιδιών, καθώς το 2019 και το 2020 δεν τους παρείχε κατάλληλες συνθήκες υποδοχής και τα κρατούσε σε αστυνομικά τμήματα και άλλες εγκαταστάσεις.

Ανισότητα, γυναικοκτονίες και έμφυλη βία

Σχετικά με τα δικαιώματα των γυναικών, η έκθεση υπογραμμίζει πως η επίμονη ανισότητα των φύλων σε θέματα ηγεσίας και αμοιβών, οι γυναικοκτονίες και η ευρέως διαδεδομένη έμφυλη βία παραμένουν τα πιο επείγοντα ζητήματα.

Ένας νόμος που ψηφίστηκε τον Ιανουάριο επιβάλλει αυστηρότερες ποινές για την ενδοοικογενειακή βία, αλλά επικρίθηκε από την κοινωνία των πολιτών και τους βουλευτές της αντιπολίτευσης επειδή δεν εστιάζει επαρκώς στην πρόληψη, γράφει η οργάνωση.

Επιπλέον, η δίκη για τη δολοφονία της Κυριακής Γρίβα το 2024, η οποία μαχαιρώθηκε θανάσιμα έξω από αστυνομικό τμήμα της Αθήνας αφού της αρνήθηκαν προστασία, ξεκίνησε τον Ιούνιο, αναδεικνύοντας τις αδυναμίες της αστυνομίας στην αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας. Ένας εισαγγελέας της Αθήνας άσκησε δίωξη τον Ιανουάριο εναντίον τεσσάρων αστυνομικών για παράλειψη του καθήκοντός τους να την προστατεύσουν.

Διάδοση του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας

Τον Ιούλιο, το Δίκτυο Καταγραφής Ρατσιστικής Βίας προειδοποίησε ότι ο αρνητικός δημόσιος λόγος για τη μετανάστευση, που τροφοδοτείται από πολιτικούς ηγέτες και τα μέσα ενημέρωσης, ομαλοποιεί την ξενοφοβία και ενέχει τον κίνδυνο κλιμάκωσης της ρατσιστικής βίας.

Τέλος, η οργάνωση τονίζει πως ο επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης επέκρινε την Ελλάδα τον Ιούνιο για την αδυναμία της να αντιμετωπίσει επαρκώς την αστυνομική βία, τον ρατσισμό και τις διακρίσεις κατά των Ρομά, οι περισσότεροι από τους οποίους ζουν σε συνθήκες φτώχειας και ακατάλληλες συνθήκες στέγασης σε διαχωρισμένους οικισμούς.

M. Καρυστιανού: Διαστρεβλώθηκε η δήλωσή μου για «τις παράνομες εισβολές». Η μόνη απάντηση είναι “Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ”

Για «γνωστή μέθοδο διαστρέβλωσης λέξεων» κάνει λόγο σε νέα ανάρτησή της η Μαρία Καρυστιανού με φόντο τις σφοδρές αντιδράσεις που προκάλεσε η δήλωσή της για το πολύνεκρο ναυάγιο στη Χίο.

Υπενθυμίζεται πως η πρώην πρόεδρος του συλλόγου των πληγέντων από το δυστύχημα στα Τέμπη σημείωνε ξεκινώντας την εν λόγω δήλωσή της: «Πόνος βαθύς για τους ανθρώπους που χάθηκαν, αλλά και επίκριση και αποδοκιμασία για ένα κράτος που δεν διαθέτει όσα πρέπει και δεν πράττει όσα μπορεί για την αποτροπή των παράνομων εισβολών και του ευτελισμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας».

Συνέχιζε δε επισημαίνοντας πως «δεν χωρεί αμφιβολία, οι νόμοι πρέπει να τηρούνται. Σημαντική η διαφύλαξη των δικαιωμάτων της χώρας».

Στη νέα ανάρτησή της η Μαρία Καρυστιανού σημειώνει:

«Στην ανακοίνωση μου για τα τραγικά γεγονότα στη Χίο, η λέξη εισβολή (πράξη οργανωμένη από διακινητές) μετατράπηκε σε …εισβολείς, οι οποίοι δήθεν δικαίως θαλασσοπνίγηκαν…

Μετά την έναρξη της διαδικασίας συγκρότησης του Κινήματός μας, ο,τιδήποτε λέω δολίως παρερμηνεύεται με τη γνωστή μέθοδο της διαστρέβλωσης λέξεων.

Αν σκοπός είναι να μείνω βουβή, δεν θα το πετύχουν!

Αν σκοπός είναι ο διχασμός της κοινωνίας και η διάλυση του ιστορικού αγώνα μας για τεράστιες θεσμικές αλλαγές που έχουμε ανάγκη, δεν θα το πετύχουν!

Ό,τι και να πουν, παραμένω η πολίτης που παλεύει —μαζί με πολλούς άλλους— για το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια, στην ασφάλεια και το «ευ ζην» όλων.

Παραμένω η παιδίατρος που τιμώ τον όρκο μου και δεν θα μπορούσα ΠΟΤΕ να ταχθώ δήθεν υπέρ του θανάτου και μάλιστα παιδιών, στη θεραπεία των οποίων έχω αφιερώσει τη ζωή μου!

Οι άνθρωποι που χάθηκαν είναι ζωές που κόπηκαν απότομα, όπως κόπηκαν και οι ζωές των θυμάτων στα Τέμπη.

Ας αναλογιστούμε ποιοι εργαλειοποιούν κατατρεγμένους ανθρώπους, ποιοι ευθύνονται για τη σημερινή τους μοίρα με τους πολέμους και τη δυστυχία, ποιές διεθνείς και τοπικές συντεχνίες και “ελίτ” αδιαφορούν υποκριτικά για τον άνθρωπο και την ασφάλειά του και μετατρέπουν την Ελλάδα σε επί πληρωμή “αποθήκη ψυχών”.

Κάποτε είπα: «Και μόνη μου να μείνω, θα παλέψω για την αλήθεια και τη δικαιοσύνη!». Γιατί αυτό είναι το οξυγόνο μας.

Αυτόν τον όρκο έδωσα για τη δικαίωση του παιδιού μου.

Σήμερα, παραμένοντας πιστή και σταθερή στον όρκο μου, στην αλήθεια και στην αποστολή μου, δηλώνω ακριβώς τα ίδια.

Με όση φωνή έχω.

Για όλα τα παιδιά.

Για όλους τους γονείς.

Για κάθε ανθρώπινο δικαίωμα.

Το όραμα μου είναι μια ελεύθερη κοινωνία δικαίου:

* Εκεί όπου ο άνθρωπος βρίσκεται πάνω από όλα.

* Εκεί όπου η ανάπτυξη και η ευημερία είναι δεδομένες.

* Εκεί όπου νιώθουμε την ασφάλεια να δημιουργούμε, να εργαζόμαστε για μια πολιτισμένη και δίκαιη χώρα.

Γνωρίζω ότι αυτός ο κοινός αγώνας μας θα δεχθεί ανελέητη επίθεση.

Σε μια χώρα όπου η κυβέρνηση διαχρονικά αδιαφορούσε για τον ξεριζωμό των παιδιών μας ως μεταναστών , οραματίζομαι να γίνουμε η μεγάλη αγκαλιά που θα τα κρατήσει εδώ και θα φέρει πίσω όσα ξενιτεύτηκαν.

Με την ίδια στοργική ματιά κοιτώ κάθε παιδί και κάθε αδύναμο πλάσμα.

Η ψυχή, ο πολιτισμός και η αγάπη για τον συνάνθρωπο δεν έσβησαν στη χώρα που ύμνησε τη ζωή και τη δημιουργία.

Διότι σε κάθε ερώτηση η μόνη απάντηση είναι: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Το καλό θα νικήσει!»