Στη δημοσιοποίηση μιας εκτενούς ψηφιακής πλατφόρμας και ενός διαδραστικού χάρτη δικτύου υπό τον τίτλο «Gaza Node Map» προχώρησε η πρωτοβουλία ανοιχτής πληροφόρησης «Israel Exposed», η οποία δραστηριοποιείται στην καταγραφή, αρχειοθέτηση και δημοσίευση υλικού σχετικά με ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις και καταγγελλόμενα εγκλήματα πολέμου.

Το έργο, το οποίο διατίθεται δημόσια μέσω της πλατφόρμας archivegenocide.com/lab, μετατρέπει τον τεράστιο όγκο οπτικοακουστικού υλικού, γραπτών αναφορών και γεωγραφικών δεδομένων της σύγκρουσης σε ένα διασυνδεδεμένο σύστημα σχέσεων, επιτρέποντας σε αναλυτές, ακαδημαϊκούς και ερευνητές να ανιχνεύουν συστηματικά την αλληλουχία στρατιωτικών πληγμάτων, μετακινήσεων μονάδων και απωλειών στον παλαιστινιακό θύλακα.

Η δομή της βάσης: 159.000 σύνδεσμοι, υποδομές και στρατιωτικές μονάδες

Ο πυρήνας του «Gaza Node Map» βασίζεται στην έννοια του δικτυακού κόμβου (node). Κάθε στοιχείο της έρευνας —είτε πρόκειται για βίντεο, περιγραφή γεγονότος, ονομαστική αναφορά προσώπου σε λεζάντα, υποδομή ή συγκεκριμένη τοποθεσία— καταγράφεται αρχικά ως αυτόνομη οντότητα και ακολούθως συνδέεται με συναφείς κόμβους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η πλατφόρμα, η βάση δεδομένων περιλαμβάνει:

• 92.588 καταγεγραμμένα γεγονότα

• 159.520 τεκμηριωμένους συνδέσμους μεταξύ των κόμβων

• 3.440 εγκαταστάσεις και υποδομές

• 715 μεμονωμένους δρώντες και στρατιωτικές μονάδες των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων (IDF)

• 21.427 στρατιωτικά πλήγματα

Το σύνολο των δεδομένων συνοδεύεται από ευρετήριο πλήρους αναζήτησης, ειδικό φάκελο (dossier) ανά κόμβο με συνδέσμους πηγών και σχετιζόμενα συμβάντα, λειτουργία παραγωγής αναφορών (reports), καθώς και δυνατότητα πλήρους λήψης (download) των πινάκων δεδομένων σε μορφές κατάλληλες για ανάλυση δικτύων και χαρτογράφηση.

Μεθοδολογία σύνθεσης: Τα «γεγονότα» και η διαβάθμιση των συνδέσμων

Στο μεθοδολογικό πλαίσιο της έρευνας διευκρινίζεται ότι ένα «γεγονός» (event) ορίζεται ως μια συστάδα οπτικοακουστικού υλικού που συγκροτείται από ένα ή περισσότερα αποσπάσματα (clips). Κάθε απόσπασμα διατηρεί πλήρως την προέλευσή του: το πρωτογενές αρχείο, τον αρχικό διαδικτυακό σύνδεσμο της ανάρτησης, τον χρόνο δημοσίευσης και το συνοδευτικό κείμενο.

Όταν διαφορετικά βίντεο φέρουν κοινά ταυτοποιητικά χαρακτηριστικά —όπως ταυτόσημο ψηφιακό αποτύπωμα βίντεο (video fingerprint), κοινή αρχική ανάρτηση ή αναφορά στην ίδια τοποθεσία την ίδια ημέρα— συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο γεγονός. Παράλληλα, καταγράφεται ο ακριβής αριθμός των επιμέρους πλάνων και των ανεξάρτητων αρχείων που το πιστοποιούν. Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της πλατφόρμας, δεδομένου ότι η πλειονότητα των εγγραφών περιλαμβάνει ένα μόνο βίντεο, ο συνολικός αριθμός των 92.588 γεγονότων λειτουργεί ως ανώτατο όριο και όχι ως απόλυτος αριθμός διακριτών περιστατικών.

Αντίστοιχη μεθοδολογική αυστηρότητα ακολουθείται και στη διασύνδεση των δεδομένων:

• Συμπαγείς σύνδεσμοι (solid links): Υποδηλώνουν βέβαιο συσχετισμό, ο οποίος προκύπτει από αντιστοίχιση ψηφιακού αποτυπώματος, κοινή αρχική ανάρτηση, ταύτιση τοπωνυμίου σε γεωγραφικό λεξικό ή ονομαστική ταυτοποίηση προσώπου.

• Διακεκομμένοι σύνδεσμοι (dashed links): Αντιπροσωπεύουν πιθανές ενδείξεις (leads) —δύο εγγραφές που ενδέχεται να αφορούν το ίδιο περιστατικό και παρατίθενται προς διερεύνηση από τους αναλυτές, χωρίς να προβάλλεται οριστικός ισχυρισμός.

Κάθε σύνδεσμος συνοδεύεται από ρητή αιτιολόγηση, ορατή στον πίνακα πληροφοριών του εκάστοτε κόμβου.

Χρονικοί προσδιορισμοί, απολογισμοί θυμάτων και βαθμίδες αξιοπιστίας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχείριση του χρόνου και των αριθμητικών δεδομένων, προς αποφυγή παραπλανητικών συμπερασμάτων. Η ημερομηνία καταγράφεται ως συμβάντος μόνο εφόσον αναφέρεται ρητά στο κείμενο της πρωτογενούς πηγής. Σε αντίθετη περίπτωση, λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος ανάρτησης του υλικού (με ειδική ένδειξη «posted»), ώστε να μην συγχέονται μεταγενέστερα επετειακά αφιερώματα ή συρραφές πλάνων με τον πραγματικό χρόνο εκδήλωσης του περιστατικού. Αναφορές σε ημερομηνίες προγενέστερες της έναρξης του αρχείου απορρίπτονται.

Στο πεδίο των απωλειών, οι αριθμοί καταγράφονται όπως ακριβώς αναφέρθηκαν για το εκάστοτε περιστατικό. Η ομάδα του εγχειρήματος απευθύνει ρητή προειδοποίηση προς τους χρήστες:

«Τα αθροιστικά σύνολα του πολέμου τηρούνται σε χωριστά πεδία, ώστε να μην μπορούν ποτέ να προστεθούν σαν να ήταν μεμονωμένα περιστατικά. Μην αθροίζετε τη στήλη των νεκρών κατά μήκος των σειρών για να παρουσιάσετε το αποτέλεσμα ως συνολικό απολογισμό θανάτων: ένα περιστατικό μπορεί να εμφανίζεται περισσότερες από μία φορές, όπου το αρχείο διαθέτει ξεχωριστά δημοσιευμένο οπτικό υλικό για αυτό».

Σχετικά με την αξιοπιστία της τεκμηρίωσης, κάθε γεγονός κατατάσσεται σε διαβαθμισμένες κατηγορίες (tiers), οι οποίες δηλώνουν τον βαθμό αρχειακής κάλυψης και όχι αξιολογική κρίση:

«Η βαθμίδα σε κάθε γεγονός περιγράφει το πόσο καλά τεκμηριωμένο είναι μέσα σε αυτό το αρχείο — όχι εάν είναι αληθές. Η βαθμίδα Α σημαίνει ξεχωριστό υλικό από χωριστά αρχεία, ενώ η βαθμίδα D σημαίνει ένα μόνο βίντεο. Μια χαμηλή βαθμίδα υποδηλώνει ισχνή τεκμηρίωση εδώ, όχι ότι το γεγονός είναι ψευδές. Πολλά πραγματικά περιστατικά βιντεοσκοπήθηκαν μόνο μία φορά».

Για την ακρίβεια των ακαδημαϊκών και δημοσιογραφικών παραπομπών, κάθε γεγονός φέρει μοναδικό και μόνιμο κωδικό ταυτοποίησης (ID), με τη σύσταση προς τους ερευνητές να παραπέμπουν απευθείας στα πρωτογενή βίντεο και στον συγκεκριμένο κωδικό αναφοράς.