Στη δωρεάν διάθεση της ταινίας τεκμηρίωσης «NΑZA» στο παγκόσμιο κοινό μέσω του διαδικτύου και σε συνεργασία με τη βρετανική εφημερίδα The Guardian προχωρούν οι δημιουργοί της, Γιουβάλ Αμπραχάμ (Yuval Abraham) και Ρέιτσελ Σορ (Rachel Szor), εν μέσω έντονων αντιδράσεων και δημόσιας αντιπαράθεσης στο Ισραήλ.

Το ντοκιμαντέρ, το οποίο βασίζεται σε τριετή ενδελεχή δημοσιογραφική έρευνα, φέρνει στο φως τις μαρτυρίες 24 Ισραηλινών στρατιωτών —ανδρών και γυναικών— σχετικά με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας, την κατάρριψη της διάκρισης περί αμάχων και τις συνθήκες εκτεταμένης καταστροφής.

Απορρίπτοντας τις κατηγορίες περί προδοσίας και τις πιέσεις συγκάλυψης των γεγονότων στο όνομα της κρατικής επικοινωνιακής πολιτικής (hasbara), οι συντελεστές ανακοίνωσαν ότι η ταινία θα είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο χωρίς χρονικούς περιορισμούς εντός του προσεχούς Νοεμβρίου, ενώ παράλληλα προσφέρεται άνευ κόστους στις ισραηλινές κινηματογραφικές αίθουσες.

Η συμφωνία με τον Guardian, η διαδικτυακή πρεμιέρα και η πρόσκληση στους αιθουσάρχες

Επικαλούμενοι το αυξημένο διεθνές ενδιαφέρον και την κρισιμότητα του ζητήματος για τον δημόσιο διάλογο, οι δημιουργοί του έργου αποφάσισαν να παρακάμψουν τους εμπορικούς φραγμούς, διασφαλίζοντας την καθολική πρόσβαση στο οπτικοακουστικό υλικό.

Εξηγώντας το σκεπτικό της απόφασης, ο Γιουβάλ Αμπραχάμ δήλωσε:

«Λόγω του ενδιαφέροντος και της δημόσιας σημασίας, εγώ, ο Γιουβάλ Αμπραχάμ, και η Ρέιτσελ Σορ αποφασίσαμε μαζί με τον The Guardian ότι η ταινία NZA θα είναι προσβάσιμη δωρεάν στο διαδίκτυο, χωρίς κανέναν χρονικό περιορισμό, ώστε κάθε άνθρωπος να μπορεί να παρακολουθήσει αυτήν και τις μαρτυρίες των στρατιωτών. Αυτό θα συμβεί σε λίγες εβδομάδες, τον Νοέμβριο, στην πιο άμεση ημερομηνία που καταφέραμε να ορίσουμε».

Μέχρι την ολοκλήρωση των τεχνικών διαδικασιών για τη διαδικτυακή της ανάρτηση, οι δημιουργοί απευθύνθηκαν στους κινηματογράφους του Ισραήλ, προσφέροντάς τους τα δικαιώματα προβολής χωρίς οικονομική επιβάρυνση, ταυτόχρονα με τη διανομή του έργου σε διεθνείς αίθουσες. Κατά τον κ. Αμπραχάμ, η επιλογή ενός αιθουσάρχη να προβάλει το φιλμ στο Ισραήλ αποτελεί «μια γενναία απόφαση μπροστά σε μια μεγάλη βία που αποσκοπεί στην απόκρυψή της», επισημαίνοντας την έντονη ζήτηση που καταγράφεται από πολίτες που επιθυμούν να δουν το έργο.

Η τριετής έρευνα και οι αποκαλύψεις των 24 στρατιωτών για τη Γάζα

Απαντώντας στις επικρίσεις που διατυπώθηκαν εις βάρος της παραγωγής, οι δημιουργοί υπεραμύνονται της επαγγελματικής δεοντολογίας και της εγκυρότητας των στοιχείων, ξεκαθαρίζοντας ότι οι λεπτομέρειες έχουν διασταυρωθεί πλήρως.

Στόχος του ντοκιμαντέρ είναι να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος γύρω από τις επιχειρήσεις στη Γάζα και τις συνέπειές τους:

«Κάναμε την ταινία για να πυροδοτήσουμε μια δημόσια συζήτηση σχετικά με τις ενέργειες της κυβέρνησης στη Γάζα, τη δολοφονία περισσότερων από 73.000 ανθρώπων, οι περισσότεροι εκ των οποίων άμαχοι, την κανονικοποίηση ενός πολέμου εξόντωσης, της αντίληψης ότι “δεν υπάρχουν αμέτοχοι”. Είκοσι τέσσερις στρατιώτες, άνδρες και γυναίκες, έκαναν το βήμα και μίλησαν μπροστά σε μια κάμερα για όσα μια ολόκληρη κοινωνία δεν θέλει να μιλήσει».

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ισραηλινός δημοσιογράφος καθιστά σαφές ότι η αποκάλυψη των όσων εκτυλίσσονται στον παλαιστινιακό θύλακα δεν απομειώνει τη βαρύτητα της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου:

«Η αναγνώριση των θηριωδιών στη Γάζα δεν μειώνει ούτε στιγμή την αποτρόπαια σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, για την οποία είναι υπεύθυνη η Χαμάς, για την οποία μιλούν οι στρατιώτες στην ταινία, και η οποία δεν έχει καμία απολύτως δικαιολογία. Αντιθέτως. Εξάλλου, η παράβλεψη όσων συμβαίνουν στη Γάζα είναι ένας από τους παράγοντες που άνοιξαν τον δρόμο για εκείνο το φρικτό Σάββατο. Και αυτή η παράβλεψη συνεχίζεται».

«Η δημοσιογραφία δεν είναι προδοσία»: Το κάλεσμα στους αυτόπτες μάρτυρες και η κριτική στη hasbara

Απέναντι στις κατηγορίες περί αντεθνικής στάσης, ο Αμπραχάμ υπερασπίζεται τον θεσμικό ρόλο της ενημέρωσης και καλεί τους εφέδρους και στρατεύσιμους που υπήρξαν μάρτυρες παραβιάσεων να σπάσουν τη σιωπή τους:

«Η δημοσιογραφία δεν είναι προδοσία. Η κριτική δεν είναι προδοσία. Είναι καθήκον κάθε πολίτη του οποίου η κυβέρνηση διαπράττει εγκλήματα να γνωρίζει, και κάθε στρατιώτη που υπήρξε μάρτυράς τους να μιλήσει. Υπάρχουν χιλιάδες τέτοιοι στρατιώτες που κυκλοφορούν εδώ γύρω, οι οποίοι θα παρακολουθήσουν την ταινία και θα αναγνωρίσουν προσωπικά όσα περιγράφονται σε αυτήν: τη δολοφονία άοπλων ανθρώπων που περνούν μια νοητή γραμμή, τις εγκρίσεις NZA κατά εκατοντάδες, τις συστηματικές επιθέσεις σε σπίτια οικογενειών, το κάψιμο και τη φυσική καταστροφή της Γάζας, τις δολοφονίες και τους πυροβολισμούς εναντίον πεινασμένων ανθρώπων σε κέντρα διανομής τροφίμων, και άλλα εγκλήματα που δεν έχουν καμία δικαιολογία».

Απευθυνόμενος άμεσα προς τους στρατιώτες, υπογραμμίζει ότι ο φόβος δεν πρέπει να εμποδίσει την καταγραφή της πραγματικότητας, καταγγέλλοντας τις υποδείξεις περί προστασίας της διεθνούς εικόνας της χώρας:

«Θα σας πουν ότι είναι προτιμότερο να κρύψετε την αλήθεια για χάρη της hasbara [κρατικής προπαγάνδας] στο εξωτερικό, αλλά αυτό είναι ανοησία. Εκεί, γνωρίζουν ήδη τα πάντα. Τα εγκλήματα δεν εξηγούνται, αλλά σταματούν. Η απόκρυψη της αλήθειας πρωτίστως δηλητηριάζει τη δική μας κοινωνία και, πάνω απ’ όλα, επιτρέπει να συνεχίζεται το κακό εις βάρος ανθρώπων στη Γάζα».

Η ρωγμή στην εθελοτυφλία και η απόφαση επιστροφής στο Ισραήλ

Σε προσωπικό τόνο, ο Γιουβάλ Αμπραχάμ αναφέρεται στη διαδρομή του στον χώρο της ερευνητικής δημοσιογραφίας, υπενθυμίζοντας ότι καλύπτει την πολιτική πυρός του στρατού στη Γάζα στην εβραϊκή γλώσσα μέσω της ιστοσελίδας Local Call επί τρία χρόνια. Ενώ οι έρευνές του αντιμετωπίζονταν για μεγάλο διάστημα με κοινωνική αδιαφορία, εκτιμά ότι πλέον διαμορφώνονται συνθήκες συνειδητοποίησης: «Τώρα, για πρώτη φορά, κάτι ραγίζει στο προπέτασμα της εθελοτυφλίας—και αυτό είναι κάτι θετικό. Είναι κάτι υγιές».

Παρά τις πιέσεις, το προσωπικό κόστος και τις απειλές που δέχθηκαν οι συντελεστές κατά την τελευταία εβδομάδα, ο δημοσιογράφος επισημαίνει ότι καταγράφεται παράλληλα ισχυρό κύμα υποστήριξης. Διαμηνύοντας ότι «οι απειλές δεν θα βοηθήσουν» και ότι δεν πτοούνται, ανακοίνωσε πως ο ίδιος και η Ρέιτσελ Σορ θα επιστρέψουν στο Ισραήλ για να συνεχίσουν την προσπάθειά τους μαζί με συνεργάτες τους στο πεδίο της έρευνας και της ενημέρωσης.

Ολόκληρο το κείμενο που εξηγούν την απόφασή τους:

Λόγω του ενδιαφέροντος και της δημόσιας σημασίας, εγώ, ο Γιουβάλ Αμπραχάμ, και η Ρέιτσελ Σορ αποφασίσαμε μαζί με τον The Guardian ότι η ταινία NZA θα είναι προσβάσιμη δωρεάν στο διαδίκτυο, χωρίς κανέναν χρονικό περιορισμό, ώστε κάθε άνθρωπος να μπορεί να παρακολουθήσει αυτήν και τις μαρτυρίες των στρατιωτών. Αυτό θα συμβεί σε λίγες εβδομάδες, τον Νοέμβριο, στην πιο άμεση ημερομηνία που καταφέραμε να ορίσουμε. Μέχρι τότε, προσεγγίσαμε κινηματογράφους στο Ισραήλ και τους προσφέραμε την ταινία χωρίς κόστος, με την ελπίδα ότι θα προβληθεί στη χώρα ήδη από τώρα, παράλληλα με τη διανομή της σε κινηματογράφους σε όλο τον κόσμο. Η προβολή της θα είναι μια γενναία απόφαση μπροστά σε μια μεγάλη βία που αποσκοπεί στην απόκρυψή της. Γνωρίζω ότι υπάρχει τεράστια ζήτηση για την παρακολούθηση της ταινίας, και ελπίζω ότι με αυτόν τον τρόπο όλοι θα μπορέσουν σύντομα να τη δουν: είτε στους κινηματογράφους είτε στο διαδίκτυο σε λίγες εβδομάδες.

Πολλά ανακριβή πράγματα ειπώθηκαν για εμάς και για την ταινία την περασμένη εβδομάδα. Η ταινία βασίζεται σε τρία χρόνια ενδελεχούς δημοσιογραφικής έρευνας, και οι λεπτομέρειες σε αυτήν είναι επαληθευμένες και διασταυρωμένες. Θα μιλήσει από μόνη της, και η αλήθεια τελικά θα βγει στο φως.

Κάναμε την ταινία για να πυροδοτήσουμε μια δημόσια συζήτηση σχετικά με τις ενέργειες της κυβέρνησης στη Γάζα, τη δολοφονία περισσότερων από 73.000 ανθρώπων, οι περισσότεροι εκ των οποίων άμαχοι, την κανονικοποίηση ενός πολέμου εξόντωσης, της αντίληψης ότι «δεν υπάρχουν αμέτοχοι». Είκοσι τέσσερις στρατιώτες, άνδρες και γυναίκες, έκαναν το βήμα και μίλησαν μπροστά σε μια κάμερα για όσα μια ολόκληρη κοινωνία δεν θέλει να μιλήσει.

Η αναγνώριση των θηριωδιών στη Γάζα δεν μειώνει ούτε στιγμή την αποτρόπαια σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, για την οποία είναι υπεύθυνη η Χαμάς, για την οποία μιλούν οι στρατιώτες στην ταινία, και η οποία δεν έχει καμία απολύτως δικαιολογία. Αντιθέτως. Εξάλλου, η παράβλεψη όσων συμβαίνουν στη Γάζα είναι ένας από τους παράγοντες που άνοιξαν τον δρόμο για εκείνο το φρικτό Σάββατο. Και αυτή η παράβλεψη συνεχίζεται.

Η δημοσιογραφία δεν είναι προδοσία. Η κριτική δεν είναι προδοσία. Είναι καθήκον κάθε πολίτη του οποίου η κυβέρνηση διαπράττει εγκλήματα να γνωρίζει, και κάθε στρατιώτη που υπήρξε μάρτυράς τους να μιλήσει. Υπάρχουν χιλιάδες τέτοιοι στρατιώτες που κυκλοφορούν εδώ γύρω, οι οποίοι θα παρακολουθήσουν την ταινία και θα αναγνωρίσουν προσωπικά όσα περιγράφονται σε αυτήν: τη δολοφονία άοπλων ανθρώπων που περνούν μια νοητή γραμμή, τις εγκρίσεις NZA κατά εκατοντάδες, τις συστηματικές επιθέσεις σε σπίτια οικογενειών, το κάψιμο και τη φυσική καταστροφή της Γάζας, τις δολοφονίες και τους πυροβολισμούς εναντίον πεινασμένων ανθρώπων σε κέντρα διανομής τροφίμων, και άλλα εγκλήματα που δεν έχουν καμία δικαιολογία. Ακόμα κι αν είναι τρομακτικό, είναι καθήκον σας να βρείτε έναν τρόπο να καταθέσετε μαρτυρία για όσα είδατε. Θα σας πουν ότι είναι προτιμότερο να κρύψετε την αλήθεια για χάρη της hasbara [κρατικής προπαγάνδας] στο εξωτερικό, αλλά αυτό είναι ανοησία. Εκεί, γνωρίζουν ήδη τα πάντα. Τα εγκλήματα δεν εξηγούνται, αλλά σταματούν. Η απόκρυψη της αλήθειας πρωτίστως δηλητηριάζει τη δική μας κοινωνία και, πάνω απ’ όλα, επιτρέπει να συνεχίζεται το κακό εις βάρος ανθρώπων στη Γάζα.

Και σε προσωπικό τόνο: Γράφω για την πολιτική πυρών του στρατού στη Γάζα στα εβραϊκά στο «Local Call» εδώ και τρία χρόνια. Οι έρευνες αντιμετωπίστηκαν με αδιαφορία στο Ισραήλ. Τώρα, για πρώτη φορά, κάτι ραγίζει στο προπέτασμα της εθελοτυφλίας—και αυτό είναι κάτι θετικό. Είναι κάτι υγιές. Ναι, έρχεται με μεγάλο προσωπικό τίμημα. Ήταν μια δύσκολη εβδομάδα. Αλλά μέσα σε αυτήν, υπάρχει επίσης πολλή υποστήριξη και πολλή γενναιοδωρία. Ένα πράγμα είναι βέβαιο: οι απειλές δεν θα βοηθήσουν. Δεν μας πτοούν. Η Ρέιτσελ κι εγώ θα επιστρέψουμε στη χώρα και θα συνεχίσουμε να παλεύουμε για το μέλλον αυτού του τόπου μαζί με πολλούς συνεργάτες.