Ο Καρίμ Χαν (Karim Khan), ο γενικός εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, απαλλάχθηκε από κάθε κατηγορία για παράπτωμα από επιτροπή δικαστών που ορίστηκε για να εξετάσει τα πορίσματα έρευνας των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με καταγγελίες για σεξουαλικό παράπτωμα εναντίον του, αποκαλύπτει αποκλειστικά το Middle East Eye.
Η άκρως εμπιστευτική έκθεση της επιτροπής των τριών δικαστών υποβλήθηκε στο εκτελεστικό εποπτικό όργανο του ΔΠΔ, το Προεδρείο της Συνέλευσης των Κρατών-Μερών (ASP), στις 9 Μαρτίου. Δεν θα διατεθεί δημοσίως και δεν έχει τεθεί υπόψη της πλειονότητας των 125 κρατών-μελών του δικαστηρίου.
Από τον Δεκέμβριο, οι δικαστές, οι οποίοι διορίστηκαν από την ASP, εξετάζουν μια εξωτερική έκθεση εξακρίβωσης στοιχείων που συντάχθηκε από το Γραφείο Υπηρεσιών Εσωτερικής Εποπτείας των Ηνωμένων Εθνών (OIOS) σχετικά με τις καταγγελίες κατά του Χαν, οι οποίες εκτυλίχθηκαν παράλληλα με τις προσπάθειες του γραφείου του να προχωρήσει σε έρευνα για εγκλήματα πολέμου εναντίον Ισραηλινών αξιωματούχων σχετικά με τον πόλεμο στη Γάζα.
Ο ρόλος της επιτροπής ήταν να παράσχει ανεξάρτητη νομική γνωμοδότηση στο προεδρείο, βάσει των γεγονότων που παρουσιάζονται στην έκθεση του OIOS, σχετικά με το εάν ο Χαν, ο οποίος αρνήθηκε κατηγορηματικά όλες τις κατηγορίες, διέπραξε σοβαρό παράπτωμα, λιγότερο σοβαρό παράπτωμα ή κανένα απολύτως παράπτωμα.
Το ομόφωνο συμπέρασμα των δικαστών είναι ότι τα ευρήματα της έκθεσης «δεν στοιχειοθετούν κανένα παράπτωμα ή παράβαση καθήκοντος», σύμφωνα με δύο διπλωματικές πηγές που διάβασαν την έκθεση και δύο άλλες διπλωματικές πηγές που ενημερώθηκαν γι’ αυτήν.
«Η Επιτροπή έχει ομόφωνα τη γνώμη ότι τα πραγματικά πορίσματα του OIOS δεν στοιχειοθετούν παράπτωμα ή παράβαση καθήκοντος βάσει του σχετικού πλαισίου», κατέληξε η έκθεση της επιτροπής, σύμφωνα με τις πηγές.
«Η Επιτροπή έχει ομόφωνα τη γνώμη ότι τα πραγματικά πορίσματα του OIOS δεν στοιχειοθετούν παράπτωμα ή παράβαση καθήκοντος»
– Έκθεση των δικαστών
Τα συμπεράσματα της επιτροπής αποτελούν σημαντική εξέλιξη στην έρευνα για σεξουαλικό παράπτωμα, η οποία έχει αφήσει το δικαστήριο σε μια πρωτοφανή κατάσταση εκκρεμότητας από τότε που ο Χαν έλαβε εθελοντική άδεια πέρυσι εν μέσω αβεβαιότητας σχετικά με το μέλλον του και διαρροών στα μέσα ενημέρωσης για τις καταγγελίες που αντιμετώπιζε.
Το προεδρείο συνεδρίασε τη Δευτέρα για να συζητήσει την αντίδρασή του στη δικαστική έκθεση, αλλά δεν έχει ακόμη καταλήξει σε συναίνεση επί του θέματος. Σύμφωνα με τους ίδιους τους κανόνες του ΔΠΔ, εάν το προεδρείο συμφωνήσει ότι δεν έχει διαπραχθεί κανένα παράπτωμα, η έρευνα θα πρέπει να περατωθεί.
Η έρευνα του OIOS ανατέθηκε από το προεδρείο της ASP τον Νοέμβριο του 2024, μετά από δημοσιεύματα στα μέσα ενημέρωσης ότι ένα μέλος του γραφείου του Χαν τον είχε κατηγορήσει για σεξουαλική επίθεση, και αφού η καταγγέλλουσα είχε αρνηθεί να συνεργαστεί με το ίδιο το ερευνητικό όργανο του ΔΠΔ.
Ο Χαν βρίσκεται σε άδεια από τον περασμένο Μάιο εν αναμονή του αποτελέσματος της έρευνας. Οι αναπληρωτές εισαγγελείς του ήταν επικεφαλής του γραφείου του κατά την απουσία του.
Επί τρεις μήνες, η επιτροπή των δικαστών εξέτασε την 150 σελίδων έκθεση του OIOS μαζί με περισσότερες από 5.000 σελίδες υποστηρικτικών αποδεικτικών στοιχείων. Αρχικά τους δόθηκε προθεσμία 30 ημερών για να παραδώσουν την έκθεσή τους. Ωστόσο, τους χορηγήθηκαν πολλαπλές παρατάσεις από το προεδρείο λόγω του μεγάλου όγκου των αποδεικτικών στοιχείων.
Οι δικαστές ακολούθησαν το νομικό πρότυπο του «πέραν πάσης εύλογης αμφιβολίας» (“beyond reasonable doubt”), το υψηλότερο πρότυπο απόδειξης στο ποινικό δίκαιο.
Το προεδρείο έχει 30 ημέρες από την παράδοση της έκθεσης της επιτροπής για να κοινοποιήσει την προκαταρκτική του αξιολόγηση σχετικά με το καταγγελλόμενο παράπτωμα. Στη συνέχεια, ο Χαν έχει 30 ημέρες για να απαντήσει. Κατόπιν, το προεδρείο έχει άλλες 30 ημέρες για να λάβει την τελική απόφαση.
Ο Καρίμ Χαν αρνήθηκε να σχολιάσει. Το MEE επικοινώνησε με την ASP για κάποιο σχόλιο.
Κυρώσεις και απειλές
Οι ισχυρισμοί περί παραπτώματος κατά του Χαν εκτυλίχθηκαν με φόντο τις προσπάθειες του εισαγγελέα να προχωρήσει σε έρευνα κατά Ισραηλινών αξιωματούχων για εικαζόμενα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα και σε άλλα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Ο Χαν ζήτησε εντάλματα σύλληψης για τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον τότε υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ τον Μάιο του 2024, και το δικαστήριο αντιμετώπισε μια σφοδρή εκστρατεία από το Ισραήλ και τους συμμάχους του, κυρίως τις ΗΠΑ, οι οποίες επιχείρησαν να του ασκήσουν πίεση ώστε να εγκαταλείψει την έρευνα.
Από τον Φεβρουάριο του 2025, η κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επιβάλει οικονομικές κυρώσεις και απαγορεύσεις θεωρήσεων εισόδου (βίζας) στον Χαν, στους δύο αναπληρωτές εισαγγελείς του, σε έξι δικαστές, στην ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για την Παλαιστίνη και σε τρεις παλαιστινιακές ΜΚΟ σε σχέση με την έρευνα για το Ισραήλ-Παλαιστίνη.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης απειλήσει με κυρώσεις εναντίον του ίδιου του δικαστηρίου, κάτι που αξιωματούχοι του ΔΠΔ θεωρούν «σενάριο της συντέλειας του κόσμου».
Οι δικαστές του ΔΠΔ εξετάζουν επί του παρόντος μια ισραηλινή αμφισβήτηση της δικαιοδοσίας του επί της κατάστασης στην Παλαιστίνη, καθώς και μια ξεχωριστή ισραηλινή καταγγελία, που κατατέθηκε στις 17 Νοεμβρίου, η οποία επιδιώκει τον αποκλεισμό του εισαγγελέα λόγω υποτιθέμενης έλλειψης αμεροληψίας.
Το MEE αποκάλυψε το περασμένο καλοκαίρι ότι στις 23 Απριλίου 2024, καθώς ο Χαν ετοιμαζόταν να υποβάλει αίτηση για εντάλματα σύλληψης εναντίον των Νετανιάχου και Γκάλαντ, ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον απείλησε σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον εισαγγελέα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα διέκοπτε τη χρηματοδότηση και θα αποχωρούσε από το ΔΠΔ εάν το δικαστήριο εξέδιδε τα εντάλματα.
Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε τον Ιανουάριο ότι πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ Κάμερον και Χαν, αλλά αρνήθηκε να σχολιάσει περαιτέρω.
Στο πρώτο του σχόλιο επί του θέματος, ο Χαν κατέθεσε τον Δεκέμβριο υπόμνημα στο τμήμα προσφυγών του ΔΠΔ απαντώντας σε ισραηλινό αίτημα για απομάκρυνσή του από την έρευνα και για απόσυρση των ενταλμάτων, επιβεβαιώνοντας το προηγούμενο ρεπορτάζ του MEE, το οποίο είχε αποκαλύψει πολλές λεπτομέρειες των προσπαθειών υπονόμευσης του Χαν, συμπεριλαμβανομένου του εκρηκτικού τηλεφωνήματος του Κάμερον.
Η δήλωσή του παρέθετε λεπτομερώς τη χρονολογική σειρά των γεγονότων που οδήγησαν το γραφείο του να υποβάλει αίτηση για εντάλματα κατά των δύο Ισραηλινών, καθώς και ηγετών της Χαμάς, στις 20 Μαΐου 2024, έπειτα από μήνες αυτού που περιέγραψε ως «μια σχολαστική διαδικασία» από το γραφείο του.
Οι ισχυρισμοί περί σεξουαλικού παραπτώματος αποκαλύφθηκαν για πρώτη φορά στον Χαν αυτοπροσώπως από μέλη της ομάδας του στις 2 Μαΐου 2024, την ίδια ημέρα που σχεδίαζε να ανακοινώσει τα εντάλματα σύλληψης για τους Νετανιάχου και Γκάλαντ, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα των γεγονότων που περιγράφεται στο έγγραφο.
Το Ισραήλ ισχυρίζεται ότι ο Χαν επίσπευσε τα εντάλματα αφού έλαβε γνώση των καταγγελιών περί σεξουαλικού παραπτώματος εναντίον του. Όμως η δήλωση του Χαν απέρριψε τους ισχυρισμούς του Ισραήλ, χαρακτηρίζοντάς τους ως βασισμένους σε «μια ομίχλη εικασιών προσανατολισμένων στην εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων και παραπλανητικών ή ψευδών ισχυρισμών», καθώς και σε «ένα μίασμα εικοτολογικών δημοσιευμάτων».



