Σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις της κυβέρνησης με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία βρίσκονται ήδη στο πιο δύσκολο σημείο τους, η απόφαση του Αρείου Πάγου να ανανεώσει μόνο για δύο χρόνια – και όχι για πέντε – τη θητεία των τριών εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων στην Ελλάδα, ανοίγει έναν νέο κύκλο έντασης με τη Λάουρα Κοβέσι και το Λουξεμβούργο.

Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου αποφάσισε ομόφωνα την παραμονή των Ιόλης Παπανδρέου, Διονύση Μουζάκη και Χαρίκλειας Θάνου στις θέσεις τους, ωστόσο επέλεξε ουσιαστικά μία «ενδιάμεση λύση»: διετή παράταση έως το 2028, αντί της πλήρους πενταετούς ανανέωσης που είχε ήδη εγκρίνει το Κολέγιο των Ευρωπαίων Εισαγγελέων.

Η εξέλιξη αυτή αντιμετωπίζεται κυρίως ως «επίδειξη αντίστασης» της ελληνικής κυβέρνησης και δικαιοσύνης απέναντι στις «ανεξέλεγκτες» έρευνες της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, που έχουν προκαλέσει αναταραχή στην Αθήνα και έχουν στείλει στη δικαιοσύνη για τα περαιτέρω 15 βουλευτές της ΝΔ. Κάποιοι μιλούν και για μια προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στον ευρωπαϊκό κανονισμό και το ελληνικό υπηρεσιακό πλαίσιο για τους δικαστικούς λειτουργούς, αλλά αυτό είναι μάλλον «μανδύας» για την πολιτική σκοπιμότητα πίσω από την περιορισμένη παράταση. Έτσι κι αλλιώς στο παρασκήνιο, η συζήτηση περιστρέφεται κυρίως γύρω από το πολιτικό και θεσμικό μήνυμα που εκπέμπεται προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, σε μια συγκυρία όπου η Κοβέσι βρίσκεται ήδη σε ανοιχτή τροχιά σύγκρουσης με την Αθήνα λόγω ακριβώς αυτών των ερευνών με ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα.

Το Λουξεμβούργο περιμένει το σκεπτικό

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο Λουξεμβούργο περίμεναν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την απόφαση του Αρείου Πάγου, ενώ πλέον το βάρος πέφτει στο πλήρες σκεπτικό της απόφασης, το οποίο θα καθορίσει και τις επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Και αυτό διότι η Λάουρα Κοβέσι έχει ήδη προϊδεάσει ότι θεωρεί απολύτως σαφή τον ευρωπαϊκό κανονισμό, ο οποίος – κατά την ερμηνεία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας – προβλέπει πενταετή ανανέωση για όσους εντεταλμένους Ευρωπαίους εισαγγελείς κρίνονται επιτυχημένοι στο έργο τους.

Από το βήμα του Φόρουμ των Δελφών, η Ευρωπαία Εισαγγελέας είχε ουσιαστικά στείλει σαφές μήνυμα προς την ελληνική πλευρά, υπογραμμίζοντας ότι «ο κανονισμός είναι σαφής» και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περίπτωση διαφωνίας ως προς την ερμηνεία του.

Η αποστροφή αυτή αποκτά πλέον ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ελληνική Δικαιοσύνη δεν ακολούθησε πλήρως την απόφαση του Κολεγίου των Ευρωπαίων Εισαγγελέων, αλλά κατέληξε σε μία περιορισμένη χρονικά ανανέωση.

Η πολιτική σκιά πίσω από τη δικαστική απόφαση

Το θέμα, ωστόσο, ξεπερνά κατά πολύ τα στενά όρια μιας υπηρεσιακής διαδικασίας. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία χειρίζεται αυτή την περίοδο σειρά φακέλων με τεράστιο πολιτικό και οικονομικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα, με χαρακτηριστικότερες τις έρευνες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και την υπόθεση «Καλυψώ» που αφορά τελωνειακή απάτη μεγάλης κλίμακας.

Οι συγκεκριμένες έρευνες έχουν προκαλέσει ήδη πολιτικές τριβές ανάμεσα στην κυβέρνηση και την Κοβέσι, με την Ευρωπαία Εισαγγελέα να έχει κατά καιρούς αφήσει αιχμές για εμπόδια, καθυστερήσεις και θεσμικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί σε ορισμένα κράτη-μέλη.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή της «διετούς παράτασης» αντί της πλήρους πενταετούς ανανέωσης ερμηνεύεται από ορισμένους κύκλους ως ένα μήνυμα επιφυλακτικότητας απέναντι στην πλήρη «αυτονόμηση» της ευρωπαϊκής εισαγγελικής δομής στην Ελλάδα. Κυρίως βέβαια δυσφορίας για το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή εισαγγελία έχει προκαλέσει τεράστιο πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση με τις έρευνες της για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και όχι μόνο.

Από την άλλη πλευρά, ανώτατες δικαστικές πηγές επιμένουν ότι το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο κινήθηκε αυστηρά εντός του πλαισίου του ελληνικού δικαίου, σταθμίζοντας τόσο τον ευρωπαϊκό κανονισμό όσο και τις διατάξεις που αφορούν την υπηρεσιακή εξέλιξη των Ελλήνων δικαστικών λειτουργών.

Τα τρία πιθανά σενάρια

Μετά τη χθεσινή απόφαση, τρία είναι πλέον τα βασικά σενάρια για τη συνέχεια:

1.  Το πρώτο είναι το Κολέγιο των Ευρωπαίων Εισαγγελέων να αποδεχθεί τελικά τη διετή ανανέωση, αποφεύγοντας περαιτέρω θεσμική κλιμάκωση.

2. Το δεύτερο είναι να επιμείνει στην αρχική του θέση περί πενταετούς θητείας και να επανέλθει επισήμως ζητώντας την πλήρη εφαρμογή της απόφασής του, όπως ακριβώς συνέβη και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.

3. Και το τρίτο – το οποίο πολλοί θεωρούν πλέον απολύτως ανοιχτό – είναι η διαφωνία να οδηγηθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να υπάρξει οριστική ερμηνεία για το ποιος έχει τον τελευταίο λόγο στην ανανέωση των θητειών των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων.

Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση αποκτά πλέον χαρακτηριστικά ευρύτερης θεσμικής δοκιμασίας στις σχέσεις Αθήνας – Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Και αυτό γιατί, παρά την ανανέωση της θητείας των τριών εισαγγελικών λειτουργών, η «μισή» λύση που επελέγη από τον Άρειο Πάγο μοιάζει περισσότερο με προσωρινή ανακωχή παρά με πραγματική εκτόνωση της έντασης με την Κοβέσι.

topontiki.gr