Με τη συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης και του Δήμου Ανωγείων, τα Υακίνθεια 2026 τιμούν φέτος την υφαντική τέχνη των Ανωγείων και τις γυναίκες που τη διατήρησαν ζωντανή μέσα στον χρόνο, αφιερώνοντας τη φετινή διοργάνωση στην Ερμιόνη Ξυλούρη – Καλομοίρη, μία από τις τελευταίες μεγάλες ανυφαντούδες του τόπου.

Στις 24 και 25 Ιουλίου, στο Θέατρο του Αγίου Υακίνθου, η υφαντική τέχνη γίνεται το επίκεντρο ενός διήμερου αφιερώματος όπου η παράδοση συναντά τη μουσική, το θέατρο και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Η παρουσία της ενενηντάχρονης Ερμιόνης δίπλα στον αργαλειό της αποτελεί τον ζωντανό συμβολισμό μιας τέχνης που πέρασε από γενιά σε γενιά μέσα από τα χέρια των γυναικών των Ανωγείων.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη συναυλία του Βασίλη Λέκκα με τη συμμετοχή της Ελένης Βαρδουλάκη, αφιέρωμα στην ιστορία της ανωγειανής υφαντικής από την επιστημονική διευθύντρια του Ανώγεια Κέντρου Υφαντικής, Χριστίνα Τριποδιανάκη, τον θεατρικό μονόλογο «Ισμήνη, η κλώστρα του δειλινού» με την Εμμανουέλα Μαργιούλα, καθώς και μια ξεχωριστή μουσική συνάντηση με τις Ελένη και Σουζάνα Βουγιουκλή, τη Μαρίνα Δακανάλη, τη Στέλλα Σειραγάκη και τον Λουδοβίκο των Ανωγείων.

Οι εκδηλώσεις πλαισιώνονται από παράλληλες δράσεις που αναδεικνύουν τον πλούτο της ανωγειανής παράδοσης, όπως υπαίθρια έκθεση παλαιών υφαντών, έκθεση πορτρέτων με νήμα της Κρυσταλλίας Νικηφόρου, κινηματογραφικές προβολές με θέμα την υφαντική και δράσεις αφιερωμένες στα προϊόντα του Ψηλορείτη. Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται στις 5 Αυγούστου με την προβολή της ταινίας «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή, παρουσία του σκηνοθέτη.

Όπως δήλωσε η Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Ισότητας της Περιφέρειας Κρήτης, Γεωργία Μηλάκη: «Η υφαντική αποτελεί μια παραδοσιακή τέχνη, αλλά και μια γλώσσα μνήμης, δημιουργίας και πολιτισμού, που για αιώνες μεταδόθηκε από γυναίκα σε γυναίκα, από γενιά σε γενιά. Μέσα από τον αργαλειό, οι γυναίκες της Κρήτης ύφαναν την ίδια την ιστορία, την ταυτότητα και τις αξίες των κοινοτήτων μας. Η φετινή θεματική των Υακινθείων, αφιερωμένη στην Ερμιόνη Ξυλούρη – Καλομοίρη, αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής σε όλες εκείνες τις γυναίκες που, με υπομονή, επιμονή και δημιουργικότητα, κράτησαν ζωντανή μια ανεκτίμητη άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Η Περιφέρεια Κρήτης στηρίζει διαχρονικά τα Υακίνθεια, έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς του νησιού, γιατί πιστεύουμε ότι ο πολιτισμός δεν είναι μόνο η διαφύλαξη του παρελθόντος, αλλά μια ζωντανή δύναμη που εμπνέει το παρόν και διαμορφώνει το μέλλον».