Βαθαίνει το εσωτερικό πολιτικό και θεσμικό χάσμα στο Ισραήλ, καθώς ο Πρόεδρος του Κράτους, Ισαάκ Χέρτζογκ, και ο Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, αντάλλαξαν βαρύτατες κατηγορίες με αφορμή τα φαινόμενα εξτρεμιστικής βίας και τις συνθήκες κράτησης στα σωφρονιστικά ιδρύματα.

Σε μια ασυνήθιστα αιχμηρή δημόσια τοποθέτηση, ο ανώτατος άρχοντας της χώρας προειδοποίησε για μια ανησυχητική διαδικασία «αποκτήνωσης» που αναδύεται από το περιθώριο της ισραηλινής κοινωνίας, στρεφόμενος κατά των βίαιων επεισοδίων στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια, των επιθέσεων σε βάρος θρησκευτικών μειονοτήτων και της κακοποίησης υπόδικων ή κρατουμένων. Η παρέμβαση αυτή προκάλεσε την άμεση και οργισμένη αντίδραση του Υπουργού Εθνικής Ασφάλειας, ο οποίος αμφισβήτησε την καταλληλότητα του Προέδρου για το αξίωμά του, υπεραμυνόμενος της αυστηροποίησης των συνθηκών εγκλεισμού για τους κατηγορούμενους για τρομοκρατία.

Η προειδοποίηση του Ισαάκ Χέρτζογκ για την αποκτήνωση και το κύμα βίας

Η ομιλία του Προέδρου Ισαάκ Χέρτζογκ αποτύπωσε με δραματικό τόνο την εσωτερική διάβρωση των κοινωνικών και ηθικών αξιών, εστιάζοντας στην αυξανόμενη ανοχή απέναντι στη βία. Ο κ. Χέρτζογκ εξέφρασε τη βαθιά του λύπη για το γεγονός ότι δεν είναι σε θέση να μιλήσει για εθνική ενότητα, αναδεικνύοντας τις ανησυχητικές τάσεις που αναπτύσσονται στο περιθώριο της χώρας.

Στο εισαγωγικό μέρος της ομιλίας του, ο Πρόεδρος του Ισραήλ υπογράμμισε:

«Μακάρι να μπορούσα να μιλήσω σήμερα για ενότητα. Ωστόσο, προς μεγάλη μου λύπη, διανύουμε μέρες κατά τις οποίες όχι μόνο η βία σηκώνει κεφάλι, αλλά παράλληλα, στο περιθώριο της ένδοξης ισραηλινής κοινωνίας, έρπει μια τρομερή διαδικασία. Το λέω αυτό με μεγάλο πόνο — μια τρομερή διαδικασία αποκτήνωσησ. Πρόκειται για μια αργή και ανησυχητική διαδικασία που απειλεί να εισχωρήσει στον κύριο κορμό της ισραηλινής κοινωνίας, και εμείς δεν θα το επιτρέψουμε».

Ο ανώτατος άρχοντας σημείωσε ότι συγκεκριμένα τμήματα της κοινωνίας έχουν εξομαλύνει, υποτιμήσει ή ακόμη και γιορτάσει τη βία, φέρνοντας ως παράδειγμα τη συχνότητα των δολοφονιών στην αραβική κοινότητα που πλέον δεν προκαλεί έκπληξη. Παράλληλα, κατήγγειλε με σφοδρότητα τη δράση εξτρεμιστικών ομάδων στην περιφέρεια, σημειώνοντας ότι είναι μάρτυρας ενός φρικτού κύματος βίας που διαπράττεται από τον αναρχικό όχλο στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια, με πράξεις που μιαίνουν τη χώρα και εκτρέπονται από κάθε ηθική, νομική ή εβραϊκή νόρμα.

Μάλιστα, μετέφερε τη μαρτυρία ανώτερων στρατιωτικών διοικητών της περιοχής, οι οποίοι, αν και επιτυγχάνουν στην αποτροπή της τρομοκρατίας, αναγκάζονται πλέον να αναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους για την αντιμετώπιση εγκληματιών αναρχικών.

Οι «κόκκινες γραμμές» στην ανθρωπιστική συμπεριφορά και τον πόλεμο

Το δεύτερο σκέλος της προεδρικής παρέμβασης επικεντρώθηκε στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην τήρηση των θρησκευτικών επιταγών απέναντι στον ετερόδοξο πληθυσμό. Ο κ. Χέρτζογκ στηλίτευσε την εξευτελιστική συμπεριφορά εξτρεμιστών εναντίον Χριστιανών και Μουσουλμάνων που διαβιούν στο Ισραήλ, υπενθυμίζοντας τις εντολές της Τορά για την αγάπη προς τον ξένο, ενώ καταδίκασε τις κτηνώδεις πράξεις μιας μειοψηφίας που στερεί τα δικαιώματα από υπόδικοις, ανακρινόμενους ή υπόπτους, επικαλούμενος τη ρήση «Πολύτιμος είναι ο άνθρωπος που πλάστηκε κατ’ εικόνα Θεού».

Θέτοντας το πλαίσιο των δεσμεύσεων του κράτους, ο Πρόεδρος δήλωσε με έμφαση:

«Στέκομαι εδώ και λέω δυνατά: η ενότητα ξεκινά από την ανθρωπιά, και η διαφύλαξη της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της θείας εικόνας μέσα του είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για ολόκληρο το οικοδόμημα που χτίζουμε — ακόμα και στον πιο δίκαιο πόλεμο από όλους τους πόλεμους. Ναι, στον πιο δίκαιο πόλεμο από όλους τους πολέμους, είμαστε υποχρεωμένοι να διατηρήσουμε τη θεία εικόνας μέσα μας και μέσα σε καθέναν που ζει ανάμεσά μας ή δίπλα μας».

Ο ίδιος κατέληξε θέτοντας αυστηρές κόκκινες γραμμές, ξεκαθαρίζοντας ότι απαγορεύεται αυστηρά η κακοποίηση κρατουμένων, όσο απεχθείς κι αν είναι, απαγορεύεται η αυτοδικία, απαγορεύεται η πρόκληση βλαβών σε μέλη άλλων θρησκειών και στα σύμβολά τους, και επιβάλλεται η μηδενική ανοχή απέναντι στην αποκτήνωση που απειλεί τη συνοχή της κοινωνίας.

Η απάντηση του Μπεν-Γκβιρ και η υπεράσπιση της σκληρής γραμμής στις φυλακές

Η δημόσια κριτική του Προέδρου προκάλεσε την άμεση και οξύτατη αντίδραση του Υπουργού Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, ο οποίος εκπροσωπεί τη σκληρή πτέρυγα του κυβερνητικού συνασπισμού. Ο κ. Μπεν-Γκβιρ απέρριψε πλήρως τους αφορισμούς του κ. Χέρτζογκ, θεωρώντας ότι οι δηλώσεις του προσβάλλουν ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος και των πολιτών της χώρας.

Απαντώντας στις αιτιάσεις του Προέδρου, ο Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Ένας πρόεδρος που αποκαλεί εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες του Κράτους του Ισραήλ “κτήνη” δεν είναι άξιος να είναι πρόεδρος, τελεία».

Παράλληλα, ο κ. Μπεν-Γκβιρ αξιοποίησε την παρέμβασή του για να υπεραμυνθεί των μεταρρυθμίσεων που ο ίδιος εισήγαγε στο ισραηλινό σωφρονιστικό σύστημα, επιβεβαιώνοντας τη βούλησή του για τη διατήρηση μιας πολιτικής μηδενικής ανοχής έναντι των κρατουμένων για ζητήματα ασφαλείας.

Ολόκληρη η Ομιλία του Προέδρου του Κράτους (Ισαάκ Χέρτσογκ):

Μακάρι να μπορούσα να μιλήσω σήμερα για ενότητα. Ωστόσο, προς μεγάλη μου λύπη, διανύουμε μέρες κατά τις οποίες όχι μόνο η βία σηκώνει κεφάλι, αλλά παράλληλα, στο περιθώριο της ένδοξης ισραηλινής κοινωνίας, έρπει μια τρομερή διαδικασία. Το λέω αυτό με μεγάλο πόνο — μια τρομερή διαδικασία αποκτήνωσης. Πρόκειται για μια αργή και ανησυχητική διαδικασία που απειλεί να εισχωρήσει στον κύριο κορμό της ισραηλινής κοινωνίας, και εμείς δεν θα το επιτρέψουμε.

Υπάρχουν ανάμεσά μας τμήματα που πλέον ελάχιστα συγκλονίζονται από τη βία. Κάποια άλλα συγκεκριμένα τμήματα την υποτιμούν. Σχεδόν δεν περνάει μέρα χωρίς μια δολοφονία στην αραβική κοινότητα, και δεν υπάρχει πια κανείς που να σοκάρεται ή να εκπλήσσεται. Υπάρχουν στο περιθώριο της κοινωνίας μας τμήματα που έχουν εξομαλύνει τη βία, και υπάρχουν δυστυχώς εκείνοι που προχωρούν ακόμη περισσότερο και την γιορτάζουν, καυχιούνται γι’ αυτήν.

Είμαστε μάρτυρες ενός φρικτού κύματος βίας που διαπράττεται από τον αναρχικό όχλο στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια — πράξεις που μιαίνουν το σπίτι μας και ξεφεύγουν από κάθε βασική νόρμα: ηθική, νομική ή εβραϊκή. Άκουσα από μια ομάδα ανώτερων διοικητών στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια, οι οποίοι αποτρέπουν την τρομοκρατία στον τομέα τους με τεράστια επιτυχία, ότι υπάρχουν μέρες που αναγκάζονται να αναλώσουν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους αντιμετωπίζοντας εγκληματίες αναρχικούς.

Ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια εξευτελιστική και άσχημη συμπεριφορά εξτρεμιστών εναντίον Χριστιανών και Μουσουλμάνων που ζουν ανάμεσά μας, λες και δεν έχει καμία σημασία η βασική ηθική των ανθρώπων ή οι εντολές της Τορά του Ισραήλ για την αγάπη προς τον ξένο που ζει δίπλα μας. Και ερχόμαστε αντιμέτωποι με κτηνώδεις πράξεις μιας χούφτας ανθρώπων που πιστεύουν ότι οι κρατούμενοι, οι ανακρινόμενοι ή οι ύποπτοι δεν έχουν καθόλου ανθρώπινα δικαιώματα. «Πολύτιμος είναι ο άνθρωπος που πλάστηκε κατ’ εικόνα Θεού», αναφέρεται στις πηγές μας.

Στέκομαι εδώ και λέω δυνατά: η ενότητα ξεκινά από την ανθρωπιά, και η διαφύλαξη της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της θείας εικόνας μέσα του είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για ολόκληρο το οικοδόμημα που χτίζουμε — ακόμα και στον πιο δίκαιο πόλεμο από όλους τους πολέμους. Ναι, στον πιο δίκαιο πόλεμο από όλους τους πολέμους, είμαστε υποχρεωμένοι να διατηρήσουμε τη θεία εικόνα μέσα μας και μέσα σε καθέναν που ζει ανάμεσά μας ή δίπλα μας. Ο λαός μας είναι ένας ένδοξος λαός με τεράστιες δυνάμεις, αλλά για να μπορέσουμε να δράσουμε με αυτές, πρέπει να θέσουμε κόκκινες γραμμές. Απαγορεύεται η κακοποίηση κρατουμένων, όσο απεχθείς κι αν είναι. Απαγορεύεται να παίρνει κανείς τον νόμο στα χέρια του. Απαγορεύεται να βλάπτονται μέλη άλλων θρησκειών και τα σύμβολά τους. Και απαγορεύεται να ανεχόμαστε αυτήν την αποκτήνωση που αναδύεται από το περιθώριο της κοινωνίας και απειλεί όλους μας.

Η απάντηση του Υπουργού Εθνικής Ασφάλειας (Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ)

Ένας πρόεδρος που αποκαλεί εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες του Κράτους του Ισραήλ «κτήνη» δεν είναι άξιος να είναι πρόεδρος, τελεία.

Είμαι περήφανος για τις αλλαγές που ηγήθηκα στις φυλακές: για τον τερματισμό των προνομίων («κατασκηνώσεων») για τους τρομοκράτες, για το γεγονός ότι οι φυλακές έγιναν πραγματικές φυλακές και για το γεγονός ότι το Κράτος του Ισραήλ δεν στρέφει πλέον και το άλλο μάγουλο στους υποστηρικτές της τρομοκρατίας.