Για ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, από την κοινωνία για την κοινωνία έκανε λόγο ο Αλέξης Τσίπρας, σημειώνοντας ότι το Σχέδιο Αριστοτέλης, αποτελεί μια νέα αρχιτεκτονική του ελληνικού κράτους.
Όπως είπε είναι ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο για την Ελλάδα που αξίζουμε, για μια νέα σχέση πολίτη – κράτους, προσθέτοντας ότι «σχεδιάζουμε το μέλλον από τα κάτω προς τα πάνω». Χαρακτήρισε το Σχέδιο Αριστοτέλης ως την πρώτη πράξη της Νέας Μεταπολίτευσης, ενώ υπογράμμισε ότι η αποκέντρωση είναι βασικός μοχλός ανάπτυξης μια σύγχρονης, δημοκρατικής Ελλάδας.
Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε επίσης για αποτελεσματικότερο κράτος με μητροπολιτική διακυβέρνηση, κυβερνητικές αρμοδιότητες στους Δήμους, τονίζοντας ότι πάνω από 100 Δήμοι αποκτούν την αυτονομία τους, ενώ τόνισε ότι «μεγάλη καινοτομία μας είναι η συμμετοχική διακυβέρνηση».
Αναλυτικότερα τα βασικά σημεία της εισήγησής του:
- Το Σχέδιο Αριστοτέλης είναι η πρώτη μεγάλη πράξη της Νέας Μεταπολίτευσης, για να έχουν όλοι οι πολίτες ίδια δικαιώματα και υπηρεσίες σε όλη την Ελλάδα. Στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: Περιφέρειες, Δήμους με μητροπολιτικές αρμοδιότητες, αναγέννηση της Τ.Α.
• Παρουσιάζουμε μια νέα αντίληψη για την Ελλάδα, μια νέα αρχιτεκτονική του κράτους
• Το σχέδιο Αριστοτέλης που παρουσιάζουμε σήμερα αποτελεί μια Νέα Αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση της χώρας. Είναι η πρώτη πράξη της μεγάλης αλλαγής που ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση.
• Το Σχέδιο Αριστοτέλης στοχεύει σε μια νέα σχέση ανάμεσα στο κεντρικό κράτος, τις στις περιφέρειες, στους Δήμους και στους πολίτες. Μιας νέας ισορροπίας ανάμεσα στην ευθύνη και την εξουσία.
• Στόχος μας είναι να γίνουμε η Ελλάδα της Ευρώπης – Όχι μόνο επειδή εφαρμόζει ευρωπαϊκούς νόμους. Αλλά επειδή συνδέει τη διαδρομή, την ιστορία, τους αγώνες της, με τις ευρωπαϊκές αρχές, που γέννησε ο διαφωτισμός.
• Από την ετεροδιοίκηση στην Αυτοδιοίκηση. Η στρέβλωση της ετεροδιοίκησης που ζούμε σήμερα είναι ότι «σχεδόν τίποτα δεν αποφασίζεται εκεί που ζούμε. Κάποιοι, κάπου στο υδροκέφαλο κέντρο, αποφασίζουν για μας χωρίς εμάς.»
• Σταθερή χρηματοδότηση με 4 χρηματοδοτικά εργαλεία – «Δεκατρία δισεκατομμύρια ευρώ στους Δήμους μέσα σε μία δημοτική θητεία. Κοντά στα δεκαπέντε δισεκατομμύρια κατοχυρωμένων πόρων συνολικά.» • Βασικές αρχές του Σχεδίου Αριστοτέλης είναι: α) Επικουρικότητα. Κάθε απόφαση πρέπει να λαμβάνεται με τη συμμετοχή του πολίτη.
Εγγύτητα: Οι αποφάσεις παίρνονται όσο πιο κοντά γίνεται σε αυτούς που αφορούν.
Επικουρικότητα: Κάθε αρμοδιότητα ασκείται από το επίπεδο που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, εκτός αν αποδεδειγμένα εξυπηρετείται καλύτερα αλλού.
Αποτελεσματικότητα: Ο πολίτης δικαιούται υπηρεσίες που δουλεύουν, όχι δικαιολογίες που εξηγούν γιατί δεν δουλεύουν.
Δημοκρατική λογοδοσία: Όποιος αποφασίζει, λογοδοτεί σε αυτούς που τον εξέλεξαν, όχι σε αυτούς που τον διόρισαν. • Η αποκέντρωση θεμέλιο της αναπτυξιακής στρατηγικής και βασικός μοχλός μιας σύγχρονης δημοκρατικής και δίκαιης Ελλάδας.
• Με το Σχέδιο Αριστοτέλης κάθε Περιφέρεια αποκτά το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος, ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με σαφείς στόχους, συγκεκριμένα έργα, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, μετρήσιμα αποτελέσματα. Έτσι κάθε Περιφέρεια αναδεικνύει τα δικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα.
• Με το Σχέδιο Αριστοτέλης αλλάζουμε τον τρόπο που σχεδιάζουμε το μέλλον – Σχεδιάζουμε την Ελλάδα από κάτω προς τα πάνω - Ενίσχυση των Περιφερειών: 1) Κατάργηση Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, το κεντρικό κράτος μετατρέπεται σε Κράτος-Στρατηγείο που σχεδιάζει, συντονίζει, θέτει στόχους 2) Συγκρότηση μιας ενεργειακής κοινότητας σε κάθε Περιφέρεια. Αυτό γίνεται με 3 προϋποθέσεις: προτεραιότητα στο δίκτυο για τις δημοτικές ενεργειακές κοινότητες και δέσμευση ενεργειακού χώρου, επαναφορά net metering, χρηματοδότηση με προτεραιότητα στους ευαίσθητους τομείς ενέργειας και υδάτων, ειδική μέριμνα για τους νησιωτικούς, ακριτικούς Δήμους.
- Δήμοι μητροπολιτικά κέντρα διακυβέρνησης που σχεδιάζουν αποφασίζουν, υλοποιούν και λογοδοτούν
• Με το Σχέδιο Αριστοτέλης διορθώνουμε τις βίαιες, αναγκαστικές συνενώσεις. Περισσότεροι από 100 Δήμοι σε ολόκληρη τη χώρα μπορούν και πρέπει να αποκτήσουν ξανά την αυτονομία τους.
• «Η χωρική συγκεντροποίηση του Καλλικράτη δημιούργησε μεγάλες χωρικές ενότητες στις οποίες η θεμελιώδης «αρχή της εγγύτητας» της δημοτικής αρχής προς τους δημότες δεν μπορεί να λειτουργήσει, με αποτέλεσμα την ποιοτική υποβάθμιση της τοπικής δημοκρατίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σήμερα περίπου 90.000 δήμους με μέσο πληθυσμό 5.600 κατοίκους, ενώ η Ελλάδα 332 δήμους με μέσο πληθυσμό πάνω από 30.000.»
• Μητροπολιτική διακυβέρνηση – Αθήνα, Θεσσαλονίκη γίνονται μητροπολιτικοί σύνδεσμοι με αρμοδιότητες: χωροταξικός σχεδιασμός, μεταφορές και κινητικότητα, μεγάλες υποδομές, ύδατα και αντιπλημμυρική προστασία, περιβαλλοντική προστασία, πολιτική προστασία, διαχείριση κοινόχρηστων και παράκτιων χώρων.
• Οι Τέσσερις Εγγυήσεις του Σχεδίου Αριστοτέλης: α) Γεωγραφική Ισότητα, Ίδρυση Εθνικού Παρατηρητηρίου Γεωγραφικής Ισότητας, β) Ισχυρή και οικονομικά αυτόνομη Αυτοδιοίκηση, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες αποκτούν σταθερούς πόρους: Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, ΚΑΠ περίπου 2 δις ευρώ ετησίως για τη λειτουργία των Δήμων (μισθοδοσία, καθαριότητα, φωτισμός, τρέχουσα λειτουργία) Θεσμοθετούμε ως εξασφαλισμένο ποσοστό του ΑΕΠ. Επίσης συγκροτούμε κατοχυρωμένο, μόνιμο επενδυτικό σκέλος απελευθερώνοντας πόρους που λιμνάζουν: Αποθεματικά, Ευρωπαϊκά κονδύλια, τέλη από τοπική δραστηριότητα. γ) Δημοκρατία πιο κοντά στον πολίτη – Εκλογή Δημάρχου και Περιφερειάρχη με ποσοστό 50% αν δεν επιτυγχάνεται στον α’ τότε στο β’ γύρο. Καθιερώνονται Δημοψηφίσματα. Συμμετοχική Διακυβέρνηση, δ) Ψηφιακή, διαφανής και αποτελεσματική διακυβέρνηση.
• Τέσσερα χρηματοδοτικά εργαλεία: Ολόκληρο το τέλος ανθεκτικότητας στους Δήμους, Πράσινο Ταμείο: 6% των αποθεματικών, Το 40% του νέου εθνικού φακέλου στην Αυτοδιοίκηση, Νέος «Φιλόδημος»: 3,5 δισ. ευρώ, ανά αυτοδιοικητική θητεία, Κατοχύρωση ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα δεσμεύει 250 εκ. ευρώ ετησίως, τα οποία με μόχλευση μέσω δανεισμού από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων συγκροτούν νέο πρόγραμμα «Φιλόδημος» ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά πενταετία, δηλαδή 700 εκ. ευρώ ετησίως. Χωρίς επιπλέον δημοσιονομικό κόστος, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ως εργαλείο για όλες τις πηγές χρηματοδότησης.
• «Δεκατρία δισεκατομμύρια ευρώ στους Δήμους μέσα σε μία δημοτική θητεία. Κοντά στα δεκαπέντε δισεκατομμύρια κατοχυρωμένων πόρων συνολικά.»
Μετά την πολιτική εισήγηση του Αλέξη Τσίπρα, τις επιμέρους προτάσεις θα παρουσιάσουν ο τομεάρχης Τοπικής Αυτοδιοίκησης της ΕΛΑΣ, Γιώργος Ιωακειμίδης, και η αναπληρώτρια τομεάρχης Νησιωτικής Πολιτικής και δήμαρχος Τήλου, Μαρία Καμμά.
Στην εκδήλωση έδωσαν το «παρών» ο Χάρης Δούκας με την ιδιότητα του δημάρχου Αθηναίων, ο οποίος παραχώρησε και το Σεράφειο για την εκδήλωση. Επίσης ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, ο Δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης, ο Δήμαρχος Καλλιθέας, Κώστας Ασκούνης, ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, ο Δήμαρχος Αγιάς και μέλος του Δ.Σ της ΚΕΔΕ, Αντώνης Γκουντάρας, ο Δήμαρχος Νέας Σμύρνης, Γιώργος Κουτελάκης, ο Δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας, Γιώργος Μαχειμάρης, ο Δήμαρχος Φυλής, Χρήστος Παππούς, ο Δήμαρχος Περιστερίου, Ανδρέας Παχατουρίδης, ο Δήμαρχος Κερατσινίου, Χρήστος Βρετάκος και ο Εκτελεστικός Γραμματέας της Περιφέρειας Αττικής, Γιάννης Σελίμης.
Στην εκδήλωση και ο επικεφαλής της παράταξης «Ανοιχτή Πόλη» της Αθήνας, Κώστας Ζαχαριάδης.
«Πίσω από τον νέο αυτοδιοικητικό χάρτη υπάρχει μια ολόκληρη δουλειά σε ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση», είπε ο Γραμματέας της ΕΛΑΣ, Μίλτος Χατζηγιαννάκης.
Χάρης Δούκας: Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει γίνει στόχος επιθέσεων την τελευταία 7ετία

«Η επιλογή του χώρου του «Σεράφειου» είναι εξαιρετική γιατί αντικατοπτρίζει την Αυτοδιοίκηση. Κάνουμε καινοτόμες δράσεις εδώ. Οι αιρετοί καλούμαστε να δείξουμε ότι μπορούμε, με έργα μαζί με την κοινωνία, να κάνουμε αλλαγές. Πρέπει να υπερασπιζόμαστε στην πράξη πολιτικές που βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων. Εκεί κρίνεται η μάχη της καθημερινότητας», είπε στον χαιρετισμό του ο Χάρης Δούκας και συνέχισε: «Οι κυβερνήσεις δεν στηρίζουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Την τελευταία 7ετία έχει γίνει στόχος επιθέσεων, είναι αποκλεισμένη από πόρους. Μόνο στην Αθήνα χάσαμε την ανάπλαση και τις σχολικές επιτροπές. Θα χάσουμε άλλες 3 επιτροπές. Η μείωση στον προϋπολογισμό είναι τεράστια. Το κερασάκι στην τούρτα είναι το νέο εκλογικό σύστημα, που έχει στόχο να αποκλείσει τις συνεργασίες. Πρέπει να υπάρξει μια απάντηση».
Δημήτρης Κουρέτας: Πρέπει να έχουμε προοδευτικό πρόσημο στις πολιτικές μας

«Πριν από 3 χρόνια έγινε μια σημαντική αλλαγή στη Θεσσαλία. Οι πολιτικές στην Αυτοδιοίκηση δεν είναι ουδέτερες, έχουν πρόσημο», είπε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, αναφέροντας τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει. «Μπορούμε να αποδείξουμε ότι το πρόσημο είναι προοδευτικό. Πιστεύω ότι θα έχει επιτυχία το εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα».




Με τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης επιχειρεί η ΕΛΑΣ να ανοίξει τη συζήτηση για το πώς μπορεί να αλλάξει η λειτουργία του κράτους, μεταφέροντας ουσιαστικές αρμοδιότητες, πόρους και αποφάσεις από το κέντρο στις τοπικές κοινωνίες.
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η θεσμοθέτηση ενός νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο οποίος θα επανακαθορίζει τη σχέση κράτους, δήμων και πολιτών. Η φιλοσοφία του σχεδίου βασίζεται στη μεταφορά πραγματικών αρμοδιοτήτων και των αντίστοιχων οικονομικών πόρων προς την Αυτοδιοίκηση, ώστε οι δήμοι να πάψουν να λειτουργούν ως απλοί διαχειριστές κρατικών αποφάσεων και να αποκτήσουν ουσιαστικό ρόλο στη χάραξη τοπικών πολιτικών.
Στην ΕΛΑΣ υποστηρίζουν ότι μόνο μέσα από την πραγματική αποκέντρωση μπορούν να αντιμετωπιστούν οι χρόνιες δυσλειτουργίες του επιτελικού κράτους, η γραφειοκρατία και οι καθυστερήσεις που επιβαρύνουν καθημερινά τους πολίτες.
Από την Αμαλίας επισημαίνουν ότι η πρόταση δεν αντιμετωπίζει την αποκέντρωση ως μία ακόμη διοικητική μεταρρύθμιση, αλλά ως επιλογή με βαθύ πολιτικό και δημοκρατικό περιεχόμενο.
Όπως σημειώνουν, η ενίσχυση των δήμων αποτελεί προϋπόθεση για την αναζωογόνηση της περιφέρειας, τη στήριξη των μικρών και νησιωτικών κοινοτήτων και την αντιμετώπιση της απομάκρυνσης των πολιτών από τα κοινά.
Στο ίδιο πλαίσιο, η συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις που αφορούν τον τόπο τους αναδεικνύεται σε βασικό στοιχείο του σχεδίου, με την ΕΛΑΣ να θεωρεί ότι «ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση σημαίνει ισχυρότερη δημοκρατία».
Η εκδήλωση αποτελεί τη δεύτερη θεματική παρέμβαση της ΕΛΑΣ μετά την παρουσίαση των προτάσεων για την Παιδεία, και εντάσσεται στον σχεδιασμό της Συμπαράταξης για τη σταδιακή παρουσίαση του κυβερνητικού της προγράμματος ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο διάστημα θα ακολουθήσουν αντίστοιχες παρουσιάσεις για το κοινωνικό κράτος, την υγεία και άλλους βασικούς τομείς πολιτικής, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην Αυτοδιοίκηση, καθώς περισσότερα από 40 μέλη του Εθνικού Συμβουλίου της ΕΛΑΣ προέρχονται από τον χώρο των δήμων και συμμετείχαν στη διαμόρφωση των σχετικών προτάσεων.



