Η έναρξη της φάσης της ανάρτησης των κτηματολογικών στοιχείων στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων εξελίσσεται σε ένα πρωτοφανές πεδίο θεσμικής, νομικής και οικονομικής έντασης, απειλώντας να ανατρέψει βίαια το ιδιοκτησιακό καθεστώς δεκαετιών στη δυτική Κρήτη.
Η κοινή, δυναμική παρέμβαση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Τμήμα Δυτικής Κρήτης) και του Δικηγορικού Συλλόγου Χανίων αποκαλύπτει βαθιές δομικές αστοχίες στην επεξεργασία των δηλώσεων, μετατρέποντας μια απαραίτητη μεταρρύθμιση εκσυγχρονισμού σε μια ιδιότυπη συνθήκη «μαζικής επίταξης» της ιδιωτικής περιουσίας.
Οι δύο κορυφαίοι επιστημονικοί φορείς του τόπου, σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν, έκαναν λόγο για μια σαφή εκτροπή της νομιμότητας και του δικαίου, η οποία, όπως προειδοποίησαν, θα καταγραφεί αναπόφευκτα εκ του αποτελέσματος στις μαύρες σελίδες της ιστορίας του τόπου από τις επόμενες γενιές.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η στάση των βουλευτών των Χανίων, οι οποίοι καταγγέλλονται για πλήρη αθέτηση των δεσμεύσεών τους, αφήνοντας την τοπική κοινωνία αντιμέτωπη με μια ψηφιακή δυστοπία.
Το διακύβευμα αφορά τον μυθικό αριθμό των 406.000 δικαιωμάτων στον νομό, μια μάζα ιδιοκτησιών που καλείται τώρα να συμπιεστεί, να ελεγχθεί και να διορθωθεί μέσα σε ένα απολύτως ασφυκτικό και εξωπραγματικό χρονικό περιθώριο μόλις δύο μηνών.
Η αδυναμία ανατροπής αυτών των δεδομένων εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών δημιουργεί συνθήκες μόνιμου εγκλωβισμού για χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι κινδυνεύουν να απολέσουν τη γη τους όχι λόγω έλλειψης τίτλων, αλλά λόγω της πλημμελούς τεχνικής επεξεργασίας των στοιχείων από τις αναδόχους εταιρείες.
Η Ανατομία των Σφαλμάτων
Κατά την αναλυτική παρουσίαση των δεδομένων, ο πρόεδρος του ΤΕΕ Τμήματος Δυτικής Κρήτης, Βασίλης Κοντεζάκης, έθεσε το τεχνικό πλαίσιο της κρίσης, αποδομώντας την εγκυρότητα της τρέχουσας ανάρτησης. Η τοποθέτησή του υπήρξε αποκαλυπτική για το μέγεθος των αστοχιών που εντοπίζουν καθημερινά οι επαγγελματίες μηχανικοί:
«Όπως πλέον είναι γνωστό, η κτηματογράφηση στον νομό Χανίων βρίσκεται από τις 25 Μαΐου στην κρίσιμη φάση της ανάρτησης του επεξεργασμένου χάρτη και των δηλώσεων ιδιοκτησίας. Αυτό που παρατηρούμε έντονα ως επαγγελματίες κατά τον έλεγχο των καταχωρίσεων είναι ότι η ανάρτηση παρουσιάζει σοβαρότατα δομικά προβλήματα όσον αφορά τα αποτελέσματα της επεξεργασίας που έχει εκτελεστεί. Υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο το Κτηματολόγιο να δημιουργήσει τελικά στους ιδιοκτήτες γης περισσότερα προβλήματα από αυτά που θεωρητικά έρχεται να λύσει. Συγκεκριμένα, καταγράφονται συστηματικά και επαναλαμβανόμενα λάθη, τα οποία συνοψίζονται επιγραμματικά στα εξής:
Γεωμετρικές Μεταβολές: Ανεξήγητες αλλαγές στη γεωμετρία χωραφιών ή οικοπέδων, τα οποία είχαν δηλωθεί ορθά με πλήρη τοπογραφικά διαγράμματα και συμβόλαια.
Αυθαίρετες Μετατοπίσεις: Μετατοπίσεις ολόκληρων πολυγόνων ιδιοκτησίας σε άσχετες θέσεις από αυτές του αρχικού εντοπισμού.
Μαζικές Απορρίψεις: Κατά συρροή απορρίψεις δηλώσεων ιδιοκτησίας, κυρίως λόγω του χαρακτηρισμού τους ως δασικών, αλλά και για άλλους τυπικούς λόγους, χωρίς την τήρηση σταθερών κριτηρίων.
Λανθασμένες Θεσμικές Γραμμές: Τοποθέτηση θεσμικών γραμμών (όπως γραμμές οριοθέτησης ρεμάτων, χειμάρρων, αιγιαλών ή απαλλοτριώσεων οδών) κατά προσέγγιση και καταβούληση, με αποτέλεσμα το παράτυπο “πετσόκομμα” και την κατακόρυφη απομείωση των παρακείμενων ιδιοκτησιών.
Εξαφάνιση Δικτύων Πρόσβασης: Μαζική εξαφάνιση χιλιάδων αγροτικών δρόμων και παμπάλαιων κοινόχρηστων μονοπατιών του προηγούμενου αιώνα.
Η κοινή διαπίστωση είναι ότι η ανάρτηση είναι σε μεγάλο ποσοστό ελαττωματική και, αν δεν αλλάξει κάτι, θα αποβεί καταστροφική. Είτε για τους ιδιοκτήτες που χάνουν ξαφνικά τμήματα ή το σύνολο της περιουσίας τους, είτε για την κοινή χρήση, καθώς δημόσιοι οδοί και προσβάσεις εξαφανίζονται ως δια μαγείας.»
Η τεχνική αυτή αυθαιρεσία στερεί από το εγχείρημα την απαραίτητη αξιοπιστία δικαίου, μετατρέποντας τους ψηφιακούς χάρτες σε μια εικονική πραγματικότητα που δεν αντιστοιχεί ούτε στους τίτλους ιδιοκτησίας ούτε στην υφιστάμενη κατάσταση του εδάφους.
Το Χρονικό Αδιέξοδο των 60 Ημερών και η Μαθηματική Αδυναμία των Διορθώσεων
Η ύπαρξη των χιλιάδων αυτών σφαλμάτων προσκρούει πάνω σε έναν ανυπέρβλητο τοίχο: τον χρόνο.
Η νομικά κατοχυρωμένη δίμηνη προθεσμία ελέγχου και υποβολής αιτήσεων διόρθωσης κρίνεται από την αγορά ως μια μαθηματική ουτοπία, καθώς είναι ανθρωπίνως αδύνατο για το σύνολο των εμπλεκόμενων δικηγόρων και μηχανικών του νομού να ανταποκριθούν στον εξονυχιστικό έλεγχο 406.000 δικαιωμάτων.
Ο κ. Κοντεζάκης υπήρξε κατηγορηματικός ως προς τις μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτού του χρονικού στραγγαλισμού:
«Αυτή η στρεβλή κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολο να διορθωθεί. Είναι θεσμικά αδιανόητο μέσα στο στενό διάστημα των δύο μηνών, που προβλέπεται ως περίοδος ελέγχου και υποβολής αιτήσεων διόρθωσης, να προλάβουν οι εμπλεκόμενοι επαγγελματίες (μηχανικοί και δικηγόροι) να ελέγξουν 406.000 δικαιώματα στον νομό. Είναι αδύνατον να υποβληθούν εγκαίρως διορθώσεις για τις δεκάδες χιλιάδες προβληματικές καταχωρίσεις που εκτιμάται ότι υπάρχουν.
Η παράλειψη υποβολής αίτησης διόρθωσης στην παρούσα φάση θα ισοδυναμεί με αναγκαστική αποδοχή αυτής της λανθασμένης πραγματικότητας κατά την επόμενη φάση του λειτουργούντος Κτηματολογίου. Τα ακίνητα και οι ιδιοκτησίες των πολιτών θα εγκλωβιστούν ουσιαστικά σε μια νομική και ιδιοκτησιακή δέσμευση, την οποία ουδείς γνωρίζει πότε, πώς και αν θα καταφέρει να άρει.»
Η αποδοχή μιας λανθασμένης αρχικής εγγραφής λόγω έλλειψης χρόνου δεν αποτελεί απλώς μια γραφειοκρατική παράλειψη, αλλά μια μόνιμη ναρκοθέτηση της περιουσίας, η οποία θα ακολουθεί το ακίνητο για γενιές, καθιστώντας οποιαδήποτε μελλοντική μεταβίβαση ή αξιοποίηση μια επίπονη δικαστική οδύσσεια.
Η Δασική Διεκδίκηση ως Μοχλός Ιδιοκτησιακής Ομηρίας
Το υπόβαθρο πάνω στο οποίο εκδηλώθηκαν αυτές οι αλυσιδωτές αστοχίες δεν είναι πρόσφατο· συνδέεται άρρηκτα με την ανάρτηση των δασικών χαρτών το 2021, η οποία χαρακτήρισε ως δασικού ενδιαφέροντος το συγκλονιστικό 63,6% της επικράτειας του νομού Χανίων.
Ο παράγοντας αυτός, σε συνδυασμό με την πλήρη άρνηση της κεντρικής διοίκησης να αναγνωρίσει τις νομικές ιδιαιτερότητες της Κρήτης, αποτελεί τον πυρήνα της τρέχουσας κρίσης.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕτδΚ περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση:
«Ο μείζων παράγοντας που προκάλεσε αυτά τα αλυσιδωτά προβλήματα στην επεξεργασία του νομού Χανίων είναι αδιαμφισβήτητα η εξωπραγματική φερόμενη δασικότητα της περιοχής. Όπως προέκυψε μέσα από τους δασικούς χάρτες που αναρτήθηκαν το 2021, το 63,6% της επικράτειας του νομού Χανίων χαρακτηρίστηκε ως δασικού ενδιαφέροντος, γεγονός που καθιστά τις εκτάσεις αυτές αυτόματα διεκδικούμενες από το Ελληνικό Δημόσιο (χωρίς μάλιστα να υπολογίζονται στο παραπάνω ποσοστό οι δασωμένοι αγροί).
Η δασικότητα, σε συνδυασμό με την τρέχουσα κτηματογράφηση και την πλήρη αγνόηση του ειδικού ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Κρήτης, δημιουργεί ξεκάθαρα συνθήκες “επίταξης” της ιδιωτικής περιουσίας χωρίς επαρκή νομικά τεκμήρια. Πρόκειται για μια ενέργεια η οποία, ειδικά όσον αφορά την Κρήτη, αντιβαίνει σε κάθε έννοια νομιμότητας, ηθικής, αλλά και στο ίδιο το Σύνταγμα της χώρας.
Δυστυχώς, παρά τις έγκαιρες προειδοποιήσεις μας προς πάσα κατεύθυνση και την τεκμηριωμένη κοινή παρέμβαση του Δικηγορικού Συλλόγου Χανίων και του ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης στις 24 Μαρτίου 2026 —δηλαδή τρεις μήνες πριν από την ανάρτηση— δεν εισακουστήκαμε. Είχαμε ξεκαθαρίσει τότε ότι απαιτείται άμεση νομοθετική ρύθμιση και οριζόντια επέμβαση στα υπό επεξεργασία δικαιώματα, προειδοποιώντας ότι χιλιάδες πολίτες θα βρεθούν σε δεινή θέση, αντιμέτωποι με την απώλεια της γης τους και με δυσθεώρητα δικαστικά έξοδα. Οι έχοντες την κύρια ευθύνη για την αντιμετώπιση του θέματος μας αγνόησαν επιδεικτικά.
Η διαχείριση της Κρήτης στο συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί κατάφωρη εκτροπή από την έννοια του δικαίου και θα καταγραφεί, εκ του αποτελέσματος, στις μαύρες σελίδες της ιστορίας του τόπου μας από τις επόμενες γενιές.»
Το Νομικό Παράδοξο του 2001: Η Παγίδα της Χρησικτησίας στην Ύπαιθρο των Χανίων
Η τεχνική πολυπλοκότητα της κτηματογράφησης στα Χανιά τέμνεται με μια σειρά από νομικές ρυθμίσεις που, αντί να επιλύουν, περιπλέκουν έτι περαιτέρω το ιδιοκτησιακό τοπίο. Κομβικό σημείο αυτής της εμπλοκής αποτελεί η αυθαίρετη θεσμοθέτηση του έτους 2001 ως οροσήμου για τη θεμελίωση δικαιωμάτων έναντι του Δημοσίου.
Η ρύθμιση αυτή ανατρέπει παραδοσιακές μορφές ιδιοκτησίας, όπως η χρησικτησία, οι οποίες επί αιώνες αποτελούσαν τον βασικό πυλώνα μεταβίβασης της γης στην κρητική ύπαιθρο, ελλείψει σύγχρονων συμβολαιογραφικών πράξεων.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου, αναδείχθηκε ανάγλυφα ο παράλογος χαρακτήρας αυτής της διάταξης, η οποία συνδέει τον νομικό χρόνο κτήσης με τυχαία βιολογικά γεγονότα, όπως ο χρόνος θανάτου ενός κληρονομούμενου.
Απαντώντας σε σχετική δημοσιογραφική ερώτηση για το πώς η μετατόπιση του χρόνου θανάτου ενός συγγενούς μπορεί να στερήσει μια περιουσία, ομιλητής της εκδήλωσης εξήγησε:
«Δεν φταίει το ότι πέθανε ο παππούς σας, αλλά το γεγονός ότι ο νομικός χρόνος κτήσης της ιδιοκτησίας μεταφέρεται αυτόματα στον χρόνο θανάτου του κληρονομούμενου. Επειδή ο άνθρωπος έζησε δύο χρόνια παραπάνω, το χωράφι εμφανίζεται τώρα να ανήκει στο Δημόσιο, επειδή δεν μπορέσατε να θεμελιώσετε μεταγεγραμμένο τίτλο ιδιοκτησίας πριν από το ορόσημο του 2001.
Αυτό είναι το πρώτο και βασικότερο σημείο που ζητάμε να αλλάξει με τις νομοθετικές τροπολογίες: το έτος αναφοράς 2001 δεν έχει καμία απολύτως νομική και ιστορική λογική για την Κρήτη. Πού στηρίζεται αυτό το ορόσημο; Επειδή εξέδωσαν μια εγκύκλιο το 2021, υπολόγισαν αυθαίρετα 20 χρόνια χρησικτησίας προς τα πίσω και κατέληξαν στο 2001. Μα δεν υφίσταται χρησικτησία έναντι του Δημοσίου στην Κρήτη με αυτούς τους όρους, καθώς το Δημόσιο δεν έχει το τεκμήριο κυριότητας. Πρόκειται για ένα νομικό παράδοξο που πρέπει να καταργηθεί άμεσα.»
Η πρακτική αυτή αδιαφορεί για την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα της Κρήτης, όπου η κατοχή αγροτικών κτημάτων βασίζεται σε άτυπες μεταβιβάσεις και μακροχρόνια νομή, καθιστώντας τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών ευάλωτη απέναντι σε μια οριζόντια κρατική διεκδίκηση.
Η Ιδιοτυπία του Εμπραγμάτου Δικαίου της Κρήτης
Το νομικό υπόβαθρο της κρίσης περιπλέκεται περαιτέρω από την παραβίαση του ειδικού νομικού καθεστώτος που διέπει την Κρήτη.
Σε αντίθεση με την ηπειρωτική Ελλάδα, όπου το Δημόσιο απολαμβάνει το γενικό τεκμήριο κυριότητας επί των δασικών εκτάσεων, στο νησί ισχύει το ακριβώς αντίθετο καθεστώς: το τεκμήριο κυριότητας υφίσταται υπέρ του ιδιώτη. Αυτή η θεμελιώδης θεσμική διαφοροποίηση φαίνεται πως αγνοήθηκε πλήρως κατά την επεξεργασία των στοιχείων της τρέχουσας ανάρτησης.
Η πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Χανίων, Αγάπη Μικρού, ανέλυσε με νομική αυστηρότητα αυτή τη στρέβλωση, υπογραμμίζοντας την υποχρέωση του κράτους να προσέρχεται στη διαδικασία με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους απλούς πολίτες:
«Στο τραπέζι της κτηματογράφησης, το Ελληνικό Δημόσιο πρέπει να προσέρχεται επί ίσοις όροις με τον ιδιώτη και υποχρεούται να προσκομίζει συγκεκριμένα στοιχεία κυριότητας. Εάν το Δημόσιο δεν εισφέρει τίτλους, δεν μπορεί να αναγνωρίζεται η κυριότητά του επί ενός ακινήτου με μοναδική αιτιολογία τον δασικό του χαρακτήρα. Ακόμη και αν μια έκταση είναι τελεσίδικα δασική, εφόσον ο ιδιώτης προσκομίζει στοιχεία και το Δημόσιο όχι, η ιδιοκτησία πρέπει να καταχωρίζεται στον ιδιώτη.
Αυτό θα έπρεπε να είναι αυτονόητο, αλλά δυστυχώς δεν είναι για το δίκαιο της χώρας. Είναι όμως επιβεβαιωμένο από το ειδικό, ιδιότυπο ιδιοκτησιακό καθεστώς που ισχύει νομοθετικά στην Κρήτη. Στο νησί μας δεν ισχύει το γενικό τεκμήριο κυριότητας υπέρ του Δημοσίου που εφαρμόζεται στην υπόλοιπη Ελλάδα. Στην Κρήτη, το τεκμήριο είναι υπέρ του ιδιώτη. Πολλοί συμπολίτες μας ή οι γονείς τους διαθέτουν πολύ παλιούς τίτλους. Το πρόβλημα είναι ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο, έως αδύνατο, να ταυτοποιηθούν αυτά τα παλιά συμβόλαια με τα σημερινά ψηφιακά γεωτεμάχια. Όταν τα παλιά συμβόλαια περιέγραφαν εκτάσεις “στο περίπου” ή χρησιμοποιούσαν παραδοσιακές μονάδες μέτρησης της ορεινής Κρήτης, όπως τα μουζούρια, η τεχνική ταυτοποίηση μετατρέπεται σε μια δαιδαλώδη και απροσπέλαστη διαδικασία για τον απλό πολίτη.»
Η αδυναμία ψηφιακής γεωγραφικής ευθυγράμμισης των ιστορικών τίτλων με τις σύγχρονες συντεταγμένες του Κτηματολογίου μετατρέπει ένα ουσιαστικό δικαίωμα σε κενό γράμμα, εγκλωβίζοντας τους ιδιοκτήτες σε έναν κυκεώνα γραφειοκρατικών αποδείξεων.
Νόμοι 5142/2024 και 5076/2023: Η Πρόωρη Περάτωση στο Βωμό του Ταμείου Ανάκαμψης
Η σπουδή με την οποία προωθείται η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, παρά τις προφανείς ελλείψεις, δεν είναι άσχετη με τις στενές δημοσιονομικές δεσμεύσεις της χώρας.
Η ανάγκη απορρόφησης των ευρωπαϊκών πόρων και η τήρηση των αυστηρών χρονικών ορίων που θέτει το Ταμείο Ανάκαμψης οδήγησαν στην ψήφιση νομοθετημάτων που επιτρέπουν την πρόωρη περάτωση των διαδικασιών, μετακυλίοντας ωστόσο το βάρος των σφαλμάτων στις πλάτες των πολιτών.
Ο κ. Κοντεζάκης κατήγγειλε αυτή την πρακτική, επισημαίνοντας ότι η διοίκηση επέλεξε να καλύψει νομοθετικά τη βιασύνη της, μετατρέποντας το λειτουργούν Κτηματολόγιο σε μια δεξαμενή εκκρεμοτήτων:
«Πέρα από τα αναμενόμενα —ότι δηλαδή δεν υπάρχει κανένα χρονικό περιθώριο για ουσιαστική παράταση της περιόδου των ενστάσεων, παρά μόνο για ελάχιστες ημέρες μέχρι το τέλος Ιουλίου— διατυπώθηκε με απόλυτη σαφήνεια το εξής: όλες σχεδόν οι εκκρεμότητες και τα σφάλματα για τα οποία θα προλάβουν να υποβληθούν αιτήματα διορθώσεων, θα μετακυλήσουν και θα εξεταστούν σε βάθος χρόνου, πλέον εντός του λειτουργούντος Κτηματολογίου.
Δεν δίνεται καθόλου χρόνος για το αυτονόητο: να προηγηθούν οι απαραίτητες διορθώσεις των σφαλμάτων και να ακολουθήσει μετά η πλήρης λειτουργία του συστήματος. Η διοίκηση έχει φροντίσει να καλύψει νομοθετικά αυτή την πρακτική, καθώς με βάση τις πρόσφατες διατάξεις των Νόμων 5142/2024 και 5076/2023, προβλέφθηκε ρητά η δυνατότητα πρόωρης περάτωσης της κτηματογράφησης πριν από την ολοκλήρωση της εξέτασης των αιτήσεων διόρθωσης. Έτσι θα έχουμε ουσιαστικά ένα ολοκληρωμένο “περιτύλιγμα” κτηματογράφησης, αλλά όλες σχεδόν οι εκκρεμότητες θα αναβληθούν για το μέλλον, εντός του λειτουργούντος Κτηματολογίου.
Αυτό συνεπάγεται τεράστια ταλαιπωρία για τον πολίτη-ιδιοκτήτη, ο οποίος θα κληθεί, μέσα από εξαιρετικά δύσκολες, κοστοβόρες και χρονοβόρες νομικές και τεχνικές διαδικασίες, να λύσει εκ των υστέρων τα προβλήματα των ακινήτων του — εφόσον, φυσικά, έχει προλάβει να υποβάλει αίτημα διόρθωσης μέσα στο τρέχον δίμηνο. Οι παραπάνω νόμοι παράκαμψης των εύλογων διαδικασιών (Ν. 5142/2024 και Ν. 5076/2023) ψηφίστηκαν ασφαλώς για να προλάβει το κράτος τις ασφυκτικές προθεσμίες χρηματοδότησης του εγχειρήματος μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Κρύβουν όμως τα τεράστια προβλήματα της βιαστικής κτηματογράφησης κάτω από το χαλί, μετακυλίοντας την ευθύνη και το κόστος ξανά στον πολίτη. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια, και δυστυχώς το λειτουργούν Κτηματολόγιο θα είναι ακόμα πιο πικρό για την τσέπη μας.»
Η μετάβαση στο καθεστώς του «λειτουργούντος Κτηματολογίου» δεν αποτελεί μια απλή μεταβολή διοικητικής φύσεως, αλλά την καθιέρωση ενός απόλυτου και μονοπωλιακού άξονα γύρω από τον οποίο θα περιστρέφεται κάθε δραστηριότητα που σχετίζεται με την ακίνητη περιουσία. Από τη στιγμή που το σύστημα τίθεται σε πλήρη ισχύ, οποιοδήποτε σφάλμα έχει επιβιώσει της ανάρτησης κλειδώνει ηλεκτρονικά, επηρεάζοντας άμεσα την καθημερινότητα και την οικονομική επιβίωση των πολιτών.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕτδΚ προσδιορίζει με σαφήνεια το εύρος των διαδικασιών που εξαρτώνται πλέον από την εγκυρότητα των κτηματολογικών εγγραφών, αναδεικνύοντας τις συνέπειες της έλλειψης ασφάλειας δικαίου:
«Μόλις περάσουμε σε αυτό το καθεστώς, κάθε ενέργεια του πολίτη που σχετίζεται με την ακίνητη περιουσία του θα συναρτάται, θα ταυτοποιείται, θα αντιπαραβάλλεται ηλεκτρονικά και θα καταχωρίζεται υποχρεωτικά εκεί. Αυτό αφορά:
Αγοραπωλησίες, γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές.
Έκδοση οικοδομικών αδειών και αδειών λειτουργίας επιχειρήσεων.
Ένταξη σε επιδοτούμενα αναπτυξιακά προγράμματα.
Διασταυρώσεις στοιχείων για τη λήψη αγροτικών επιδοτήσεων.
Δανειοδοτήσεις με εγγραφή υποθήκης ή προσημείωσης.
Την έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Τους ψηφιακούς χάρτες που τροφοδοτούν δεκάδες δημόσιες και ιδιωτικές πλατφόρμες εξυπηρέτησης.
Το εύλογο ερώτημα είναι: μπορεί να αισθάνεται κανείς σίγουρος και ασφαλής για την ιδιοκτησία του, όταν μεταβαίνουμε σε λειτουργούν Κτηματολόγιο χωρίς να έχουν εξεταστεί προηγουμένως οι εκκρεμότητες και τα σφάλματα; Ως μηχανικός απαντώ ότι αυτό θα εξαρτηθεί από το μέγεθος του λάθους που έχει αποτυπωθεί στο δικό μας ακίνητο ή στις όμορες ιδιοκτησίες. Πραγματική ασφάλεια δικαίου υπάρχει μόνο όταν συμφωνούν απόλυτα οι τίτλοι, το τοπογραφικό και τα στοιχεία της ανάρτησης· όταν δεν εκκρεμούν αιτήσεις διόρθωσης, δασικές δεσμεύσεις, αξιώσεις του Δημοσίου ή αντιρρήσεις από τους γείτονες. Αν αυτά είναι καθαρά, το σύστημα πράγματι παρέχει υψηλή προστασία. Αν όμως εκκρεμεί αίτηση διόρθωσης που αφορά το δικαίωμα κυριότητας ή τα όμορα γεωτεμάχια, η ασφάλεια των συναλλαγών θα είναι δραματικά μειωμένη μέχρι να εκδοθεί η σχετική απόφαση στο μέλλον — ένα μέλλον εντελώς απροσδιόριστο αυτή τη στιγμή.»
Το Φάσμα της Οικονομικής Ασφυξίας: Ο Κίνδυνος «Παγώματος» της Τοπικής Αγοράς
Η συσσώρευση χιλιάδων τεχνικών και νομικών σφαλμάτων στους υπό ανάρτηση χάρτες δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική ασυμφωνία, αλλά μια άμεση απειλή για την οικονομική σταθερότητα της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων.
Ο πρωτοφανής όγκος των απαιτούμενων γεωμετρικών μεταβολών, σε συνδυασμό με τις χιλιάδες εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβλήθηκαν μετά τη 12η Ιανουαρίου 2026 και παραμένουν έως σήμερα μη ενσωματωμένες, διαμορφώνει ένα καθεστώς απόλυτης αβεβαιότητας. Εάν οι εκκρεμότητες αυτές δεν αποτυπώνονται με σαφήνεια στα κτηματολογικά φύλλα, οποιαδήποτε επενδυτική ή επιχειρηματική δραστηριότητα κινδυνεύει να βρεθεί στο κενό.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Τμήματος Δυτικής Κρήτης, Βασίλης Κοντεζάκης, προσδιορίζει με ανάγλυφο τρόπο τις οικονομικές παρενέργειες αυτής της μετάβασης, προειδοποιώντας για μια γενικευμένη ομηρία της τοπικής κοινωνίας:
«Επειδή στον νομό Χανίων προβλέπεται ένας πρωτοφανής όγκος αιτήσεων διόρθωσης —ιδίως γεωμετρικών— καθώς και χιλιάδων εκπρόθεσμων δηλώσεων που υποβλήθηκαν μετά τις 12 Ιανουαρίου 2026 (οι οποίες δεν έχουν καν ενσωματωθεί σήμερα και απαιτούν επίσης αίτηση διόρθωσης για να εμφανιστούν), προκύπτει ένα κρίσιμο, αναπάντητο ερώτημα: Κατά τη μετάβαση, θα υπάρχει εμφανής ένδειξη στο κτηματολογικό φύλλο για τις εκκρεμείς υποθέσεις; Θα φαίνονται οι χιλιάδες αιτήσεις γεωμετρικών μεταβολών, οι εκκρεμείς αντιρρήσεις στους δασικούς χάρτες και οι εκπρόθεσμες δηλώσεις, ώστε ο μελλοντικός αγοραστής ή επενδυτής να γνωρίζει ότι αγοράζει ένα ακίνητο με ανοιχτή κτηματολογική πληγή;
Αυτό είναι το πιο σοβαρό πρακτικό ζήτημα. Στο κακό —και πιθανότερο— σενάριο, οι συναλλασσόμενοι δεν θα μπορούν να διαπιστώσουν εύκολα αυτές τις εκκρεμότητες, γεγονός που θα ναρκοθετήσει κάθε πράξη επί των ακινήτων. Το αποτέλεσμα θα είναι ένα άμεσο πάγωμα της αγοράς και της τοπικής οικονομίας. Για την ενδοχώρα των Χανίων, αν δεν υπάρξουν άμεσες νομοθετικές ρυθμίσεις, η κατάσταση θα εξελιχθεί σε εφιάλτη. Θα είναι σαν να βάζουμε μια τεράστια αυτοτρικλοποδιά στην ανάπτυξη της ενδοχώρας, στην εισροή και διακίνηση κεφαλαίων, και σε εκατοντάδες επαγγέλματα που ζουν από την εκμετάλλευση των ακινήτων, επιφέροντας βαρύ πλήγμα στον πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τομέα της τοπικής κοινωνίας.
Ο νόμος μπορεί να πετυχαίνει τον στόχο της ταχύτητας στα χαρτιά, αλλά η πραγματική δοκιμασία είναι η διαφύλαξη της ασφάλειας δικαίου, η οποία πηγαίνει περίπατο. Είναι νομοτελειακό ότι μεγάλο τμήμα του νομού Χανίων θα οδηγηθεί σε μια ιδιότυπη ιδιοκτησιακή ομηρία τα επόμενα χρόνια. Εκ μέρους, λοιπόν, του ΤΕΕ Τμήματος Δυτικής Κρήτης, καλώ τους πολίτες, τους πολιτικούς του τόπου, τους φορείς και την Τοπική Αυτοδιοίκηση να ενεργοποιηθούν άμεσα και να απαιτήσουν λύσεις πριν είναι πολύ αργά. Μια ριζική λύση, έστω και τώρα, είναι να μειωθεί το ποσοστό των προβληματικών εκτάσεων, και αυτό θα γίνει μόνο αν γίνουν πράξη οι δεσμεύσεις που έδωσαν οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης στις 24 Μαρτίου 2026, στην ευρεία σύσκεψη στο Δημαρχείο Χανίων. Σας ευχαριστώ πολύ.»
Ψηφιοποίηση-«Φάντασμα» και το Σχέδιο Μεταφοράς των Φυσικών Αρχείων
Παράλληλα με το τεχνικό αδιέξοδο των χαρτών, μια νέα εστία ανησυχίας ανακύπτει από την πρόθεση της κεντρικής διοίκησης να απομακρύνει τα φυσικά αρχεία των Υποθηκοφυλακείων του νομού Χανίων (Χανίων, Ελευθερίου Βενιζέλου, Αλικιανού, Κολυμβαρίου, Κισάμου, Καντάνου, Βάμου, Σφακείων) και να τα μεταφέρει στη Χερσόνησο Ηρακλείου.
Η κίνηση αυτή βασίζεται στην παραδοχή ότι η ψηφιοποίηση των εν λόγω αρχείων έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς. Ωστόσο, η πραγματικότητα που περιγράφουν οι επαγγελματίες του κλάδου απέχει παρασάγγας, καθώς τα ψηφιακά δεδομένα κρίνονται στην πράξη ως εξαιρετικά δύσχρηστα και μη λειτουργικά.
Η πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου, Αγάπη Μικρού, αποκάλυψε το παρασκήνιο αυτού του σχεδιασμού, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την πλήρη αδυναμία έκδοσης ακόμα και των βασικών πιστοποιητικών:
«Προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε πρακτικά το όλο θέμα. Αυτό που αναφέρατε με τη μεταφορά των φυσικών αρχείων στη Χερσόνησο του Ηρακλείου, σε συνδυασμό με την ασφυκτική δίμηνη προθεσμία και τα προβλήματα των δασικών χαρτών, γεννά εύλογα ερωτήματα. Το μυαλό πολλών πάει στο ότι όλο αυτό ίσως να μην είναι ούτε τυχαίο ούτε αποτέλεσμα κάποιου λάθους. Το Δημόσιο θεωρεί ουσιαστικά ότι ολοκλήρωσε την ψηφιοποίηση αυτών των φυσικών αρχείων. Η πραγματικότητα όμως απέχει πολύ. Η ψηφιοποίηση αυτή έχει γίνει με τέτοιο τρόπο, που είναι από πάρα πολύ δύσκολο έως απίθανο να αξιοποιηθούν τα δεδομένα της. Παρά ταύτα, υπάρχει η δεδηλωμένη πρόθεση να μεταφέρουν το φυσικό αρχείο και ήδη αναζητούν χώρο προς μίσθωση στη Χερσόνησο.
Αυτά τα γνωρίζουμε από έγκυρες πληροφορίες που μας μεταφέρουν ευσυνείδητοι υπάλληλοι των εδώ πρώην υποθηκοφυλακείων και του Κτηματολογίου. Αντιδρούμε έντονα και λέμε: προς Θεού! Είναι αδιανόητο, τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο που τα πάντα βρίσκονται στον αέρα, να απομακρυνθούν από τα Χανιά τα φυσικά αρχεία των υποθηκοφυλακείων. Αυτά αποτελούν τη μόνη ασφαλή βάση όπου ένας μηχανικός ή δικηγόρος μπορεί να ελέγξει και να συλλέξει στοιχεία, για να αντιμετωπίσει τις άδικες διεκδικήσεις που ανακύπτουν για τους πολίτες. Τα αρχεία αυτά στεγάζονται σήμερα στην οδό 8ης Δεκεμβρίου (στο παλιό Υποθηκοφυλακείο Χανίων) και στις εγκαταστάσεις του πρώην Κτηματολογίου Ελευθερίου Βενιζέλου, δίπλα στον ΔΕΔΔΗΕ. Αυτά τα αρχεία δεν πρέπει με τίποτα να φύγουν από την πόλη μας. Το είχα επισημάνει πρώτος, όταν μας ζητήθηκε αρχικά να συντάξουμε ένα έγγραφο διαμαρτυρίας. Στην πορεία τα πράγματα είχαν κάπως καθησυχάσει, όμως από την προηγούμενη Δευτέρα οι πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι το σχέδιο μεταφοράς προχωρά κανονικά. Προχωρά σαν να μην έχει αντιληφθεί κανείς στη διοίκηση σε ποιο κρίσιμο σημείο βρισκόμαστε, με τι ευάλωτα στοιχεία πορευόμαστε και πού ακριβώς οδηγούμαστε. Τα δήθεν ψηφιοποιημένα αρχεία είναι στην πράξη εξαιρετικά δύσχρηστα. Ούτε καν οι ίδιοι οι υπάλληλοι που εργάζονται στα υποθηκοφυλακεία δεν μπορούν να τα λειτουργήσουν. Μας δήλωσαν ξεκάθαρα ότι, αν απομακρυνθεί το φυσικό αρχείο, θα αδυνατούν πλέον να εκδώσουν ακόμη και τα βασικά πιστοποιητικά.»
Απαξίωση του Επιστημονικού Κλάδου
Η ένταση κορυφώθηκε κατά την πρόσφατη ενημερωτική εκδήλωση της 11ης Ιουνίου στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Χανίων, όπου η στάση των στελεχών του Ελληνικού Κτηματολογίου προκάλεσε την έντονη αγανάκτηση του νομικού και τεχνικού κόσμου της πόλης.
Οι επαγγελματίες κατήγγειλαν μια συμπεριφορά απαξίωσης, η οποία επιχειρεί να μετακυλίσει την ευθύνη των ελαττωματικών αναρτήσεων στους ίδιους τους επιστήμονες ή στους πολίτες, παραγνωρίζοντας τις συνθήκες ακραίας πίεσης υπό τις οποίες κατατέθηκαν οι αρχικοί φάκελοι.
Η κυρία Μικρού περιέγραψε με ιδιαίτερα φορτισμένο αλλά απόλυτα τεκμηριωμένο λόγο τόσο το κλίμα της εκδήλωσης όσο και τη δική της προσωπική εμπειρία, η οποία αναδεικνύει τον συστημικό χαρακτήρα του προβλήματος:
«Ακούστε να δείτε, επικρατεί τεράστια και απόλυτα δικαιολογημένη αγανάκτηση σε όλους τους επαγγελματίες του νομού, μηχανικούς και δικηγόρους. Η αντιμετώπιση που επιφύλαξαν πολλά στελέχη του Κτηματολογίου στους επιστήμονες της πόλης μας ήταν απαράδεκτη. Συμπεριφέρθηκαν σαν τον παλαιάς κοπής αυστηρό δάσκαλο που μαλώνει τους “κακούς μαθητές” επειδή δήθεν δεν καταλαβαίνουν το μάθημα. Ξέχασαν ότι απέναντί τους είχαν εξειδικευμένους επαγγελματίες που ασχολούνται επιστημονικά με το Κτηματολόγιο εδώ και δεκαετίες. Είμαστε εξοργισμένοι διότι συλλέξαμε τα στοιχεία των πολιτών με τρομερή προσοχή, κάναμε τις δηλώσεις ορθά, εκτελέσαμε τους εντοπισμούς με ακρίβεια και καταθέσαμε πλήρη συμβόλαια, τοπογραφικά και πιστοποιητικά μεταγραφής. Και η ανάδοχος εταιρεία, αντί να τα επεξεργαστεί, συμπεριφέρθηκε σαν μικρό παιδί: πήρε τις δηλώσεις, τις πέταξε στην άκρη του χάρτη όπως να ‘ναι, και απλώς εξέδωσε απορριπτικές αποφάσεις. Κατέγραψαν ότι προσκομίσαμε τα χαρτιά, αλλά δεν μπήκαν καν στον κόπο να τα διαβάσουν!
Θα σας μεταφέρω μια προσωπική μου εμπειρία. Διαθέτω ένα ακίνητο μαζί με τον αδελφό μου. Για την ιδιοκτησία αυτή, πέρα από τα συμβόλαια και τα σύγχρονα τοπογραφικά διαγράμματα που διαθέτει όλος ο κόσμος, έχουμε στα χέρια μας αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις που προσδιορίζουν με απόλυτη ακρίβεια τα όρια του κτήματος. Μιλάμε για αποφάσεις έναντι των οποίων δεν μπορεί να υπάρξει καμία αμφισβήτηση εις τον αιώνα τον άπαντα από κανέναν γείτονα ή φορέα. Και όμως, στην ανάρτηση είδαμε το όριο του δικού μας ακινήτου παραμορφωμένο και μετατοπισμένο, επειδή οι υπεύθυνοι της κτηματογράφησης αγνόησαν ακόμη και τις αμετάκλητες αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης. Αν συμβαίνει αυτό σε εμάς, καταλαβαίνετε τι αντιμετωπίζει ο απλός πολίτης. Έτσι λέει ο νόμος, έτσι ορίζει το δίκαιο που γνωρίζουμε στη χώρα μας. Και όμως, παρά το γεγονός ότι προσκόμισα στην ανάδοχος εταιρεία όλα τα συμβόλαια, τα πιστοποιητικά μεταγραφής, τα σύγχρονα τοπογραφικά διαγράμματα, τις δικαστικές αποφάσεις και τα σχετικά πιστοποιητικά αμετακλήτου, δεν τοποθέτησαν το ακίνητο εκεί που έπρεπε. Σημειωτέον, η δικαστική απόφαση συνοδευόταν από συγκεκριμένο τοπογραφικό διάγραμμα και όριζε ρητά πού ακριβώς έπρεπε να μπει η οριογραμμή μεταξύ των ιδιοκτησιών. Κι αυτοί το τοποθέτησαν σε εντελώς λάθος σημείο, βάσει δικής τους κρίσης.
Διερωτώμαι, λοιπόν, εγώ που είμαι δικηγόρος και επέδειξα την άκρα επιμέλεια στη δική μου προσωπική υπόθεση, τι θα κάνει ο απλός κόσμος; Οι άνθρωποι που εμπιστεύτηκαν την τύχη της περιουσίας τους στον Βασίλη, σε μένα ή σε οποιονδήποτε άλλον συνάδελφο για να τους κάνει τη δήλωση. Αυτοί οι άνθρωποι που παρέλαβαν τις δηλώσεις μας, τι ακριβώς κάνανε; Τι διαβάσανε —αν διαβάσανε ποτέ κάτι— και πώς επεξεργάστηκαν τα στοιχεία; Επικρατεί απόλυτη αγανάκτηση, κύριε Κώστα. Είμαστε εξοργισμένοι γιατί κάναμε τη δουλειά μας υποδειγματικά και δεν περιμέναμε ποτέ, ούτε στα πιο τρελά μας όνειρα, τέτοια τραγικά αποτελέσματα. Είναι σαν να πήραν τις δηλώσεις μας και να τις πέταξαν τυχαία μέσα στον χάρτη. Και το χειρότερο; Έρχεται τώρα ο πολίτης και μας λέει: “Μήπως δεν τα υποβάλατε σωστά εσείς;”. Καταλαβαίνετε τι πλήγμα δέχεται η επαγγελματική μας αξιοπιστία; Έχει πάει ο πολίτης σε μηχανικό, έχει πληρώσει για έγκυρο τοπογραφικό, έχει καταθέσει τα πάντα και τώρα βλέπει την ιδιοκτησία του πλήρως παραμορφωμένη. Και τι προτείνουν τώρα; Να κάνουμε ασφαλιστικά μέτρα; Τι είδους δικαστικές διαδικασίες να ξεκινήσεις μέσα σε αυτή την αναμπουμπούλα για να στραφείς κατά του συστήματος; Έχουμε περιπτώσεις όπου δύο όμοροι ιδιοκτήτες υπέβαλαν ακριβώς το ίδιο κοινό όριο στα τοπογραφικά τους και στην ανάρτηση το όριο αυτό βρέθηκε αλλού, αποκόπτοντας τις περιουσίες τους, χωρίς να υπάρχει καμία λογική εξήγηση. Πρέπει οπωσδήποτε να γίνουν οριζόντιες διορθώσεις.
Όπως σας είπα, δεν έχουμε ουσιαστικό Κτηματολόγιο, ένα “περιτύλιγμα” Κτηματολογίου έχουμε. Τα λάθη είναι χιλιάδες. Συζητούσαμε και πριν στο παρασκήνιο μήπως τελικά δεν είναι οι 100.000 προβληματικές καταχωρίσεις από τις 300.000, αλλά είναι σχεδόν όλες! Φυσικά και έχουμε επίσημες καταγγελίες ότι χαθήκανε ολόκληρες δηλώσεις. Ειπώθηκε μάλιστα ξεκάθαρα και στην ενημερωτική εκδήλωση προχθές —η οποία ευτυχώς είναι μαγνητοσκοπημένη από την αρχή μέχρι το τέλος και έχουν καταγραφεί τα πάντα. Λόγω της ασφυκτικής πίεσης των προθεσμιών, οι επαγγελματίες αναγκαζόμασταν να καταθέτουμε τις δηλώσεις μαζικά, σε ολόκληρα “πακέτα” και κούτες, καθώς το γραφείο κτηματογράφησης δεν δεχόταν την επεξεργασία μία προς μία. Το εξοργιστικό είναι ότι, ενώ οι υπάλληλοι του γραφείου παραλάμβαναν τις κούτες, δεν μας χορηγούσαν αριθμό πρωτοκόλλου. Και όταν αυτό καταγγέλθηκε προχθές στην εκδήλωση, οι εκπρόσωποι του Ελληνικού Κτηματολογίου μας ειρωνεύτηκαν, λέγοντας: “Καλά, εσείς είστε δικηγόροι και δεχτήκατε να παραδώσετε φακέλους χωρίς να πάρετε πρωτόκολλο; Γιατί δεν το καταγγείλατε τότε;”. Μα δεν έδιναν πρωτόκολλο σε κανέναν! Υπήρχε τρομερή πίεση και δεν μπορούσες να καταθέσεις τις δηλώσεις με κανέναν άλλον τρόπο. Εγώ προσωπικά δεν το ρίσκαρα, φοβήθηκα και πήγαινα σκόπιμα μία-μία δήλωση, αλλά αυτό γινόταν κατά κόρον στην αγορά. Όλα αυτά γίνονται για να μην χαθούν οι προθεσμίες χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης. Όπως έλεγε και ο Κιμούλης στην ταινία Λούφα και Παραλλαγή: “Μήπως είναι νασερικοί οι συνταγματάρχες και θέλουν να κρατικοποιήσουν την περιουσία;” Εδώ κοντεύουμε να ζήσουμε κάτι αντίστοιχο. Αν ένας άνθρωπος θελήσει αύριο να κάνει μια γονική παροχή ή ένα συμβόλαιο, με αυτά τα τραγικά σφάλματα στους χάρτες δεν θα μπορεί να μεταβιβάσει τίποτα, οι συναλλαγές θα παγώσουν εντελώς.»
Η Πολιτική Αδράνεια, η Δικαστική Φαρέτρα και τα Τέσσερα Θεσμικά Αιτήματα
Η ανάλυση της παρούσας συγκυρίας καταδεικνύει ένα βαθύ χάσμα μεταξύ των κυβερνητικών υποσχέσεων και της νομοθετικής πραγματικότητας. Η σύσκεψη της 24ης Μαρτίου 2026 στο Δημαρχείο Χανίων, η οποία είχε γεννήσει προσδοκίες για μια δομική παρέμβαση, κατέληξε στην ψήφιση μιας περιορισμένης ρύθμισης, η οποία εξασφαλίζει προσωρινά τις αγροτικές επιδοτήσεις, αφήνοντας ωστόσο ανέπαφο τον πυρήνα του ιδιοκτησιακού προβλήματος. Η πολιτική πίεση που ασκείται πλέον στους βουλευτές της Κρήτης είναι έντονη, ιδίως μετά τις πρόσφατες δυσλειτουργίες στις πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ, με την τοπική κοινωνία να εμφανίζεται αποφασισμένη να διεκδικήσει τη θεσμική της θωράκιση.
Απέναντι σε αυτή την αδράνεια, οι επιστημονικοί φορείς των Χανίων έχουν διαμορφώσει ένα κοινό ψηφίσμα, το οποίο συμπυκνώνεται σε τέσσερα συγκεκριμένα και αδιαπραγμάτευτα αιτήματα:
-
Άμεση Παράταση: Να δοθεί παράταση στην εκτός πραγματικότητας προθεσμία των δύο μηνών για την υποβολή αιτήσεων διόρθωσης, καθώς τα σφάλματα οφείλονται σε πλημμελή επεξεργασία της εταιρείας και όχι σε υπαιτιότητα των πολιτών.
-
Πλήρη Πρόσβαση στα Στοιχεία: Να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των δικηγόρων και των μηχανικών στα ψηφιακά στοιχεία της κτηματογράφησης, ώστε να μπορούν να συλλέγουν τα απαραίτητα δεδομένα για την εκπροσώπηση των εντολέων τους.
-
Παραμονή των Φυσικών Αρχείων: Για την ασφάλεια των συναλλαγών, να παραμείνουν τα φυσικά αρχεία των Υποθηκοφυλακείων του νομού στα Χανιά και να μην μεταφερθούν στη Χερσόνησο Ηρακλείου, καθώς είναι απολύτως απαραίτητα κατά την τρέχουσα κρίσιμη περίοδο για την έκδοση πιστοποιητικών, αντιγράφων και τον έλεγχο τίτλων.
-
Νομοθετική Προτεραιότητα του Ιδιώτη: Να θεσπιστούν άμεσα οι προτεινόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις, ώστε να προτάσσονται τα εμπράγματα δικαιώματα των ιδιωτών έναντι του Ελληνικού Δημοσίου, εφόσον το τελευταίο δεν προσκομίζει συγκεκριμένους τίτλους κυριότητας.
Παράλληλα με την πολιτική διεκδίκηση, οι φορείς εξετάζουν πλέον σοβαρά και τη δικαστική οδό, καθώς υφίσταται σαφές νομικό έδαφος για προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Η κυρία Μικρού, ερωτηθείσα σχετικά με τη δυνατότητα δικαστικής ακύρωσης των διατάξεων, διευκρίνισε τη στρατηγική του κλάδου:
«Νομική δυνατότητα να προσβάλουμε τον νόμο για αντισυνταγματικότητα και για κατάφωρη προσβολή των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων των πολιτών σαφέστατα υπάρχει. Όπως υφίσταται και το δικαίωμα των πολιτών να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από το κράτος για περιουσίες που κινδυνεύουν να χαθούν λόγω της αποδεδειγμένα κακής και ελλιπούς επεξεργασίας των δηλώσεων που οι ίδιοι κατέθεσαν έγκαιρα. Βεβαίως και υπάρχουν αυτά τα όπλα. Στην παρούσα φάση, όμως, η προσπάθειά μας επικεντρώνεται στο να λύσουμε το πρόβλημα σύντομα, άμεσα και ουσιαστικά σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο, και όχι να εμπλακούμε σε μακρόχρονες, ψυχοφθόρες και δαπανηρές δικαστικές διαμάχες που θα κρατήσουν χρόνια.»
Η υπόθεση της κτηματογράφησης στα Χανιά δεν αποτελεί μια απλή τεχνική εκκρεμότητα, αλλά μια βαθιά θεσμική δοκιμασία για το κράτος δικαίου.
Η αναγκαστική περάτωση ενός ελαττωματικού έργου χάριν των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων απειλεί να κλονίσει τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ του πολίτη και της διοίκησης. Εάν δεν υπάρξει άμεση νομοθετική παρέμβαση που να σέβεται την ιστορικότητα και την ιδιομορφία του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Κρήτης, το εγχείρημα κινδυνεύει να καταγραφεί ως μια από τις πιο μελανές σελίδες της σύγχρονης διοικητικής ιστορίας του τόπου.
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
