Σε κεντρικό κόμβο των μεταναστευτικών πιέσεων προς την Ελλάδα αναδεικνύεται η Κρήτη κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026, συγκεντρώνοντας το 70% των συνολικών αφίξεων στη χώρα, τη στιγμή που οι ροές στο Αιγαίο καταγράφουν κατακόρυφη υποχώρηση.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη και αυτοψία στον χώρο υποδοχής και προσωρινής φιλοξενίας στην Αγυιά Χανίων, συνοδευόμενος από την Υφυπουργό Σέβη Βολουδάκη και τη Διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων (DG HOME) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Beate Gminder.
Από τα Χανιά, ο κ. Πλεύρης ανακοίνωσε τη δρομολόγηση ειδικού επιβατηγού πλοίου χωρητικότητας 500 ατόμων για την αυτόνομη μεταφορά των μεταναστών προς την Αθήνα, καθώς και την επικείμενη λειτουργία ανάλογου προσωρινού χώρου στο Ηράκλειο εντός του Ιουλίου, εφαρμόζοντας τις προβλέψεις του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Η γεωγραφική μετατόπιση των ροών και τα συγκριτικά στοιχεία
Η διαμόρφωση των νέων μεταναστευτικών διαδρομών στη Μεσόγειο φέρνει την Κρήτη στην πρώτη γραμμή της επιχειρησιακής διαχείρισης, καθώς το νησί αποτελεί αυτή τη στιγμή τη μοναδική ενεργή πύλη εισόδου στην ελληνική επικράτεια. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αναντιστοιχία με την κατάσταση στο Αιγαίο, όπου οι ροές παρουσιάζουν εντυπωσιακή υποχώρηση, επιτρέποντας τη μεταφορά κρατικών πόρων και υποστήριξης προς το νότιο τμήμα της χώρας.
Συγκριτικά Στοιχεία Μεταναστευτικών Ροών (Πρώτο Πεντάμηνο)
Όπως επεσήμανε ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου κατά την τοποθέτησή του:
«Η διαχείριση που γίνεται στα Χανιά συμπίπτει με μια χρονιά κατά την οποία δεχόμαστε μεταναστευτική πίεση αποκλειστικά στην Κρήτη. Στην πραγματικότητα, αυτή τη στιγμή το νησί αποτελεί τη μοναδική ενεργή πύλη εισόδου, δεδομένου ότι στο Αιγαίο οι μεταναστευτικές ροές παρουσιάζουν εντυπωσιακή μείωση της τάξης του 65%.»
Αυτόνομο δίκτυο μεταφοράς και το διαχειριστικό μοντέλο της Αγυιάς
Για την αντιμετώπιση της αυξημένης πίεσης και την προστασία της τοπικής κοινωνίας κατά την αιχμή της τουριστικής περιόδου, το Υπουργείο προχωρά στη δημιουργία ενός αυτόνομου δικτύου μεταφορών. Από την 1η Ιουλίου, με την ολοκλήρωση του σχετικού διαγωνισμού, θα επιστρατευθεί νέο επιβατηγό πλοίο χωρητικότητας 500 ατόμων, το οποίο θα είναι αγκυροβολημένο στα Χανιά και θα εκτελεί δρομολόγια προς την Αθήνα δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα. Το μέσο θα λειτουργεί με εξειδικευμένο προσωπικό, παρέχοντας νερό και σάντουιτς, ώστε να μην επιβαρύνονται τα τακτικά επιβατικά πλοία της γραμμής, στα οποία τα εισιτήρια είναι περιορισμένα λόγω θέρους. Ένα αντίστοιχο πλοίο προγραμματίζεται να εγκατασταθεί και στο Ηράκλειο για τον ίδιο σκοπό.
Ο χώρος προσωρινής φιλοξενίας στην Αγυιά, τον οποίο επιθεώρησε η κυβερνητική και ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία μαζί με στελέχη του Λιμενικού Σώματος και της Ελληνικής Αστυνομίας, λειτουργεί αποκλειστικά ως κέντρο πρώτης υποδοχής και διαλογής. Η λειτουργία κινητής ιατρικής κλινικής εντός της δομής διασφαλίζει την υγειονομική θωράκιση, αποτρέποντας την επιβάρυνση του τοπικού νοσοκομείου. Βάσει του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, όσοι διαθέτουν προσφυγικό προφίλ μεταφέρονται άμεσα σε ανοιχτές δομές της ενδοχώρας, ενώ οι υπόλοιποι οδηγούνται σε κλειστές δομές με τη διαδικασία επιστροφής να ολοκληρώνεται υποχρεωτικά εντός 12 εβδομάδων. Στόχος είναι η παραμονή των μεταναστών στα Χανιά να περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο χρονικό διάστημα για τις αρχικές διαδικασίες ταυτοποίησης.
Ο σχεδιασμός για το Ηράκλειο και η απόρριψη της χρήσης στρατοπέδων 
Η γεωγραφική κατανομή των αφίξεων εμφανίζεται πλέον μεταβαλλόμενη, καθώς οι ροές πιέζουν εξίσου την πλευρά του Ηρακλείου και της Ιεράπετρας. Σε απάντηση προς τις προτάσεις του Περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρου Αρναουτάκη, για την αναζήτηση οριστικών λύσεων μέσω της χρήσης ανενεργών στρατοπέδων, ο κ. Πλεύρης ξεκαθάρισε ότι ο υπάρχων χώρος στην Αγυιά επαρκεί πλήρως για τα Χανιά και δεν αναζητείται εναλλακτική εγκατάσταση, καθώς η ηπειρωτική Ελλάδα διαθέτει έτοιμες δομές υποδοχής που συνδράμουν το νησί.
Αναφορικά με την κατάσταση στο Ηράκλειο, ο Υπουργός αναγνώρισε ότι υπήρξαν προβλήματα και αντιδράσεις για τις τοποθεσίες που είχαν αρχικά προταθεί, ωστόσο ανακοίνωσε ότι έχει εξευρεθεί ο κατάλληλος χώρος, ο οποίος θα δημοσιοποιηθεί τις επόμενες ημέρες μετά την επίσημη ενημέρωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στόχος είναι η λειτουργία του νέου προσωρινού χώρου (transit) εντός του Ιουλίου, ακολουθώντας το πρότυπο των Χανίων.
Απευθυνόμενος στις τοπικές αρχές, ο κ. Πλεύρης δήλωσε:
«Θεωρώ αδιανόητο να συζητάμε για το αν θα βρεθεί ή όχι ένας προσωρινός χώρος στο νησί, όταν όλη η υπόλοιπη επικράτεια στηρίζει την Κρήτη. […] Στο Ηράκλειο αντιμετωπίσαμε αρκετά προβλήματα και αντιδράσεις στους χώρους που προτείναμε. Αυτή τη στιγμή, το Υπουργείο έχει καταλήξει στον κατάλληλο χώρο. Τις επόμενες ημέρες, αφού ενημερώσουμε πρώτα επίσημα την Τοπική Αυτοδιοίκηση, θα προχωρήσουμε στις ανακοινώσεις. Είναι επιτακτική ανάγκη να λειτουργήσει ο χώρος στο Ηράκλειο μέσα στον Ιούλιο, ώστε να εφαρμόζεται ακριβώς η ίδια επιτυχημένη διαδικασία αποσυμφόρησης που γίνεται στην Αγυιά.»
Διπλωματικές επαφές στο Λιβυκό Πέλαγος και το πλαίσιο της νόμιμης μετανάστευσης
Η διαχείριση των ροών στο Λιβυκό Πέλαγος παρουσιάζει ιδιαίτερες επιχειρησιακές δυσκολίες σε σχέση με το Αιγαίο, λόγω των μεγάλων αποστάσεων που καθιστούν την αποτροπή εν πλω εξαιρετικά επικίνδυνη. Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα έχει ενεργοποιήσει τη διπλωματική οδό μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, επιδιώκοντας τη στενότερη δυνατή συνεργασία με τις αρχές της Λιβύης και της Αιγύπτου, προκειμένου να ενισχυθούν οι αποτροπές πριν από την αναχώρηση των σκαφών από τις αφρικανικές ακτές.
Στο πεδίο της γενικότερης μεταναστευτικής πολιτικής, ο Υπουργός διαχώρισε αυστηρά την παράνομη είσοδο από τις νόμιμες οδούς μετάκλησης εργαζομένων, οι οποίες θεσμοθετήθηκαν με σχετικό νομοσχέδιο τον περασμένο Φεβρουάριο για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας. Η κυβερνητική γραμμή παραμένει προσηλωμένη στην αρχή της μηδενικής ανοχής, εναρμονιζόμενη με την επίσημη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Υπουργός Μετανάστευσης υπογράμμισε:
«Αν δώσεις το παραμικρό κίνητρο ή παράθυρο νομιμοποίησης στην παράνομη μετανάστευση, γίνεσαι αμέσως μαγνήτης ροών. Όποιος επιλέγει να εισέλθει παράνομα στη χώρα, πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων ότι δεν έχει καμία απολύτως προοπτική νομιμοποίησης. Το είδαμε σε ευρωπαϊκές χώρες που επέλεξαν μαζικές νομιμοποιήσεις παράνομων μεταναστών και είδαν τις ροές τους να διπλασιάζονται. Αντίθετα, η δική μας αυστηρή πολιτική αποτελεί πλέον την επίσημη γραμμή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. […] Οι νόμιμοι δίαυλοι μετάκλησης εργαζομένων σε καμία περίπτωση δεν θα αποτελέσουν “πίσω πόρτα” για τη νομιμοποίηση όσων παραβιάζουν τα σύνορά μας.»
Όλα όσα είπε:
Υπουργός Μετάναστευσης Θανάσης Πλεύρης: «Βρισκόμαστε στα Χανιά μαζί με τη διευθύντρια της DG HOME (Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την κυρία Beate Gminder, αλλά και την αρμόδια Υφυπουργό που είναι και βουλευτής της περιοχής.
Η διαχείριση που γίνεται στα Χανιά συμπίπτει με μια χρονιά κατά την οποία δεχόμαστε μεταναστευτική πίεση αποκλειστικά στην Κρήτη. Στην πραγματικότητα, αυτή τη στιγμή το νησί αποτελεί τη μοναδική ενεργή πύλη εισόδου, δεδομένου ότι στο Αιγαίο οι μεταναστευτικές ροές παρουσιάζουν εντυπωσιακή μείωση της τάξης του 65%.»
Συγκριτικά Στοιχεία Μεταναστευτικών Ροών (Πρώτο Πεντάμηνο)
| Περιοχή | Προηγούμενο Έτος | Τρέχον Έτος | Τάση |
| Αιγαίο | ~8.000 αφίξεις | ~3.000 αφίξεις | Μείωση 65% |
| Κρήτη | ~5.500 αφίξεις | 7.500 – 8.000 αφίξεις | Αύξηση ~45% |
«Η διαχείριση στα Χανιά λειτουργεί με υποδειγματικό τρόπο. Έχουμε διασφαλίσει θέσεις φιλοξενίας σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα. Αυτή τη στιγμή ο χώρος στην Αγυιά λειτουργεί αποκλειστικά ως κέντρο πρώτης υποδοχής και διαλογής, προκειμένου να γίνεται γρήγορα ο διαχωρισμός των ατόμων.
Με την εφαρμογή του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ακολουθείται μια πολύ συγκεκριμένη διαδικασία:
-
Όσοι έχουν προσφυγικό προφίλ μεταφέρονται άμεσα σε ανοιχτές δομές της ενδοχώρας.
-
Όσοι δεν έχουν προσφυγικό προφίλ οδηγούνται σε κλειστές δομές.
Παράλληλα, στην Αγυιά λειτουργεί κινητή ιατρική κλινική, ώστε να εξασφαλίζεται η υγειονομική θωράκιση και να μην επιβαρύνεται το τοπικό νοσοκομείο. Στόχος μας είναι η παραμονή των μεταναστών στα Χανιά να περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο χρονικό διάστημα για τις αρχικές διαδικασίες ταυτοποίησης.
Επιπλέον, από την 1η Ιουλίου υπολογίζουμε ότι θα έχει ολοκληρωθεί ο σχετικός διαγωνισμός και θα διαθέτουμε δικό μας πλωτό μέσο. Με αυτόν τον τρόπο, οι μεταφορές προς την ηπειρωτική Ελλάδα θα γίνονται αυτόνομα και δεν θα επιβαρύνουν τα επιβατικά πλοία της γραμμής, ειδικά τώρα κατά την αιχμή της τουριστικής περιόδου όπου τα εισιτήρια είναι περιορισμένα.
Υπάρχει πλήρης σχεδιασμός σε συνεργασία με το Υπουργείο Ναυτιλίας. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά το Λιμενικό Σώμα και την Ελληνική Αστυνομία για την αυτοθυσία τους. Παράλληλα, έχουμε προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες διπλωματικές επαφές με τις λιβυκές αρχές για την ενίσχυση των αποτροπών. Η ιδιαιτερότητα του Λιβυκού Πελάγους έγκειται στο ότι, αν μια βάρκα ξεκινήσει από τις ακτές της Λιβύης, η αποτροπή εν πλω είναι εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη, σε αντίθεση με το Αιγαίο όπου οι αποστάσεις είναι πολύ μικρότερες.
Συνεπώς, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, επιδιώκουμε την καλύτερη δυνατή συνεργασία με τις αρχές της Λιβύης αλλά και της Αιγύπτου στην ανατολική πλευρά. Σκοπός της κυβέρνησης δεν είναι απλώς η παθητική διαχείριση, αλλά η δραστική μείωση των ροών. Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε να παγιωθεί μια μόνιμη μεταναστευτική γραμμή μεταξύ Λιβύης και Κρήτης.»
Οι Δομές Φιλοξενίας σε Χανιά και Ηράκλειο
Δημοσιογράφος: «Ο χαρακτηρισμός της Κρήτης ως πύλης εισόδου προϋποθέτει τη δημιουργία μόνιμων δομών; Αν για τα Χανιά η οριστική λύση είναι ο χώρος της Αγυιάς, ποιος είναι ο σχεδιασμός για το Ηράκλειο και πότε θα ανακοινωθεί;»
Υπουργός Μετάναστευσης Θανάσης Πλεύρης:: «Η αρχική μας επιλογή ήταν να δημιουργηθούν δύο χώροι: ένας στα Χανιά και ένας στο Ηράκλειο. Πέρυσι η πίεση εντοπιζόταν κυρίως στα Χανιά, ενώ τώρα οι ροές είναι μοιρασμένες ή πιέζουν περισσότερο την πλευρά του Ηρακλείου και της Ιεράπετρας.
Σε επαφές που είχα με τον Περιφερειάρχη και τους Δημάρχους του νησιού, το Υπουργείο έκανε δεκτή τη θέση της τοπικής κοινωνίας. Ενώ η αρχική μας πρόθεση ήταν η δημιουργία μιας μόνιμης δομής στην Κρήτη, σεβαστήκαμε το αίτημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και καταλήξαμε στη λύση των δύο προσωρινών χώρων (transit), ώστε να παρακολουθούμε δυναμικά την εξέλιξη του φαινομένου.
Στα Χανιά είχαμε εξαιρετική συνεργασία με τον Περιφερειάρχη και τον Δήμαρχο, τους οποίους ευχαριστώ. Αντιλαμβάνομαι ότι για κάθε τοπική κοινωνία είναι μια δύσκολη απόφαση, όμως στα Χανιά το μοντέλο λειτούργησε υποδειγματικά.
Στο Ηράκλειο, αντίθετα, αντιμετωπίσαμε αρκετά προβλήματα και αντιδράσεις στους χώρους που προτείναμε. Αυτή τη στιγμή, το Υπουργείο έχει καταλήξει στον κατάλληλο χώρο. Τις επόμενες ημέρες, αφού ενημερώσουμε πρώτα επίσημα την Τοπική Αυτοδιοίκηση, θα προχωρήσουμε στις ανακοινώσεις. Είναι επιτακτική ανάγκη να λειτουργήσει ο χώρος στο Ηράκλειο μέσα στον Ιούλιο, ώστε να εφαρμόζεται ακριβώς η ίδια επιτυχημένη διαδικασία αποσυμφόρησης που γίνεται στην Αγυιά.
Παρακολουθώ καθημερινά τα τοπικά μέσα ενημέρωσης και διαπιστώνω ότι στα Χανιά, παρόλο που οι ροές είναι αυξημένες, το ζήτημα απασχολεί πολύ λιγότερο τη δημοσιότητα ακριβώς επειδή η διαχείριση είναι αθόρυβη και αποτελεσματική. Το ίδιο θέλουμε να πετύχουμε και στο Ηράκλειο.
Μετά τη θέσπιση του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου, όσοι στερούνται προσφυγικού προφίλ μεταφέρονται σε κλειστές δομές και η διαδικασία επιστροφής τους ολοκληρώνεται υποχρεωτικά εντός 12 εβδομάδων. Επομένως, η ταχύτητα είναι το παν και οι προσωρινοί αυτοί χώροι είναι απολύτως απαραίτητοι.»
Η Αδιανόητη Συζήτηση για τα Στρατόπεδα και η Νόμιμη Μετανάστευση
Δημοσιογράφος: «Ακούσαμε τον Περιφερειάρχη, τον κύριο Σταύρο Αρναουτάκη, να μιλά για την αναζήτηση οριστικών λύσεων μέσω της χρήσης ανενεργών στρατοπέδων. Είναι κάτι που εξετάζεται για τα Χανιά;»
Υπουργός Μετάναστευσης Θανάσης Πλεύρης:: «Για τα Χανιά, ο υπάρχων χώρος επαρκεί πλήρως. Τα απόλυτα νούμερα των αφίξεων, παρά την αύξηση, παραμένουν απολύτως διαχειρίσιμα επειδή υπάρχουν έτοιμες δομές υποδοχής στην υπόλοιπη Ελλάδα.
Θέλω να τονίσω το εξής: αυτή τη στιγμή όλη η Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των νησιών του Αιγαίου που στο παρελθόν σήκωσαν δυσανάλογο βάρος, συνδράμει την Κρήτη. Το 70% των συνολικών αφίξεων του πρώτου πενταμήνου στη χώρα εντοπίζεται στην Κρήτη. Θεωρώ, λοιπόν, αδιανόητο να συζητάμε για το αν θα βρεθεί ή όχι ένας προσωρινός χώρος στο νησί, όταν όλη η υπόλοιπη επικράτεια στηρίζει την Κρήτη.
Ως Υπουργείο είμαστε απόλυτα ικανοποιημένοι από την Αγυιά και δεν αναζητούμε άλλη λύση. Προφανώς, ο Περιφερειάρχης αναφέρεται στο γεγονός ότι ο χώρος αυτός ανήκει στην Αναπτυξιακή και έχει παραχωρηθεί προσωρινά. Είχαμε δεσμευτεί ότι, αν η τοπική κοινωνία θελήσει μελλοντικά να τον αξιοποιήσει αλλού, θα εξετάζαμε εναλλακτικές. Όμως μιλάμε για μια εγκατάσταση με μεγάλη χωρητικότητα και δική της κινητή κλινική, που διασφαλίζει τη δημόσια υγεία. Δύο τέτοιοι χώροι σε Χανιά και Ηράκλειο επαρκούν πλήρως για τη διαχείριση των υφιστάμενων ροών.
Τέλος, όσον αφορά το ερώτημά σας για τις νόμιμες οδούς: η κυβέρνηση έχει ψηφίσει ήδη από τον προηγούμενο Φεβρουάριο το νομοσχέδιο για τη νόμιμη μετανάστευση και τη μετάκληση εργαζομένων, και βλέπουμε ήδη τα πρώτα θετικά αποτελέσματα στην αγορά εργασίας. Η χώρα μας έχει ανάγκη από εργατικό δυναμικό, αλλά ο προσανατολισμός μας είναι ξεκάθαρος: αν δώσεις το παραμικρό κίνητρο ή παράθυρο νομιμοποίησης στην παράνομη μετανάστευση, γίνεσαι αμέσως μαγνήτης ροών.
Όποιος επιλέγει να εισέλθει παράνομα στη χώρα, πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων ότι δεν έχει καμία απολύτως προοπτική νομιμοποίησης. Το είδαμε σε ευρωπαϊκές χώρες που επέλεξαν μαζικές νομιμοποιήσεις παράνομων μεταναστών και είδαν τις ροές τους να διπλασιάζονται. Αντίθετα, η δική μας αυστηρή πολιτική αποτελεί πλέον την επίσημη γραμμή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Θέλω να ευχαριστήσω την παριστάμενη κυρία Gminder για τη διαρκή συνδρομή της Επιτροπής στη χώρα μας. Υπάρχει πλέον μια κοινή ευρωπαϊκή αντίληψη μηδενικής ανοχής στην παράνομη μετανάστευση. Οι νόμιμοι δίαυλοι μετάκλησης εργαζομένων σε καμία περίπτωση δεν θα αποτελέσουν “πίσω πόρτα” για τη νομιμοποίηση όσων παραβιάζουν τα σύνορά μας. Σας ευχαριστώ.»
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
