Το Θέατρο Σκιών Κρήτης συνεχίζει τις παραστάσεις του στην δροσερή αυλή του Θύραθεν, κάθε Δευτέρα βράδυ στις 8:30, προσφέροντας στους θεατές οικογενειακή ψυχαγωγία και άφθονα γέλια.
Την Δευτέρα 8 Ιουνίου, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει την κλασική φαρσοκωμωδία «Ο Καραγκιόζης Προφήτης», μία από τις πιο αγαπημένες παραστάσεις του ελληνικού θεάτρου σκιών. Η παράσταση έρχεται με την παραδοσιακή αλάνθαστη συνταγή που μόνο ο αγαπημένος λαϊκός ήρωας γνωρίζει, υπόσχεται μοναδικές στιγμές διασκέδασης για μικρούς και μεγάλους.
Οι παραστάσεις διοργανώνονται στην αυλή του Θύραθεν, έναν χώρο που προσφέρει δροσιά τις καλοκαιρινές βραδιές, ιδανικό για την απόλαυση αυτού του παραδοσιακού θεάματος. Η τοποθεσία στην Κρήτη αποτελεί σημείο συνάντησης για τους φίλους του Καραγκιόζη και της λαϊκής παράδοσης.
Όσοι επιθυμούν να παρακολουθήσουν την παράσταση καλούνται να εξασφαλίσουν έγκαιρα τις θέσεις τους. Για κρατήσεις, το κοινό μπορεί να επικοινωνεί στο 2810711196.
Υπεγράφη σήμερα στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών η Απόφαση Ένταξης της Πράξης «Πράσινο Σχολείο Ευρωπαϊκής Παιδείας στις Βούτες Ηρακλείου», στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Κρήτη 2021-2027, παρουσία του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρίστου Δήμα. Την Πράξη υπέγραψε ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ενώ παρόντες ήταν ο Πρόεδρος της Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. Τιμολέων Κατσίπος και ο Διευθύνων Σύμβουλος Αθανάσιος Γιάνναρης.
Παράλληλα με το νέο Πράσινο Σχολείο Ευρωπαϊκής Παιδείας στο Ηράκλειο εντάσσονται και στο πρόγραμμα Δίκαιης Μετάβασης τα Πράσινα Σχολεία Κισσάμου στα Χανιά. Πρόκειται για επενδύσεις συνολικού ύψους 55 εκατομμυρίων ευρώ.
Με αφορμή την ένταξη των έργων, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης προχώρησε σε δήλωση: «Ως Περιφέρεια Κρήτης επενδύουμε στο μέλλον της Κρήτης, τη νέα γενιά. Τα δύο σύγχρονα και βιοκλιματικά σχολικά συγκροτήματα σε Ηράκλειο και Χανιά αναβαθμίζουν σημαντικά τις εκπαιδευτικές υποδομές του νησιού μας, προσφέροντας σε μαθητές και εκπαιδευτικούς ένα ασφαλές, καινοτόμο και φιλικό σχολικό περιβάλλον. Με μεθοδικότητα, διεκδίκηση και συνέργειες κάνουμε τον σχεδιασμό μας πράξη, αναβαθμίζοντας την ποιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης και ενισχύοντας τις τοπικές μας κοινωνίες. Η σταθερή συνεργασία μας με το Υπουργείο Υποδομών, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τις Κτιριακές Υποδομές, την Αυτοδιοίκηση και τους τοπικούς φορείς, αποδίδει καρπούς».
Το πρώτο έργο αφορά την ανέγερση του Σχολείου Ευρωπαϊκής Παιδείας, το οποίο θα κατασκευαστεί στην Πανεπιστημιούπολη Βουτών Ηρακλείου. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 35,5 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που διατίθεται από το Πρόγραμμα «Κρήτη 2021-2027» και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Το συγκρότημα είναι δυναμικότητας 780 μαθητών και αποτελείται από Νηπιαγωγείο, Δημοτικό και Γυμνάσιο-Λύκειο. Περιλαμβάνει επίσης χώρους πολλαπλών χρήσεων, βιβλιοθήκες, εστιατόρια και θέσεις στάθμευσης. Η κατασκευή ανταποκρίνεται στα υψηλότερα κριτήρια βιωσιμότητας και ενεργειακής αποδοτικότητας που προβλέπονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η ολοκλήρωση του έργου προβλέπεται έως το 2031.
Το δεύτερο έργο αφορά την ανέγερση ενός νέου, σύγχρονου κτιριακού συγκροτήματος για τη στέγαση του Γενικού Ενιαίου Λυκείου και του Επαγγελματικού Λυκείου Κισσάμου. Το έργο έχει προϋπολογισμό 20 εκατομμύρια ευρώ και χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του τρίτου πυλώνα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης.
Το συγκρότημα αναπτύσσεται σε μήκος 130 μέτρων. Το Γενικό Λύκειο στεγάζεται σε δύο κτίρια και διαθέτει συνολικά 13 αίθουσες διδασκαλίας και εργαστήρια. Το Επαγγελματικό Λύκειο εκτείνεται σε τρία κτίρια, περιλαμβάνοντας 9 αίθουσες διδασκαλίας, σύγχρονα εργαστήρια, όπως τεχνικών φυτικής παραγωγής, και θερμοκήπιο. Παράλληλα, δημιουργείται ανεξάρτητη Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων με σκηνή και αποδυτήρια, η οποία είναι σχεδιασμένη να εξυπηρετεί τόσο τη σχολική κοινότητα όσο και τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Ο εξωτερικός χώρος περιλαμβάνει δύο γήπεδα μπάσκετ, χώρους πρασίνου, καθιστικά και ράμπες για την πλήρη προσβασιμότητα εμποδιζόμενων ατόμων, ενώ το σύνολο των υποδομών διέπεται από σύγχρονο βιοκλιματικό και ενεργειακό σχεδιασμό.
Από τη Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026 ανοίγει η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τις αιτήσεις συμμετοχής στο καλοκαιρινό πρόγραμμα ολοήμερης απασχόλησης παιδιών που διοργανώνει ο Δήμος Χανίων, όπως ανακοινώθηκε με σχετικό δελτίο Τύπου.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών και θα πραγματοποιηθεί σε τρεις αθλητικές εγκαταστάσεις: το Κλειστό Γυμναστήριο Κλαδισού, το Ναυταθλητικό Σύλλογο Σούδας και το Κλειστό Γυμναστήριο Καμπανίου. Λόγω περιορισμού στον αριθμό των συμμετεχόντων, η επιλογή των παιδιών θα γίνει με βάση μοριοδότηση, σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 294/2020 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Σκοπός του προγράμματος είναι η ανάπτυξη των βασικών σωματικών ικανοτήτων και κινητικών δεξιοτήτων των παιδιών μέσα από παιγνιώδεις δραστηριότητες. Οι δραστηριότητες αυτές συμβάλλουν στην καλλιέργεια της ομαδικότητας και την απόκτηση κοινωνικής ευαισθησίας, βοηθώντας στην κοινωνικοποίηση των συμμετεχόντων. Το πρόγραμμα λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, από τις 7:30 το πρωί έως τις 3:30 το μεσημέρι, με στόχο τη διευκόλυνση των οικογενειών στην καθημερινή απασχόληση των παιδιών.
Το περιεχόμενο του προγράμματος περιλαμβάνει δύο κύριες θεματικές ενότητες. Στα μαθήματα Φυσικής Αγωγής περιλαμβάνονται η εκμάθηση κολύμβησης, μπάσκετ, βόλεϊ, ποδοσφαίρου και χορών. Στα θεωρητικά μαθήματα συγκαταλέγονται θέματα όπως η υγιεινή διατροφή, η ναυαγοσωστική, οι κατασκευές και η διαχείριση απορριμμάτων.
Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε τέσσερις δίωρες περιόδους. Η Περίοδος Α θα διαρκέσει από 22 Ιουνίου έως 3 Ιουλίου 2026, η Περίοδος Β από 6 έως 17 Ιουλίου, η Περίοδος Γ από 20 έως 31 Ιουλίου και η Περίοδος Δ από 3 έως 14 Αυγούστου.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων θα παραμείνει ανοιχτή από τη Δευτέρα 8 Ιουνίου έως και τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026 στη διεύθυνση oloimerichania26.aitiseispoliton.gr. Τα αποτελέσματα της μοριοδότησης θα ανακοινωθούν στην επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Χανίων. Για τις επόμενες περιόδους, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις, το σύστημα αιτήσεων θα ανοίγει από Δευτέρα έως Τετάρτη, μία εβδομάδα πριν από την έναρξη κάθε περιόδου.
Τα κριτήρια μοριοδότησης για την επιλογή των παιδιών περιλαμβάνουν δέκα κατηγορίες: πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες, μονογονεϊκές οικογένειες ή ορφανά παιδιά, διαζευγμένοι γονείς ή γονείς σε διάσταση, οικογένειες με μέλος ΑμεΑ άνω του 67%, αριθμός παιδιών στην οικογένεια, δύο εργαζόμενοι γονείς, εντοπιότητα ως δημότες Δήμου Χανίων, γονείς που διαμένουν σε διαφορετικές πόλεις απόστασης άνω των 100 χιλιομέτρων, καθώς και το οικογενειακό εισόδημα.
Το κόστος συμμετοχής ορίζεται στα 65 ευρώ για ένα παιδί ανά περίοδο δέκα εργάσιμων ημερών. Σε περίπτωση δύο εγγεγραμμένων αδερφών, το κόστος διαμορφώνεται στα 60 ευρώ ανά παιδί, δηλαδή 120 ευρώ συνολικά. Για δύο αδέρφια το συνολικό ποσό ανέρχεται στα 110 ευρώ και για τρία αδέρφια στα 165 ευρώ. Εκπτωτική πολιτική ισχύει για τρίτεκνους, πολύτεκνους, άνεργους, μονογονεϊκές οικογένειες και οικογένειες με μέλος ΑμεΑ, με το κόστος να διαμορφώνεται στα 55 ευρώ ανά παιδί. Η πληρωμή διενεργείται στο ταμείο του Δήμου Χανίων ή μέσω τραπεζικής κατάθεσης.
Την ευθύνη υποβολής των αιτήσεων έχουν αποκλειστικά οι γονείς. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται για πληροφορίες στο τηλέφωνο 2821341790, κατά τις ώρες 9:00 π.μ. έως 1:00 μ.μ., ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση t-athlitismos@chania.gr. Για τεχνικά προβλήματα με την πλατφόρμα, η επικοινωνία μπορεί να γίνει στα τηλέφωνα 2821058290 ή 2104406300.
Ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης αναδεικνύει με δήλωσή του την πιο ακριβή κυβερνητική αστοχία στην ενέργεια, όπου η Ελλάδα παράγει φθηνό ρεύμα, εξάγει το πλεόνασμα και λίγες ώρες αργότερα το αγοράζει πίσω πανάκριβα, με καπέλο που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει ακόμα και το 2.000%.
«Παράγουμε φθηνό ρεύμα και το πληρώνουμε λίγες ώρες μετά πανάκριβα», επισημαίνει ο κ. Μαμουλάκης, εξηγώντας το παράδοξο που λαμβάνει χώρα καθημερινά στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα. Το μεσημέρι, όταν τα φωτοβολταϊκά παράγουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, οι τιμές στη χονδρική αγορά καταρρέουν σχεδόν στο μηδέν. Αντί όμως η Ελλάδα να αποθηκεύει αυτό το ρεύμα, το στέλνει ουσιαστικά δωρεάν στη Βουλγαρία.
Η αιτία, σύμφωνα με τον βουλευτή, έγκειται στο γεγονός ότι η γειτονική χώρα έχει επενδύσει έγκαιρα σε μεγάλες μονάδες αποθήκευσης με μπαταρίες, ενώ η Ελλάδα παραμένει χαρακτηριστικά πίσω σε αυτόν τον τομέα. Έτσι, όταν έρχεται το βράδυ και τα φωτοβολταϊκά σταματούν να παράγουν, η ζήτηση αυξάνεται και οι τιμές εκτοξεύονται από 120 έως και 250 ευρώ ανά μεγαβατόρα. Τότε το ίδιο ρεύμα επιστρέφει στην Ελλάδα με το υπέρογκο καπέλο.
Τα αποτελέσματα αυτής της κατάστασης είναι τριπλά, σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Μαμουλάκη: η Βουλγαρία κερδίζει εκατομμύρια, οι Έλληνες καταναλωτές πληρώνουν ακριβότερο ρεύμα και η χώρα μας παραμένει ανάμεσα στις ακριβότερες της Ευρώπης σε όρους αγοραστικής δύναμης.
«Αυτό δεν είναι πράσινη μετάβαση. Είναι μια χαμένη ευκαιρία που πληρώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις», τονίζει ο Τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, προσθέτοντας ότι όσο η Ελλάδα καθυστερεί, θα συνεχίσει να επιδοτεί έμμεσα την ενεργειακή επάρκεια των γειτόνων της. «Εξάγοντας ουσιαστικά πλούτο στο μηδέν και εισάγοντας ακρίβεια στο μέγιστο», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.
Ο κ. Μαμουλάκης καταλήγει υπογραμμίζοντας την άμεση ανάγκη της χώρας για ένα Εθνικό Σχέδιο, ώστε η φθηνή ενέργεια που παράγεται στην Ελλάδα να μένει στην Ελλάδα προς όφελος των πολιτών. Η δήλωση του βουλευτή Ηρακλείου συνοδεύεται από σχετικό βίντεο στο YouTube Shorts.
Η Θεοδοσία Καράμ (Theodosia Karam) έφυγε από το σπίτι της εκείνο το πρωί, όπως κάνουν χιλιάδες φοιτητές κάθε μέρα. Δεν κατευθυνόταν σε κάποιο πεδίο μάχης ή σε μια στρατιωτική ζώνη. Πήγαινε να δώσει μια πανεπιστημιακή εξέταση.
Κρατούσε τα χαρτιά της και ξεκίνησε με την οικογένειά της για το μακρύ ταξίδι από τη γενέτειρά της, την Κλάγια (Qlayaa) στον νότο, προς το Λιβανέζικο Πανεπιστήμιο. Υποτίθεται ότι θα επέστρεφε στο σπίτι μετά την εξέταση, απασχολημένη με τους βαθμούς και ίσως σκεπτόμενη ήδη τα σχέδια για το καλοκαίρι.
Αλλά η Θεοδοσία δεν έφτασε ποτέ στο σπίτι.
Στη γέφυρα Χαρντάλι (Khardali Bridge) στον νότιο Λίβανο, μια ισραηλινή αεροπορική επιδρομή σκότωσε την πανεπιστημιακή φοιτήτρια μαζί με τον πατέρα της, Δρ. Τζέιμς Καράμ (Dr. James Karam), και τον αδελφό της, Τόνι (Tony). Αυτό που ξεκίνησε ως ένα ταξίδι για μια εξέταση, κατέληξε σε νεκρική πομπή.
Σπαρακτικές στιγμές από την κηδεία της Θεοδοσίας Καράμ, του αδελφού της Τόνι και του πατέρα τους Τζέιμς στην Κλάγια (Qlayaa) του νοτίου Λιβάνου, καθώς η μητέρα της θρηνεί τον άδικο θάνατό τους:
«Ειρήνη… ο Ιησούς μας θυσιάστηκε, και ο Ιησούς ζήτησε για εμάς συγχώρεση και άφεση. Συγχώρεσέ τον, συγχώρεσέ τον όπως συγχώρεσε ο Χριστός, γιατί όλοι είμαστε παιδιά Του. Ο Ιησούς συγχώρεσε κι εγώ συγχωρώ, αλλά, ω Ιησού, θα υποφέρουμε πολλά· θα υποφέρουμε πολλά καθώς μαζεύουμε τη λάμψη που έπεσε στον δρόμο, στον δρόμο και στις γωνιές».
«Χαίρε Μαρία, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά Σού. Για χάρη της άρσης του σταυρού μου, ω Παρθένε… σήκωσε τον σταυρό μου, ω παιδί του Χριστού, σε όλο του το μήκος και το πλάτος, σήκωσε τον σταυρό σου σε όλο του το μήκος και το πλάτος.
Σε παρακαλώ, ω Παρθένε, σε παρακαλώ εσένα, κάνε με δικό Σου, πάρε με κοντά Σου. Τι θέλετε από εμένα; Αφήστε με, φεύγω από εσάς τώρα, μια στιγμή και θα είμαι εκεί».
«Ω Ιησού… ω Ιησού, η πατρίδα μας, ανάμεσα σε όλες τις χώρες της γης, έχει γίνει μια πατρίδα πόνου. Και όσοι αναζητούν σε αυτήν την ευτυχία, ζουν σε μια πατρίδα χωρίς ευτυχία, »
“Jesus told us to forgive our killers, but this is too much”
Heartbreaking moments from the funeral of Theodosia Karam, her brother Tony and their father James in Qlayaa, southern Lebanon. James was driving his children home from their exams when an Israeli drone killed them pic.twitter.com/yAU1fqiLod
Μπαίνει οριστικό «διαζύγιο» ανάμεσα στα σχολικά κυλικεία και τα επεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς μια νέα, αυστηρή υγειονομική διάταξη έρχεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο της μαθητικής σίτισης. Με στόχο την καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας και την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών, το Υπουργείο Υγείας βάζει στο «μικροσκόπιο» όσα καταναλώνουν οι μαθητές κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου. Η απόφαση, που φέρει την υπογραφή της Αναπληρώτριας Υπουργού, Ειρήνης Αγαπηδάκη, ξεκαθαρίζει με απόλυτο τρόπο ποια προϊόντα παίρνουν το «πράσινο φως» για τα ράφια των κυλικείων και ποια αποκλείονται οριστικά από αυτά.
Τι επιτρέπεται να πωλείται
Στα σχολικά κυλικεία θα μπορούν να διατίθενται φρέσκα φρούτα και λαχανικά, αποξηραμένα φρούτα χωρίς πρόσθετα σάκχαρα και φρουτοσαλάτες ή κομπόστες σε φυσικό χυμό. Επιπλέον, επιτρέπονται τα γαλακτοκομικά προϊόντα όπως φρέσκο γάλα, κεφίρ, αριάνι, γιαούρτι, ρυζόγαλο και κρέμες, υπό τον όρο ότι δεν περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα και πληρούν συγκεκριμένα όρια λιπαρών.
Αναφορικά με τα αρτοσκευάσματα και σνακ, επιτρέπονται προϊόντα ολικής άλεσης, όπως κουλούρια, φρυγανιές, μπάρες δημητριακών, σταφιδόψωμα και μουστοκούλουρα. Επίσης, μπορούν να προσφέρονται παστέλια, χαλβάς και φυτικά επιδόρπια χωρίς ζάχαρη, ενώ οι ξηροί καρποί επιτρέπονται μόνο σε Γυμνάσια και Λύκεια.
Στα σάντουιτς, τόστ και σαλάτες επιτρέπεται η χρήση ψωμιού ολικής, φρέσκων λαχανικών, ελληνικών τυριών, βραστού κοτόπουλου ή γαλοπούλας, τόνου και αυγού. Οι λιπαρές ύλες περιορίζονται σε ελαιόλαδο, πάστα ελιάς ή μαλακή μαργαρίνη. Για τις σαλάτες επιτρέπεται η προσθήκη δημητριακών και οσπρίων.
Επιτρέπονται επίσης πίτες και πίτσες χωρίς αλλαντικά, με ζύμη που παρασκευάζεται αποκλειστικά από ελαιόλαδο ή φυτικά έλαια. Όσον αφορά τα ποτά, επιτρέπονται το εμφιαλωμένο νερό, οι φυσικοί χυμοί χωρίς ζάχαρη, τα φυτικά ροφήματα και τα αφεψήματα (μόνο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση). Ο καφές επιτρέπεται αποκλειστικά για το προσωπικό του σχολείου.
Τι απαγορεύεται αυστηρά
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, απαγορεύεται η διάθεση προϊόντων αλλαντοποιίας και επεξεργασμένου κρέατος, όπως ζαμπόν, μπέικον, πάριζα, μορταδέλα και λουκάνικα. Δεν επιτρέπονται επίσης παρασκευάσματα όπως γύρος, σνίτσελ, μπιφτέκι ή κεμπάπ.
Απαγορεύονται οι πίτες και πίτσες με αλλαντικά, τα επεξεργασμένα τυριά, τα chips, τα γαριδάκια, οι σοκολάτες, τα παγωτά, οι καραμέλες και τα ενεργειακά ποτά. Επίσης, εκτός λίστας βρίσκονται προϊόντα όπως κέικ, τσουρέκια, κρουασάν, καθώς και αναψυκτικά και γλυκαντικά τύπου κέτσαπ, μαγιονέζα και αλείμματα σοκολάτας.
Ειδικές απαγορεύσεις για το Δημοτικό
Για την αποφυγή επεισοδίων πνιγμονής, στα κυλικεία των Δημοτικών και Νηπιαγωγείων δεν επιτρέπεται η διάθεση στρογγυλών μικρών φρούτων, όπως σταφύλια και κεράσια, καθώς και ξηρών καρπών, οι οποίοι παραμένουν επιτρεπτοί μόνο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Η νέα υγειονομική διάταξη στοχεύει στη διαμόρφωση ενός πιο υγιεινού και ασφαλούς διατροφικού περιβάλλοντος για τους μαθητές όλων των βαθμίδων, ενισχύοντας τη σημασία της σωστής διατροφής μέσα στο σχολείο.
Η αποτυχία της Γερμανίας να εξασφαλίσει μια μη μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για τη διετία 2027–2028 αποτελεί μια ιστορική και άκρως απροσδόκητη διπλωματική υπαναχώρηση για το Βερολίνο. Κατά τη διάρκεια της σχετικής ψηφοφορίας στη Γενική Συνέλευση, η γερμανική υποψηφιότητα συγκέντρωσε μόλις 104 ψήφους, υπολειπόμενη σημαντικά από την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων, η οποία μεταφράζεται σε 127 ή περισσότερες ψήφους. Αντίθετα, οι συνυποψήφιες χώρες από την Ομάδα των Δυτικοευρωπαϊκών και Λοιπών Κρατών, η Πορτογαλία με 134 ψήφους και η Αυστρία με 131 ψήφους, κατέλαβαν με άνεση τις δύο διαθέσιμες θέσεις. Η εξέλιξη αυτή φέρει βαθύτατη σημασία που εκτείνεται πέρα από τη διεθνή διπλωματία, επηρεάζοντας την παγκόσμια ασφάλεια αλλά και την εσωτερική πολιτική σκηνή της Γερμανίας.
Οι αντιδράσεις για τη στάση στο Μεσανατολικό και το μήνυμα του Παγκόσμιου Νότου
Η πλέον άμεση και ευρέως συζητημένη αιτία της γερμανικής αποτυχίας εντοπίζεται στη διεθνή δυσαρέσκεια απέναντι στην πρόσφατη κατεύθυνση της εξωτερικής πολιτικής του Βερολίνου. Διπλωμάτες και αναλυτές του ΟΗΕ επισημαίνουν ότι η απόλυτη και σταθερή υποστήριξη της Γερμανίας προς το Ισραήλ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Γάζα εξελίχθηκε σε ένα βαρύ διπλωματικό μειονέκτημα στο προσκήνιο των Ηνωμένων Εθνών.
Πολλά κράτη-μέλη, με ιδιαίτερη έμφαση σε εκείνα που προέρχονται από τον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο, αξιοποίησαν τη διαδικασία της μυστικής ψηφοφορίας για να εκδηλώσουν τη σαφή αποδοκιμασία τους απέναντι σε αυτό που αντιλαμβάνονται ως δύο μέτρα και δύο σταθμά εκ μέρους του Βερολίνου στα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου. Η στάση αυτή στέρησε τελικά από τη Γερμανία κρίσιμες ψήφους συναίνεσης, καθορίζοντας το αρνητικό αποτέλεσμα.
Πλήγμα στις διαχρονικές φιλοδοξίες για μια μόνιμη θέση
Η συγκεκριμένη διπλωματική απώλεια υπονομεύει σοβαρά τις μακροχρόνιες επιδιώξεις της Γερμανίας για τη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Για δεκαετίες, το Βερολίνο διεξάγει συστηματική εκστρατεία από κοινού με τη Βραζιλία, την Ινδία και την Ιαπωνία —τις χώρες της ομάδας G4— υποστηρίζοντας ότι η δομή που διαμορφώθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είναι πλέον ξεπερασμένη και ότι η Γερμανία δικαιούται μια μόνιμη θέση στο όργανο.
Η αδυναμία εξασφάλισης ακόμη και μιας τυπικής, διετούς θητείας ως μη μόνιμο μέλος αποδυναμώνει ουσιαστικά το μακροπρόθεσμο επιχείρημα του Βερολίνου ότι αποτελεί έναν απαραίτητο και διεθνώς έμπιστο παγκόσμιο παράγοντα, ικανό να αποτελέσει τον θεματοφύλακα της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Εσωτερικοί πολιτικοί κλυδωνισμοί για την κυβέρνηση Μερτς
Σε εσωτερικό επίπεδο, το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας προκαλεί σοβαρούς πολιτικούς πονοκεφάλους για τον Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον Υπουργό Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεπουλ. Τα κόμματα της εγχώριας αντιπολίτευσης, με πρώτους τους Πράσινους, χαρακτήρισαν άμεσα την απώλεια ως μια «ντροπιαστική ήττα», επιρρίπτοντας ευθύνες στην κυβερνητική διοίκηση για την αποτυχία της να πλαισιώσει τη γερμανική υποψηφιότητα με σύγχρονες και συμπεριληπτικές διπλωματικές στρατηγικές.
Παρόλο που ο Καγκελάριος Μερτς έχει επιχειρήσει να εδραιώσει τη Γερμανία σε ηγετική θέση αναφορικά με την ευρωπαϊκή ασφάλεια και την υποστήριξη προς την Ουκρανία, η απώλεια αυτή στον ΟΗΕ πλήττει την αξιοπιστία του αφηγήματος ότι η κυβέρνησή του ασκεί ευρεία επιρροή στην παγκόσμια σκηνή.
Η στροφή της Γενικής Συνέλευσης προς τις «μεσαίες δυνάμεις»
Η ξεκάθαρη επικράτηση της Πορτογαλίας και της Αυστρίας αναδεικνύει μια ευρύτερη τάση εντός της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, η οποία φαίνεται να προκρίνει «μεσαίες δυνάμεις» με γεφυρωτικό ρόλο, έναντι οικονομικά ισχυρών αλλά πολιτικά πολωτικών κρατών.
Η Αυστρία είδε μια συστηματική εκστρατεία δεκαπέντε ετών να ολοκληρώνεται με επιτυχία, επενδύοντας στην ιστορικά ουδέτερη στάση της στη διεθνή σκηνή. Από την άλλη πλευρά, η Πορτογαλία αξιοποίησε τους βαθείς διπλωματικούς της δεσμούς με χώρες της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, αποτελώντας έναν σαφώς λιγότερο διχαστικό εκπρόσωπο για τη Δυτική Ευρώπη σε ένα έντονα κατακερματισμένο διεθνές περιβάλλον.
Η επόμενη ημέρα και οι διπλωματικές προεκτάσεις
Ο Καγκελάριος Μερτς επιχείρησε να υποβαθμίσει τις εντυπώσεις από το αρνητικό αποτέλεσμα, δηλώνοντας ότι η Γερμανία παραμένει ένας «αξιόπιστος πυλώνας του πολυμερούς συστήματος» και ότι θα συνεχίσει το έργο της εκτός του Συμβουλίου.
Ωστόσο, ο αποκλεισμός από το Συμβούλιο Ασφαλείας σημαίνει ότι η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης θα παραμείνει στο περιθώριο του κεντρικού οργάνου λήψης αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών, σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας και ρευστών διεθνών ισορροπιών. Η επόμενη ημέρα καλεί το Βερολίνο να αναμετρηθεί με τα όρια της διπλωματικής του επιρροής, καθώς οι παραδοσιακές ισορροπίες ισχύος επαναπροσδιορίζονται διεθνώς.
Germany has failed to win a non-permanent seat on the UN Security Council. Foreign Minister Johann Wadephul (CDU) secured 104 votes in the General Assembly, falling 23 short of the required two-thirds majority. It is the first time Germany has missed out on a rotating seat. pic.twitter.com/Z7Zyxf7nAI
Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε την Τετάρτη για πρώτη φορά υπέρ του τερματισμού της ολοένα και πιο μη δημοφιλούς σύγκρουσης των ΗΠΑ με το Ιράν, καθώς τέσσερις Ρεπουμπλικάνοι τάχθηκαν στο πλευρό των Δημοκρατικών, αλλά κάθε Ρεπουμπλικάνος νομοθέτης από τα Βορειοδυτικά αντιτάχθηκε στο μέτρο.
Η νομοθεσία επικαλείται το Ψήφισμα για τις Πολεμικές Εξουσίες (War Powers Resolution) του 1973, το οποίο απαιτεί από έναν πρόεδρο να τερματίσει τις εχθροπραξίες εντός 60 ημερών, εκτός εάν το Κογκρέσο εξουσιοδοτήσει έναν πόλεμο. Η κίνηση αυτή έρχεται 96 ημέρες αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν κοινή επίθεση κατά του Ιράν, η οποία οδήγησε σε αυξημένες τιμές για το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα και άλλα προϊόντα που είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επικαλεστεί διάφορους λόγους για την έναρξη του πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της απειλής να αναπτύξει το Ιράν πυρηνικά όπλα, και θα μπορούσε να ασκήσει βέτο στο σε μεγάλο βαθμό συμβολικό μέτρο εάν αυτό εγκριθεί από τη Γερουσία.
Η κατανομή των ψήφων
Οι Δημοκρατικοί ψήφισαν ομόφωνα υπέρ του μέτρου, μαζί με τους Ρεπουμπλικάνους βουλευτές:
Τομ Μπάρετ (Tom Barrett) από το Μίσιγκαν
Γουόρεν Ντέιβιντσον (Warren Davidson) από το Οχάιο
Μπράιαν Φιτζπάτρικ (Brian Fitzpatrick) από την Πενσυλβάνια
Τόμας Μάσι (Thomas Massie) από το Κεντάκι
Κάθε άλλος Ρεπουμπλικάνος που ήταν παρών ψήφισε κατά, συμπεριλαμβανομένων των βουλευτών Μάικλ Μπαουμγκάρτνερ (Michael Baumgartner) από το Σποκέιν, Νταν Νιουχάουζ (Dan Newhouse) από το Σάνισαϊντ και Ρας Φούλτσερ (Russ Fulcher), ο οποίος εκπροσωπεί το Βόρειο Άινταχο.
Υποστήριξη στην κυβέρνηση και ο ρόλος του Μάρκο Ρούμπιο
Ο Μπαουμγκάρτνερ υπεραμύνθηκε της απόφασης της κυβέρνησης Τραμπ να επιτεθεί στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η ιρανική κυβέρνηση βρίσκεται ουσιαστικά σε πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Σε ακρόαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής νωρίτερα την Τετάρτη, ο βουλευτής από το Ανατολικό Ουάσινγκτον συνεχάρη τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio) για το «εντυπωσιακό έργο» του ως ο κορυφαίος διπλωμάτης των ΗΠΑ και δήλωσε ότι η μόνη του κριτική ήταν ότι οι Αμερικανοί πρέπει να ακούνε περισσότερα από τον Ρούμπιο, τον οποίο χαρακτήρισε «τον καλύτερο επικοινωνιολόγο της κυβέρνησης σε περίπλοκα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής».
Παρά το γεγονός ότι ηγείται του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και εκτελεί χρέη υπηρεσιακού συμβούλου εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, ο Ρούμπιο ήταν σε μεγάλο βαθμό απών από τα δημόσια μηνύματα της κυβέρνησης σχετικά με τον πόλεμο για εβδομάδες, αφού δήλωσε στους δημοσιογράφους στις 2 Μαρτίου ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε εμπλακεί στον πόλεμο επειδή γνώριζε ότι το Ισραήλ επρόκειτο να επιτεθεί στο Ιράν – μια δήλωση στην οποία στηρίχθηκαν οι επικριτές του πολέμου σε όλο το πολιτικό φάσμα. Καθώς όμως η σύγκρουση συνεχίζεται, ο υπουργός Εξωτερικών επανεμφανίστηκε ως εξέχων εκπρόσωπος, όπως όταν αντικατέστησε τον εκπρόσωπο τύπου του Λευκού Οίκου στις 5 Μαΐου.
Σε εκείνη την ενημέρωση, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι το Ψήφισμα για τις Πολεμικές Εξουσίες είναι αντισυνταγματικό, επισημαίνοντας σωστά ότι κάθε προεδρική κυβέρνηση έχει υιοθετήσει αυτή τη θέση από τότε που το Κογκρέσο παρέκαμψε το βέτο του τότε προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον το 1973 για να μετατρέψει το νομοσχέδιο σε νόμο.
Τα επόμενα βήματα στη Γερουσία
Μετά την υπερψήφισή του από τη Βουλή την Τετάρτη, το ψήφισμα κατευθύνεται στη Γερουσία. Η Γερουσία ψήφισε με 50-47 στις 19 Μαΐου για να προχωρήσει σε επίσημη ψηφοφορία για τον τερματισμό του πολέμου, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να υπάρχει επαρκής υποστήριξη για να εγκριθεί από τη Γερουσία. Τρεις Ρεπουμπλικάνοι συντάχθηκαν με τους Δημοκρατικούς ψηφίζοντας υπέρ.
Ακόμη και αν εγκριθεί από τη Γερουσία, φαίνεται απίθανο να συγκεντρώσει την πλειοψηφία των δύο τρίτων και στα δύο σώματα που απαιτείται για την παράκαμψη ενός πιθανού βέτο από τον Τραμπ.
Παιδιά κ ίντα’ ‘ν’ η μαζωξιά στον Σφακιανό τον κάμπο, στην Παναγιά την Θυμιανή πού ‘ναι τση Κομητάδες; Σύναξη κάνου οι γ-αρχηγοί, χιλιάδες οπλοφόροι κι ορκίζουνται στην Παναγιά στον πόλεμο να μπούσι, φωθιά να βάλουν στην Τουρκιά….
Η μονή της Παναγίας Θυμιανής βρίσκεται στην περιφέρεια του χωριού Κομιτάδες Σφακίων, στην περιοχή Θυμέ Αρμί, κι αποτελεί μια από τις ιστορικότερες τοποθεσίες στην Κρήτη. Η τοποθεσία κατέχει εξέχουσα θέση στην Κρητική Ιστορία, καθώς εκεί συντελέστηκαν κομβικά γεγονότα για την εξέλιξη του νησιού. Εκεί υψώθηκε το λάβαρο της Επανάστασης των Σφακίων την 25η Μαρτίου του 1770 και ορκίστηκαν οι οπλαρχηγοί, με πρωτεργάτη τον Ιωάννη Δασκαλογιάννη.
Για τους Σφακιανούς θεωρείται σεβαστός και ιερός τόπος, από την αρχή της κτήσης της, μιας και εκεί γίνονταν πάντα οι Επαναστατικές Συνελεύσεις. Εκεί έδρευε η Καγκελαρία της Κρήτης, με το σημαντικό έργο στην διοργάνωση των αγώνων, τον εφοδιασμό των οπλαρχηγών με όπλα και πολεμοφόδια, την προστασία του άμαχου πληθυσμού, την διενέργεια εράνων και την ίδρυση νοσοκομείου στο Λουτρό Σφακίων κατά τους απελευθερωτικούς αγώνες. Εκεί είχε έδρα κάποια περίοδο και η προσωρινή κυβέρνηση της Κρήτης.
Ο ναός που είναι αφιερωμένος στο Γενέθλιον της Θεοτόκου, βρίσκεται στον ίδιο τόπο από την Ενετοκρατία και καταστράφηκε αρκετές φορές από τους κατακτητές. Ο πρώτος μονόχωρος ναός είχε ξύλινη στέγη και υπήρχε πιθανόν ήδη από τον 15ο αιώνα, καθώς δεν υπάρχουν πληροφορίες για τον ακριβή χρόνο ίδρυσης, ενώ πιστεύεται ότι έφερε τοιχογραφίες. Αναπτύχθηκε επί ενετοκρατίας, τότε που οι «Γαληνότατη Δημοκρατία» είχε καταργήσει την Αρχιεπισκοπή Κρήτης και τους Ορθοδόξους 17 Επισκόπους και ο μόνος Ορθόδοξος Επίσκοπος ήταν αυτός του Φοίνικα (στο Λουτρό). Δεν εθεωρείτο Σταυροπηγιακός Ναός, διότι δεν έγινε με άδεια του Πατριάρχη, αλλά με την άδεια του Επισκόπου Φοίνικος.
Γνωστή και ως «Αγία Λαύρα της Κρήτης», καθώς εκεί κηρύχθηκε η επανάσταση του 1821 στην Κρήτη, η Μονή πήρε (σύμφωνα με την παράδοση) το όνομά της από το σημείο στο οποίο βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας, ανάμεσα σε θυμάρια. Ο Νικ. Τωμαδάκης γράφει ( Παναγία η ) Ευφημιανή* > Θημιανή ( Σφακιά ) και ίσως το όνομα της Αγίας Ευφημιανής το έδωσε ο πρώτος Ενετός κτήτωρ. Ο δε Νικ. Ψιλάκης, ο Πάρ. Κελαϊδής κ.ά. γράφουν Παναγία Θυμιανή. Μια άλλη εκδοχή είναι ότι το όνομα της προέρχεται από το τοπωνύμιο της περιοχής που οι Σφακιανοί ονομάζουν Θυμέ, η περιοχή είναι κατάφυτη από θυμάρια. Ενώ ο αείμνηστος Σφακιανός συγγραφέας Γιάννης Πολυράκης έλεγε, πως το όνομα της, προέρχεται επειδή ο κτήτορας του πρώτου κλίτους καλόγερος ονομαζόταν Θυμιανός, ή από το ευωδιαστό θυμίαμα ενός άϋλου γέρου που εμφανιζόταν από καιρό σε καιρό για να θυμιάσει την εικόνα της Παναγίας. Πολλοί οι θρύλοι που συνοδεύουν την μακραίωνη ιστορία της.
Ο λαός των Σφακίων πάντα πίστευε πως η Παναγία η Θυμιανή τους προειδοποιεί όταν είναι να πλήξει κάποια συμφορά την επαρχία με διάφορα σημάδια. Άλλοτε να δακρύζει η εικόνα της, άλλοτε να βαρούν τα σημαντήρια της ή κάποιο άλλο σημάδι το οποίο κατά τον ιστορικό Γρ. Παπαδοπετράκη βεβαιώνεται “παρά πολλών αξιοπίστων…” και όχι μόνο από την παράδοση του θρύλου. Λέγεται ακόμα, πως συχνά κάνει θαύματα στους βοσκούς που τάζονται στη Χάρη της και γι’ αυτό οι κτηνοτρόφοι συχνά ευλογούν τα ζώα τους στον Ιερό ναό. Τα παλληκάρια των Σφακιών από την θαυματουργή εικόνα της έπαιρναν δύναμη, εκεί έδιναν τον όρκο πίστεως και αφοσίωσης στον αγώνα, εκεί ευλογούσαν τα άρματα τους πριν ριχτούν στις μάχες κατά τους αγώνες για την λευτεριά του νησιού μας.
Μα στην Παναγιά τη Θυμιανή ορκίζονταν και οι ζωοκλέφτες. Πολλοί Σφακιανοί επί Τουρκοκρατίας ήτανε συστηματικοί ζωοκλέφτες όπου πήγαιναν στα Κατωμέρια και άρπαζαν ολόκληρα τα κοπάδια των Τούρκων. Μετά την τουρκοκρατία η ζωοκλοπή έγινε επάγγελμα για ορισμένους, σε βάρος των συμπατριωτών τους, κι αυτό έδωσε αφορμή μια Κυριακή του 1930 να συναχτούν στη Θυμιανή οι άρχοντες του τόπου για να ορκίσουν στην Παναγία τους Σφακιανούς από 17 μέχρι 77 ετών. Τους όρκισε ο Επίσκοπος Κρήτης, Βασίλειος Μαρκάκης* στο να μη κλέβουν μα και να μαρτυρούνε ότι πέφτει στην αντίληψή τους σχετικά με τη ζωοκλοπή. Αφού εθεωρείτο θαυματουργή εκκλησία η Παναγία Θυμιανή, σε αυτή πήγαιναν να ξεκαθαριστούν μεταξύ τους αυτοί που τους υποψιάζονταν. Εκεί παίρνανε τον όρκο πως δεν το έκαναν ή πως θα φέρουν πίσω τα κλεμμένα ζώα για να λήξει η έχθρα.
Κατά την επανάσταση του Δασκαλογιάννη το 1770 η Παναγία η Θυμιανή έπαιξε σημαντικό ρόλο μιας κι εκεί έγινε η πρώτη συνέλευση που πάρθηκε η απόφαση για την επανάσταση. Στη συνέχεια όμως καταστράφηκε από τους Οθωμανούς προφανώς για αντεκδίκηση και αργότερα ξανακτίστηκε δίκλιτος ναός αφιερωμένος στην Γέννηση της Παναγίας και στην Αγία Τριάδα.
Μια θαυματουργή εικόνα της Παναγίας αύξησε σύντομα την φήμη και την περιουσία της. Ο κόσμος στην ανάγκη του, αφιέρωνε στην Παναγία ότι πολυτιμότερο είχε, και η Μονή δεν άργησε να αποκτήσει μια σημαντική περιουσία. Σύντομα κατοικήθηκε από λίγους μοναχούς. Χτίστηκαν κελιά, απέκτησε καλόγερους, έγινε μοναστήρι. Ένα κοινόβιο μοναστήρι που δεν είχαν οι καλόγεροι δική τους ιδιοκτησία. Πολλοί προύχοντες και μη, άφησαν χρήματα ή κτήματα, ελιές, αμπέλια κλπ. και διάφορα αφιερώματα στη Μονή η οποία απέκτησε αίγλη και δύναμη.
Περιουσίες είχε ακόμα και στη μακρινή Ιεράπετρα, στον Σίβα Πυργιωτίσσης, στον Εμπρόσνερο και σε πολλά χωριά των Σφακίων. Στα Σφακιά είχε 1.000 ελιές, αμπέλια, περβόλια (στη βρύση των Κομητάδων) και «συζευτάδες» (συνεταίρους) σε πρόβατα και μελίσσια. Το 1914 σε κατάλογο της περιουσίας που έκανε ο μοναχός Μελέτιος υπολογίζετο ότι άξιζε 21.000 δρχ. τότε που η χρυσή λίρα άξιζε 25 δρχ. Χωρίς να συμπεριλαμβάνεται η περιουσία της στην Ιεράπετρα.
Η αφιέρωση μιας περιουσίας στον Εμπρόσνερο διεσώθη και έχει ως ακολούθως: «9-9-1833. Ηθέλησα εγώ ο Εμμανουήλ Κονταξάκης, από το χωριόν Πρόσνερον της επαρχίας Αποκορώνου και αφιερώνω εις την Θεοτόκο Θυμιανή αμπέλι 23 εργατών με ότι δέντρα είναι μέσα ήμερα και άγρια, με πατητήρι και δύο δοχεία. Εις θέση Καβούσι ένα χωράφι μουζουριών 5. Εις θέση Νησί χωράφι 3 μουζουριών με τα σπίθια και τις αυλές των και μια μουρνιά άσπρη και συκιά χειμωνική μία, για μνημόσυνο της ψυχής μου».
Ως θαυματουργή εκκλησία ενέπνεε σεβασμό επειδή ήταν στο κέντρο της επαρχίας και ακόμα επειδή μπορούσε να φιλοξενήσει αρκετό κόσμο, έκαναν πολύ συχνά εδώ τις συγκεντρώσεις τους οι Σφακιανοί και εδώ ελάμβαναν τις αποφάσεις τους.
Στις 29 Μαΐου του 1821, στη Θυμιανή Παναγία ελήφθη η μεγάλη Παγκρήτια απόφαση περί κηρύξεως της επαναστάσεως του 1821. Οι οπλαρχηγοί της επαρχίας Σφακίων συγκεντρώθηκαν εδώ μαζί με τους οπλαρχηγούς από όλο το νησί και πήραν την ιστορική απόφαση κηρύττοντας με ενθουσιασμό την επανάσταση κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Όπως αναφέρουν οι ιστορικοί 1500 άτομα συγκεντρώθηκαν στη Θυμιανή σε μια μεγαλειώδη γεμάτη παλμό και μαχητική ορμή συγκέντρωση. Γι’ αυτό το λόγο η μονή ονομάζεται «Αγία Λαύρα της Κρήτης».
Πριν την επανάσταση του 1821, στη Μονή λειτουργούσε σχολείο. Εδώ διατηρούσε σχολαρχείο από τις 25 Οκτωβρίου του 1820 ο Ζαχαρίας Πρακτικίδης, ο μεγάλος διδάσκαλος, Ιστορικός και Λόγιος της εποχής και μετέπειτα Γραμματέας της Καγκελαρίας (1822). Στην Ιερά Μονή Παναγίας της Θυμιανής, μετέφερε από το Ηράκλειο και την πλούσια ιδιωτική βιβλιοθήκη του, η οποία είχε πολλά και σπουδαία βιβλία αρχαίων και βυζαντινών συγγραφέων, φιλολογικά, εκκλησιαστικά, θεολογικά, ιστορικά, φιλοσοφικά, λογιστικά, μαθηματικά και λεξικά. Με την κήρυξη της επανάστασης η Ελληνική Σχολή Σφακίων έκλεισε και ο Ζαχαρίας Πρακτικίδης από τους πρώτους προσεχώρησε στην επανάσταση. Το Σεπτέμβριο του 1821 ο τουρκοαιγυπτιακός στρατός εισέβαλε στην επαρχία Σφακίων και έβαλε φωτιά σε πολλά χωριά αφού πρώτα τα λεηλάτησε. Τότε έβαλαν φωτιά και στην Ιερά Μονή της Παναγίας Θυμιανής. Έτσι λεηλατήθηκε και καταστράφηκε και η πολύτιμη βιβλιοθήκη του Ζαχ. Πρακτικίδη, μαζί με ιερά άμφια, σκεύη και άλλα εκκλησιαστικά αντικείμενα και η Μονή ερήμωσε έκτοτε.
Ζαχαρίας Πρακτικίδης
Την 20ή Φεβρουαρίου 1823 εδώ εξελέγησαν οι Πληρεξούσιοι αντιπρόσωποι (παραστάτες) της Κρήτης για τις Εθνικές Συνελεύσεις της απελευθερωμένης Ελλάδος.
Στην επανάσταση επίσης του 1866, στην Παναγία Θυμιανή έγινε, όπως μας πληροφορεί ο Γρηγόριος Παπαδοπετράκης στην Ιστορία των Σφακίων, η μεγάλη Συνάθροιση των Οπλαρχηγών από όλες τις επαρχίες της Κρήτης και ορίστηκαν οι Αρχηγοί και υπαρχηγοί της κάθε επαρχίας, για να κατευθύνουν τον τριετή αγώνα για την ανεξαρτησία της Κρήτης από τον Τουρκικό ζυγό.
Με το νόμο 533/1903 για να θεωρείται μοναστήρι μια εκκλησία έπρεπε να έχει πάνω από 6 μοναχούς, μα η Θυμιανή Παναγία ποτέ δεν είχε πάνω από 4 και έπαψε πια να θεωρείται μοναστήρι. Το 1905 συγχωνεύτηκε με τη Μονή Πρέβελης και μεταφέρθηκε εκεί όλη σχεδόν η κινητή περιουσία της.
Την 1η Μαΐου του 1908 συγκεντρώθηκαν οι Σφακιανοί σε ένοπλο συλλαλητήριο, στην Θυμιανή και διαμαρτύρονταν για το μπλοκάρισμα των κληροδοτημάτων Γεωργίου Ξενουδάκη και Σπυρ. Ζαμπέλιου όπου η Κρητική Πολιτεία έλαβε τον νόμο 785 του 1908, δια του οποίου έκτοτε θα διαχειρίζεται τα κληροδοτήματα μια 15μελής αιρετή επιτροπή.
Ένα άρθρο που δημοσίευσε ο Επίσκοπος Λάμπης & ΣφακίωνΕυμένιος Φανουράκης (1887-1956) στην Κρητική Εστία του 1950 αναφέρει κάποιο κατάστιχο που βρέθηκε στην μονή. Το δισέλιδο τμήμα του περιοδικού, είναι δημοσιευμένο από την “ανέμη”, την ψηφιακή Βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου Κρήτης.
Γράφει o Επίσκοπος Λάμπης & Σφακίων κυρός Ευμένιος Φανουράκης:
“Το κατάστιχον τούτο εύρομεν τυλιγμένον εντός τεμαχίου περιοδικού «ο παιδικός κόσμος» και πεταμένον εις εν θυρίδιον της εκκλησίας….”
Κατά μία περιοδεία του Επισκόπου με την συνοδεία του στους Κομητάδες Σφακίων επισκέφτηκαν και την Ιερά Μονή της Θυμιανής. Εκεί διασώζεται ο Ναός αφιερωμένος στο Γενέθλιον της Παναγίας Θεοτόκου. Στο Ναό αυτό βρήκαν σε ένα κατάστιχο γραμμένο σε κώδικα της εποχής, ένα κείμενο χειρόγραφο από 37 σελίδες και εξώφυλλο. Αυτό κατετέθη από την ιεραρχία της εκκλησίας αργότερα στο Ιστορικό Αρχείο του Μουσείου Ηρακλείου, μαζί με άλλα χειρόγραφα ανέκδοτα αντικείμενα. Στο δεύτερο φύλλο του εξωφύλλου όπως μας λέγει έχει μια επιγραφή.
Η επιγραφή του κατάστιχου γράφει:
« 1822 ειουνήου 26 είλθα εδώ καί εσίνθεσα αύτο τόν γκόντικα δή αναγράφουν τα ότι πράγματα αφιερώνουν στην γκιρήαν Θεοτώκου Θημιανή εί εευσεβής χρισηανή να μνημονέβοντε εωνίος ο Θεός σινχορίσι αυτούς. χυρ κάμου γερασίμου υιερομονάχου Προσκηνητού».
Και συνεχίζει ο Επίσκοπος:
“Από τήν μακράν αυτήν επιγραφήν βλέπομεν τον σκοπόν του καταρτισμού του κώδικος και τον καταρτίσαντα αυτόν Γεράσιμον Ιερομόναχον και προσκυνητήν. Τα κατά τούτον ως και τα κατά τον κλείσαντα τον κώδικα κατά το 1901 Μελέτιον Ιερομόναχον επιστάτην της Μονής και παραδόσαντα τα της Μονής εις τον Ζαχαρίαν Ιερομόναχον της Μονής Πρέβελη, θέλουσιν εξετασθή κατά την εξιστόρησιν του βίου και της δράσεως της Μονής Παναγίας της Θυμιανής. Ό κώδιξ συγκείται εκ 37 φύλλων μετά των εξωφύλλων άτινα ημείς ηριθμήσαμεν εκ χάρτου ολίγον χοντρού, συνδεθέντα μετά κλωστής στερεάς, αλλ’ εκ της πολυκαιρίας και της χρήσεως μόλις συγκρατούνται, εκτός του πρώτου εξωφύλλου αποκοπέντος τελείως και τοποθετημένου εντός του κώδικος.
Αι διαστάσεις αυτού είναι 0,26Χ0,19, η δε γενική αυτού κατάστασις ουχί καλή. Εις την πρώτην σελίδα του πρώτου εξωφύλλου έχουν χαραχθή υπό του καταρτίσαντος τον κώδικα δύο διά μελάνης Σταυροί, ο μεν προς το κέντρον και ολίγον κατωτέρω μεγαλύτερος, ο δε προς το άκρον της σελίδος επάνω πολύ μικρότερος. Επ’ αμφοτέρων υπάρχουν τα χαρακτηριστικά ΙΣ ΧΣ – ΝΙ ΚΑ. Εις το επάνω άκρον της σελίδος αυτής υπάρχει επιγραφή με μεγάλα γράμματα ΚΟΜ-ΤΑΣ και ολίγον κατωτέρω, 1822 είουνήου 26. Επί δε της πρώτης σελίδος κάτωθεν του τελευταίου εξωφύλλου υπάρχει σφραγίς της μονής ημιεφθαρμένη και διακρίνεται μόνον η κεφαλή λέοντος και τα γράμματα Η.Θ.
Εν τω κώδικι καταγράφονται τα ονόματα των αφιερωτών και τα αφιερώματα αυτών, κυρίως ακίνητα, αμπέλια, εληές και χωράφια προς την μονήν δια μνημόσυνον των τεθνηκόντων και συγχώρησιν αυτών με πανομοιότυπον σχεδόν τρόπον καταλήγων «ο Θεός συγχορίσι αυτούς» περιλαμβάνονται δε εις αυτόν αφιερωτήρια χρονολογούμενα από του Ιουνίου 1821 μέχρι του Σεπτεμβρίου 1901 εκτός ενός αφιερωτηρίου χρονολογουμένου το 1814 και ενός εις μεμονωμένον φύλλον το 1931. Εις την καταγραφήν δεν τηρείται αυστηρώς η χρονολογική σειρά και μάλιστα εις την σειράν των σελίδων, ώστε άλλα χρονολογικώς προγενέστερα έπονται και άλλα αντιστρόφως. Τούτο δε διότι κατά το μακρόν διάστημα των ογδοήκοντα ετών διάφοροι ήσαν οι γράφοντες εν τω Κώδικι ως εξάγεται και εκ του διαφόρου τύπου γραφής. Τα πρώτα έτη μέχρι του 1823 φαίνεται ότι εγράφησαν υπό του Ιερομονάχου Γερασίμου του καταρτίσαντος τον Κώδικα ως δεικνύει το ομοιότυπον της γραφής……
Παρατηρητέον δε εισέτι ότι κατά χρονικάς περιόδους η τάσις προς αφιέρωσιν παρουσιάζεται μεγαλυτέρα κατ’ αντίθεσιν προς άλλας. Και εις τούτο φαίνεται ότι επέδρα η ομαλή ή η ανώμαλος κατάστασις εν Κρήτη, ώστε να δύναται τις να διΐδη τας μεταπτώσεις των καταστάσεων τούτων κατοπτριζομένας εν τω Κώδικι εκ της προς αφιέρωσιν εκδηλώσεως των χριστιανών. Γενικώς όμως διαζωγραφίζεται η ζωντανή ευσέβεια των πατέρων μας, εκδηλουμένη εν έργοις ευσεβούς διαθέσεως και ταύτα προς παραδειγματισμόν των επιγιγνομένων.
Επ ευκαιρία κάμνομεν έκκλησιν προς πάντας τους φιλίστορας, τους εν Κρήτη και εκτός αυτής, όπως προσφέρωσι την συμβολήν αυτών δημοσιεύοντες εν τη Κρητική Εστία παν ότι αφορά την ιστορίαν του βίου και της δράσεως της Ιεράς Μονής Παναγίας Θυμιανής. Τούτο δε και εξ υποχρεώσεως προς ανεύρεσιν της ιστορικής αληθείας, αλλά και προς πιστοποίησιν ότι διακρατούμεν αλώβιτον την παράδοσιν και τον σεβασμόν προς τα πάτρια.”
Το 1925 η ακίνητη περιουσία της Ιεράς Μονής Παναγίας της Θυμιανής, περιήλθε στο Ταμείο Εφέδρων Πολεμιστών και εκποιήθηκε. Το 1933 πέθανε ο τελευταίος καλόγερος της Μονής, Μελέτιος Σηφογιαννάκης ή Μαυρορράσης, όπως μας πληροφορεί ο αείμνηστος Σφακιανός Λαογράφος Κανάκης Γερωνυμάκης σε ένα αφιέρωμα του για την Θυμιανή. Τον θυμάται παιδί όταν τους πήγε εκδρομή ο δάσκαλος και ο καλόγερος κατέβασε από τον δεύτερο όροφο των κελιών λουκούμια και κέρασε όλα τα παιδιά.
Ο θρησκευτικός πανηγυρικός της, το Γενέθλιον της Θεοτόκου, εορτάζεται στις 8 Σεπτεμβρίου. Ενώ κάθε χρόνο στα τέλη Μαΐου (29 Μαΐου) με αρχές Ιουνίου στο χώρο της Μονής τελείται επετειακή εκδήλωση για την έναρξη της επανάστασης του 1821.
Δεν είναι πια μοναστήρι η Παναγία Θυμιανή. Δεν έχει πια κληρονομιές, δεν έχει νοικοκυριά… Όμως αιωνίως θα είναι η Αγία Λαύρα της Κρήτης και αυτό είναι περιουσία!!
—
* Ευφημιανή: Αγία που είναι άγνωστη στους Συναξαριστές. Εορτάζεται στις 12 Δεεκμβρίου. Η μνήμη της αναφέρεται στο Ιεροσολυμιτικό Κανονάριο σελ. 120 συνοδευμένη με αυτή της αγίας Φοίβης, επίσης άγνωστης Αγίας.
*(Ο Επίσκοπος Κρήτης Βασ. Μαρκάκης με έδρα το Ηράκλειο, υπήρξε προσωρινός τοποτηρητής Λάμπης και Σφακίων καθώς η επαρχία δεν είχε μόνιμο ποιμενάρχη, επειδή η θέση του Επισκόπου Λάμπης και Σφακίων ήταν κενή από το 1928 που πέθανε ο Επίσκοπος Αγαθάγγελος Παπαδάκης, έως το 1936 που ανέλαβε ο Ευμένιος Φανουράκης).
Με αφορμή τις πανελλήνιες ο Ματθαίος Φραντζεσκάκης, διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, με ένα κείμενο του στην εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ” που απευθύνεται στον νεότερο εαυτό του θυμάται την περίοδο που και αυτός έδινε πανελλήνιες και όσα ακολούθησαν μετά:
Μάνθο, καλημέρα.
Σε θυμάμαι τέτοια εποχή πριν από μερικές δεκαετίες. Η πίεση των ημερών ήταν αφόρητη. Μια αρρώστια είχε προκύψει που είχε αλλάξει όλο τον προγραμματισμό. Μέρες αγωνίας. Συναγερμός! Νοσοκομεία. Χρόνος χαμένος…
Ομως μια απεργία κάνει την ανατροπή. Δίνει την αναγκαία χρονική ανάσα για ανασύνταξη. Διάβασμα. Διάβασμα. Διάβασμα. Η πίεση μεγάλη. Εξετάσεις. Επιτυχία. Θεσσαλονίκη..!
Το κοινωνικό πλαίσιο ασφυκτικό. Οι Πανελλήνιες σταθμός ζωής ιδιαίτερα για εμάς που είχαμε αφετηρία την ελληνική επαρχία. Οι συνθήκες σίγουρα πιο δύσκολες από τις μέρες μας…
Στο πλαίσιο αυτό – μαζί με την πίεση – κτίζαμε τα όνειρα. Γιατί τα όνειρα ήταν δεδομένα. Ονειρα για πράγματα αχαρτογράφητα. Μια φοιτητική ζωή που στην πραγματικότητα αγνοούσαμε αλλά που λάγνα ονειρευόμασταν. Μια ελευθερία που ενδόμυχα διεκδικούσαμε. Τους έρωτες που ερχόντουσαν, τις εμπειρίες που είχαμε δεδομένες. Τις γνώσεις που ανακαλύπταμε. Ονειρα…
Και παρότι οι συνθήκες δύσκολες… Ακολούθησαν, σπουδές με εμπειρίες. Γνωριμίες, πολιτικοποίηση, έρωτες, γνώσεις, σπουδαίοι συνομιλητές. Μπουνάτσες και μποφόρια αλλά τα όνειρα σταθερά εκεί.
Επόμενη μέρα. Ονειρα για επαγγελματική αποκατάσταση. Δύσκολα και παλεύοντας για τους περισσότερους αλλά τα όνειρα εκεί..! Ηξερες – ή νόμιζες ότι ήξερες – ότι για κάποιο λόγο η γραμμικότητα της ιστορίας θα σε τοποθετούσε σε καλύτερη θέση από τους προηγούμενους και αυτό σου έδινε δύναμη.
Πραγματικότητα και αυταπάτη σίγουρα γεννούσαν δύναμη και ελπίδα για όνειρα.
Κρίση. Covid… Ανατροπή!
Μέσα στο τοπίο της κατάρρευσης αναμοχλεύονται όλες οι «σταθερές» αξίες. Η βεβαιότητα ότι σε κάθε περίπτωση ο νέος θα είχε να απολαύσει κάτι καλύτερο από τον παλιό καταρρέει. Δεν υπάρχει..! Η νέα πραγματικότητα δημιουργεί ένα δυστοπικό τοπίο. Το σχολείο δεν μπορεί να δώσει ελπίδα. Η κοινωνία δεν μπορεί να δώσει ελπίδα. Οι προοπτική είναι κάπως προδιαγεγραμμένη. Είναι η πρώτη φορά έπειτα από 5-6 δεκαετίες που οι νεότεροι αντιλαμβάνονται ότι θα ζήσουν χειρότερα από τους προηγούμενους.
Εφιάλτες!!!
Παιδιά που τους στερούμε το δικαίωμα στην ελπίδα και το όνειρο. Παιδιά που βλέπουν κυρίως τοίχους να υψώνονται. Παιδιά που δεν μπορούν να είναι παιδιά..!
Σε συναντώ σήμερα να διασχίζεις την πέμπτη δεκαετία σου. Εχεις προλάβει να κάνεις και να ζήσεις αρκετά από τα όνειρά σου. Να χαρείς τις ουτοπίες σου… Να τραφείς από τις αυταπάτες σου. Σε συναντώ και μαζί με τη διαπίστωση των αδιεξόδων που σε πνίγουν [γιατί κυρίως πνίγουν τα παιδιά σου] θυμίζω ότι οφείλεις να πράξεις… Να κάνεις μικρές κινήσεις δημιουργικές. Να ακούσεις τα παιδιά και να τα ενθαρρύνεις. Να ακούσεις τις αγωνίες και τα αδιέξοδά τους. Να τους ανοίξεις χαραμάδες φωτός και διαδρόμους ελπίδας και προοπτικής. Να προτάξεις τη μόρφωση και τον πολιτισμό. Για τα παιδιά. Για εσένα.
