Του Τάσου Βάμβουκα*

Η διαφωνία φαίνεται να αντιμετωπίζεται ως εχθρός. Για τον δήμαρχο υπάρχει μία μόνο άποψη. Η δική του. Όλες οι άλλες είτε απαξιώνονται είτε στοχοποιούνται οι εκφραστές τους.

Η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων Κρήτης τόλμησε να κάνει το αυτονόητο. Άσκησε τον θεσμικό της ρόλο και εισηγήθηκε τη διατήρηση του κτηρίου του πρώην ΙΚΑ. Η απάντηση του δημάρχου δεν ήταν ο διάλογος, αλλά η επίθεση. Στοχοποίησε σε συνεδρίαση του Δ.Σ. την υπηρεσία και τον προϊσταμένου της, κ. Στεφανή, επειδή δεν υπάκουσαν την προαποφασισμένη επιλογή του.

Και δεν σταμάτησε εκεί. Έσπευσε να προεξοφλήσει ακόμη και την απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων. Από πού αντλεί αυτή τη βεβαιότητα; Από θεσμική γνώση ή από την πεποίθηση ότι όλα μπορούν να «πιεστούν» για να περάσει το δικό του;

Η επιστημονικά τεκμηριωμένη άποψη της αρμόδιας υπηρεσίας, που χαρακτηρίζει το κτήριο ως σημαντικό δείγμα μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής, απλώς αγνοείται. Όταν δεν συμφωνεί με τη «βαρύνουσα» άποψή του, δεν έχει αξία. Τόσο απλά.

Έτσι όμως δεν λειτουργεί μια πόλη. Έτσι λειτουργεί μια εξουσία που δεν αντέχει τον αντίλογο.

Για τους ανθρώπους που μεγάλωσαν σε αυτή την πόλη, κτήρια όπως αυτό του ΙΚΑ είναι δεμένα με την ιστορία και τη φυσιογνωμία της. Το κτήριο δεν είναι ένα «παλιό κέλυφος» προς εξαφάνιση. Είναι μέρος της μνήμης και της ταυτότητας της πόλης, από τα ελάχιστα εναπομείναντα δείγματα του μοντερνισμού, σε μια πόλη που έχει ήδη πληρώσει ακριβά την ευκολία της κατεδάφισης και τις λαθεμένες πολιτικές και αντιλήψεις.

Ακόμη και διεθνείς φορείς, όπως ο DOCOMOMO, με ανοιχτή επιστολή, τονίζουν ότι το κτήριο του ΙΚΑ αποτελεί «ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της αρχιτεκτονικής της δεκαετίας του 1960 στην Κρήτη, ίσως το καλύτερο και σημαντικότερο δείγμα της μεταπολεμικής μοντέρνας αρχιτεκτονικής της πόλης». Για τον δήμαρχο όμως αυτά δεν έχουν αξία.

Με λυπεί ιδιαίτερα, διότι ως δήμαρχος εργάστηκα ώστε το νεότερο κέντρο της πόλης, στο οποίο εντάσσεται το κτήριο του ΙΚΑ, να αποκτήσει τη θέση που του αξίζει δίπλα στην παλιά πόλη. Η ανακατασκευή της δημοτικής αγοράς, η ανακατασκευή του ρολογιού, η μελλοντική βιβλιοθήκη, η ανάπλαση του δημοτικού κήπου και η σύνδεσή του με το ανακατασκευασμένο πάρκο Ειρήνης και Φιλίας, η μετεγκατάσταση του δημαρχείου στους Ιταλικούς στρατώνες, η ανάπλαση της οδού Τζανακάκη και πολλά άλλα, ήταν μέρος ενός συνολικού σχεδιασμού και της πολιτικής που ακολουθήσαμε.

Έναν σχεδιασμό που η σημερινή δημοτική αρχή αξιοποίησε επικοινωνιακά, αλλά συχνά αλλοίωσε στην πράξη.

Και το πρόβλημα δεν είναι η οικειοποίηση, είναι η αποτυχία.

Και σαν να μην έφταναν αυτά, προχωρά και σε επιλογές με οικονομικό ανορθολογισμό. Προκηρύσσει διαγωνισμό κατεδάφισης χωρίς τις αναγκαίες εγκρίσεις, με ήδη αναδειχθέντα ανάδοχο ύψους 177.000 ευρώ.

Και μετά την κατεδάφιση, πού θα βρεθούν τα εκατομμύρια για την κατασκευή νέου κτηρίου το οποίο μάλιστα δεν ανήκει στον δήμο; Με ποια οικονομικά κριτήρια ελήφθη αυτή η απόφαση; Και με ποιο πρόσθετο κόστος για τους δημότες, αν συνυπολογιστούν και μισθώματα της τάξης των 6.000–9.000 ευρώ τον μήνα;

Και όλα αυτά, ενώ αγνοείται το προφανές. Ότι η αποκατάσταση και επανάχρηση του κτηρίου θα ήταν σαφώς πιο οικονομική λύση.

Η κατεδάφιση του κτηρίου του ΙΚΑ, μαζί με την απώλεια 2,5 εκατομμυρίων ευρώ από την απένταξη του κτηρίου της Τζανακάκη που προοριζόταν για τη νέα βιβλιοθήκη, αποτυπώνουν ξεκάθαρα το πρόβλημα στη διαχείριση των υποθέσεων της πόλης από την δημοτική αρχή. Και όμως, το πρόβλημα, κατά τον δήμαρχο, είναι όσοι διαφωνούν.

Η πόλη δεν είναι προσωπικό σχέδιο κανενός. Δεν είναι χώρος επιβολής, αλλά συλλογικής ευθύνης.

Και η ιστορία της δεν κατεδαφίζεται για να χωρέσει σε προσωπικές εμμονές.

Αν υπάρχει ακόμη μια θεσμική ασπίδα, αυτή είναι το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Εκεί θα κριθεί αν θα επικρατήσει η προστασία ή η κατεδάφιση, αν θα προστατευτεί η πόλη ή αν θα επιβεβαιωθεί, για ακόμη μία φορά, ότι κάποιοι τη θεωρούν ιδιοκτησία τους.

*τ. δήμαρχος Χανίων

Του Χάρη Παπαδάκη*

Το Τεχνικό Πρόγραμμα του 2026 που παρουσιάστηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο θα έπρεπε να αποτελεί τον βασικό αναπτυξιακό χάρτη για την επόμενη χρονιά.
Ένα σχέδιο με προτεραιότητες, κατεύθυνση και προοπτική για τον τόπο.

Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική.

Το 2026 δεν αποτελεί απλώς μια συνέχεια του προηγούμενου έτους.
Αποτελεί μια σαφή υποχώρηση – τόσο σε επίπεδο πόρων όσο και, κυρίως, σε επίπεδο σχεδιασμού.

Μια σύγκριση που λέει την αλήθεια

Η σύγκριση με το 2025 είναι αποκαλυπτική. Το προηγούμενο έτος εμφάνιζε αυξημένα μεγέθη, κυρίως λόγω της εξέλιξης του έργου του βιολογικού καθαρισμού στη Γεωργιούπολη.

Σήμερα, με την ολοκλήρωση αυτής της παρέμβασης, η εικόνα αλλάζει:

• το συνολικό ύψος του προγράμματος μειώνεται αισθητά
• τα νέα έργα περιορίζονται περίπου στις 238.000 ευρώ

Δεν πρόκειται για μια απλή λογιστική μεταβολή. Πρόκειται για σαφή μείωση της αναπτυξιακής δυναμικής.

Ένα πρόγραμμα χωρίς νέα δυναμική

Αν αφαιρεθούν τα συνεχιζόμενα έργα και οι υποχρεώσεις προηγούμενων ετών, γίνεται σαφές ότι το 2026 δεν φέρνει τίποτα νέο.

Δεν υπάρχουν μεγάλες παρεμβάσεις. Δεν υπάρχουν εμβληματικά έργα.
Δεν υπάρχει καμία ένδειξη μετάβασης σε μια νέα φάση ανάπτυξης.

Το πρόγραμμα περιορίζεται σε συντηρήσεις, επισκευές και μικρές παρεμβάσεις καθημερινότητας.

Αναγκαίες – αλλά όχι επαρκείς για έναν Δήμο με τις δυνατότητες του Αποκόρωνα.

Το βασικό πρόβλημα: απουσία στρατηγικής

Το ζήτημα δεν είναι μόνο οι λιγότεροι πόροι. Είναι ότι δεν υπάρχει σχέδιο.

Το συγκεκριμένο Τεχνικό Πρόγραμμα δεν απαντά:

• ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες
• ποια έργα αλλάζουν ουσιαστικά την καθημερινότητα
• πώς αξιοποιούνται χρηματοδοτικά εργαλεία

Αντί για στρατηγική, βλέπουμε μια αποσπασματική καταγραφή έργων, χωρίς σύνδεση και χωρίς στόχο.

Χωρίς τις τοπικές κοινωνίες

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το πώς διαμορφώθηκε το πρόγραμμα. Ζητήθηκαν προτάσεις από τους προέδρους των κοινοτήτων – αλλά δεν αποτυπώνονται.

Αυτό δείχνει:

• περιορισμένη διαβούλευση
• απόσταση από τις πραγματικές ανάγκες

Σε μια περίοδο που η συμμετοχή των πολιτών θα έπρεπε να είναι βασικό εργαλείο σχεδιασμού.

Ένας Δήμος με δυνατότητες – χωρίς κατεύθυνση

Ο Αποκόρωνας έχει:

• φυσικό πλούτο
• ισχυρή τουριστική δυναμική
• ενεργές τοπικές κοινωνίες

Θα μπορούσε να έχει ένα ξεκάθαρο αναπτυξιακό σχέδιο. Δεν το έχει όμως.

Και το ερώτημα παραμένει:

Θα συνεχίσουμε χωρίς κατεύθυνση ή θα αποφασίσουμε να σχεδιάσουμε το μέλλον;

Συμπέρασμα: Το 2026 ως χαμένη ευκαιρία

Το 2026 θα μπορούσε να είναι χρονιά μετάβασης. Να ξεκινήσουν νέα έργα. Να μπουν βάσεις για το μέλλον. Αντί γι’ αυτό, διαμορφώνεται ως χρονιά στασιμότητας.

Ο Αποκόρωνας χρειάζεται:

• Σχέδιο
• Προτεραιότητες
• Ώριμες μελέτες
• Συμμετοχή της κοινωνίας

Χρειάζεται, πάνω απ’ όλα, κατεύθυνση.

Γιατί το μέλλον ενός τόπου δεν είναι αποτέλεσμα διαχείρισης. Είναι αποτέλεσμα επιλογής και σχεδιασμού.

* Καθηγητής Φυσικής ΓΕΛ Βάμου, Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης

Του Μανώλη Καπετανάκη *

Παρά τις κατηγορηματικές διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης περί του αντίθετου, υπάρχει διάχυτη ανησυχία στο χριστεπώνυμο ποίμνιο. Όντως καταβάλλονται άοκνες προσπάθειες για την εξασφάλιση ότι πολυτιμότερου χρειάζεται ο λαός στις μέρες μας, αλλά και διαχρονικά.

Όχι το Άγιο Ψωμί. Για να ξεπεινάσει δηλαδή ο δουλευτής, που δεκαετίες τώρα βογκεί από τις συνέπειες της κρίσης ενός συστήματος παρασιτικών μεγιστάνων, το οποίο τον ξεζουμίζει με τον πιο στυγνό τρόπο καθημερινά. Φουντώνοντας την ανέχεια του με τα μνημόνια και απογειώνοντας την τώρα με τον –ένεκα πολέμου- υπερηχητικό πύραυλο της ακρίβειας. Εκτοξευμένο φυσικά από τα εδάφη της αισχροκέρδειας του μαυραγορίτη καπιταλιστή.

Ούτε την Αγία Περίθαλψη, την Αγία Σύνταξη (της αξιοπρέπειας) ή την Αγία Ασφάλεια. Η τελευταία μάλιστα διαθέτει αρκετές εκδοχές με πρώτη και καλλίτερη την Αγία την Εργασιακή, όπου μέρα παρά μέρα μνημονεύεται με γοερούς θρήνους, ενόσω κηδεύεται ένας εργαζόμενος. Σημαντική επίσης αδελφική αγία είναι και εκείνη η Συγκοινωνιακή με μέρα γιορτασμού τις 28 Φλεβάρη. Ενώ εξέχουσα θέση στο στερέωμα  της αγιοσύνης κατέχει και η Αγία Προστάτιδα από Φυσικές Καταστροφές. Εθιμικά λιβανίζεται με τις καύτρες των δασών και ραίνεται με το νερό των πλημμυρών.

Βεβαίως δεν γίνεται λόγος για το  Άγιο Δικαίωμα της Παιδείας των πτωχών «τω εισοδήματι». Μήτε την Αγία την Προσφυγική, της οποίας ο πλέον εμβληματικός ναός λαμπρύνει τον βυθό της Πύλου.

Αμφιλεγόμενος άγιος θεωρείται ο Άγιος των Λαϊκών  Ελευθεριών. Πιστεύεται πως ανήκει σε μια εξτρεμιστική αίρεση με σκοπό τη διασάλευση της ευταξίας της Πανάγιας άρχουσας τάξης και για αυτό βρίσκεται υπό διωγμό από τα κτηνώδη όργανα της ιερής εξέτασης νομοθετών, δικαστών, ένστολων ροπαλοφόρων και παρακρατικών φασιστοειδών.

Στην κρίσιμη εποχή μας ίσως μια από τις πιο σπουδαίες λατρευτικές μορφές είναι η Αγία Ειρήνη η Αντιπολεμική. Φημολογείται δε, ότι στο βασίλειο των ουρανών διαδραματίζεται μια αδιάκοπη διαμάχη με άλλους αγίους. Όπως της Αγίας Βαρβάρας του Πυροβολικού, του Αρχάγγελου Μιχαήλ της Αεροπορίας και άλλων πολεμοχαρών με τον Ύψιστο κάθιδρο να επιχειρεί τη διατήρηση των ισορροπιών.

Σε μια λοιπόν κατάμαυρη περίοδο το σάπιο και αιμοδιψές σύστημα ρίχνει ακόμη πιο πολύ σκοτάδι στη συνείδηση των μαζών. Όντας ένα χρεοκοπημένο ιστορικό απολίθωμα (πλην όμως κυρίαρχο) είναι καταδικασμένο να δανείζεται τις πιο αναχρονιστικές αξίες και μεθοδολογίες. Τις χαμένες στα βάθη των πρωτόγονων ειδωλολατρικών κοινωνιών. Με κακότεχνες μαγγανείες επιχειρεί αδέξια να κρύψει τη θηριωδία του και την πλέρια περιφρόνηση στο κορυφαίο αγαθό όχι μονάχα της ευδαιμονίας του ανθρώπου, αλλά και της ίδιας του της ζωής. Κόπτεται δήθεν για τη διάσωση της αιωνιότητας των ψυχών σε ένα φαντασιακό παράδεισο. Ενώ καταντά κόλαση δυστυχίας και πολεμικών σπαραγμών τον σαρκικό κόσμο. Παγιδεύεται σε μια θύελλα αντιφάσεων χρησιμοποιώντας τα πιο τιποτένια και παρωχημένα τεχνάσματα για να γεφυρώσει το σχιζοειδές. Μεριμνεί υποτίθεται για την κατάκτηση του ανώτατου πνευματικού επίπεδου με  γελοία υλικά εργαλεία. Μία φλογίτσα! Προϊόν ενός ταχυδακτυλουργικού κόλπου κάποιου αρχιρασοφόρου!!

Το ελληνικό κεφάλαιο ( το ραγιάδικο και βαρέως αφελληνισμένο) και το πολιτικό του προσωπικό με θράσος και απονιά μεγέθους σύμπαντος εξαθλιώνει και μαστιγώνει αλύπητα τον υποσιτισμένο λαό. Αδίστακτα δολοφονεί σε Τέμπη, Μάτι, Μάνδρα,  στις φάμπρικες, σε ρημαγμένα νοσοκομεία και βάζει δίχως υπερβολή τη χώρα στο στόμα του λύκου των λυσσαλέων πια ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών. Τόσος θόρυβος μιας τόσο αλλόκοτης κατάστασης για τη μεταφορά μιας σταλιάς φλόγας από μια περιοχή σκεπασμένη με τεράστιες φωτιές συγκρούσεων και εξόντωσης χιλιάδων αθώων. Σε μια Ελλάδα ΟΛΩΣΔΙΟΛΟΥ ουδέτερη και αμέτοχη στην εξελισσόμενη φρίκη.

Αγωνία επομένως για το ταξίδεμα μιας φλόγας και αδιαφορία για τον κίνδυνο να απλωθούν επάνω  μας και κατακάψουν οι πυρές των άδικων μακελειών της Μέσης Ανατολής. Στην εφιαλτική προοπτική το νευραλγικής σημασίας ελλαδικό προγεφύρωμα (και κυρίως η βάση της Σούδας) των «σωστών» νατοϊκών ιμπεριαλιστών – που βρίσκεται ΕΝΕΡΓΑ στην εγγύς περίμετρο του ουκρανικού και ανατολικού μετώπου – να ισοπεδωθεί από τον πυρηνικό Αρμαγεδδώνα μιας εφιαλτικής καταστροφής. Η οποία σίγουρα θα αγνοεί σύνορα και γωνιές του πλανήτη.

Προσμένουμε, πασχίζουμε, παλεύουμε για το ερχομό ενός διαφορετικού «Άγιου Φωτός». Εκείνου που θα αφυπνίσει τον λαό και θα λαμπαδιάσει την ελπίδα της οικουμένης για γαλήνη και προκοπή. Το γιγάντωμα του αντιπολεμικού, αντιιμπεριαλιστικού κινήματος, που ήδη αρχίζει να σκιρτάει χαρμόσυνα μέχρι και στην καρδιά του τέρατος.

* μέλος της Πρωτοβουλίας Αντίστασης