Την έγκριση για την πόντιση του πρώην αποβατικού πλοίου «Α/Β ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΣ» στον Ομπρόσγυαλο Αποκορώνου ανακοίνωσε ο Δήμος Αποκορώνου, επεκτείνοντας σημαντικά το υποθαλάσσιο καταδυτικό πάρκο της περιοχής που ήδη φιλοξενεί το πολεμικό πλοίο «ΕΣΠΕΡΟΣ».
Η απόφαση έρχεται ως συνέχεια μιας πολυετούς προσπάθειας για τη δημιουργία ενός σύγχρονου καταδυτικού προορισμού στην Κρήτη, με τον Δήμο Αποκορώνου να προχωρά πλέον σε μια νέα, πιο δυναμική φάση υλοποίησης του έργου. Η περιοχή του Ομπρόσγυαλου, στον βυθό της οποίας βρίσκεται ήδη το «ΕΣΠΕΡΟΣ», αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για καταδύτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Δήμαρχος Αποκορώνου, Χαράλαμπος Κουκιανάκης, το έργο έχει ήδη σημαντική παρουσία στον βυθό της περιοχής. «Έχουμε ήδη ποντίσει 37 κύριες μονάδες τεχνητών ενδιαιτημάτων (υφάλων), οργανωμένες σε 4 ολοκληρωμένες καταδυτικές διαδρομές και 7 ενδιαιτήματα–ορόσημα, που δίνουν ταυτότητα και εμπειρία στο πάρκο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Κουκιανάκης τόνισε τη στρατηγική σημασία του έργου για την ευρύτερη περιοχή του Αποκορώνου. «Αυτό το έργο δεν είναι απλώς ένα θαλάσσιο πάρκο. Είναι ένα έργο με αρχή, μέση και ξεκάθαρο στόχο. Ένα υποθαλάσσιο πάρκο που ενισχύει τη βιοποικιλότητα, προστατεύει το θαλάσσιο περιβάλλον και δημιουργεί ένα ισχυρό, εξωστρεφές τουριστικό προϊόν», σημείωσε ο Δήμαρχος.
Η προσθήκη του δεύτερου πολεμικού πλοίου αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, απόδειξη της δυναμικής που αναπτύσσει η περιοχή. «Η προσθήκη και δεύτερου πολεμικού πλοίου δείχνει ότι ο Αποκόρωνας μπορεί να υλοποιεί έργα που αλλάζουν τα δεδομένα», δήλωσε, παραδεχόμενος παράλληλα τις δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν κατά την πορεία υλοποίησης. «Ξέρω καλά ότι αυτή η πορεία δεν ήταν εύκολη. Συναντήσαμε εμπόδια, καθυστερήσεις, αμφισβητήσεις… και τις γνωστές υπόγειες αντιδράσεις που εμφανίζονται κάθε φορά που κάτι μεγάλο πάει να γίνει».
Ο κ. Κουκιανάκης απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στη μεταμόρφωση του Ομπρόσγυαλου από τόπο φυσικής ομορφιάς σε χώρο δημιουργίας και εξέλιξης. «Σήμερα, ο Ομπρόσγυαλος δεν είναι ένας τόπος φυσικής ομορφιάς μόνο, είναι τόπος δημιουργίας, τόπος εξέλιξης, τόπος που αποδεικνύει τι μπορεί να πετύχει ένας Δήμος όταν έχει σχέδιο και αποφασιστικότητα», τόνισε.
Κλείνοντας, ο Δήμαρχος Αποκορώνου διαβεβαίωσε ότι το συγκεκριμένο έργο αποτελεί μόνο την αρχή ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την περιοχή. «Ως Δήμαρχος Αποκορώνου, λέω καθαρά ότι αυτό το έργο είναι μόνο η αρχή. Ο Αποκόρωνας θα συνεχίσει να δείχνει τον δρόμο, να καινοτομεί, να προστατεύει το περιβάλλον και να δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την κοινωνία μας», κατέληξε.
Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Κρήτης, η αυθεντικότητα των προϊόντων της και ο υψηλός επαγγελματισμός των επιχειρηματιών της, κέρδισαν τις εντυπώσεις στη FOOD EXPO 2026, που πραγματοποιήθηκε στον εκθεσιακό χώρο Metropolitan Expo στην Αθήνα.
Η Διεθνής Έκθεση Τροφίμων και Ποτών FOOD EXPO, αποτελεί τη σημαντικότερη διοργάνωση του κλάδου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συγκεντρώνοντας 39.969 επισκέπτες από 80 χώρες και 3.797 διεθνείς αγοραστές. Μάλιστα οι 1.300 εκθέτες και οι 1.000 φιλοξενούμενοι αγοραστές επιβεβαίωσαν τον στρατηγικό ρόλο της έκθεσης στην ανάπτυξη διεθνών εμπορικών συνεργασιών.
Η Περιφέρεια Κρήτης, στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης στρατηγικής που υλοποιεί για την προβολή και προώθηση των κρητικών προϊόντων, συμμετείχε δυναμικά για ακόμη μία χρονιά με ειδικά διαμορφωμένο εκθεσιακό περίπτερο. Μέσω της συμμετοχής αυτής, δόθηκε η δυνατότητα σε 18 παραγωγούς του νησιού να παρουσιάσουν τα υψηλής ποιότητας προϊόντα τους σε πλήθος Ελλήνων και ξένων αγοραστών, καθώς και να πραγματοποιήσουν στοχευμένες επιχειρηματικές συναντήσεις (B2B meetings).
Οι επαφές στο πλαίσιο της έκθεσης υπήρξαν ιδιαίτερα ουσιαστικές και παραγωγικές, οδηγώντας σε νέες εμπορικές συμφωνίες και ενισχύοντας περαιτέρω την εξωστρέφεια των κρητικών επιχειρήσεων. Το περίπτερο της Περιφέρειας αποτέλεσε σημείο αναφοράς για επαγγελματίες που αναζητούν ποιοτικά, πιστοποιημένα και αυθεντικά προϊόντα.
Ιδιαίτερη επιτυχία σημείωσε και η συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης στο Mediterranean Food Stage: Greek Origins, όπου παρουσιάστηκαν πρωτότυπες γαστρονομικές δημιουργίες βασισμένες σε κρητικά προϊόντα. Οι συνταγές ανέδειξαν τη μοναδικότητα της κρητικής διατροφής και προσέλκυσαν το έντονο ενδιαφέρον των επισκεπτών. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με παρουσιάσεις των συμμετεχουσών επιχειρήσεων και των προϊόντων τους από τους ίδιους τους εκπροσώπους τους, ενισχύοντας τη σύνδεση παραγωγού και αγοράς.
Την Περιφέρεια Κρήτης εκπροσώπησε ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Γιώργος Πιτσούλης ο οποίος δήλωσε: «Η συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης στη FOOD EXPO 2026 εντάσσεται στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό μας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα και τη συστηματική προώθηση των κρητικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές. Μέσα από στοχευμένες δράσεις εξωστρέφειας, τη στήριξη της καινοτομίας και τη διασύνδεση των παραγωγών με διεθνή δίκτυα εμπορίου, επιδιώκουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και την ενδυνάμωση της θέσης της Κρήτης στον παγκόσμιο χάρτη της ποιοτικής διατροφής».
Το περίπτερο της Περιφέρειας Κρήτης υποστήριξαν τα στελέχη της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης Περιφερειακής Ενότητας Χανίων και Ηρακλείου, Ελένη Μαλανδράκη και Εμμανουήλ Ζουρίδης.
Σημαντική αύξηση των υδάτινων αποθεμάτων καταγράφεται στον ταμιευτήρα του Φράγματος Αποσελέμη, με τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης να επιβεβαιώνει την ομαλή λειτουργία του έργου σε πλήρη συμμόρφωση με τα εγκεκριμένα τεχνικά και λειτουργικά πρότυπα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πέμπτης 26 Μαρτίου 2026, τα συνολικά αποθέματα νερού στον ταμιευτήρα έφτασαν τα 6.348.201 κυβικά μέτρα, αντιπροσωπεύοντας πληρότητα 25%. Η εισροή υδάτων συνεχίζεται με σταθερό ρυθμό, ενισχύοντας ουσιαστικά τα διαθέσιμα αποθέματα της περιοχής.
Κατά την πρόσφατη κακοκαιρία, ο συνολικός όγκος εισροής έχει αυξηθεί κατά 4.599.102 κυβικά μέτρα νερού μέχρι στιγμής. Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει τη σημαντική συμβολή του συστήματος στη συγκέντρωση και αποταμίευση υδάτων, τεκμηριώνοντας παράλληλα ότι δεν καταγράφεται καμία απώλεια υδάτινων πόρων.
Η λειτουργία του έργου διασφαλίζει την ελεγχόμενη και ασφαλή διοχέτευση των υδάτων προς τον ταμιευτήρα, σύμφωνα με τις προβλέψεις των εγκεκριμένων μελετών. Ο ταμιευτήρας του Φράγματος Αποσελέμη εμπλουτίζεται μέσω των νερών της σήραγγας καθώς και της φυσικής υδρολογικής λειτουργίας της περιοχής. Τα ύδατα που κατεισδύουν στην καταβόθρα του Χώνους επανεισέρχονται στον ταμιευτήρα, ενισχύοντας συμπληρωματικά και σημαντικά την πληρότητά του.
Η διαχείριση της εγκατάστασης από τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης (Ο.Α.Κ. Α.Ε.) πραγματοποιείται με βασικό γνώμονα την ασφάλεια των υποδομών και την απρόσκοπτη λειτουργία τους, ακόμη και υπό συνθήκες αυξημένων υδρολογικών φορτίων όπως αυτές που επικρατούν στην περιοχή την τελευταία εβδομάδα και κυρίως τα τελευταία 24ωρα. Οι επιλογές που έχουν εφαρμοστεί επιβεβαιώνουν στην πράξη την αποτελεσματικότητα του σχεδιασμού, διασφαλίζοντας τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων υδατικών πόρων και τον πλήρη σκοπό κατασκευής του έργου.
Παράλληλα, ανοδική τάση καταγράφεται και στη στάθμη της Λίμνης του Κουρνά, η οποία έφθασε τα 4,43 μέτρα. Το γεγονός αυτό αποτυπώνει τη συνολική βελτίωση των υδρολογικών συνθηκών στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης, ενισχύοντας την αισιοδοξία για την αντιμετώπιση των αυξημένων αναγκών υδροδότησης του νησιού κατά την προσεχή θερινή περίοδο.
Κατηγορηματική αντίθεση στους σχεδιασμούς για μονάδες καύσης απορριμμάτων και στο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο στον Μαύρο Σπήλιο εξέφρασε ο περιφερειακός σύμβουλος της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Κρήτης, Δημήτρης Βρύσαλης, κατά τη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης.
Ο κ. Βρύσαλης τοποθετήθηκε επί δύο κρίσιμων θεμάτων που συζητήθηκαν στην επιτροπή: της παραπομπής στο περιφερειακό συμβούλιο της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τις μονάδες καύσης απορριμμάτων, καθώς και της ΣΜΠΕ για το λεγόμενο «Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας» στη θέση Μαύρος Σπήλιος της Νέας Αλικαρνασσού.
Για το ζήτημα των μονάδων καύσης απορριμμάτων, ο περιφερειακός σύμβουλος κατηγόρησε την περιφερειακή αρχή ότι «τόσο καιρό τώρα δεν έχει φέρει το θέμα στο περιφερειακό συμβούλιο και κρατά στάση αναμονής», αντί να λάβει δημόσιες πρωτοβουλίες ενάντια σε οποιοδήποτε σχέδιο χωροθέτησης τέτοιων μονάδων. Όπως τόνισε, η περιφερειακή αρχή θα έπρεπε να διαμηνύσει την κατηγορηματική αντίθεση του λαού της περιοχής στην κυβέρνηση και να απαιτήσει τον τερματισμό του σχεδιασμού για τη δημιουργία δικτύου μονάδων «ενεργειακής αξιοποίησης αστικών σύμμεικτων αποβλήτων». «Θα ήθελε βέβαια και το κίνημα να είναι σε αναμονή, αλλά αυτό δεν συμβαίνει», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερα κριτικός εμφανίστηκε ο κ. Βρύσαλης και για το σχέδιο που προβλέπει τη δημιουργία Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) στον Μαύρο Σπήλιο. Όπως υπογράμμισε, το λεγόμενο «Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας» και η ΜΕΑ «δεν αποτελούν ουδέτερες περιβαλλοντικές παρεμβάσεις», αλλά κομμάτια ενός ενιαίου σχεδιασμού ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης των απορριμμάτων, ο οποίος οδηγεί βήμα-βήμα στην καύση.
Ο περιφερειακός σύμβουλος εξήγησε ότι η ΜΕΑ, ως μονάδα επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων, προβλέπεται να παράγει απορριμματογενές καύσιμο (SRF – RDF). Το υλικό αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να αξιοποιηθεί ως φθηνό καύσιμο κυρίως στις τσιμεντοβιομηχανίες, με την καύση του να συνεπάγεται εκπομπή επιβλαβών ρύπων με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον, όπως καταδεικνύουν επιστημονικές μελέτες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Βρύσαλης και στη σύνδεση του έργου με συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα. Όπως σημείωσε, η αποκομιδή των απορριμμάτων στο Ηράκλειο προσφάτως δόθηκε στην εταιρεία Thalis, συμφερόντων Motor Oil, η οποία θα αναλάβει και τη διαχείριση της ΜΕΑ. Παράλληλα, η ίδια εταιρεία εντάσσεται στους έξι ενεργειακούς ομίλους που είχαν ανακοινωθεί από την κυβέρνηση για τα εργοστάσια καύσης ανά την Ελλάδα. «Άραγε ποιον προσπαθείτε να κοροϊδέψετε!», διερωτήθηκε απευθυνόμενος προς την περιφερειακή αρχή.
Η «Λαϊκή Συσπείρωση» εκφράζει, σύμφωνα με τον κ. Βρύσαλη, ένα καθαρό και συνολικό «όχι» για την αποπομπή της μελέτης για τον Μαύρο Σπήλιο. «Ακόμα κι αν δεν συμπεριληφθεί η μονάδα αεριοποίησης, η ουσία για τους αντιλαϊκούς σχεδιασμούς παραμένει», τόνισε, καταλήγοντας: «Όχι μόνο στην καύση, αλλά και σε κάθε σχεδιασμό που οδηγεί σε αυτήν. Όχι στη μετατροπή των απορριμμάτων σε εμπόρευμα που θα ξαναπληρώνει ο λαός με την τσέπη και με την υγεία του».
Η Περιφέρεια Κρήτης συμμετείχε στο Greek Tourism Workshop στη Γάνδη του Βελγίου, στο πλαίσιο του προγράμματος τουριστικής προβολής για το 2026, προσελκύοντας έντονο ενδιαφέρον από περισσότερους από 40 εκπροσώπους τουριστικών γραφείων και επιχειρήσεων του Βελγίου.
Την εκδήλωση χαιρέτησε η πρέσβης της Ελλάδας στο Βέλγιο Σοφία Γραμματά. Από ελληνικής πλευράς, εκτός από την Περιφέρεια Κρήτης, συμμετείχαν οι Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας, Βορείου Αιγαίου και Κεντρικής Μακεδονίας, ο Δήμος Βόλου, καθώς και οι Τουριστικοί Οργανισμοί Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής και Πιερίας. Την Κρήτη επιπρόσθετα εκπροσώπησαν το Επιμελητήριο Ηρακλείου και εκπρόσωποι ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.
Το ενδιαφέρον για την Κρήτη ήταν έκδηλο καθ’ όλη τη διάρκεια του workshop. Πραγματοποιήθηκαν στοχευμένες συναντήσεις με εκπροσώπους τουριστικών γραφείων οι οποίοι αναζητούσαν πληροφορίες από τα στελέχη της Περιφέρειας Κρήτης, σχετικά με τον τομέα που δραστηριοποιούνταν, όπως περιπατητικό τουρισμό, οινοτουρισμό και γαστρονομικό τουρισμό, καθώς και διοργάνωσης ομαδικών ταξιδίων με επίκεντρο στον πολιτισμό και την ιστορία.
Η παρουσίαση της Κρήτης από τον Αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού Περιφέρειας Κρήτης Δρ. Κυριάκο Κώτσογλου έγινε δεκτή με ενθουσιασμό, δεδομένου ότι αφορούσε στην απαράμιλλη αυθεντικότητα της Κρήτης ως προορισμού καθώς και τη βράβευσή της ως Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης για το 2026.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η ψηφιακή στρατηγική της Περιφέρειας Κρήτης. Η πλατφόρμα incrediblecrete.gr με τον διαδραστικό χάρτη και τα QR codes για την άμεση πρόσβαση σε ψηφιακά αρχεία προωθητικού υλικού προσφέρουν μια σύγχρονη και εύχρηστη λύση, διευκολύνοντας τόσο τους επαγγελματίες του τουρισμού όσο και τους επισκέπτες στην άμεση αναζήτηση και αποθήκευση πληροφοριών.
Σύμφωνα με τους τουριστικούς φορείς, οι Βέλγοι στρέφουν το ενδιαφέρον τους προς την ιστορία, τον πολιτισμό, τη φύση και τη γαστρονομία της Κρήτης. Παρατηρείται μια σαφής τάση απομάκρυνσης από τον «εγκλεισμό» στο ξενοδοχείο και πλέον διαφαίνεται η έντονη επιθυμία των επισκεπτών για εξερεύνηση και ανακάλυψη νέων εμπειριών.
Τηρώντας τις αρχές της φιλοξενίας, η αντιπροσωπεία της Περιφέρειας Κρήτης προσέφερε στους επαγγελματίες του τουριστικού κλάδου παραδοσιακά εδέσματα του νησιού, όπως ανθότυρο, γραβιέρα και ρακή. Την Περιφέρεια Κρήτης εκπροσώπησαν ο Δρ. Κυριάκος Κώτσογλου, Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού, ο Γεώργιος – Νικόλαος Πανταζής, προϊστάμενος τμήματος Τουρισμού της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου, και η Αλεξάνδρα Γλυκάκη, υπάλληλος της Διεύθυνσης Τουρισμού Περιφέρειας Κρήτης.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Δρ. Κυριάκος Κώτσογλου δήλωσε: «Σε μια περίοδο που η σκιά του πολέμου πλανάται πάνω από το Ιράν, το Ισραήλ, τη Μέση Ανατολή και τον Αραβικό κόλπο, το Workshop στην Γάνδη του Βελγίου ήταν εντυπωσιακό και σε ποσότητα και σε ποιότητα. Χωρίς καμία ένδειξη κινδύνου, η Ασφαλής, η Γαστρονομική και η Ποικιλόμορφη Κρήτη, επιβεβαίωσαν ότι ακόμα κι αν υπάρχουν σύννεφα, ο ήλιος είναι εκεί και όταν θα φύγουν θα λάμψει αμέσως για την ανοδική Βελγική αγορά και γενικότερα τη Benelux, όπως έχει αποδείξει η Ανθεκτική Κρήτη, Παντού!!»
Στην έκθεση ντοκουμέντων «Γράφουμε Ιστορία» για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου, Ηπείρου και Νήσων (ΕΣΗΕΠΗΝ) επισκέφθηκε σήμερα ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο, όπου ξεναγήθηκε στα σπάνια εκθέματα που φωτίζουν έναν αιώνα δημοσιογραφικής ιστορίας.
Η μεγαλύτερη γεωγραφικά δημοσιογραφική ένωση της χώρας, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών (1926-2026) από την ίδρυσή της, ξεκίνησε τις επετειακές της δράσεις από το Ηράκλειο, με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και τη συμβολή του Δήμου Ηρακλείου. Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 30 Μαρτίου 2026.
Ο Σταύρος Αρναουτάκης ξεναγήθηκε στους χώρους της έκθεσης από τον Πρόεδρο της ΕΣΗΕΠΗΝ Κυριάκο Κορτέση, παρουσία του Προέδρου του ΤΕΑΣ, μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης, και εκπροσώπων του Μουσείου Τύπου. Ο Περιφερειάρχης συνεχάρη τους συντελεστές για την εξαιρετική πρωτοβουλία και την ανάδειξη της ιστορίας του τύπου.
«Δίνουμε τα συγχαρητήρια σε όλους τους ανθρώπους που διαχρονικά στήριξαν τη σωστή ενημέρωση», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Αρναουτάκης, προσθέτοντας: «Χωρίς τον περιφερειακό τύπο και τους δημοσιογράφους της περιφέρειας, δεν θα μπορούσε να υπάρξει η αντικειμενική και καθημερινή ενημέρωση των πολιτών. Γράφουμε Ιστορία με την ΕΣΗΕΠΗΝ!».
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Κορτέσης υποδέχτηκε τον Περιφερειάρχη εκφράζοντας την ιδιαίτερη χαρά της Ένωσης για την παρουσία του. Τόνισε ότι η υλοποίηση της συγκεκριμένης μεγάλης έκθεσης στην Κρήτη κατέστη δυνατή χάρη στην καθοριστική συμβολή της Περιφέρειας, υπογραμμίζοντας πως η τοπική αυτοδιοίκηση κατανοεί και στηρίζει έμπρακτα τον κρίσιμο ρόλο των δημοσιογράφων στην κοινωνία.
Νωρίτερα, παραχωρήθηκε συνέντευξη τύπου από την Περιφέρεια Κρήτης και την ΕΣΗΕΠΗΝ, ενόψει της αυριανής κεντρικής επετειακής εκδήλωσης για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης. Εκ μέρους της Περιφέρειας Κρήτης, ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Γιώργος Πιτσούλης καλωσόρισε τους εκπροσώπους της Ένωσης και αναφέρθηκε στη σπουδαιότητα της έκθεσης, η οποία παρουσιάζει έναν αιώνα ιστορίας, αρχείων και δουλειάς των δημοσιογράφων.
Ο κ. Πιτσούλης τόνισε, επίσης, ότι τα μέσα ενημέρωσης, και ειδικά ο περιφερειακός τύπος, αποτελούν βασικούς πυλώνες της δημοκρατίας.
Ο Πρόεδρος της ΕΣΗΕΠΗΝ Κυριάκος Κορτέσης επισήμανε ότι ο εορτασμός των 100 χρόνων περιλαμβάνει εννέα εκδηλώσεις σε όλη τη γεωγραφική περιοχή της Ένωσης, κάνοντας συμβολικά την αρχή από το Ηράκλειο της Κρήτης. Ευχαρίστησε θερμά την Περιφέρεια Κρήτης και προσωπικά τον Σταύρο Αρναουτάκη για την άμεση και έμπρακτη στήριξη του εγχειρήματος από την πρώτη στιγμή.
Το μέλος της διοίκησης του Μουσείου Τύπου της ΕΣΗΕΠΗΝ Ειρήνη Τσάκα σημείωσε ότι η έκθεση στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου εμπλουτίζεται με μοναδικά εκθέματα από το Μουσείο Τύπου, το οποίο μετρά 70 χρόνια ζωής και παρουσιάζει συλλογές του στην Κρήτη για δεύτερη φορά.
Στη συνέντευξη παρευρέθηκαν επίσης ο Αντιπρόεδρος της ΕΣΗΕΠΗΝ Αντώνης Παπουτσάκης, ο Πρόεδρος του ΤΕΑΣ Κώστας Θεοδωρόπουλος, ο Ταμίας του ΤΕΑΣ Θανάσης Μπαμπανέβας, καθώς και το μέλος του Δευτεροβάθμιου Πειθαρχικού Συμβουλίου ΕΣΗΕΠΗΝ Ελένη Βακεθιανάκη.
Η επετειακή έκθεση «Γράφουμε Ιστορία» αποτελεί σταθμό στις εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 100 χρόνων της ΕΣΗΕΠΗΝ, αναδεικνύοντας τη διαχρονική συμβολή του περιφερειακού τύπου στην ενημέρωση και τη δημοκρατία.
Το κύριο πρόβλημα με την απάτη στην Ευρώπη δεν έγκειται μόνο στους εγκληματίες, αλλά και στους πολιτικούς, δήλωσε η απερχόμενη Γενική Εισαγγελέας της ΕΕ, Λάουρα Κοβέσι σε συνέντευξή της στο Euractiv.
«Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισα ποτέ δεν ήταν το κατά πόσον η Ευρώπη ήταν ικανή να δημιουργήσει μια ανεξάρτητη εισαγγελία, αλλά μάλλον το κατά πόσον ήταν διατεθειμένη να αφήσει την εισαγγελία να κάνει τη δουλειά της», τόνισε η επικεφαλής της EPPO, η θητεία της οποίας εκπνέει τον προσεχή Νοέμβριο και αντικαθίσταται από τον Γερμανό εισαγγελέα Αντρές Ρίτερ.
Όπως αναφέρει το Euractiv, η γενική εισαγγελέας της Ευρώπης, Κοβέσι είχε πυρετό όταν παραχώρησε την συνέντευξή της ,αλλά αφήνοντας στην άκρη την ασθένεια, δήλωσε στην ευρωπαϊκή ιστοσελίδα ότι «το πιο εξαντλητικό και κουραστικό κομμάτι της δουλειάς της ήταν η καταπολέμηση της θεσμικής τάσης της ΕΕ να αμβλύνει, να καθυστερεί και να γραφειοκρατικοποιεί την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς».
Η EPPO, μια ανεξάρτητη εισαγγελία που ιδρύθηκε το 2021 με στόχο την αντιμετώπιση σοβαρών οικονομικών εγκλημάτων κατά της ΕΕ, έχει ανοίξει υπό την εντολή της Κοβέσι περισσότερες από 3.600 υποθέσεις, έχει παγώσει περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο ευρώ από εγκληματικές οργανώσεις, και, κατά καιρούς, έχει στοχεύσει μερικά από τα πιο ανώτερα στελέχη της ΕΕ.
Ωστόσο, σε κάποιο σημείο της θητείας της, όπως είπε η Κοβέσι, ένας ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τής είπε να ηρεμήσει τα δημόσια μηνύματά της σχετικά με την κλίμακα των υποθέσεων διαφθοράς και απάτης που αποκαλύπτονται από το γραφείο της. Εκείνη αντέδρασε. «Είπα: Πώς τολμάς να μου το λες αυτό; Είμαστε ανεξάρτητοι. Και αν υπάρχει υπόθεση, είναι εντολή μας να την διερευνήσουμε», επισημαίνοντας σαρκαστικά ότι δεν μπορούσε να αγνοήσει τους ισχυρισμούς αν αυτοί περιλάμβαναν κορυφαίους αξιωματούχους της ΕΕ.
Όταν πιέστηκε να αποκαλύψει το όνομα του αξιωματούχου της Επιτροπής που την είχε προτρέψει να ηρεμήσει, η Κοβέσι αρνήθηκε να το κάνει, απορρίπτοντας τη σημασία της ταυτότητας του ατόμου. « Το όνομα δεν έχει σημασία», είπε. «Αυτό που έχει σημασία είναι ότι υπάρχει αυτή η νοοτροπία. Αυτό είναι το πρόβλημα».
«Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην προστασία των χρημάτων της ΕΕ δεν είναι μόνο οι εγκληματίες που προσπαθούν να τα κλέψουν, αλλά και τα πολιτικά και θεσμικά συστήματα του μπλοκ που εξακολουθούν να καθιστούν τον έλεγχο εξαιρετικά δύσκολο», τόνισε χαρακτηριστικά.
Μέχρι το τέλος της θητείας της, η εικόνα που σκιαγραφεί η Κοβέσι είναι μια ευρωπαϊκή υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης που έχει αποδείξει την αξία της, αποκαλύπτοντας παράλληλα τα όρια του συστήματος γύρω της. Η ΕΕ, υποστήριξε, έχει δημιουργήσει επίπεδα ελέγχων που αποσκοπούν στην πρόληψη των αδικημάτων, χωρίς πάντα να διασφαλίζει ότι αυτά λειτουργούν στην πράξη.
«Έχουμε πολλές αρχές, φορείς, γραφεία που υποτίθεται ότι αποτρέπουν την απάτη, κάνουν ελέγχους, υποβάλλουν εκθέσεις», είπε. «Και μετά, μια μέρα συνειδητοποιούμε ότι κανείς δεν κάνει πραγματικά αυτό που θα έπρεπε να κάνει».
Το πρόβλημα της Ελλάδας
Σύμφωνα με την Λάουρα Κοβέσι, πουθενά αλλού τα όρια του συστήματος δεν είναι πιο ορατά από ό,τι στην Ελλάδα, όπου η εισαγγελία της ΕΕ αν και κέρδισε δημόσιους επαίνους για την άσκηση δίωξης, ήρθε αντιμέτωπη με τους εθνικούς συνταγματικούς κανόνες που προστατεύουν τους πολιτικούς από τον έλεγχο και εμποδίζουν τις έρευνες.
Αναφερόμενη στην τραγωδία των Τεμπών, η Λάουρα Κοβέσι αναφέρει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανέλαβε την υπόθεση, αλλά οι ανακριτικές αρχές της ΕΕ δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να φτάσουν όσο μακριά ήθελαν.
«Σε αυτήν την περίπτωση, δεν μπορούμε να βρούμε αποδεικτικά στοιχεία εκτός εάν αλλάξει το σύνταγμα», είπε. «Είναι ήδη πολύ αργά, επειδή οι νόμοι δεν μπορούν να εφαρμοστούν αναδρομικά. Επομένως, αυτό είναι το μέγιστο που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει και δεν είναι δυνατή καμία περαιτέρω ενέργεια».
Για την Ευρωπαία εισαγγελέα, το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχει ασυλία για τους πολιτικούς, αλλά ότι αυτά τα εμπόδια μπορούν να αποτρέψουν τους εισαγγελείς ακόμη και να διαπιστώσουν τα γεγονότα και να αποδείξουν την ενοχή ή την αθωότητα. «Η άρση της ασυλίας είναι απλώς η ελάχιστη προϋπόθεση για να λειτουργήσει η δικαιοσύνη», είπε. «Το πρόβλημα, υποστηρίζει, απέχει πολύ από το να περιορίζεται στην Ελλάδα».
Αντιδράσεις και από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο
Εντός των ίδιων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, η Κοβέσι δέχθηκε επίσης αντιδράσεις από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ECA) σχετικά με τις προσπάθειες διερεύνησης αδικαιολόγητων δαπανών με χρήματα της ΕΕ που χρονολογούνται από το 2022
Το γεγονός ότι η αρμόδια εποπτική αρχή της ΕΕ για τις δαπάνες, αντιστεκόταν στον εισαγγελικό έλεγχο λόγω ασυλίας, ώθησε την Κοβέσι να φέρει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ σε μια υπόθεση που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. «Είναι θέμα αρχής», είπε.
Αντίσταση σε όλη την ΕΕ
Από επιχειρησιακής άποψης, η Κοβέσι δήλωσε ότι η EPPO αντιμετωπίζει χρόνιους περιορισμούς πόρων σε μεγάλο μέρος του μπλοκ. Στο Βέλγιο – όπου βρίσκονται πολλά θεσμικά όργανα της ΕΕ και αποτελεί σημαντικό κόμβο για την τελωνειακή απάτη και την απάτη στον ΦΠΑ – το γραφείο της χρειαζόταν τουλάχιστον οκτώ εισαγγελείς, αλλά ξεκίνησε με μόνο δύο, συχνά χωρίς επαρκή αστυνομική υποστήριξη. Σε μια μεγάλη υπόθεση απάτης, είπε, διορίστηκε μόνο ένας ερευνητής.
«Αυτή η έλλειψη υποστήριξης από τα κράτη μέλη μπορεί να επηρεάσει τη διάρκεια των ερευνών», είπε η απερχόμενη Ευρωπαία Εισαγγελέας, αναφερόμενη σε μακροχρόνιες υποθέσεις που δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συμπέρασμα. Ανάμεσα στις υποθέσεις αυτές είναι η έρευνα για τη μεγαλύτερη σύμβαση προμήθειας εμβολίων στην ιστορία της ΕΕ, η οποία αγγίζει τον ρόλο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, της ίδιας της Προέδρου της Επιτροπής.
«Συστηματική επίθεση»
Η Κοβέσι μίλησε με εμφανή εκνευρισμό για τις εκστρατείες παραπληροφόρησης και τις προσωπικές επιθέσεις που ακολουθούν ολοένα και περισσότερο τις έρευνες για πρόσωπα υψηλού προφίλ.
Όπως υποστηρίζει, αυτό συνέβη ιδιαίτερα στην Ελλάδα και την Κροατία, όπου η ομάδα της δέχθηκε «συστηματική επίθεση», ενώ η ίδια δέχθηκε το στόχαστρο της αμφιλεγόμενης Blackcube, μιας ιδιωτικής εταιρείας πληροφοριών που τώρα εμπλέκεται σε καταγγελίες για ξένες παρεμβάσεις στη Σλοβενία. «Ένας εισαγγελέας που δεν έχει εχθρούς δεν είναι πραγματικός εισαγγελέας», είπε με ένα χαμόγελο.
Ο πρώην στενός σύμμαχος του Αμερικανού προέδρου κατηγορεί τον Νετανιάχου ότι «έσπρωξε» τις ΗΠΑ σε σύρραξη αντίθετη με τα εθνικά τους συμφέροντα — και προειδοποιεί για ραγδαία πτώση της στήριξης προς το Ισραήλ
Ο Τάκερ Κάρλσον, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες φωνές της αμερικανικής δεξιάς και επί χρόνια ένθερμος υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ, στράφηκε δημοσίως εναντίον του Αμερικανού προέδρου μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν. Σε μια εκτενή συνομιλία με την αρχισυντάκτρια του Economist, Ζάνι Μίντον Μπέντοους, ο Κάρλσον κατηγόρησε ευθέως τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι «έσπρωξε» τον Τραμπ σε μια σύρραξη που αντιβαίνει στα αμερικανικά εθνικά συμφέροντα — και έθεσε υπό αμφισβήτηση την πιστότητα του ίδιου του προέδρου στο δόγμα «America First».
«Δεν θα παίξω άλλο το παιχνίδι των ψεμάτων»
Ο Κάρλσον δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας ως προς τις ευθύνες. Υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «σπρώχτηκαν» σε κάτι που δεν εξυπηρετεί τα εθνικά τους συμφέροντα, μέσω της πίεσης του Ισραήλ και της επιρροής μεγάλων δωρητών. Ο ίδιος τοποθετείται ξεκάθαρα: «Δεν μισώ τους Εβραίους. Δεν μισώ το Ισραήλ. Αγαπώ τη χώρα μου», είπε, επισημαίνοντας ότι η αλληλουχία των γεγονότων θυμίζει, κατά την άποψή του, αυτό που συνέβη με τον πόλεμο του Ιράκ επί προεδρίας Τζορτζ Μπους.
Αναφερόμενος στον πόλεμο του 2003, ο Κάρλσον δήλωσε ότι ήταν παρών και μιλούσε με τον πρόεδρο Μπους εκείνη την εποχή. «Τώρα όλοι προσποιούνται ότι δεν είχε σχέση με το Ισραήλ. Ήμουν εκεί. Αυτό είναι ψέμα», τόνισε. Κεντρικό του επιχείρημα: κάθε πολιτική μιας μεγάλης κυβέρνησης επηρεάζεται αναπόφευκτα από ενδιαφερόμενα μέρη — αυτό ισχύει για τη φαρμακευτική πολιτική, και δεν θα έπρεπε να αποτελεί εξαίρεση η εξωτερική πολιτική.
Ερωτηθείς από την Μπέντοους για τη μεγαλύτερη ευθύνη που θα έπρεπε να φέρει ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος, ο Κάρλσον διαφώνησε. Δεν αρνήθηκε ότι ο Τραμπ θα έπρεπε να είχε αντισταθεί, αλλά τόνισε ότι «ο Νετανιάχου τον έσπρωξε». Διευκρίνισε μάλιστα ότι δεν πρόκειται κατ’ ανάγκη για το Ισραήλ ως σύνολο — «υπάρχουν πολλοί που διαφωνούν εκεί, γνωρίζω ορισμένους» — αλλά ειδικά για τον πρωθυπουργό Νετανιάχου, ο οποίος επισκέφθηκε, κατά τον Κάρλσον, τις ΗΠΑ επτά φορές μέσα σε ένα χρόνο.
Πρόδωσε ο Τραμπ το δόγμα «America First»;
Η ερώτηση τέθηκε απευθείας από την αρχισυντάκτρια του Economist. Η απάντηση του Κάρλσον ήταν βαρυσήμαντη: ο πόλεμος αυτός είναι κάτι που ο Τραμπ είχε υποσχεθεί ότι δεν θα έκανε — όχι μία, αλλά αναρίθμητες φορές. «Και μέχρι να απαγορευτεί το YouTube, θα μπορούμε να το αποδείξουμε», σημείωσε. Κατά τον Κάρλσον, η ιδέα πίσω από τον πόλεμο δεν είναι απλώς αντίθετη με το «America First» — «μπορεί να είναι το ακριβώς αντίστροφό του».
Ο Κάρλσον υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει κανένα πειστικό επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν βοηθά τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Αν υπάρχει τέτοιο επιχείρημα, θα ήθελα να το ακούσω. Και αν είναι λογικό και πειστικό, θα το στηρίξω. Το μόνο που με ενδιαφέρει είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε. Χαρακτήρισε «προσβλητικό» το αφήγημα ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελούσε τέτοια απειλή για τις ΗΠΑ που δικαιολογούσε πόλεμο πλήρους κλίμακας. «Κανείς δεν υποστηρίζει κάτι τέτοιο γιατί είναι ανόητο και τα γεγονότα δεν το στηρίζουν», πρόσθεσε.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα του χρονισμού, ο Κάρλσον ήταν κατηγορηματικός: «Γιατί το κάναμε τώρα; Επειδή το Ισραήλ ήθελε να γίνει. Αυτοί επέλεξαν τον χρόνο. Κανείς δεν το αμφισβητεί αυτό». Ο χρονισμός, κατά τον ίδιο, σε έναν πόλεμο «αποτελεί μεγάλο μέρος της υπόθεσης, καθορίζει το αποτέλεσμα», και κατέληξε λέγοντας ότι δεν είχαν σκεφτεί τι θα ακολουθούσε.
Η ραγδαία πτώση της υποστήριξης προς το Ισραήλ
Η συζήτηση στράφηκε στη διαφαινόμενη πολιτική μετατόπιση στις ΗΠΑ σε σχέση με το Ισραήλ — μια μετατόπιση που η Μπέντοους χαρακτήρισε «μία από τις σημαντικότερες πολιτικές αλλαγές στις Ηνωμένες Πολιτείες τα τελευταία χρόνια». Η πτώση της υποστήριξης, που ξεκίνησε στο Δημοκρατικό Κόμμα, εξαπλώνεται πλέον στη συντηρητική πλευρά και είναι ιδιαίτερα αισθητή μεταξύ των νεότερων γενεών.
Ο Κάρλσον αντιμετώπισε το ερώτημα με σκεπτικισμό ως προς τη δυνατότητα της κοινής γνώμης να επηρεάσει πραγματικά την πολιτική. «Δεν φαίνεται να υπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ αυτού που οι ηγέτες μας πιστεύουν και κάνουν, και αυτού που θέλει και σκέφτεται το κοινό», παρατήρησε — όχι μόνο στο ζήτημα του Ισραήλ αλλά και σε ευρύτερα θέματα. Δεν παρέλειψε ωστόσο να εκφράσει προειδοποίηση: αν ο κόσμος πιστέψει ότι δεν μπορεί να αλλάξει τα πράγματα μέσα από νόμιμα μέσα, θα βρει «άλλους τρόπους, και αυτοί οι τρόποι είναι καταστροφικοί».
Η ρωγμή στο κίνημα MAGA
Η Μπέντοους ρώτησε πώς η μείωση της στήριξης προς το Ισραήλ επηρεάζει το κίνημα MAGA, δεδομένου ότι δημοσκοπήσεις δείχνουν 95-100% υποστήριξη στον πόλεμο μεταξύ οπαδών του Τραμπ, ενώ ο Κάρλσον — ένας άνθρωπος με τεράστιο κοινό — προβάλλει μια ριζικά διαφορετική θέση.
Ο Κάρλσον, ο οποίος βρισκόταν δίπλα στον Τραμπ τη βραδιά της εκλογής του, δήλωσε ότι δεν κατανοεί πλήρως τι είναι το MAGA, αλλά γνωρίζει τον πυρήνα της υπόσχεσης: «Η θεμελιώδης ιδέα ήταν ότι θα προσπαθούσες να τοποθετήσεις το συμφέρον της χώρας σου στο κέντρο κάθε υπολογισμού — για τη διαχείριση της χώρας και για την αλληλεπίδραση με τον κόσμο». Κατά τον ίδιο, πρόκειται για «την πιο αυτονόητη και πιο δημοφιλή πολιτική ιδέα που επινοήθηκε ποτέ».
Σε σημείο καμπής
Η ανοιχτή ρήξη του Τάκερ Κάρλσον με τον Ντόναλντ Τραμπ δεν αποτελεί ένα ακόμη επεισόδιο εσωκομματικής διαμάχης. Σηματοδοτεί μια πιθανά βαθιά αναδιάταξη εντός του αμερικανικού πολιτικού τοπίου. Η αποδοκιμασία δεν προέρχεται από τη φιλελεύθερη αριστερά αλλά από τον πυρήνα της αμερικανικής δεξιάς — από κάποιον που παρακολουθούν εκατομμύρια συντηρητικοί.
Αν η ρητορική του «America First» χρησιμοποιήθηκε ως εκλογικό εργαλείο αλλά εγκαταλείφθηκε στην πράξη, τότε η εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων κινδυνεύει να διαβρωθεί. Και, όπως προειδοποίησε ο ίδιος ο Κάρλσον, μια κυβέρνηση — «ακόμη και μια μη δημοκρατία, ακόμη και μια μοναρχία» — δεν μπορεί να αγνοεί τις ανησυχίες του πληθυσμού της επ’ αόριστον. «Αν τους αγνοήσεις πολύ, σε ανατρέπουν», κατέληξε.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν ο πόλεμος στο Ιράν ήταν σκόπιμος. Είναι αν η αμερικανική δημοκρατία μπορεί ακόμα να ανταποκριθεί στη βούληση των πολιτών της — ή αν, όπως φοβάται ο Κάρλσον, η ψήφος έχει πάψει να αρκεί.
Ο καθηγητής του Κολούμπια αναλύει στον GlennDiesen την «πικρή αλήθεια» πίσω από τον πόλεμο στο Ιράν: κατάρρευση διακυβέρνησης, αυτοσχεδιασμός αντί στρατηγικής, ευρωπαϊκή υποτέλεια, και η μοναδική ελπίδα — ένα ενωμένο μέτωπο Κίνας, Ρωσίας και Ινδίας
Βάσει της συνέντευξης του καθηγητή JeffreySachs (Πανεπιστήμιο Κολούμπια) στον καθηγητή GlennDiesen
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι μόνο μια στρατιωτική κρίση — είναι, σύμφωνα με τον καθηγητή Τζέφρι Σακς του Πανεπιστημίου Κολούμπια, η κλινική απόδειξη μιας «παρακμάζουσας ηγεμονίας» που δεν μπορεί πλέον ούτε να σχεδιάσει ούτε να εκτελέσει ούτε καν να κατανοήσει τις συνέπειες των πράξεών της. Σε εκτεταμένη συνέντευξη στον καθηγητή Glenn Diesen, ο Σακς ανέλυσε τη δήλωση Τραμπ περί «εποικοδομητικών συνομιλιών» με το Ιράν — που οι Ιρανοί αρνήθηκαν κατηγορηματικά — τις θεωρίες για παραλήρημα ή χειραγώγηση αγορών, την πλήρη απουσία στρατηγικού σχεδιασμού, την ευρωπαϊκή υποτέλεια, και τη μοναδική ελπίδα: ένα ενωμένο διπλωματικό μέτωπο Κίνας, Ρωσίας και Ινδίας.
Οι «συνομιλίες» που δεν έγιναν ποτέ — Τρεις θεωρίες
Η αφετηρία της συζήτησης ήταν η δήλωση Τραμπ ότι «είχαμε δύο καλές μέρες εποικοδομητικών συνομιλιών» με το Ιράν — ενώ οι Ιρανοί αρνήθηκαν κατηγορηματικά ότι υπήρξε οποιαδήποτε επαφή, «άμεση ή έμμεση». Ο καθηγητής Σακς πρότεινε τρεις πιθανές εξηγήσεις, τονίζοντας ότι δεν είναι αλληλοαποκλειόμενες.
Η πρώτη, την οποία ο ίδιος χαρακτήρισε ως αυτή που «πρέπει πραγματικά να ληφθεί σοβαρά υπόψη», είναι ότι ο Τραμπ «παραληρεί — δηλαδή ζει σε έναν κόσμο αυταπατών». Ο Σακς δήλωσε ότι «πιστεύω ότι είναι ψυχικά ασθενής» και αναφέρθηκε σε εκτιμήσεις ψυχολόγων περί «μετωποκροταφικής άνοιας σε συνδυασμό με κακοήθη ναρκισσισμό». Σημείωσε ότι «ήταν πάντα δυσάρεστος, αλλά τώρα χάνει τον εαυτό του» — επικαλούμενος «φωνημική παραφασία» (phonemic paraphasia), αδυναμία ολοκλήρωσης λέξεων και ασυνάρτητες προτάσεις.
Η δεύτερη θεωρία είναι πιο τακτική: ο Τραμπ «έβαλε τον εαυτό του σε μια γωνία» με το αυθόρμητο τελεσίγραφο 48 ωρών, δεν μπόρεσε να το εκπληρώσει, οι αγορές κατέρρεαν στην Ασία, και «το καλύτερο που μπόρεσε να σκεφτεί ήταν ένα ψέμα που διαψεύστηκε μέσα σε λεπτά».
Η τρίτη θεωρία σχετίζεται με μία οργανωμένη προσπάθεια χειραγώγησης των αγορών: «Ο ίδιος ή οι κρόνοι του κάνουν front running στις αγορές — οι αγορές ταλαντεύονται, κάνουν ανακοινώσεις, και αρκεί να έχεις ένα λεπτό προειδοποίηση για το τι θα πει ο πρόεδρος για να βγάλεις εκατομμύρια.» Ο Σακς ανέφερε ότι «υπάρχουν αναλυτές που εντοπίζουν μυστηριώδεις συναλλαγές ένα-δύο λεπτά πριν το άνοιγμα της αγοράς» και δήλωσε ότι «δεν αποκλείω καθόλου αυτό — η ωμή διαφθορά αυτής της κυβέρνησης ξεπερνά κάθε φαντασία».
«Αυτοσχεδιασμός από το πρωί μέχρι το βράδυ»
Ο Σακς εμβάθυνε στο θέμα της ικανότητας διακυβέρνησης, συγκρίνοντας τις ΗΠΑ με την Κίνα. Δήλωσε ότι βρισκόταν στο Πεκίνο νωρίτερα εκείνη την εβδομάδα, όπου η Κίνα ολοκλήρωσε τις «δύο συνόδους» και παρουσίασε το δεκαπενταετές σχέδιο: «Ένα σχέδιο που εκπονήθηκε σε δύο χρόνια, με τεράστιο όγκο διαβουλεύσεων, ειδικές επιτροπές, think tanks, κορυφαίους ακαδημαϊκούς. Ο πρωθυπουργός Λι Τσιάνγκ παρουσίασε ένα έγγραφο 50 σελίδων για το πρόγραμμα εργασίας.»
Η σύγκριση με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τον Σακς, είναι καταστροφική: «Φυσικά δεν υπάρχει κανένα σχέδιο. Ούτε ετήσιο, ούτε μηνιαίο, ούτε πενταετές. Τίποτα. Η Ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους — που κάποτε ήταν ουσιαστικό κείμενο — τώρα είναι τηλεοπτικό σόου. Ο Τραμπ ξεφωνίζει, η ομάδα χόκεϊ σηκώνεται, κάποιος με μετάλλιο σηκώνεται. Δεν συζητήθηκε κανένα πρόγραμμα εργασίας. Δεν υπήρξε καμία κατάσταση του έθνους πέρα από ψεύτικα ηχοβολήματα.»
Ο εμπορικός πόλεμος των δασμών, σύμφωνα με τον Σακς, αποτέλεσε ακόμη ένα παράδειγμα: «Ολόκληρος ο πόλεμος δασμών πέρυσι που ανατάραξε την παγκόσμια οικονομία ήταν αυθόρμητος αυτοσχεδιασμός — τρελός, αφελής. Δεν ήταν δουλειά μιας γραφειοκρατίας με εκπαιδευμένους αναλυτές. Ήταν ένα κείμενο μίας σελίδας από τον εμπορικό αντιπρόσωπο που δεν θα περνούσα πρωτοετή φοιτητή εμπορίου γι’ αυτό.»
Για τον πόλεμο στο Ιράν, ο Σακς ήταν εξίσου ευθύς: «Ο Τραμπ θα βομβάρδιζε, μετά θα επέλεγε τον επόμενο Ανώτατο Ηγέτη όπως είπε, θα υπήρχε άνευ όρων παράδοση, και θα ζούσαμε ευτυχισμένοι. Όταν αυτή η αυταπάτη απέτυχε μέσα σε λίγα λεπτά, δεν υπήρχε επόμενο σχέδιο. Αυτοσχεδιασμός από το πρωί μέχρι το βράδυ.»
Γιατί υποτιμούμε πάντα τους αντιπάλους μας — Η «παρακμάζουσα ηγεμονία»
Ο Diesen έθεσε ένα θεμελιώδες ερώτημα: γιατί οι ΗΠΑ υποτιμούν συστηματικά τους αντιπάλους τους — τη Ρωσία στην Ουκρανία, την Κίνα στην τεχνολογία, το Ιράν τώρα; Ο Σακς απάντησε ότι αυτό αντικατοπτρίζει «εξαιρετικά χαμηλή ποιότητα διακυβέρνησης — σοκαριστικά χαμηλή. Αυτό είναι κρίση βασικής ικανότητας.»
Πρόσθεσε μια ακόμη πιο ανησυχητική παρατήρηση: «Μπορεί να είναι ακόμη χειρότερο — μπορεί να είναι κρίση άνοιας. Στον προηγούμενο πρόεδρο είχαμε τουλάχιστον δύο χρόνια άνοιας. Ίσως έχουμε δύο διαδοχικούς προέδρους με άνοια.» Η εκτίμηση, σημείωσε ο Σακς, «δεν είναι καθόλου αδύνατη ως μέρος της εξήγησης — αλλά υπάρχει κάτι ακόμη πιο πραγματικό και δραματικό»: ότι η ίδια η δομή διακυβέρνησης έχει καταρρεύσει.
Ο Σακς αναφέρθηκε σε πληροφορίες από τον Τζο Κεντ, από τους Αρχηγούς Γενικού Επιτελείου, από τη CIA: «Ακούμε τις διαρροές. Τίποτα απ’ αυτά δεν είναι σχεδιασμένο. Τίποτα δεν βγάζει νόημα. Εξηγούσαν στον Τραμπ ότι η ιδέα ότι ένα χτύπημα αποκεφαλισμού θα οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος είναι εξαιρετικά απίθανο να πετύχει.» Και ισχυρίστηκε ότι «ο Νετανιάχου μίλησε στον Τραμπ σε προσωπικό επίπεδο» για να τον πείσει.
Η ευρωπαϊκή υποτέλεια — «Πόσο μπορεί κάποιος να σέρνεται στο πάτωμα;»
Ο Σακς άσκησε δριμεία κριτική στην ευρωπαϊκή στάση. Αν και δεν την απέδωσε μόνο σε «μεταδοτική τρέλα», σημείωσε ότι «η ευρωπαϊκή υποτέλεια στην αμερικανική τρέλα είναι ο μεγάλος μοχλός. Αυτό που οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν κατάφεραν μέχρι σήμερα είναι να μιλήσουν ειλικρινά όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες παραλογίζονται.»
Εξαίρεσε τον Πέδρο Σάντσεθ της Ισπανίας, «που ήταν πολύ ξεκάθαρος», και τον Γερμανό πρόεδρο Βάλτερ Σταϊνμάιερ, ο οποίος χαρακτήρισε τον πόλεμο «τρομερό σφάλμα» — αλλά «τα γερμανικά μέσα αμέσως του επιτέθηκαν: πώς τολμά να πει αυτό;» Για τον Μαρκ Ρούτε, Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, ο Σακς ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός: «Ο Ρούτε, που είναι καρικατούρα καρικατούρας, λέει ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να στηρίξει αυτόν τον μεγάλο σκοπό των ΗΠΑ. Θεέ μου, κάνει τον Στόλτενμπεργκ να μοιάζει με ιδιοφυΐα. Πόσο μπορεί κάποιος να σέρνεται στο πάτωμα;»
Η κριτική του Σακς αφορούσε και τη Φον ντερ Λάιεν, τον Μερτς, τον Μακρόν, τον Κέιρ Στάρμερ σημειώνοντας ότι «αυτή η τελευταία κρίση θα είναι ακόμη μια καταστροφή για την ευρωπαϊκή οικονομία, που ήδη ολισθαίνει».
Τα τρία σενάρια τερματισμού — Και η «μοναδική ελπίδα»
Ο Σακς παρουσίασε τρεις πιθανές εκβάσεις. Η πρώτη: οι ΗΠΑ συντρίβουν το Ιράν — «με τρομερή καταστροφή, εγκλήματα πολέμου, ό,τι φρικτό — αλλά συντρίβουν το Ιράν». Ωστόσο, σημείωσε ότι «αυτό δεν γίνεται σχεδόν ποτέ μόνο από τον αέρα, και ποτέ σε μια χώρα τόσο μεγάλη και πολυπληθή όσο το Ιράν». Υπενθύμισε ότι η Σερβία, «μια μικρή αδύναμη χώρα σε σύγκριση, βομβαρδίστηκε 78 ημέρες από το ΝΑΤΟ χωρίς να ενδώσει».
Η δεύτερη: το Ιράν «κερδίζει τον πόλεμο πυραύλων και καταστρέφει την αντίπαλη πλευρά» — γιατί, σύμφωνα με τον Σακς, «το Ιράν έχει περισσότερους πυραύλους από ό,τι η αντίπαλη πλευρά έχει αντιπυραυλικά — και αυτό ίσως είναι το πιο βασικό σημείο».
Η τρίτη — και η μόνη που ο Σακς χαρακτήρισε «ελπίδα» — είναι διπλωματική, αλλά όχι μέσω διαπραγματεύσεων ΗΠΑ-Ιράν. «Οι πρόεδροι Πούτιν και Σι και ο πρωθυπουργός Μόντι — που εκπροσωπούν μεγάλο μέρος του κόσμου — θα πουν ξεκάθαρα στον Ντόναλντ Τραμπ, μάλλον κατ’ ιδίαν: πρέπει να το σταματήσεις. Είναι εντελώς εκτός ελέγχου και απαράδεκτο.» Παράλληλα, οι χώρες του Κόλπου θα δηλώσουν: «Αυτές οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις κλείνουν. Δεν φιλοξενούμε πλέον αμερικανικές βάσεις. Δεν μας προστατεύουν — στην πραγματικότητα αυτές είναι η αιτία του πολέμου.»
Ο Σακς διευκρίνισε ρητά: «Όταν λέω “δεν θα σας αφήσουμε”, δεν εννοώ ότι θα πάνε σε πόλεμο με τις ΗΠΑ. Εννοώ ότι θα δημιουργήσουν ένα ενωμένο διπλωματικό μέτωπο που θα περιλαμβάνει τη μεγάλη πλειονότητα του κόσμου — η Αφρικανική Ένωση σίγουρα θα ενταχθεί, ο αραβικός κόσμος θα ενταχθεί — και το μήνυμα θα είναι: οι ΗΠΑ πρέπει να σταματήσουν αυτή την αυταπάτη. Και το Ισραήλ, για όνομα του Θεού, 30 χρόνια πόλεμοι σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή — σταματήστε. Ζήστε μέσα στα δικά σας σύνορα και σταματήστε να ενοχλείτε ολόκληρο τον υπόλοιπο κόσμο.»
Μπρεζίνσκι, ηγεμονία και πολυπολική τάξη — «Η επιλογή είχε γίνει»
Ο Diesen αναφέρθηκε στον Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, ο οποίος σε βιβλίο του 2012 είχε προειδοποιήσει ότι αν αναδύεται ένα πολυπολικό σύστημα, οι ΗΠΑ έχουν μια επιλογή: να αντισταθούν — οπότε το σύστημα θα σχηματιστεί εναντίον τους — ή να το διευκολύνουν και να κρατήσουν προνομιακή θέση. Ο Σακς απάντησε ότι «οι ΗΠΑ έκαναν πλήρως αυτή την επιλογή: εξακολουθούμε να κυνηγάμε την ηγεμονία — αλλά με τραγικό τρόπο, γιατί ο κόσμος είναι ήδη πολυπολικός και οι ΗΠΑ δεν μπορούν καν να σχεδιάσουν μία ώρα μπροστά».
Αναφέρθηκε στο «Μεγάλο Σκακιέρα» του Μπρεζίνσκι — «γράφτηκε 15 χρόνια πριν, με τη λογική ότι η Ρωσία δεν θα μπορούσε ποτέ να αντισταθεί στην επέκταση του ΝΑΤΟ, δεν θα ενωνόταν ποτέ με την Κίνα, και θα ενέδιδε στις δυτικές απαιτήσεις. Αυτό ήταν το σχέδιο. Απέτυχε. Ξανααποτυγχάνει. Ο Τραμπ δεν είναι κλόουν — είναι πολύ πιο επικίνδυνος — αλλά είναι απόλυτα ανίκανος για μια στρατηγική ιδέα.»
«Παρακολουθούμε μία καταστροφή — μέχρι ο κόσμος να πει “φτάνει”»
Η ανάλυση του Σακς δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας — αλλά αφήνει ένα. Η κατάληξη δεν εξαρτάται, κατά τη γνώμη του, ούτε από τις ΗΠΑ ούτε από το Ιράν. Εξαρτάται από το αν ο μη δυτικός κόσμος — που αντιπροσωπεύει «τη μεγάλη πλειονότητα» — θα βρει τη φωνή και τη βούληση να πει δημόσια αυτό που σκέφτεται ιδιωτικά: ότι η αυτοκρατορία που αυτοσχεδιάζει πρέπει να σταματήσει πριν πάρει μαζί της τον κόσμο. «Παρακολουθούμε καταστροφή, συνεχιζόμενη κλιμάκωση — μέχρι εκείνο το μη δυτικό μέρος του κόσμου να σηκωθεί και να πει: δεν θα σας αφήσουμε να καταστρέψετε ολόκληρο τον κόσμο», κατέληξε ο Σακς.
Φαίνεται ότι τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου του Τραμπ επιλέγονται όχι παρά την υποστήριξή τους στη βία, αλλά εξαιτίας αυτής. Ο Πιτ Χέγκσεθ ήταν κυρίως γνωστός ως ένας κομψός τηλεπαρουσιαστής πρόθυμος να υπερασπιστεί εγκλήματα πολέμου. Ο Μαρκγουέιν Μάλιν (Markwayne Mullin) προφανώς είναι ακόμα περήφανος που προκάλεσε έναν μάρτυρα σε γροθιές σε ακρόαση της Γερουσίας· αρνείται επίσης να ζητήσει συγγνώμη επειδή «κατανόησε» μια επίθεση στον συνάδελφό του γερουσιαστή Ραντ Πολ. Ποτέ άλλοτε μια κυβέρνηση δεν εξύμνησε τόσο ανοιχτά τις ξεκάθαρες δολοφονίες, όπως κάνει η τρέχουσα προπαγανδιστική μηχανή του Λευκού Οίκου με τα άθλια «snuff» βίντεο από τον πόλεμο στο Ιράν και την καταστροφή μικρών σκαφών.
Σε αντίθεση με τον φασισμό του 20ού αιώνα, δεν υπάρχει καμία απόπειρα προώθησης ή συμβολικής επιβράβευσης της αυτοθυσίας – είναι απλώς δολοφονίες τύπου βιντεοπαιχνιδιού από απόσταση, που δικαιολογούνται όχι με στρατηγικούς στόχους, αλλά με φαινομενικά ανεξέλεγκτα συναισθήματα («οργή» και δίψα για εκδίκηση). Και όλα αυτά συνοδεύονται από ανοιχτές παραδοχές ότι οι βασικοί νόμοι του πολέμου θα παραβιαστούν. Οι πραγματικοί στρατιώτες με μακροχρόνιους κώδικες τιμής, σε αντίθεση με τον φανταστικό κόσμο που δημιουργεί ο Χέγκσεθ με τις γεμάτες κλισέ φλυαρίες του στην τηλεόραση, δεν θα χτυπούσαν τους εχθρούς όταν είναι κάτω.
Ο Τραμπ δεν έκρυψε ποτέ την επιθυμία του για κυριαρχία και τη σχετική προθυμία του να ωθεί τους οπαδούς του στη βία, από το κάλεσμα για ξυλοδαρμό ανθρώπων στις συγκεντρώσεις του μέχρι τις απονομές χάρης ακόμη και στους πιο βάναυσους στασιαστές της 6ης Ιανουαρίου.
Ο Χέγκσεθ και η παρέα του προωθούν μια τελικά μηδενιστική λατρεία του θανάτου
Κατά τη διάρκεια της πρώτης του κυβέρνησης, ένας «άξονας ενηλίκων» συγκρατούσε κυρίως τις χειρότερες παρορμήσεις του· μετά την «εκδρομή» στη Βενεζουέλα και τη συνειδητοποίηση ότι άνθρωποι σε μικρά σκάφη μπορούν να σκοτώνονται ατιμώρητα, ο Χέγκσεθ, και ίσως ακόμη και ο Ρούμπιο, φαίνονται μεθυσμένοι από την ιδέα ότι οι ειδικές στρατιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να είναι γρήγορες και χωρίς κόστος σε αμερικανικές ζωές – και να αποτελούν σπουδαίο τηλεοπτικό θέαμα. Η καθήλωση του Τραμπ στα οπτικά μέσα και τα σκηνικά αντικείμενα –«αν δείξω μια στοίβα χαρτιά στην τηλεόραση, σημαίνει ότι πραγματικά έχω αποεπενδύσει από τις εταιρείες μου, ή ότι πραγματικά έχω ένα σπουδαίο σχέδιο υγείας»– μοιράζεται πλέον σε ολόκληρη την κυβέρνησή του.
Ο ίδιος ο Τραμπ φαίνεται να αντιμετωπίζει μια παγκόσμια εκστρατεία «αποκεφαλισμού» ηγεσιών σαν να ήταν μια εκδοχή του The Apprentice που περιλαμβάνει τη χρήση πραγματικών πυρών – σαν να του επιτρέπεται να απομακρύνει άλλους ηγέτες, και σαν να θα έπρεπε να επιλέγει ο ίδιος τους διαδόχους όποιου απάγεται ή σκοτώνεται.
Ιστορικά, υπάρχει μια ιδεολογία που έκανε την εξύμνηση της βίας κεντρική στην προπαγάνδα της. Το «Ζήτω ο θάνατος» ήταν ένα φασιστικό σύνθημα· το κίνημα του Μουσολίνι ξεκίνησε με βετεράνους και τους γιόρτασε ως μια «ταφροκρατία» – μια αριστοκρατία ανδρών που σκληραγωγήθηκαν από τη μάχη στα χαρακώματα.
Γιγαντιαία οστεοφυλάκια για τους νεκρούς του πολέμου –ορισμένα από τα οποία περιέχουν τα οστά έως και 100.000 νεκρών στρατιωτών– είχαν ως στόχο να ενθαρρύνουν τη μελλοντική θυσία· οι Ναζί με τη σειρά τους παρουσίαζαν στη νεολαία τους συνθήματα όπως «Γεννηθήκαμε για να πεθάνουμε για τη Γερμανία».
Φαίνεται ότι ο Χέγκσεθ και η παρέα του προωθούν επίσης μια τελικά μηδενιστική λατρεία του θανάτου. Αλλά αυτή γιορτάζει τη δολοφονία με το πάτημα ενός κουμπιού χιλιάδες μίλια μακριά· εν τω μεταξύ, οι ίδιοι οι νεκροί της Αμερικής ατιμάζονται, καθώς ο Τραμπ χρησιμοποίησε τον επαναπατρισμό τους για να επιδείξει τα εμπορεύματά του Maga και να συγκεντρώσει χρήματα από τα θύματα του πολέμου.
Ταυτόχρονα, πιστός στην επιθυμία του αφέντη του για απόλυτη κυριαρχία και καταστροφή, ο Χέγκσεθ ανακοινώνει μελλοντικά εγκλήματα πολέμου σε ζωντανή τηλεόραση («καμία επιείκεια/no quarter») και ενθαρρύνει την άσκοπη σκληρότητα: «Τους χτυπάμε ενώ είναι κάτω». Η άθλια εστίαση στη «φονικότητα» είναι μέρος αυτής της στροφής προς τον πόλεμο που νοείται ως πρόκληση μέγιστης καταστροφής και πόνου (σε αντίθεση με την επίτευξη στρατηγικών στόχων – τους οποίους η κυβέρνηση ήταν φυσικά εντελώς ανίκανη να διατυπώσει).
Η ίδια η πραγματικότητα του πολέμου υποχωρεί επειδή οι συχνότητες γεμίζουν με μια ατελείωτη σειρά ψυχαγωγικών εικόνων και κενών λόγων. Ο Χέγκσεθ, λάτρης της γελοία υπερβολικής γλώσσας και των παρηχήσεων ειδικότερα («πολεμιστές, όχι woke-ιστές» / warriors, not wokesters), φαίνεται ανίκανος να αρθρώσει οτιδήποτε άλλο εκτός από κλισέ («ακλόνητη θέληση») ή αποσπάσματα ενός χριστιανικού εθνικισμού που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την Πρώτη Τροπολογία που απαγορεύει την καθιέρωση επίσημης θρησκείας: δεν μπορεί κανείς να θέτει ως λυδία λίθο του πατριωτισμού το να προσεύχονται οι πολίτες για τα στρατεύματα γονατιστοί και στο όνομα του Ιησού.
Το θέμα δεν είναι να εξισώσουμε τους δύο άνδρες, αλλά δεν μπορεί κανείς παρά να θυμηθεί πώς η Χάνα Άρεντ, στο εξαιρετικά αμφιλεγόμενο βιβλίο της για τη δίκη του Άιχμαν, περιέγραψε τον ναζιστή γραφειοκράτη: κάποιον εντελώς ανίκανο να σκεφτεί, κάποιον που αντ’ αυτού παρήγαγε απλώς μια ατελείωτη ροή κενών φράσεων.
Θα έχει όλο αυτό αποτέλεσμα στη νομιμοποίηση ενός παράνομου πολέμου; Ο Χέγκσεθ έχει επίσης δημιουργήσει έναν φανταστικό κόσμο μέσα στο ίδιο το Πεντάγωνο· αντί για συνεντεύξεις τύπου με κρίσιμες ερωτήσεις και γνήσιες απαντήσεις, υπάρχει μια ευγενική ανταλλαγή απόψεων μεταξύ του «υπουργού πολέμου» –ένα φανταστικό όνομα, καθώς το Κογκρέσο δεν έχει εγκρίνει την αλλαγή του ονόματος του υπουργείου– και προσωπικοτήτων από τους Epoch Times και το LindellTV (ο κόσμος σύμφωνα με τον «τύπο του MyPillow»).
Ακόμη και με αυτό το επιπλέον στρώμα απομόνωσης από την πραγματικότητα, ο Χέγκσεθ επέμεινε ότι ο τύπος δεν ήταν αρκετά θετικός όσον αφορά τις επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν. Όπως συμβαίνει με πολλούς άνδρες του Maga που επιδίδονται σε παιδιάστικες επιδείξεις για την ανδροκρατούμενη σφαίρα (manosphere), το εύθραυστο εγώ μέσα τους φαίνεται ανίκανο να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα αυτού που εξαπολύθηκε τόσο απερίσκεπτα.
