«Ο Πατέρας Διονύσιος Ταμπάκης και το Paradise Metal του είναι μια σειρά από πνευματικές επιφοιτήσεις» γράφει το έγκριτο Pitchfork για το αναπάντεχο άλμπουμ που κερδίσει τους μουσικοκριτικούς εκτός συνόρων.
Όταν σκέφτεσαι έναν ορθόδοξο ιερέα στο Ναύπλιο, το μυαλό σου σίγουρα δεν πάει σε παραμορφωμένες ηλεκτρικές κιθάρες, βαριά synths και πειραματικό θρησκευτικό dubstep.
Κι όμως, ο Πατέρας Διονύσιος Ταμπάκης, ο 53χρονος ιερέας και εφημέριος του Ιερού Ναού Παναγίας (Γενεσίου της Θεοτόκου) Ναυπλίου -έναν από τους παλαιότερους ναούς της πόλης που χρονολογείται στον 15ο αιώνα- κατάφερε να εξυμνηθεί από την παγκόσμια μουσική κοινότητα για την τολμηρή του μουσική παρέμβαση.
Το ντεμπούτο άλμπουμ του βυζαντινού μουσικού και συγγραφέα Paradise Metal αποθεώνεται από το Pitchfork, το οποίο υποκλίθηκε «στην αυθεντικότητα και το πνευματικό βάρος μιας κυκλοφορίας που ξεκίνησε ως underground αξιοπερίεργο για να εξελιχθεί σε ένα αληθινό μουσικό θαύμα».
Το Pitchfork ξεκινά την κριτική του περιγράφοντας το σχεδόν καλτ εξώφυλλο της κασέτας, το οποίο «μοιάζει με όνειρο για κάθε συλλέκτη του εξωτικού και του παράξενου».
«Το άλμπουμ λειτουργεί σαν μια εκκλησιαστική λειτουργία, προσφέροντας βαρύτητα, ένταση και τελικά λύτρωση»
Σε αυτό «ένας γενειοφόρος άνδρας με γυαλιά, φορώντας το μαύρο εξώρασο και το καλυμμαύχι της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, στέκεται στο κέντρο κρατώντας στα χέρια του μια επτάχορδη κιθάρα, διακοσμημένη με τον χρυσό σταυρό και το χριστόγραμμα ΙΣ ΧΣ ΝΙΚΑ».
Η κατάμαυρη φιγούρα του σπάει μόνο από την κατάλευκη γενειάδα του, ενώ περιβάλλεται από ένα παραλληλόγραμμο πλαίσιο με 36 κόκκινα τριαντάφυλλα, με φόντο έναν ουρανό.
Το πορτρέτο του μεταλά ιερέα προκαλεί το ενδιαφέρον πριν καν πατήσεις το play σημειώνει η ιστοσελίδα για τον Πατέρα Διονύσιο Ταμπάκη που παραδίδει μέσα από τα 12 κομμάτια του Paradise Metal του -το άλμπουμ έχει διάρκεια 33 λεπτών και ηχογραφήθηκε εξ ολοκλήρου στο σπίτι του ιερέα στο Ναύπλιο- μια εναλλακτική προσέγγιση στο Θείο.
Με τίτλους όπως Ἠλεκτρικαί Ψαλμῳδίαι, Φῶς Ἱλαρόν καί Ἠλεκτρικόν, Techno ἐν Μοναστηρίῳ, Ἄναρχος Θεός, Ντουμπάϊ Πάει και Φλεξάρεις Κάργα – Ἐκκλησιαστική Rap ο ακροατής καταλαβαίνει ότι θα παραδοθεί σε ένα ξεχωριστό, σπάνιο, μουσικό προϊόν.
«Μεταξύ doom metal και heavy house χριστουγεννιάτικων καλάντων, ο Πατέρας Διονύσιος ψάχνει έναν νέο τρόπο να επικοινωνήσει με τον κόσμο»
Το πρώτο μισό του άλμπουμ κυριαρχείται από πέντε συναισθηματικά φορτισμένα, βαριά κομμάτια ηλεκτρικής κιθάρας. Σε δύο από αυτά, ο Πατέρας Διονύσιος παίζει μια άταστη (fretless) κιθάρα, επιτρέποντάς του να αποδώσει μικροτόνους και «περίεργες» κλίμακες που πηγάζουν απευθείας από τη βυζαντινή μουσική, θυμίζοντας στους Αμερικανούς κριτικούς drone-metal σχήματα όπως οι Earth.
Το δεύτερο μισό, όμως, είναι ένα απόλυτο πειραματικό μουσικό παιχνίδι καθώς ο Πατέρας σπάει τη βαριά ατμόσφαιρα με δύο κομμάτια που φέρουν την ετικέτα techno.
Το πρώτο είναι μια ψαλμωδία πάνω από απόκοσμα drum machines και synths και το δεύτερο είναι ένα 6λεπτο χριστουγεννιάτικο κάλαντο για την απεραντοσύνη του Θεού, το οποίο τραγουδάει πάνω από ένα βαρύ house beat και παραμορφωμένες κιθάρες.
Στη συνέχεια, φλερτάρει ανοιχτά με τα μπάσα του dubstep και με παραμορφωμένα, πολυεπίπεδα φωνητικά που θυμίζουν noise πειραματισμούς.
Η «λειτουργία» του Πατέρα Διονύσιου ολοκληρώνεται με μια συνεργασία. Παραδίδει τα φωνητικά στην ψαλτική φωνή της Ευγενίας Συμέλας Αρμένη που ερμηνεύει το μεγάλο φινάλε σε μια «εκρηκτική κορύφωση, σαν οι πόρτες της εκκλησίας να άνοιξαν διάπλατα και το φως του κόσμου να πλημμύρισε ξαφνικά τον ιερό χώρο».
Για το Pitchfork o Πατέρας Διονύσιος Ταμπάκης με το Paradise Metal παραδίδει σε όλους ένα δίσκο γεμάτο ελπίδα. Μια υπενθύμιση ότι αν κοιτάζεις τον συννεφιασμένο ουρανό για αρκετή ώρα, στο τέλος θα πισέψεις ότι αρχίζεις να βλέπεις τον ήλιο
«Συγγνώμη αν κάνω προβολή, αλλά, αν διαβάζετε αυτήν την πρόταση σε αυτόν τον ιστότοπο, υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα εσείς, όπως εγώ, να μην είστε ειδικός στη βυζαντινή μουσική ή στην ελληνορθόδοξη λειτουργία και τα έθιμα» γράφει ο κριτικός του Pitchfork Γκρέισον Χάβερ Κάριν στον επίλογο της κριτικής του.
«Το Paradise Metal, λοιπόν, θέτει το είδος του ερωτήματος που πιστεύω ότι οι δυτικοί ακροατές θα πρέπει πάντα να σκέφτονται όταν εξυμνούν κάτι τόσο πολύ πέρα από ό,τι έχουν συνηθίσει είτε πρόκειται για την προαναφερθείσα κιθάρα είτε για τους ρυθμούς mbalax είτε για τα κορεάτικα gayageum ή τα μπολσεβίκικα λαϊκά τραγούδια:
Το φετιχοποιώ επειδή είναι κάτι εξωτικό για μένα ή μου αρέσει επειδή με κάνει να νιώθω κάτι;
Αυτό είναι κάτι που έχω σκεφτεί πολύ από τότε που το Paradise Metal και η γενειάδα του Tαμπάκη άρχισαν να εμφανίζονται στη ροή μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από αρκετές εβδομάδες, και τώρα μπορώ να πω κατηγορηματικά ότι είναι το δεύτερο.
Μεγάλωσα στην εκκλησία αλλά την απαρνήθηκα πριν από δεκαετίες. Παρόλα αυτά, αυτό που κουβαλάω μαζί μου είναι μια ζοφερή επιμονή, μια πεποίθηση ότι τα πολύ άσχημα πράγματα είναι ευκαιρίες να διατηρήσω κάποια ελπίδα.
Ως ενήλικας, έχω βρει την ίδια ηθική πυξίδα στα αθλήματα αντοχής, τα φωτεινά σημεία μέσα στους πιο γκρίζους καμβάδες του Μαρκ Ρόθκο, την έκσταση μέσα στον σκληρό θόρυβο και τον ατελείωτο βόμβο.
Αυτό νιώθω και στο Paradise Metal» καταλήγει.
Αυτός είναι ο π. Διονύσιος Ταμπάκης
Ο ιερέας της Ορθόδοξης Εκκλησίας και εφημέριος του Ιερού Ναού Παναγίας στο Ναύπλιο, συνεχίζει μια μουσική παράδοση που χάνεται στο χρόνο επικαιροποιώντας την γράφει το Bandcamp, μια μουσική κληρονομιά «παλαιότερα από τις ετικέτες που χρησιμοποιούμε για να οργανώσουμε τον ήχο σήμερα».
Ο Ταμπάκης είναι μουσικός της Ανατολικής Μεσογείου. Η τέχνη του έχει ρίζες στη βυζαντινή μουσική θεωρία και τα όργανα της -το κανονάκι, το ούτι, το τζουμπούς, το νέι, το ζουρνά, την πολίτικη και την ποντιακή λύρα, το κεμπάπ κεμανέ, το γιαλί ταμπούρ είναι κομμάτια της.
Το σύστημα μέσα στο οποίο εργάζεται είναι βυζαντινό, όχι ως αισθητική επιλογή ή πολιτιστική αναφορά, αλλά ως λογική. Οι κλίμακες, τα διαστήματα, ο τρόπος που μια νότα κινείται προς ή μακριά από μια άλλη είναι το λειτουργικό σύστημα του. Αυτό που προκύπτει είναι ένας αργός, βαρύς, στοχαστικός, βόμβος που κουβαλάει τη μάζα των πέτρινων τοίχων και της προσευχής. Είναι βυζαντινή μουσική.
Σε δύο κομμάτια, τραγουδάει η Ευγενία Συμέλα Αρμένη, εκπαιδευμένη στην ορθόδοξη ψαλτική παράδοση, ψαλτοτράγουδο, ψαλμωδία, και διαπερνά τον βόμβο όπως ένα μόνο κερί διαπερνά έναν σχεδόν σκοτεινό ναό. Και τα δύο ευλαβικά. Και τα δύο στιβαρά.
Ο Ταμπάκης είναι επίσης συγγραφέας. Τα βιβλία του κινούνται ανάμεσα στην αγιορείτικη μοναστική σκέψη και την υφή της σύγχρονης ζωής -όπως και η μουσική του
Η αποξένωση, η κατάθλιψη, η απομόνωση, που δεν κατονομάζονται ως σύγχρονα προβλήματα αλλά ως αρχαίες συνθήκες, περιγράφονται εδώ και καιρό, εξακολουθούν να υπάρχουν. Η ηρεμία του Άθω και ο θόρυβος του παρόντος βρίσκονται στο ίδιο πλαίσιο, άλυτα.
Ο π. Διονύσιος Ταμπάκης είναι Μικρασιατικής καταγωγής, 53 ετών, παντρεμένος με τρία παιδιά. Αυτή είναι η πρώτη του μουσική κυκλοφορία.
Το Paradise Metal κυκλοφορεί από την Elhellel με έδρα τη Θεσσαλονίκη και την Athens Heat Crimes.
