Του Αντώνη Ροκάκη *
Στην «τελική ευθεία» για το Πάσχα της Ειρήνης, η Μέση Ανατολή «βυθίζεται» για μια ακόμα φορά στο σκοτάδι ενός ακόμα πολεμικού παραλογισμού, αυτή τη φορά με επίκεντρο το Ιράν. Οι κοινωνίες και οι οικονομίες της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου αναμφίβολα παρακολουθούμε με εύλογη ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς σε αρκετά επίπεδα αυτές μας επηρεάζουν, είτε άμεσα – είτε έμμεσα.
Η Ελλάδα, και ιδιαίτερα η Κρήτη, διαθέτουμε μακραίωνη ιστορία ισχυρών εμπορικών και πολιτικών δεσμών σεβασμού και συνεργασίας με τις σήμερα αντιμαχόμενες εθνότητες της ευρύτερης περιοχής, όπως τις Αραβικές και την Εβραϊκή. Παράλληλα, η πατρίδα μας, για πολλές δεκαετίες, σταθερά προσανατολισμένη στην Ευρωπαϊκή της προοπτική και στο ισχυρό σύστημα Ασφάλειας της Δύσης, με «προπύργιο» τις λιμενικές και αεροπορικές εγκαταστάσεις της Σούδας, δεν έπαψε ποτέ μέχρι σήμερα να αποτελεί γεωπολιτικό παράγοντα σταθερότητας στη Μεσόγειο.
Η συνεπής προσήλωση του Ελληνικού λαού στις αξίες της Ειρηνικής συνύπαρξης, της Διεθνούς Δικαιοσύνης και του Ανθρωπισμού δεν αμφισβητείται μέχρι σήμερα από φίλους και εχθρούς. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ισχυρή αποτρεπτική δύναμη της χώρας – όποτε κριθεί αναγκαίο – δεν εγγυάται την Ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή, όπως πρόσφατα απέδειξε και η άμεση Ελληνική αεροναυτική αντίδραση στην Κύπρο, παρ’ όλες τις μεμονωμένες και καιροσκοπικές «παραφωνίες» από το εσωτερικό και το εξωτερικό της χώρας.
Παράλληλα, η αυξημένη πίεση των μεταναστευτικών ροών, κατά τους προηγούμενους μήνες, και η αναποτελεσματική αποτροπή τους στα νότια της Κρήτης εξακολουθούν να δοκιμάζουν σημαντικά τις αντοχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής του νησιού μας, και ιδιαίτερα λίγες μόνο εβδομάδες πριν το «άνοιγμα» της νέας τουριστικής περιόδου. Μετά και την πρόσφατη πολεμική σύγκρουση στο Ιράν και την πιθανή περαιτέρω πίεση των νότιων Ευρωπαϊκών μας συνόρων με πραγματικούς – αυτή τη φορά – πρόσφυγες καθιστά ακόμα πιο επείγουσα και αναγκαία την αποφασιστική και αξιόπιστη διαχείρισή τους από την Ελληνική πολιτεία και τους Ευρωπαίους εταίρους της, μέσω της αποφασιστικής αύξησης πολύπλευρης πίεσης στα βόρεια παράλια της Λιβύης.
Η κλιμακούμενη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν απειλεί να διαταράξει σοβαρά τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο, όπως και τις λοιπές εφοδιαστικές αλυσίδες πρώτων υλών και προϊόντων. Αν και είναι ακόμη πολύ νωρίς για να μιλήσουμε για οικονομική κρίση, μετά την πρώτη εβδομάδα πολέμου στο Ιράν, δυστυχώς οι παράγοντες της ενεργειακής πίεσης ήδη επιδρούν σημαντικά, καθώς σημειώθηκε υπέρβαση του «ψυχολογικού» ορίου των 100 δολαρίων το βαρέλι. Η μεγαλύτερη «πληγή» για την εθνική μας Οικονομία παραμένει το κόστος των εισαγωγών Ενέργειας, υπογραμμίζοντας για μια ακόμη φορά την επείγουσα αναγκαιότητα εκμετάλλευσης των εθνικών ενεργειακών μας πόρων νότια και δυτικά της Κρήτης.
Η ήδη επιβαρυμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών (ο πληθωρισμός έκλεισε στο 3% τον Φεβρουάριο), πριν τη νέα πολεμική σύγκρουση, ενδέχεται να συνεχίσει να πιέζει αρνητικά την κατανάλωση, ενώ οι επιχειρήσεις μας θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν και περαιτέρω αύξηση του ήδη σημαντικού λειτουργικού τους κόστους. Ο Ελληνικός πληθωρισμός στην τέταρτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ευρωζώνης αναμφίβολα πλέον εξαρτάται και από τη διάρκεια και το βάθος της ένοπλης σύγκρουσης, χωρίς να παραβλέπεται και ο κίνδυνος του «πληθωρισμού της απληστίας», με αναγκαία την αποτελεσματική λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Πρόσθετη είναι και η ανησυχία για τις μελλοντικές παρενέργειες στην παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, καθώς εκτιμάται ότι το 35% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας, βασικού λιπάσματος για την παραγωγή τροφίμων, διέρχεται από τα στενά του Ορμούζ. Το νησί της Κρήτης, με ισχυρή και ανθεκτική παραγωγική βάση στον Αγροδιατροφικό τομέα έχει αποδείξει κι άλλες φορές στο παρελθόν ότι μπορεί να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις, παρά την άδικη επιβάρυνση του αγροτικού κόσμου του από τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα.
Ο Τουρισμός της Κρήτης, ο πλέον δυναμικός αναπτυξιακός «πυλώνας», μέχρι πριν το ξέσπασμα της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, κατέγραφε αξιόλογη αύξηση ξενοδοχειακών προκρατήσεων στο 5%, ενώ σήμερα, παρά το «πάγωμά» τους, εμφανίζει αξιοσημείωτη αντοχή, χωρίς αξιοσημείωτες ακυρώσεις επισκεπτών, πέραν όσων προέρχονται από την Μέση Ανατολή, στην οποία όμως δραστηριοποιούνται και αρκετοί από τις χώρες – ανταγωνιστές του κλάδου π.χ, Αίγυπτος, Τουρκία. Αναμφίβολα, το «αδύναμο» σενάριο παρατεταμένης πολεμικής έντασης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε προκαλέσει αισθητή κάμψη στον παγκόσμιο Τουρισμό, κυρίως λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους, της επιβάρυνσης των αεροπορικών εισιτηρίων, αλλά και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των ταξιδιωτών, σε συνάρτηση με το αρνητικό αίσθημα ασφάλειάς τους.
Κάθε κρίση όμως διαθέτει και παράθυρα ευκαιριών. Προϋπόθεση η ολοκληρωμένη και συναινετική προετοιμασία όλων των εθνικών και τοπικών φορέων της πολιτικής, της αυτοδιοίκησης, της οικονομίας και της κοινωνίας. Η Κρήτη, εξαιτίας της μεγάλης απόστασής της από το πεδίο των συγκρούσεων, όπως και της ισχυρής αμυντικής της θωράκισης, μετά από αρκετές μέρες πολεμικών συγκρούσεων σε καμία περίπτωση δεν απειλήθηκε στρατιωτικά, αλλά ούτε και πολιτικά, στην πράξη. Ως Επιμελητήριο Χανίων ενεργοποιούμαστε κι από πλευράς μας με θεσμικό τρόπο μέσα από τη σημερινή έκτακτη σύγκλιση του Διοικητικού Συμβουλίου της Χανιώτικης Επιχειρηματικότητας. Μέσα από εκτενή διάλογο και σύνθεση απόψεων, θα καταλήξουμε σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των πρώτων ημερών των πολεμικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και θα διατυπώσουμε σαφές σχέδιο και εναλλακτικά σενάρια δράσεων, ώστε να μετατρέψουμε τους σημερινούς γεωπολιτικούς κινδύνους σε αναπτυξιακές ευκαιρίες για το Μέλλον των Χανίων.
* Προέδρου Επιμελητηρίου Χανίων &
Αντιπροέδρου Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος,
