Με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο καταδικάζει ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης την απαξίωση με την οποία το Υπουργείο Μετανάστευσης & Ασύλου και προσωπικά ο Υπουργός Θάνος Πλεύρης αντιμετωπίζουν την τοπική κοινωνία αναφορικά με τη σχεδιαζόμενη δομή μεταναστών στην περιοχή Μαλάδων.
Ο βουλευτής του Ηρακλείου, ο οποίος έχει καταθέσει σχετική Ερώτηση προς τον Υπουργό Μετανάστευσης & Ασύλου στις 4 Απριλίου 2026, φέρνει ξανά στη Βουλή τη φωνή των κατοίκων και των εκπροσώπων φορέων των Μαλάδων, προαναγγέλλοντας την κατάθεση της διαμαρτυρίας τους με τη μορφή Αναφοράς.
Σε δήλωσή του ο Χάρης Μαμουλάκης τονίζει: «Η απαξίωση με την οποία η κυβέρνηση της ΝΔ αντιμετωπίζει την τοπική κοινωνία είναι προσβλητική και καταδικαστέα. Η έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης και διαβούλευσης για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή».
Ο βουλευτής διευκρινίζει ότι σε καμία περίπτωση δεν παραγνωρίζεται το ανθρωπιστικό ζήτημα, ούτε η ανάγκη επιλογής μιας τοποθεσίας που θα πληροί κατάλληλες και αξιοπρεπείς συνθήκες για τους διαμένοντες. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, «αυτή όμως η τοποθεσία δεν μπορεί να είναι στις Μαλάδες».
Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν πληρούνται τα αναγκαία χωροταξικά κριτήρια στην περιοχή, μεταξύ των οποίων το έντονο κυκλοφοριακό πρόβλημα και οι ελλείψεις στις υποδομές ασφαλούς πρόσβασης για λόγους πολιτικής προστασίας. Παράλληλα, επισημαίνει ότι διαταράσσεται και επιβαρύνεται σημαντικά η κοινωνική και επαγγελματική ζωή μιας μεγάλης αναπτυσσόμενης περιοχής.
Ο Χάρης Μαμουλάκης καλεί τον αρμόδιο Υπουργό «να πάψει να κινείται στο σκοτάδι, να διαβουλευτεί με την Αυτοδιοίκηση και τους Φορείς και να ακούσει την κοινωνία», ζητώντας την παρουσίαση ενός ρεαλιστικού και τεκμηριωμένου σχεδιασμού για την ουσιαστική διαχείριση του θέματος, «ειδικά σε ό,τι αφορά την Κρήτη». Και προσθέτει ότι ο Υπουργός οφείλει να το πράξει άμεσα.
Η Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης καταγγέλλει ότι η αρνητική γνωμοδότηση του περιφερειακού συμβουλίου για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) των μονάδων καύσης απορριμμάτων αποτελεί τυπική κίνηση που δεν αναιρεί τη συμφωνία με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την εμπορευματοποίηση της διαχείρισης αποβλήτων.
Η συζήτηση διεξήχθη στις 30 Απριλίου στο περιφερειακό συμβούλιο Κρήτης, με την παράταξη να υποστηρίζει ότι η περιφερειακή αρχή ΠΑΣΟΚ-ΝΔ επιχειρεί να εμφανιστεί υπερασπιστής των λαϊκών συμφερόντων, ενώ στην πραγματικότητα ακολουθεί πολιτική που έχει ως μοναδικό κριτήριο τους στόχους και τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, η Λαϊκή Συσπείρωση έχει καταγγείλει από την πρώτη στιγμή ότι η κυβέρνηση προωθεί «άλλο ένα έγκλημα για το περιβάλλον και τη ζωή του λαού», με μόνο κριτήριο τα κέρδη επιχειρηματικών ομίλων όπως ΤΕΡΝΑ, ΜΕΤΛΕΝ-Μυτιληναίος, Μεσόγειος, ΆΚΤΩΡ, ΔΕΗ και Motor Oil, που θα μοιραστούν την πίτα των 6 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η παράταξη κατηγορεί την περιφερειακή αρχή ότι επί μακρόν κράτησε στάση αναμονής και δεν έφερε το θέμα στο περιφερειακό συμβούλιο, καλλιεργώντας εφησυχασμό αντί να πάρει δημόσιες πρωτοβουλίες ενάντια σε οποιοδήποτε σχέδιο χωροθέτησης μονάδας καύσης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις θέσεις ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ στο περιφερειακό συμβούλιο, οι οποίοι σύμφωνα με τη Λαϊκή Συσπείρωση ισχυρίστηκαν ότι η καύση κινείται κόντρα στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό, «ξεπλένοντας τις καρκινογόνες κατευθύνσεις της ΕΕ για την πράσινη και ασφαλή καύση απορριμμάτων». Η παράταξη επισημαίνει ότι 500 μονάδες καύσης λειτουργούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καίγοντας πάνω από 58 εκατομμύρια τόνους ετησίως, στο πλαίσιο του σχεδιασμού της κυκλικής οικονομίας.
Η Λαϊκή Συσπείρωση αναφέρεται επίσης στην ιστορική στάση των κομμάτων, υποστηρίζοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ υλοποίησε την καύση απορριμμάτων στον Βόλο στην ΑΓΕΤ, με τον τότε αναπληρωτή υπουργό Ενέργειας Σ. Φάμελλο να υπερασπίζεται την καύση ως όρο για τη «βιωσιμότητα» της ελληνικής τσιμεντοβιομηχανίας. Ανάλογα, ο Γ. Μανιάτης, υπουργός Περιβάλλοντος της κυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ το 2014, υποστήριζε ότι η συναποτέφρωση «είναι σημαντικό στοιχείο ορθής διαχείρισης αποβλήτων».
Η παράταξη υπογραμμίζει ότι ούτε η περιφερειακή αρχή ούτε η παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ έθιξαν το ζήτημα της διαχείρισης απορριμμάτων με κριτήριο το κέρδος των επιχειρηματικών ομίλων και την πλήρη ιδιωτικοποίηση, σημειώνοντας ότι ήταν και είναι υπέρ της πολιτικής «τα σκουπίδια είναι χρυσός».
Η Λαϊκή Συσπείρωση διατυπώνει συγκεκριμένες διεκδικήσεις:
Απόσυρση της ΣΜΠΕ για τις 6 μονάδες καύσης και διακοπή κάθε σχεδιασμού που προωθεί την καρκινογόνα καύση
Επεξεργασία απορριμμάτων με επίκεντρο την ουσιαστική ανακύκλωση και κομποστοποίηση, με διαλογή στην πηγή και δραστικό περιορισμό της υγειονομικής ταφής
Επαρκής κρατική χρηματοδότηση με φορολόγηση του κεφαλαίου και κατάργηση χαρατσιών για τον λαό
Υλοποίηση έργων από κρατικό φορέα με γνώμονα τις λαϊκές ανάγκες και κατάργηση κάθε ιδιωτικοποίησης
Σχεδιασμός και χωροθέτηση με κριτήριο την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος
Απόσυρση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και των Περιφερειακών Σχεδίων (ΠΕΣΔΑ)
Το δελτίο τύπου υπογράφουν οι περιφερειακοί σύμβουλοι Αλέκος Μαρινάκης, Δημήτρης Βρύσαλης και Νίκος Μανουσάκης.
Εύσημα στον Λαμίν Γιαμάλ, για την ενέργειά του να κυματίσει παλαιστινιακή σημαία κατά τη διάρκεια των πανηγυρισμών για την κατάκτηση του πρωταθλήματος με την Μπαρτσελόνα, έδωσε ο Πέδρο Σάντσεθ.
Με τον τρόπο αυτό, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας απάντησε και στους επικριτές του νέου «αστεριού» του ισπανικού ποδοσφαίρου.
«Όσοι πιστεύουν ότι το να κυματίζεις τη σημαία ενός κράτους είναι “υποκίνηση μίσους“, είτε έχουν χάσει τα λογικά τους είτε έχουν τυφλωθεί από την ίδια τους την ντροπή», έγραψε στο X ο Πέδρο Σάντσεθ.
«Ο Λαμίν μόλις εξέφρασε την αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη που νιώθουν εκατομμύρια Ισπανοί. Ένας ακόμη λόγος για να είμαστε περήφανοι γι’ αυτόν», πρόσθεσε.
Ανάμεσα σε αυτούς που την «έπεσαν» στον Λαμίν Γιαμάλ ήταν και ο υπουργός Άμυνας Αμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατς, ο οποίος κατηγόρησε τον ποδοσφαιριστή ότι… «υποκινεί βία εναντίον του Ισραήλ και καλλιεργεί μίσος, ενώ οι στρατιώτες μας μάχονται την τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς».
Υπενθυμίζεται ότι τη Δευτέρα 11/5, μία ημέρα μετά την κατάκτηση του πρωταθλήματος της La Liga, στους πανηγυρισμούς με τους εκατοντάδες χιλιάδες φίλους της ομάδας, ο Λαμίν Γιαμάλ εμφανίστηκε με μια παλαιστινιακή σημαία πάνω στο λεωφορείο του συλλόγου.
Ο 18χρονος μάλιστα ανάρτησε και σχετικές φωτογραφίες στο Instagram.
«Καρφιά» από Φλικ: «Δεν μου άρεσε αυτό που έκανε»
Αντίθετος με τον κυματισμό της σημαίας της Παλαιστίνης από τον Λαμίν Γιαμάλ εμφανίστηκε προ ημερών και ο προπονητής της Μπαρτσελόνα Χάνσι Φλικ, «αδειάζοντας» τον καλύτερο ποδοσφαιριστή του για πολιτικούς και όχι αγωνιστικούς λόγους.
«Το να εμφανίζεται ο Λαμίν με τη σημαία της Παλαιστίνης είναι κάτι που δεν μου αρέσει. Έχω μιλήσει μαζί του και αν θέλει να το κάνει, είναι δική του απόφαση. Είναι 18 ετών και πλέον ενήλικος. Πρέπει να σκεφτόμαστε τι περιμένει ο κόσμος από εμάς», ανέφερε χαρακτηριστικά ο προπονητής της Μπαρτσελόνα.
Αντίθετα, όπως αποδείχθηκε, άρεσε σε εκατομμύρια οπαδούς της Μπαρτσελόνα σε όλο τον πλανήτη. «Más que un club»…
Το Σαββατοκύριακο 16 και 17 Μαΐου θα βρει τα Χανιά στο επίκεντρο μιας πανελλαδικής κινητοποίησης που υπερβαίνει τα όρια μιας τυπικής διαμαρτυρίας. Στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας, η Νάντια Βαλαβάνη —οικονομολόγος, συγγραφέας, πρώτην Υπουργός στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς με έντονη αντιδικτατορική δράση— σηματοδοτεί την επανεκκίνηση ενός κινήματος που αναζητά απαντήσεις στη ραγδαία στρατιωτικοποίηση της Κρήτης. Σε μια συγκυρία όπου η Μέση Ανατολή φλέγεται και οι διεθνείς ισορροπίες δοκιμάζονται, η Βάση της Σούδας αναδεικνύεται στον κρισιμότερο επιχειρησιακό κόμβο των Ηνωμένων Πολιτειών, μετατρέποντας την Ελλάδα από παραδοσιακό «πυλώνα σταθερότητας» σε ενεργό συμμέτοχο μιας δυστοπικής πολεμικής περιπέτειας με απρόβλεπτες παγκόσμιες συνέπειες.
Η Νάντια Βαλαβάνη, μιλώντας για την παρουσία της στο διήμερο κινητοποιήσεων για το “κλείσιμο των βάσεων στη Σούδα”, ξεκαθαρίζει πως το βάρος του αγώνα δεν μπορεί παρά να πέφτει στην τοπική κοινωνία. «Πάντα το κίνημα για να κλείσουν οι βάσεις στο νησί, και ειδικά η βάση της Σούδας, στηρίχθηκε στους Κρητικούς και στους Χανιώτες», επισημαίνει, υπογραμμίζοντας πως η τρέχουσα πρωτοβουλία επιδιώκει να δώσει ηθική και πολιτική στήριξη σε αυτούς που υφίστανται άμεσα τις συνέπειες της γειτνίασης με το «σύμπλεγμα της Σούδας».
Το διακύβευμα της κινητοποίησης του 2026 δεν περιορίζεται σε τοπικά αιτήματα. Για τη Βαλαβάνη, η Σούδα αποτελεί την «αράχνη στο κέντρο του ιστού». Η ανάλυσή της εκκινεί από την παραδοχή ότι η τρέχουσα πολεμική περιπέτεια στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι ένα παροδικό επεισόδιο, αλλά μια «τυχοδιωκτική περιπέτεια» που έχει ήδη κλονίσει τα παγκόσμια θεμέλια.
«Μη νομίζετε ότι θα τελειώσουμε εύκολα· ό,τι και να γίνει τώρα, αυτή η ιστορία δεν κλείνει», προειδοποιεί.
Η κ. Βαλαβάνη στη συνέντευξη που μας έδωσε χαρακτηρίζει τη βάση ως ένα «τεράστιο σύμπλεγμα αμερικανονατοϊκό», όπου οι Αμερικανοί έχουν το «πάνω χέρι». Το κλειδί της υπεροχής της βρίσκεται στη γεωμορφολογία του κόλπου και στις υποδομές που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Αφγανιστάν, με κυριότερη την περίφημη προβλήτα Κ-14.
Πρόκειται για τον μοναδικό λιμένα βαθέων υδάτων στο σύνολο της Μεσογείου που μπορεί να ελλιμενίσει τα μεγαλύτερα αμερικανικά αεροπλανοφόρα, όπως το USS Gerald R. Ford.
Για να καταδείξει την επικινδυνότητα αυτής της υποδομής η κ. Βαλαβάνη ανέφερε ότι:
«Το Gerald R. Ford απέπλευσε στις 26 του μήνα από τη Σούδα και στις 28 του μήνα ήταν στη Χάιφα, παίρνοντας μέρος στα πρώτα κύματα βομβαρδισμών… αυτή η επίθεση δεν θα μπορούσε να είχε γίνει αν το αεροπλανοφόρο δεν είχε δέσει στη Σούδα· διαφορετικά, θα ήταν εκτεθειμένο στην ανοιχτή θάλασσα».
Παράλληλα, η βάση λειτουργεί ως ο κεντρικός σταθμός εφοδιασμού των προωθημένων αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή, με τα γιγάντια μεταγωγικά C-17 Globemaster III να μεταφέρουν καθημερινά από προσωπικό μέχρι ολόκληρα πυραυλικά συστήματα 70 τόνων.
Η γιγάντωση της Σούδας την τελευταία δεκαετία δεν είναι μόνο επιχειρησιακή, αλλά και θεσμική.
Σημειώνει ότι ο πόλεμος με το Ιράν μπορεί να ξέσπασε μεν στις 28 Φεβρουαρίου όμως “τον πόλεμο δεν τον αποφάσισαν προφανώς στις 27”. Στα πλαίσια της προετοιμασίας για αυτό τον πόλεμο, η κ. Βαλαβάνη θεωρεί ότι υπήρχε μία προεργασία. Αναφέρεται στον νόμο που προώθησε η Ελληνοαμερικανίδα βουλευτής Νικόλ Μαλλιωτάκη τον Απρίλιο του 2025, ο οποίος φέρει τον αποκαλυπτικό τίτλο: «Νόμος συνεργασίας του αμερικανο-ελληνο-ισραηλινού εταιρικού σχήματος».
Αυτή η νομοθετική πράξη βάζει την επίσημη αμερικανική «βούλα» στον ορισμό της Σούδας ως στρατηγικού σταυροδρομιού τριών ηπείρων —Ευρώπης, Αφρικής και Ασίας— παγιώνοντας τη θέση της στον παγκόσμιο αμυντικό σχεδιασμό των ΗΠΑ.
Η νέα αυτή κατάσταση, η οποία κατά τη Βαλαβάνη ξεκίνησε από την περίοδο της δεύτερης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και κλιμακώθηκε δραματικά από τη σημερινή κυβέρνηση, εδράζεται στο σχήμα «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ).
Ο νόμος του 2025 προβλέπει τη σύσταση μόνιμης επιτροπής με τη συμμετοχή εκπροσώπων του State Department, του Υπουργείου Πολέμου και του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, οι οποίοι συναντιούνται δύο φορές τον χρόνο με τους ομολόγους τους από την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ για την ανταλλαγή πληροφοριών και τον σχεδιασμό κοινών δράσεων.
Αυτό το πλαίσιο εξηγεί, κατά την ίδια, την παθητική στάση της Αθήνας σε επεισόδια όπως η «Φλωτίλα» ή η χρήση της βάσης για επιχειρήσεις που στρέφονται κατά αραβικών λαών, με τους οποίους η Ελλάδα διατηρούσε ιστορικά δεσμούς φιλίας.
Η κ. Βαλαβάνη περιγράφει το σύγχρονο Ισραήλ ως ένα «κράτος χωρίς σύνορα», μια οντότητα που στον 21ο αιώνα εδράζει τη γεωγραφική της επέκταση όχι σε διεθνείς συνθήκες, αλλά σε βιβλικές υπαγορεύσεις. Η αναφορά της στη δήλωση του Αμερικανού πρέσβη στην Ιερουσαλήμ —ότι τα σύνορα του Ισραήλ ορίζονται από τη Βίβλο— αποτελεί για την ίδια την επιβεβαίωση ενός «τυφλού» αναθεωρητισμού που απειλεί τη σταθερότητα της περιοχής.
Μια από τις πλέον συγκλονιστικές στιγμές της μαρτυρίας της κ. Βαλαβάνη αφορά τη χρήση της γλώσσας ως εργαλείο κυριαρχίας και την αποτύπωση του παλαιστινιακού τραύματος μέσα από την αλληγορία του «νεκροταφείου των λέξεων». Δανειζόμενη τη σκέψη ενός Παλαιστίνιου ακτιβιστή και καλλιτέχνη, περιγράφει τη σιωπή των γενεών που επέζησαν της Νάκμπα: παππούδες και πατέρες που έφυγαν με το κλειδί του σπιτιού τους στο χέρι, αλλά κλείδωσαν μέσα τους τις λέξεις, πνιγμένοι από ένα τραύμα που δεν μπορούσε να αρθρωθεί.
«Όσο η μία πλευρά έχει όλα τα ρήματα, τα ουσιαστικά, τα επίθετα και τις κλίσεις, και η άλλη πλευρά δεν έχει τίποτα, παραμένει σιωπηλή και πνίγεται», αναφέρει, παραθέτοντας την πικρή διαπίστωση ότι αυτή η ανισορροπία στη χρήση της γλώσσας εμποδίζει οποιαδήποτε προσέγγιση. Η Γάζα, κατά την κ. Βαλαβάνη, έχει μετατραπεί σε ένα «γιγάντιο νεκροταφείο κτιρίων», αλλά και ένα νεκροταφείο ανθρώπων και λέξεων.
Αυτή η «αφωνία» του θύματος, που προσπαθεί να μην κάνει θόρυβο μήπως και επιβιώσει, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την «αποτροπιάζουσα», όπως τη χαρακτηρίζει, πολιτική του σύγχρονου Ισραήλ, με το οποίο η Ελλάδα έχει πλέον συνάψει δεσμούς στρατηγικής συμμαχίας.
Η ιστορική ανάλυση της κ. Βαλαβάνη αναδεικνύει μια σαφή πορεία «διολίσθησης» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής προς το δυστοπικότερο. Ενώ παραδοσιακά η Ελλάδα, ακόμα και στις πιο φιλοδυτικές περιόδους της, τηρούσε ορισμένα προσχήματα ισορροπίας και συμπαράστασης στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, η τελευταία δεκαετία —από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και μετά— χαρακτηρίζεται από μια πρωτοφανή γιγάντωση των βάσεων και μια «τυφλή» ευθυγράμμιση με τα αμερικανικά συμφέροντα.
Η κ. Βαλαβάνη υπενθυμίζει με νόημα ότι το 1974, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, υπό την πίεση της λαϊκής κατακραυγής για την Κύπρο, είχε αποσύρει την Ελλάδα από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ. «Δεν υπήρχαν αυτοί οι πολυπλόκαμοι δεσμοί που έχουν οικοδομηθεί κυρίως την τελευταία δεκαετία», τονίζει, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε έναν απέραντο χάρτη αμερικανικών εγκαταστάσεων, χάνοντας την παράδοση της πραγματικής σχέσης με τους αραβικούς λαούς και τα λαϊκά στρώματα της περιοχής.
Η περίπτωση της Κύπρου αποτελεί για την κ. Βαλαβάνη το πλέον οξύμωρο παράδειγμα της τρέχουσας γεωπολιτικής αλλαγής. Η Κύπρος, που επί Μακαρίου αποτελούσε ηγετική δύναμη στο Κίνημα των Αδεσμεύτων, σήμερα βρίσκεται πλήρως ενταγμένη στους νατοϊκούς σχεδιασμούς και στο σχήμα «3+1». Η ιδέα κοινών στρατιωτικών γυμνασίων με το Ισραήλ —ένα κράτος που επίσης ασκεί κατοχή— θα φάνταζε ως «αστείο» για τον κυπριακό ελληνισμό των προηγούμενων δεκαετιών.
«Όσο χαλαρώνουν τα ηθικοπολιτικά κριτήρια, τόσο τα “δύο μέτρα και δύο σταθμά” βγαίνουν στην επιφάνεια», παρατηρεί η κ. Βαλαβάνη. Η διαπίστωση ότι η Ελλάδα και η Κύπρος στηρίζουν έναν «κατεξοχήν αναθεωρητή» στην περιοχή, την ώρα που οι ίδιες φωνάζουν ενάντια στον τουρκικό αναθεωρητισμό, αποτελεί για την ίδια μια επικίνδυνη αντίφαση.
Αυτή η υποχώρηση των αρχών στο όνομα μιας αμφίβολης ασφάλειας, υπονομεύει τη διεθνή θέση της χώρας και την καθιστά συνεργό σε μια πολιτική που, όπως υποστηρίζει, οδηγεί την Ανατολική Μεσόγειο σε έναν ατέρμονο κύκλο βίας.
Ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα που επιστρατεύονται διαχρονικά για την αιτιολόγηση της επέκτασης των αμερικανικών διευκολύνσεων στην Κρήτη είναι η θωράκιση της χώρας απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα. Ωστόσο, στη συνέντευξή της η κ. Βαλαβάνη καταρρίπτει αυτό το σχήμα, αναδεικνύοντας μια πραγματικότητα που σπάνια φτάνει στον δημόσιο διάλογο: η Τουρκία δεν είναι «απέναντι» από τους σχεδιασμούς της Σούδας, αλλά οργανικό μέρος αυτών.
Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Κέντρο Αριστείας Ενοποιημένης Αντιαεροπορικής και Αντιπυραυλικής Άμυνας (IAMD COE), η πιο σύγχρονη εγκατάσταση εντός της βάσης. Πρόκειται για ένα σχήμα «5+1», στο οποίο συμμετέχουν η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Τσεχία και η Τουρκία, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ. «Πώς θα προστατευτείς όταν ο “αντίπαλος” είναι μέσα και ξέρει όλα τα σχέδιά σου;», αναρωτιέται η κ. Βαλαβάνη, επισημαίνοντας ότι η εκπαίδευση και ο σχεδιασμός που λαμβάνουν χώρα εκεί αφορούν την άμυνα του ΝΑΤΟ και όχι την εθνική κυριαρχία.
Όπως ανέφερε η κ. Βαλαβάνη, η αντιπυραυλική προστασία που αναπτύσσεται στη Σούδα λειτουργεί ως ένα ιδιότυπο «Iron Dome» που καλύπτει αποκλειστικά τις εγκαταστάσεις της βάσης και όχι την πόλη των Χανίων. Επιπλέον, η αποστολή ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία για την προστασία των εγκαταστάσεων της Aramco, σε συνδυασμό με την έλευση αμερικανικών Patriot στην Κρήτη από την πρώτη μέρα του πολέμου, επιβεβαιώνει ότι οι στόχοι είναι νατοϊκοί —με το βλέμμα στη Ρωσία και το Ιράν— και όχι η αναχαίτιση της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Διαβάστε ολόκληρη την συνέντευξη της Νάντιας Βαλαβάνης στον “Αγώνα της Κρήτης”:
Ερώτηση: Έχουμε τώρα το Σαββατοκύριακο μια μεγάλη κινητοποίηση. Είναι μια πανελλαδική κινητοποίηση από την οργάνωση «Close Souda Bay» και υπάρχει επίσης και μια άλλη κινητοποίηση από την Επιτροπή Ειρήνης. Φαντάζομαι αυτές οι δύο θα ενωθούν. Τώρα, εσείς θα δώσετε το «παρών» και το Σάββατο και την Κυριακή, ή μόνο το Σάββατο στην ομιλία;
Νάντια Βαλαβάνη: Όχι, και τις δύο μέρες. Όλη η πρωτοβουλία γενικά, και όσοι έρχονται από την Αθήνα θα είναι εκεί. Όμως πάντα το κίνημα για να κλείσουν οι βάσεις στο νησί, και ειδικά η βάση της Σούδας, στηρίχθηκε στους Κρητικούς και στους Χανιώτες, με βοήθεια από όλους τους άλλους νομούς.
Το Παρελθόν του Κινήματος και το Σήμερα
Ερώτηση: Θυμάμαι στο παρελθόν τις μεγάλες πορείες που είχαν γίνει με το Κοινωνικό Φόρουμ. Δεν ξέρω αν τις θυμάστε.
Ν. Βαλαβάνη: Κοιτάξτε, υπάρχει ένα παρελθόν ενός πολύ σημαντικού κινήματος, πολύ σημαντικότερου από αυτό που κινητοποιείται αυτή τη στιγμή. Υπάρχουν άνθρωποι που κατά περιόδους —και πάνω από όλα αυτοί είναι Κρητικοί και Χανιώτες— έδωσαν για μεγάλες περιόδους τα πάντα.
Ερώτηση: Δεν διαφωνώ. Απλά σας έδωσα το παράδειγμα αυτότου Κοινωνικού Φόρουμ γιατί βλέπω κάποιες ομοιότητες: και εκεί η κινητοποίηση διοργανώθηκε κυρίως από άλλες περιοχές της Ελλάδας ανεξαρτήτως αν η κυρίως παρουσία ήταν των Χανιωτών. Ενώ συνήθως εδώ στα Χανιά τα κινήματα που υπήρχαν είχαν πολύ τοπικά χαρακτηριστικά, με συμμετοχή ανθρώπων της τοπικής κοινωνίας. Τώρα μου δίνετε την εντύπωση πως αυτή η κινητοποίηση είναι διαφορετική.
Ν. Βαλαβάνη: Το κίνημα στα Χανιά άντεξε δεκαετίες, παρά τα πάνω και τα κάτω του, η δικιά μας πρωτοβουλία υπάρχει μόλις για 2,5 μήνες. Στοχεύουμε, σε αυτό που έλεγε και το παλιό σύνθημα της δεκαετίας του ’70 και του ’80: “Έξω οι βάσεις του θανάτου”, αμερικανικές και νατοϊκές, χωρίς άλλου είδους διακρίσεις.
Σήμερα βλέπουμε το εξής: αυτή η εντελώς τυχοδιωκτική πολεμική περιπέτεια έχει ήδη σείσει όχι απλώς την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά τον κόσμο, και θα έχει πολύ μακροπρόθεσμες συνέπειες. Μη νομίζετε ότι θα τελειώσουμε εύκολα· ό,τι και να γίνει τώρα, αυτή η ιστορία δεν κλείνει, είτε έχουμε νέο πολεμικό γύρο —τον οποίο απεύχομαι— είτε βρεθεί κάποιου τύπου συμβιβασμός.
Αυτό το πράγμα «δουλευόταν» χρόνια για να ξεσπάσει έτσι τώρα, που η επιθετικότητα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού βρίσκεται στα ύψη της και το Ισραήλ έχει γίνει «χασάπης» για τον λαό της Παλαιστίνης. Πλέον δεν υπάρχει καμία αναστολή για το τι θα γίνει στον Λίβανο ή στο Ιράν με τη δική του πίεση.
Η Ελλάδα τυπικά έχει μόνο μία αμερικανική βάση, τη βάση της Σούδας, αλλά είναι γεμάτη αμερικανικές εγκαταστάσεις από την Αλεξανδρούπολη και το Άκτιο μέχρι τη Λάρισα και τον Βόλο. Όμως η Βάση της Σούδας είναι το κλειδί.
Δεν πρόκειται απλώς για μια βάση, αλλά για ένα τεράστιο σύμπλεγμα αμερικανονατοϊκό, όπου οι Αμερικανοί έχουν επίσημα το πάνω χέρι. Βρίσκεται στην καρδιά αυτού που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο, με παγκόσμιες επιπτώσεις. Αν έπρεπε να κάνουμε μια επιλογή ως Έλληνες, το επίκεντρο που θα άλλαζε όλο το τοπίο αν καταφέρναμε να σταματήσει η λειτουργία του, είναι η βάση της Σούδας.
Με αυτή την έννοια, η πρωτοβουλία μας έχει κάτι διαφορετικό από τις προηγούμενες προσπάθειες. Το θέμα δεν είναι να κατέβουμε χιλιάδες από την Αθήνα —πάντα το βάρος του αγώνα θα πέφτει στα Χανιά και στην Κρήτη, δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό. Το ζητούμενο είναι να φτιάξουμε μόνιμα σχήματα, όχι για τις βάσεις γενικά, αλλά ειδικά για τη βάση της Σούδας, στις βασικές ελληνικές πόλεις. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει στο παρελθόν.
Τώρα το ξεκινάμε, πρώτα στις γειτονιές των μεγάλων πόλεων, στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.
Αν η εκτίμησή μας είναι σωστή —ότι η «αράχνη» στο κέντρο του ιστού είναι αυτή εδώ η βάση— τότε αξίζει τον κόπο όλη η Ελλάδα να επικεντρωθεί και να βοηθήσει ηθικά και πολιτικά αυτούς που έχουν τον πρώτο λόγο: τον κόσμο των Χανίων που υφίσταται τις συνέπειες και ζει δίπλα στη βάση, και κατ’ επέκταση όλη την Κρήτη.
Ερώτηση: Πάντως, εμένα μου κάνει εντύπωση αυτή την περίοδο και η στάση της ελληνικής κυβέρνησης, και θα σας εξηγήσω γιατί. Εντάξει, εδώ και πολλές δεκαετίες γνωρίζουμε πως η στάση των ελληνικών κυβερνήσεων είναι εξαιρετικά υποχωρητική. Βλέπουμε, όμως, πρόσφατα τις δηλώσεις του κυρίου Δένδια, ο οποίος —ενώ είχε προηγηθεί το επεισόδιο με την απαγωγή των Ισραηλινών στα καράβια που είχαν προορισμό τη Γάζα, αλλά και η εύρεση του drone στη Λευκάδα— έβγαινε και πανηγύριζε πως η Ελλάδα συμμετέχει σε οκτώ επιχειρήσεις στο εξωτερικό. Σας το λέω αυτό διότι, ενώ και στο παρελθόν υπήρχαν κυβερνήσεις φιλικές προς τις βάσεις που μιλούσαν για τη συνεργασία με την Αμερική και δεν πρόβαλλαν αντιδράσεις στη χρήση τους, ειδικά μετά την περίοδο των μνημονίων και από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και μετά, υπήρξε μια ακόμα μεγαλύτερη ένταση. Δεν θυμάμαι άλλη φορά να στηρίζουμε τόσο ενεργά αυτές τις ενέργειες, τη στιγμή που ακόμα και στην Ευρώπη υπάρχουν αντιδράσεις από χώρες που παραδοσιακά δεν διαμαρτύρονται. Η Γερμανία, λόγου χάρη, μίλησε για το Ισραήλ και τον τρόπο που ενεργεί στον Λίβανο, παρά το βάρος της ιστορίας της. Εδώ βλέπουμε μια κυβέρνηση η οποία φαίνεται να έχει ξεπεράσει κάθε όριο. Δεν ξέρω ποια είναι η δική σας εικόνα.
Ν. Βαλαβάνη: Έχετε απόλυτο δίκιο, και αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχει μια πορεία προς το δυστοπικότερο για όλη την περιοχή και, κυρίως, για εμάς. Δεν ήταν έτσι τα πράγματα πριν από 20 ή 30 χρόνια. Οι ελληνικές κυβερνήσεις ακολουθούσαν μια συγκεκριμένη γραμμή, με εξαίρεση μία περίοδος με κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, που έπαιξε στα λόγια για ένα διάστημα με το «μέσα ή έξω» οι βάσεις και το ΝΑΤΟ, και τη σύντομη χρονική περίοδο αμέσως μετά την τραγωδία της Κύπρου. Υπενθυμίζω ότι η πρώτη κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή μετά τη δικτατορία είχε αναγκαστεί, κάτω από την πανελλήνια κατακραυγή, να αποσύρει για λίγο την Ελλάδα από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ.
Με εξαίρεση αυτές τις δύο περιόδους λοιπόν, η χώρα στεκόταν πάντα αταλάντευτα δίπλα στον λεγόμενο «δυτικό κόσμο», αλλά δεν υπήρχαν αυτοί οι πολυπλόκαμοι δεσμοί που έχουν οικοδομηθεί κυρίως την τελευταία δεκαετία.
Αυτή η δεκαετία είναι πραγματικά τραγική αν δει κανείς τι έχει συμβεί. Η γιγάντωση των βάσεων αυτή την περίοδο συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη επιδείνωση της κατάστασης.
Αν πάμε μερικές δεκαετίες πιο πίσω, θα δούμε πώς αλλάζει η κατάσταση προς το χειρότερο. Η Κύπρος, που σήμερα είναι ενταγμένη σε όλους αυτούς τους σχεδιασμούς, τι ρόλο έπαιζε παλαιότερα; Ήταν στις πρώτες γραμμές του Κινήματος των Αδεσμεύτων.
Η ιδέα ότι η Κύπρος θα μπορούσε να κάνει κοινά γυμνάσια με δυνάμεις του ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ, θα φάνταζε ως αστείο στην κυβέρνηση του Μακαρίου ή στον κυπριακό ελληνισμό εκείνης της περιόδου.
Μεταφερθείτε λοιπόν χρονικά 50 χρόνια αργότερα και δείτε τι γίνεται σήμερα. Πάρτε την Ελλάδα για παράδειγμα: ό,τι κι αν έγινε εδώ, όσο κι αν άλλα έλεγαν στα λόγια οι κυβερνήτες και άλλα έκαναν στην πράξη, πάντα υπήρχε μια παράδοση που η Ελλάδα τηρούσε. Υπήρχε μια παράδοση συμπαράστασης στο παλαιστινιακό κίνημα και στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα. Σε αυτό το πλαίσιο υπήρχε μία πραγματική σχέση με τους αραβικούς λαούς — και δεν εννοώ με τους Εμίρηδες και τους Σεΐχηδες, αλλά με τα λαϊκά στρώματα.
ΕΡ.: Μα υπήρχαν και ιστορικοί λόγοι. Από τη στιγμή που η Κύπρος είναι υπό κατοχή, το να στηρίζεις ένα κράτος το οποίο επίσης ασκεί κατοχή είναι οξύμωρο. Δεν είναι λογικό, όταν έχεις τη μισή Κύπρο υπό κατοχή, η Ελλάδα να είναι ο κύριος συνεργάτης και σύμμαχος μιας χώρας που πράττει το ίδιο. Έχω λάθος σε αυτή τη διαπίστωση;
Ν. Βαλαβάνη: Κοιτάξτε, όσο χαλαρώνουν τα ηθικοπολιτικά κριτήρια, τόσο τα «δύο μέτρα και δύο σταθμά» βγαίνουν στην επιφάνεια. Η ελληνική κυβέρνηση φωνάζει ενάντια στον ιστορικό και πολιτικογεωγραφικό αναθεωρητισμό, αλλά ταυτόχρονα το σχήμα «3+1» τη ρίχνει στην αγκαλιά του κατεξοχήν αναθεωρητή στην περιοχή, που είναι το Ισραήλ.
Το Ισραήλ είναι ένα κράτος χωρίς σύνορα — μπορείτε να το φανταστείτε αυτό στον 21ο αιώνα; Παλαιότερα αυτά δεν λέγονταν δημόσια, αλλά τώρα βγαίνουν και τα λένε ελεύθερα. Ακόμα και ο Αμερικανός πρέσβης στην Ιερουσαλήμ δήλωσε ότι τα σύνορα του Ισραήλ υπαγορεύονται από τη Βίβλο· άρα μένει να κατακτηθούν και να παγιωθούν.
Αν αυτό συμβαίνει μετά τις Συμφωνίες του Όσλο, τότε δεν πρόκειται απλώς για οπισθοδρόμηση, είναι η δεύτερη δολοφονία, όχι μόνο του Ράμπιν, αλλά και όλων όσων «έβαλαν πλάτη» για να βρεθεί ένας δρόμος συνεννόησης και συμβίωσης στο πλαίσιο της Παλαιστίνης.
Σας το λέω εγώ, που για πάρα πολλά χρόνια υποστήριζα τη λύση των δύο κρατών, γιατί δεν έβλεπα να μπορεί να γίνει κάτι διαφορετικό.
Όταν όμως βρέθηκα το 2018 στη Βηρυτό για να ανοίξω ένα συνέδριο (Justice for Palestine), όπου συμμετείχαν λαϊκές και θρησκευτικές οργανώσεις από όλη την περιοχή, μίλησα για τη θεωρία των δύο κρατών. Δεν μπορείτε να φανταστείτε τι έγινε στο διάλειμμα: με «έστησαν στον τοίχο» και μου έλεγαν από όλες τις πλευρές ότι αυτό πλέον δεν γίνεται.
Για μένα ήταν ένα τεράστιο σοκ, το οποίο συζητάω όλα τα επόμενα χρόνια. Σήμερα έχω πειστεί ότι, δυστυχώς, έχουν δίκιο. Αν υπήρξε κάποτε μια τέτοια ελπίδα, αυτή έχει πλέον χαθεί.
Το «Νεκροταφείο των Λέξεων»
Θα σας πω κάτι: έβγαλα ένα βιβλίο πριν από μερικούς μήνες για την περίοδο της Ιωαννιδικής δικτατορίας και το χτύπημα του «Φλεβάρη». Ήταν το συντριπτικότερο χτύπημα ενάντια στο ΚΚΕ, την ΚΝΕ και την Αντι-ΕΦΕΕ, όπως αναφέρεται και στα επίσημα κείμενα.
Στον πρόλογο έβαλα μερικές σελίδες από ένα άρθρο ενός Παλαιστινιακής καταγωγής Ισραηλινού πολίτη, ο οποίος είναι γνωστός ακτιβιστής, μουσικός και τραγουδοποιός.
Λέει κάτι καταπληκτικό για τους Παλαιστίνιους του Ισραήλ: ο παππούς του, που είχε ζήσει τη Νάκμπα και τον έδιωξαν, έφυγε μόνο με το κλειδί του σπιτιού του στο χέρι και δεν μίλαγε ποτέ για αυτά. Είχε μέσα του ένα «νεκροταφείο λέξεων».
Ο πατέρας του, επίσης, δεν μίλαγε ποτέ στα παιδιά του για τα γεγονότα — είχε και αυτός το δικό του «νεκροταφείο λέξεων».
Τα παιδιά του, και ο ίδιος προσωπικά, μεγάλωσαν νιώθοντας μια απόσταση, ίσως και μια λανθάνουσα περιφρόνηση προς τους γεννήτορες που δεν μπορούσαν να μιλήσουν.
Και λέει αυτός:
«Έφτασα στα 20, να βγάλω ένα πολιτικό τραγούδι που έγινε παγκόσμια επιτυχία, για να μου μιλήσει για πρώτη φορά ο πατέρας μου —όπως νόμιζε ο ίδιος— πολιτικά».
Αλλά στην πραγματικότητα, αυτό που άκουγε δεν ήταν μια πολιτική τοποθέτηση· ήταν ένα τραύμα, ένα τραύμα γενεών, και αισθάνθηκε ακόμα πιο αποξενωμένος.
Και συσχετίζοντας όλα με τη σημερινή κατάσταση είπε το εξής καταπληκτικό:
“Όσο η μία πλευρά έχει όλα τα ρήματα, τα ουσιαστικά, τα επίθετα και τις κλίσεις, και η άλλη πλευρά δεν έχει τίποτα, παραμένει σιωπηλή και πνίγεται — και την ώρα που πνίγεται κάτω από το νερό, αντί να φωνάξει και να χρησιμοποιήσει όλα αυτά τα ρήματα και τα επίθετα, προσπαθεί να μην κάνει θόρυβο μήπως την ξεχάσουν και επιβιώσει, γιατί αυτός είναι ο μόνος τρόπος που της έχει μείνει για να επιβιώσει, όσο θα υπάρχει αυτό το μονοπώλιο στη χρήση της γλώσσας, δεν υπάρχει καμία περίπτωση να υπάρξει οποιουδήποτε είδους προσέγγιση και συμβιβασμός”.
Και τα λέει αυτά βέβαια την ώρα που η Γάζα έχει μετατραπεί σε ένα γιγάντιο νεκροταφείο κτιρίων. “Νεκροταφεία λέξεων” και “νεκροταφεία κτρίων και ανθρώπων”. Και το ίδιο πάνε να κάνουν στο νότιο Λίβανο, στο 1/5 του λιβανέζικου εδάφους.
Και καλό είναι να το λέμε ότι το Ισραήλ ήταν πάντα κατοχική δύναμη, είχε πάντα εγκληματικές πολιτικές, έκανε εγκλήματα πολέμου, όμως το πρόσωπο που δείχνει αυτά τα τελευταία χρόνια είναι αποτροπιαίο. Έχει πάει σε άλλο επίπεδο. Με αυτό λοιπόν το “νέο” Ισραήλ είμαστε σύμμαχοι, σε αυτό που οι Αμερικανοί λένε «3+1», δηλαδή Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ.
Θέλετε να σας πω για τη βάση της Σούδας; Θεωρώ ότι δεν είναι τυχαία όλα αυτά που συμβαίνουν τώρα. Γιατί βέβαια, όταν στις 28 Φεβρουαρίου ξέσπασε ο πόλεμος, τον πόλεμο δεν τον αποφάσισαν προφανώς στις 27. Υπήρχε μια προετοιμασία από πολύ καιρό, που μπορεί να οδηγούσε σε πόλεμο, μπορεί και όχι, και τελικά οδήγησε.
Πριν από ένα χρόνο περίπου, τον Απρίλιο του 2025, μια Ελληνοαμερικανίδα βουλευτής, η Νικόλ Μαλλιωτάκη, έφερε αυτόν τον νόμο. Ο νόμος ακόμα και στον τίτλο του λέει:
«Νόμος συνεργασίας του αμερικανο-ελληνο-ισραηλινού εταιρικού σχήματος».
Αυτή είναι μια καινούργια κατάσταση των τελευταίων χρόνων. Ξεκίνησε δυστυχώς από τις μέρες που μπήκαν οι βάσεις της δεύτερης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και από εκεί και πέρα στηρίχθηκε.
Κοίταξα τα παλιότερα δημοσιεύματά σας και πραγματικά χρειάζεται συγχαρητήρια η δουλειά που κάνετε στην εφημερίδα, γιατί διαχρονικά μπορεί να βρει κανείς ότι στέκεστε απέναντι στα θέματα με έναν τρόπο που δεν στέκονται πολλά μέσα — και δεν εννοώ μόνο στα Χανιά, εννοώ συνολικά στην Ελλάδα.
Εφόσον λοιπόν έχετε γράψει για αυτό, ξέρετε ποια είναι η βάση αυτού του νόμου. Είναι η βάση της Σούδας, την οποία ορίζει ως σταυροδρόμι συνάντησης τριών ηπείρων: Ευρώπης, Αφρικής και Ασίας.
Βάζει επίσημα τη «βούλα» αυτού που ξέραμε, αλλά είναι άλλο πράγμα να το βλέπεις διατυπωμένο σε έναν νόμο των Ηνωμένων Πολιτειών: ότι είναι ο μοναδικός λιμένας βαθέων υδάτων στο σύνολο της Μεσογείου που μπορεί να ελλιμενίσει τα μεγαλύτερα αμερικανικά αεροπλανοφόρα.
Αυτό συμβαίνει επειδή είναι ο μοναδικός τόσο βαθύς λιμένας και, δεύτερον, επειδή αξιοποίησαν αυτό το πλεονέκτημα για να φτιάξουν, στη διάρκεια του πολέμου ενάντια στο Αφγανιστάν, την περίφημη προβλήτα Κ-14, η οποία έχει τεράστιο βάθος και μήκος.
Σε αυτήν ήρθε και έδεσε το USS Gerald R. Ford, το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο, που δεν μπορεί να δέσει πουθενά αλλού.
Δείτε λοιπόν ότι το Gerald R. Ford απέπλευσε στις 26 του μήνα από τη Σούδα και στις 28 του μήνα ήταν στη Χάιφα, παίρνοντας μέρος στα πρώτα κύματα βομβαρδισμών, όταν έγινε αιφνιδιαστικά —εν μέσω διαπραγματεύσεων— η επίθεση ενάντια στο Ιράν.
Πρέπει να ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι αυτό το αεροπλανοφόρο δεν θα μπορούσε να είχε δέσει πουθενά αλλού παρά μόνο στη Σούδα· διαφορετικά, θα ήταν εκτεθειμένο στην ανοιχτή θάλασσα.
Δείτε πώς αλλιώς εξυπηρετεί η Σούδα σε αυτόν τον πόλεμο: μέσω αυτής πηγαινοέρχονται τα γιγάντια μεταγωγικά C-17A Globemaster III, μεταφέροντας προσωπικό, εξοπλισμό και προμήθειες για τις προωθημένες αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή.
Όλες αυτές οι βάσεις που χτυπήθηκαν πρόσφατα εφοδιάζονται από τη Σούδα, από το ανθρώπινο δυναμικό μέχρι ό,τι καταναλώνουν.
Από εδώ ξεκίνησαν αυτά τα βαρέα μεταγωγικά C-17, που μεταφέρουν φορτίο 70 τόνων και μπορούν να πάρουν από στρατεύματα μέχρι ολόκληρα πυραυλική συστήματα και οχήματα.
Η Σούδα, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια βάση· είναι πραγματικά ένα «σύμπλεγμα θανάτου».
Ο Νόμος του 2025 και η Τριμερής Συνεργασία
Λάβετε υπόψη σας ότι και ο περσινός νόμος (του 2025) βαθαίνει αυτή την τριμερή συνεργασία με τους Αμερικανούς σε θέματα εκπαίδευσης, ασφάλειας και καταπολέμησης της τρομοκρατίας.
Εδώ «χωράνε» τα πάντα. Αν αναρωτιέστε γιατί η κυβέρνηση κράτησε τέτοια στάση, για παράδειγμα στη «Φλωτίλα», η απάντηση βρίσκεται εκεί.
Με βάση των αυτά τα δεδομένα, έχει ήδη συσταθεί μια μόνιμη επιτροπή στην οποία μετέχουν εκπρόσωποι του State Department, του Υπουργείου Πολέμου και του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας ΗΠΑ, όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο.
Έχουν κληθεί οι αντίστοιχες χώρες —Ισραήλ, Κύπρος και Ελλάδα— να ορίσουν εκπροσώπους, οι οποίοι θα συναντιούνται δύο φορές τον χρόνο για να ανταλλάσσουν πληροφορίες και σχέδια κοινής δράσης.
Το Ερώτημα της Τουρκικής Επιθετικότητας
Ερώτηση: Κυρία Βαλαβάνη, όλα αυτά είναι πολύ ενδιαφέροντα, αλλά ο χρόνος μας είναι περιορισμένος. Θέλω να σας κάνω δύο ακόμα ερωτήσεις. Η μία είναι η εξής: Όλα όσα λέτε είναι σωστά και είμαι σίγουρος ότι πολλοί θα συμφωνήσουν όταν τα διαβάσουν. Αλλά από την άλλη πλευρά, βλέπουμε μια Τουρκία που διαρκώς εντείνει την επιθετικότητά της. Πρόσφατα, τουρκικές εφημερίδες έγραφαν ότι τα 3/4 της Κρήτης «τους ανήκουν»· ακούμε για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το νομοσχέδιο που ετοιμάζουν στην Τουρκία. Κάνοντας λίγο τον «συνήγορο του διαβόλου», κάποιος θα έλεγε: «Φίλε μου, δίκιο έχεις, αλλά ποιος μπορεί να είναι ο σύμμαχός μας σε μια κατάσταση όπου η Τουρκία είναι απέναντι;». Τι έχετε να απαντήσετε σε αυτό;
Ν. Βαλαβάνη: Θα σας πω πολύ απλά ότι το να αναρωτιέται κανείς «ποιος είναι ο σύμμαχος» προϋποθέτει ότι η Τουρκία είναι «απέναντι» και κάποιοι άλλοι είναι «απέναντι στην Τουρκία». Αυτό όμως δεν υφίσταται ούτε στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, ούτε σε αυτό του τριμερούς σχήματος.
Η βάση έχει πολλές εγκαταστάσεις, δεν είναι μόνο το νατοϊκό Πεδίο Βολής· η τελευταία, πιο σύγχρονη εγκατάσταση είναι το λεγόμενο Κέντρο Αριστείας Ενοποιημένης Αντιαεροπορικής και Αντιπυραυλικής Άμυνας (IAMD COE).
Εκεί γίνεται εκπαίδευση και σχεδιασμός, ενώ επιχειρησιακά εξασφαλίζουν ότι η βάση της Σούδας —όχι η πόλη των Χανίων— έχει το δικό της «Iron Dome», ας το πούμε έτσι απλουστευμένα για να συνεννοούμαστε.
Μας λένε ότι η Ελλάδα αποκτά εμπειρία εκεί για την περίπτωση που βρεθεί απέναντι στην Τουρκία. Μα η Τουρκία είναι μέσα σε αυτό το Κέντρο! Πώς θα βρεθούν απέναντι;
Η Τουρκία είναι μία από τις πέντε δυνάμεις (σχήμα 5+1) που απαρτίζουν το Κέντρο Αριστείας: Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Τσεχία και Τουρκία, οι οποίες σε συνεργασία με τις ΗΠΑ κάνουν όλη αυτή τη δουλειά.
Άρα, όλη αυτή η ιστορία της αντιπυραυλικής θωράκισης —από τους Patriot που στείλαμε στη Σαουδική Αραβία για να προστατέψουν τα συμφέροντα της Aramco από ιρανικά χτυπήματα, μέχρι τους Patriot που έφερε η αμερικανική κυβέρνηση από την πρώτη μέρα του πολέμου— δεν αφορά την προστασία της Ελλάδας από τον εξ ανατολών γείτονα.
Πρόκειται για την προστασία νατοϊκών στόχων και την εξυπηρέτηση νατοϊκών σχεδίων που ξετυλίγονται. Όποιος δεν το βλέπει αυτό, δεν έχει καταλάβει ότι με την Τουρκία είμαστε παντού μαζί: από το στρατηγείο στη Λάρισα μέχρι οποιαδήποτε αμερικανική εγκατάσταση, και πολύ περισσότερο εδώ, στη Σούδα, που θεωρείται η μόνη επίσημη αμερικανική βάση στην Ελλάδα.
Πώς θα προστατευτείς όταν ο «αντίπαλος» είναι μέσα και ξέρει όλα τα σχέδιά σου; Αυτά τα σχέδια, στο πλαίσιο του «3+1» και των νατοϊκών ομάδων, δεν αφορούν τη δική σου άμυνα, αλλά την άμυνα του ΝΑΤΟ. Βλέπουν τη Ρωσία, βλέπουν το Ιράν — δεν βλέπουν εσένα. Και η Τουρκία είναι μέρος όλων αυτών.
Ερώτηση: Είναι όλα πολύ ενδιαφέροντα αυτά που μας είπατε, αλλά επειδή ο χώρος της εφημερίδας είναι περιορισμένος, θέλω να κλείσω με μια τελευταία ερώτηση. Είπατε νωρίτερα πως υπάρχει μια —εγώ θα τη χαρακτήριζα— «διολίσθηση» τα τελευταία 10-15 χρόνια σε σχέση με τους όρους των συμμαχιών της χώρας… Εγώ το ονομάζω καθαρά εξάρτηση, γιατί δυστυχώς υπάρχουν κάποιοι που το έχουν ξεχάσει και θεωρούν ότι αυτά είναι παλιά. Πολλοί μάλιστα θεωρούν τις βάσεις «ευλογία» και αρκετοί έχουν οφέλη από την παρουσία των βάσεων, για να είμαστε ειλικρινείς και να τα λέμε όλα. Αυτή η διολίσθηση δεν περιορίζεται στο εθνικό επίπεδο, αλλά έχει και τοπική έκφανση. Ενώ παλιότερα βλέπαμε τις τοπικές αρχές να συμμετέχουν σε συλλαλητήρια ή να εκφράζουν τη στήριξή τους με ψηφίσματα, πλέον αυτό φαίνεται να έχει εκλείψει στα Χανιά. Παλιότερα, ακόμα και οι Μητροπολίτες συμμετείχαν. Αναφέρομαι στον Μητροπολίτη Ειρηναίο που έδωσε μεγάλους αγώνες για την Ειρήνη, αλλά και στον Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου Ειρηναίου, μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο Κρήτης, τον οποίο θυμάμαι να συμμετέχει σε πορείες.
Ν. Βαλαβάνη: Με βάζετε τώρα στον πειρασμό να σχολιάσω τα μικροπολιτικά γύρω από τις τελευταίες εκλογές, τα οποία ως δημοσιογράφος σίγουρα γνωρίζετε καλύτερα από εμένα. Μου έκανε τρομερή εντύπωση η συζήτηση που φημολογείται ότι έγινε με τον κ. Καμμένο, όπου ειπώθηκε ρητά πως δεν υπάρχει περίπτωση πλέον να διοριστεί Μητροπολίτης στον Αποκόρωνα χωρίς την έγκριση των Αμερικανών. Είναι πραγματικά τρομερό αν το σκεφτεί κανείς.
Ερώτηση: Θέλω να σας πω πως, ως τοπική εφημερίδα, δεν ανήκουμε σε κάποιον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο. Έχουμε φτάσει όμως στο σημείο να λέμε πράγματα που είναι αυτονόητα, τα οποία όμως πλέον θεωρούνται «ακραία». Υπάρχει μια γενικότερη αλλαγή που αντικατοπτρίζεται και στη στάση των αρχών.Για παράδειγμα, πριν λίγες μέρες επισκέφθηκε τα Χανιά η Πρέσβειρα των ΗΠΑ. Μου έκανε τρομερή εντύπωση το γεγονός πως, ενώ συνήθως κάθε πρέσβης επισκέπτεται τον Δήμαρχο και τον Αντιπεριφερειάρχη στα γραφεία τους, εκείνη πήγε απευθείας στις βάσεις. Στη συνέχεια, αντί να επισκεφθεί τις τοπικές αρχές, αυτή κάλεσε τις τοπικές αρχές σε δείπνο που διοργάνωσε ο Διοικητής των βάσεων. Είναι εξωφρενικό κάποιος που είναι φιλοξενούμενος να καλεί τους οικοδεσπότες σε δείπνο στον τόπο τους.
Ν. Βαλαβάνη: Έχετε απόλυτο δίκιο. Η Πρέσβειρα φέρεται ως εκπρόσωπος μιας αυτοκρατορίας, παρόλο που αυτή η αυτοκρατορία φαίνεται να παίρνει την «κάτω βόλτα». Αυτού του είδους η συμπεριφορά έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν σε υψηλότερο επίπεδο.
Σας θυμίζω το 1991, όταν ο εορτασμός της νίκης στον Πρώτο Πόλεμο του Κόλπου ενάντια στον Σαντάμ Χουσεΐν έγινε μέσα στη βάση της Σούδας. Ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ, George Bush (ο πρεσβύτερος), εκφώνησε τον πανηγυρικό λόγο παρουσία του τότε Έλληνα Πρωθυπουργού, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, ο οποίος ήταν προσκεκλημένος μέσα στη βάση.
Εκεί ο Μπους έπλεξε το εγκώμιο της Σούδας, δίνοντας νούμερα που αποδείκνυαν ότι χωρίς τη βάση η νίκη δεν θα ήταν εύκολη. Τότε, αυτά τα έκανε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας· τώρα το βλέπουμε να συμβαίνει σε χαμηλότερο επίπεδο, με την Πρέσβειρα και τις τοπικές αρχές. Αυτό αποτελεί ξεκάθαρη χειροτέρευση της κατάστασης.
Σε κατάσταση πλήρους πολιτικής ρευστότητας και προ των πυλών μιας μαζικής διάσπασης βρίσκεται η Νέα Αριστερά, καθώς η πλειονότητα των βουλευτών της εμφανίζεται έτοιμη να αποχωρήσει και να ανεξαρτητοποιηθεί. Οι ραγδαίες εξελίξεις, οι οποίες αναμένεται να κορυφωθούν τα επόμενα εικοσιτετράωρα, συνδέονται άμεσα με το υπό διαμόρφωση πολιτικό σχέδιο του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα για τη δημιουργία ενός ισχυρού κεντροαριστερού πόλου, ο οποίος θα λειτουργήσει ως εναλλακτική κυβερνητική λύση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Το κλίμα στο εσωτερικό του κόμματος είναι ιδιαίτερα βαρύ, με τις δύο πλευρές να οδηγούνται σε οριστικό διαζύγιο λόγω αγεφύρωτων ιδεολογικών και στρατηγικών διαφωνιών, ενόψει και της κρίσιμης συνεδρίασης της Κεντρικής Επιτροπής που έχει προγραμματιστεί για το Σαββατοκύριακο 23 και 24 Μαΐου.
Το ηθικό δίλημμα και οι δύο αντίρροπες στρατηγικές
Οι βουλευτές που προσανατολίζονται προς την έξοδο αισθάνονται πλέον ότι ωθούνται πολιτικά και ηθικά σε αυτή την απόφαση. Η επικείμενη επίσημη ανακοίνωση του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα λειτουργεί ως καταλύτης, ενώ για τη μειοψηφία το ζήτημα ανάγεται σε ηθική τάξη, δεδομένου ότι στον κρίσιμο τομέα των πολιτικών συμμαχιών δεν υφίσταται κοινός τόπος.
Στον αντίποδα, η πλειοψηφία του κόμματος, υπό τον πρόεδρο της Νέας Αριστεράς Γαβριήλ Σακελλαρίδη, κινείται σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος. Η ηγετική ομάδα αποκλείει κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με τον πρώην πρωθυπουργό, απορρίπτει τις κεντροαριστερές λύσεις και προτάσσει ως μοναδική διέξοδο την αυτόνομη ανασυγκρότηση της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς.
Η ακτινογραφία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και οι ισορροπίες
Η εσωτερική κρίση αποτυπώνεται ξεκάθαρα στους συσχετισμούς δυνάμεων εντός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, όπου η πλευρά που τάσσεται υπέρ της ανασύνθεσης του προοδευτικού χώρου διαθέτει τη συντριπτική πλειοψηφία. Συγκεκριμένα, από τα 12 μέλη της ομάδας, τα 9 συντονίζονται στη γραμμή της συγκρότησης ενός ευρύτερου μετώπου.
Υπέρμαχος αυτής της στρατηγικής και της σύμπλευσης με τον νέο φορέα του Αλέξη Τσίπρα είναι ο Αλέξης Χαρίτσης, ο οποίος έχει ήδη παραιτηθεί από την προεδρία του κόμματος. Μαζί του ευθυγραμμίζονται οι βουλευτές Σία Αναγνωστοπούλου, Έφη Αχτσιόγλου, Χουσεϊν Ζειμπέκ, Νάσος Ηλιόπουλος, Δημήτρης Τζανακόπουλος, Μερόπη Τζούφη, Οζγκιούρ Φερχάτ και Θεανώ Φωτίου. Αν και όλοι τελούν υπό μετακίνηση, η Σία Αναγνωστοπούλου εμφανίζεται προβληματισμένη για τις λεπτομέρειες της επόμενης κίνησής της.
Από την άλλη πλευρά, με την επίσημη γραμμή του Γαβριήλ Σακελλαρίδη συντάσσονται μόλις τρεις βουλευτές: ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο Θοδωρής Δρίτσας και η Πέτη Πέρκα, η οποία διατηρεί τη θέση της προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.
Το παρασκήνιο του Πολιτικού Γραφείου και η κριτική στον Αλέξη Τσίπρα
Η βαθιά εσωκομματική κρίση επιβεβαιώθηκε ανάγλυφα κατά τη συνεδρίαση του Πολιτικού Γραφείου το απόγευμα της Πέμπτης 14 Μαΐου. Από τη διαδικασία απουσίαζαν τα στελέχη της μειοψηφίας, τα οποία απέχουν συστηματικά το τελευταίο διάστημα, με μοναδική εξαίρεση τον Αριστείδη Μπαλτά, ο οποίος, βάσει πληροφοριών, έχει επιλέξει να παραμείνει στη Νέα Αριστερά.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, τα μέλη της πλειοψηφίας ανέλυσαν το πολιτικό σκηνικό και εξαπέλυσαν δριμεία κριτική στην τακτική αλλά και στις δημόσιες παρεμβάσεις του Αλέξη Τσίπρα. Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκαν οι προγραμματικές του θέσεις για την οικονομία, τις τράπεζες, τη ΔΕΗ και τη φορολογία –όπως η πρόταση για την πατριωτική εισφορά–, στις οποίες η ηγεσία της Νέας Αριστεράς δεν εντοπίζει κανένα ρηξικέλευθο στοιχείο προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Παράλληλα, εκφράστηκε έντονος προβληματισμός για την παρατεταμένη κατάσταση ρευστότητας που προκαλεί η αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων του πρώην πρωθυπουργού, καθώς και για τη στάση στελεχών που, αν και παραμένουν τυπικά στα κόμματά τους, είναι έτοιμα να μετακινηθούν στον νέο φορέα.
Τα επόμενα βήματα και οι επαφές
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό τοπίο, η ηγεσία της Νέας Αριστεράς επιχειρεί να αναδείξει την πολιτική της ατζέντα και να αναζητήσει νέες συμμαχίες εκτός των τειχών της Κεντροαριστεράς. Στο πλαίσιο αυτό, έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη Τρίτη συνάντηση της ηγεσίας του κόμματος με αντιπροσωπεία του πολιτικού φορέα «Πράσινοι – Οικολογία», όπου στην ατζέντα των συνομιλιών θα βρεθούν τόσο οι τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις όσο και οι προοπτικές μιας μελλοντικής εκλογικής συνεργασίας
Ο δημοσιογράφος Ιωάννης Παπαδάκης σε ανάρτησή του αναφέρει ότι υπάρχουν σκέψεις να μπει εισιτήριο 10 ευρώ για την παραλία Ελαφονήσι.
Αναφέρει σχετικά:
Με νέο καθεστώς οργανωμένης διαχείρισης και εισιτήριο εισόδου 5 ευρώ ανοίγει αύριο, Σάββατο, για τη φετινή τουριστική περίοδο το Κουρταλιώτικο φαράγγι, σε μια προσπάθεια προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και καλύτερης διαχείρισης της αυξημένης επισκεψιμότητας που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην περιοχή. Όπως ανακοίνωσε ο ΟΦΥΠΕΚΑ
Μια σκέψη ότι θα μπει είσοδος και στο Λαφονήσι υπάρχει μάλιστα δειλά δειλά την διαδίδουν πλέον τουριστικά γραφεία ότι από τον επόμενο μήνα θα υπάρχει εισιτήριο εισόδου.. μάλιστα η τιμή θα τσιμπάει ολίγον….10€.
Δεν ξέρω αν είναι αλήθεια, ας ελπίσουμε ότι θα το διαψεύσει η δημοτική μας αρχή, αλλά από παλιά ήταν σκέψη του κ Κουκουράκη αυτή, ώστε να περιορίσει την επισκεψιμότητα σε μια περιοχή που είχε και έχει επιβαρυνθεί τα τελευταία χρόνια.
Μην ξεχάσουμε ότι για την άλλη παραλία τον Μπάλο του Δήμου Κισάμου ήδη υπάρχει τιμή εισόδου 1€ που βέβαια καταλήγει στην εταιρεία του Δήμου Κισάμου που εκμεταλλεύεται την περιοχή, την Μονομετοχική και εισπράττεται σαν ανταποδοτικό τέλος
Μέσα από ανάρτησή της στα social media, η Μαρία Καρυστιανού προανήγγειλε την ανακοίνωση του νέου κόμματός της στις 21 Μαΐου.
«Στις 21 Μαΐου, όλοι μαζί με την Ελπίδα για μια Νέα Αρχή!», ανέφερε στο μήνυμά της, το οποίο συνόδευσε με ένα σύντομο βίντεο δημιουργημένο με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
Στο συγκεκρμένο βίντεο, εμφανίζεται η ίδια να κρατά ένα κυριολεκτικά τεράστιο περιστέρι και να το αφήνει ελεύθερο να πετάξει, ενώ στο ράμφος του διακρίνεται ένα κλαδί ελιάς.
Στο φόντο, βλέπουμε τον κινηματογράφο Ολύμπιον, στη Θεσσαλονίκη, όπου και θα λάβει χώρα στις 18:30 η παρουσίαση του νέου κόμματος.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να απαγγείλουν κατηγορίες κατά του Ραούλ Κάστρο της Κούβας, δήλωσε αξιωματούχος του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ αργά την Πέμπτη. Το χρονοδιάγραμμα της πιθανής απαγγελίας κατηγοριών, η οποία θα πρέπει να εγκριθεί από σώμα ενόρκων, δεν ήταν αμέσως σαφές, αλλά ο αξιωματούχος δήλωσε ότι φαίνεται επικείμενη.
Η πιθανή απαγγελία κατηγοριών κατά του 94χρονου πρώην προέδρου της Κούβας και αδελφού του Φιντέλ αναμένεται να επικεντρωθεί στην κατάρριψη αεροσκαφών, δήλωσε ο αξιωματούχος υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Το CBS είχε αναφέρει προηγουμένως ότι η υπόθεση σχετίζεται με τη θανατηφόρα κατάρριψη αεροσκαφών το 1996 από την Κούβα, τα οποία χειριζόταν η ανθρωπιστική οργάνωση «Αδέλφια για τη Διάσωση» (Brothers to the Rescue). Εκπρόσωποι του υπουργείου Εξωτερικών της Κούβας δεν ανταποκρίθηκαν αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό εκτός του κανονικού ωραρίου εργασίας.
Εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δεν ανταποκρίθηκε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη σημερινή υπό κομμουνιστική διοίκηση κυβέρνηση της Κούβας διεφθαρμένη και ανίκανη και επιδιώκει να την αντικαταστήσει.
Η τελευταία αυτή κίνηση έρχεται καθώς ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ασκήσει τεράστια πίεση στην Κούβα, επιβάλλοντας ουσιαστικά αποκλεισμό στο νησί απειλώντας με κυρώσεις χώρες που την προμηθεύουν με καύσιμα, προκαλώντας διακοπές ρεύματος και επιφέροντας πλήγματα στην οικονομία της.
Η Εισαγγελία των ΗΠΑ για τη Νότια Περιφέρεια της Φλόριντα επιβλέπει μια προσπάθεια εξέτασης πιθανών ποινικών κατηγοριών εναντίον ανώτερων αξιωματούχων της κουβανικής κυβέρνησης.
Αξιωματούχοι και από τις δύο χώρες αναγνώρισαν νωρίτερα φέτος ότι βρίσκονταν σε συνομιλίες, αλλά οι διαπραγματεύσεις φάνηκε να ναυαγούν εν μέσω του συνεχιζόμενου αποκλεισμού καυσίμων από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, την Πέμπτη, η κουβανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι είχε συναντηθεί με τον αρχηγό της CIA, Τζον Ράτκλιφ.
Ο Ράτκλιφ δήλωσε σε αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών στην Κούβα ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να συνεργαστούν σε θέματα οικονομικής ασφάλειας εάν η Κούβα προβεί σε «θεμελιώδεις αλλαγές», δήλωσε αξιωματούχος της CIA.
Ο Αποκόρωνας έχει 75 χωριά. Κάθε πλατεία και μία αφήγηση. Ιστορίες ανδρείας, αντίστασης, αγώνα, μα και ιστορίες «ανάποδες»· φιλίες που πληγώθηκαν, σπίτια που έκλεισαν. Οι παλιές βεντέτες, σκληρές και ανελέητες, δεν είναι απλώς ιστορίες βίας· είναι αντανάκλαση μιας κοινωνίας που ζούσε με απόλυτους κώδικες. Η τιμή, η οικογένεια, ο λόγος —έννοιες που αλλού ξεθώριασαν— εδώ παραμένουν ζωντανές. Οι άνθρωποι εδώ δεν μιλούν πολύ, αλλά όταν μιλούν, τα λόγια τους τα ζυγίζουν, γιατί θέλουν πάντα να έχουν βάρος.
Στα πλαίσια της εκπομπής “Πορτρατίφ” της ΚΡΗΤΗ TV που ήταν αφιερωμένη στον Αποκόρωνα η δημοσιογράφος Νάντια Αϊβάτογλου μίλησε με τον Χανιώτη αρχιτέκτονα μηχανικό και ιστορικό ερευνητή, Μιχάλη Κατσανεβάκη.
Ακολουθεί η συνέντευξη:
Μιχάλης Κατσανεβάκης: “Η ελευθερία αυτού του τόπου οφείλεται στους ορεινούς. Ο Αποκόρωνας, αν εξαιρέσουμε μια μικρή περιοχή γύρω από τον Στύλο, το Νιο Χωριό και τους Αρμένους, είναι μια ορεινή περιοχή. Δεν μπορούμε να μιλάμε για τον Αποκόρωνα και να μην αναφέρουμε τον Κυριάκο Καλλίνικο Κρητοβουλίδη. Είναι το Α και το Ω της Επανάστασης του ’21. Ο πρώτος που ξεκίνησε και ο τελευταίος που κατέθεσε τα όπλα, στις 16 Δεκεμβρίου του 1830.
Είχε στείλει μάλιστα ένα υπόμνημα στις Μεγάλες Δυνάμεις, μέσα στο οποίο γράφει συγκλονιστικά πράγματα: «Εμείς», λέει, «δεν βρίσκουμε αλλού τη σωτηρία μας παρά εις αυτά τα όπλα μας και εις τον έντιμο θάνατο. Και αν η Χριστιανοσύνη μάς αφήσει στα χέρια των Τούρκων, δεν μας απομένει παρά, αφού σφάξουμε απαθώς τις γυναίκες μας, τα παιδιά μας και τους γέροντές μας, εμείς οι ίδιοι να γίνουμε θυσία».
Ερώτηση: Αυτό που μου έκανε πάντα εντύπωση ήταν ότι σε κάθε συζήτηση, σε κάθε παρέα στον Αποκόρωνα, ένα όνομα το άκουγα πάντα: του μακαριστού ιεράρχη Ειρηναίου Γαλανάκη. Είναι βαθύ το αποτύπωμά του, έτσι δεν είναι;
Μιχάλης Κατσανεβάκης: Σαφώς. Είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα. Εγώ θα έλεγα ότι είναι ένας πραγματικός άγιος.
Ερώτηση: Τι έχετε να θυμάστε από αυτόν;
Μιχάλης Κατσανεβάκης: Ειδικά το ότι φορούσε πάντα ένα συγκεκριμένο ζευγάρι παπούτσια και, όταν ήταν τρύπια και ήθελε να πάει κάπου, περίμενε να τα πάρει ο οδηγός του, να τα πάει στον τσαγκάρη να τα επισκευάσει και να του τα επιστρέψει.
Ερώτηση: Τόπος γεμάτος θρύλους και παραδόσεις. Υπάρχει κάτι που μπορούμε να ξεχωρίσουμε, μια ιστορία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον που να θυμάστε;
Μιχάλης Κατσανεβάκης: Υπάρχει μια ιστορία, απροσδιόριστη στα βάθη του χρόνου, για την Έπαυλη των Κομνηνών στον Στύλο Αποκορώνου, χτισμένη πάνω από τα νερά. Κάποια εποχή, κατακτητές πολιορκούσαν την έπαυλη και κάποια νύχτα έπιασαν στο νερό μια γριά που πήγε να πάρει νερό για τους πολιορκημένους. Συμφώνησαν μαζί της να τους ανοίξει μια από τις πύλες της περίφραξης για να μπουν μέσα οι εχθροί.
Την πύλη αυτή, όμως, τη φύλαγαν οι πέντε γιοι της γριάς. Εκείνη συμφώνησε με τον εχθρό να μην πειράξουν τους γιους της και, για να τους αναγνωρίσουν, εκείνοι θα φορούσαν κόκκινα καπέλα. Η συμφωνία τηρήθηκε από την πλευρά της γριάς και των υιών της, αλλά οι εχθροί αθέτησαν τον λόγο τους. Μπήκαν στην έπαυλη και έσφαξαν και τους γιους της. Σήμερα σώζεται μόνο ένα τμήμα της περίφραξης, περίπου 3×3 μέτρα, ενώ το υπόλοιπο έχει καταδαφιστεί και χαθεί.
Ερώτηση: Τόπος πληγωμένος από φωνικά και βεντέτες. Είναι πολλές αυτές οι ιστορίες. Δεν μπορούμε να προσποιούμαστε πως δεν τις ξέρουμε, αφού κάποιες μπορεί να συνεχίζονται ακόμα και σήμερα.
Μιχάλης Κατσανεβάκης: Ήταν η κατάρα αυτού του τόπου. Και στη δική μου οικογένεια, και από τη μεριά του πατέρα μου και της μητέρας μου, υπήρχαν ατέλειωτες βεντέτες που διαρκούσαν χρόνια. Νομίζω ότι στις περισσότερες οικογένειες στον Αποκόρωνα, αν βρεθείς σε μια παρέα, τουλάχιστον ένας-δύο έχουν κάτι τέτοιο να διηγηθούν.
Κατά κανόνα, βέβαια, είναι παλιά γεγονότα. Εδώ στις Καλύβες, στην τοποθεσία Καλωσυκιά, ο γιος κάποιου Παρασκευά (επώνυμα δεν λέμε) έβοσκε τα πρόβατά του και κρατούσε για την εποχή του ένα πολύ πρωτότυπο, καινούργιο όπλο — γαλλικό, αν θυμάμαι καλά. Το είδαν δύο νεαροί από ένα διπλανό χωριό, τον σκότωσαν και του πήραν το όπλο.
Στη συνέχεια, οι συγγενείς του σκοτωμένου, περίπου 40 άτομα, μαζεύτηκαν και πολιορκήσαν το χωριό των δραστών. Κατάφεραν και έπιασαν τον έναν από τους δύο. Τον πήγαν στο Πρόβαρμα Αποκορώνου και έκαναν εκεί ένα τυπικό «δικαστήριο». Εκείνος τους είπε: «Εγώ δεν τον σκότωσα, τον σκότωσε ο άλλος που έφυγε». Το όπλο, όμως, είχε βρεθεί στο σπίτι του. Αποφάσισαν, λοιπόν, να τον εκτελέσουν. Για να μη συνεχιστεί η βεντέτα, τον πυροβόλησαν και οι 40 μαζί, ώστε να μην υπάρχει ένας συγκεκριμένος που τον σκότωσε και να μην μπορεί να στραφεί η κατηγορία σε ένα μόνο πρόσωπο.
Ερώτηση: Οι βεντέτες, λοιπόν, είναι πολλές. Ποια περιοχή του Αποκόρωνα θα λέγατε ότι έχει τις περισσότερες;
Μιχάλης Κατσανεβάκης: Όλος ο Αποκόρωνας είναι ορεινός και στα ορεινά τα ήθη και τα έθιμα ήταν πολύ αυστηρά. Είναι ατέλειωτες οι ιστορίες.
Ερώτηση: Ο χρόνος γιατρεύει τις πληγές τελικά σε αυτές τις οικογένειες;
Μιχάλης Κατσανεβάκης: Ρώτησαν κάποτε έναν γέρο που περίμενε 20 χρόνια για να πάρει εκδίκηση για τον θάνατο του γιου του: «Καλά, βρε», του λένε, «περίμενες 20 χρόνια για να σκοτώσεις τον αντίδικο;». Και εκείνος απάντησε: «Γιατί, πολλά είναι τα 20 χρόνια;». Αυτή ήταν η απάντηση.
Στα πλαίσια της εκπομπής “Πορτατίφ” της τηλεόρασης ΚΡΗΤΗ TV που ήταν αφιερωμένη στον Αποκόρωνα ο Δήμαρχος Αποκορώνου μίλησε για άγνωστες πτυχές της προσωπικής του ιστορίας, τα δύσκολα παιδικά χρόνια, την αναγνώριση που έλαβε ως αυτοδιοικητικός, την ανθρωπιά και τον όμορφο Αποκορώνα.
Σε μια εκτενή αναδρομή στην προσωπική και επαγγελματική του διαδρομή προχώρησε ο Δήμαρχος Αποκορώνου κατά τη συμμετοχή του στην εκπομπή «Πορτατίφ» της τηλεόρασης ΚΡΗΤΗ TV. Με αφορμή τη συμπλήρωση έντεκα ετών στο τιμόνι του Δήμου, ο κ. Κουκιανάκης ξεδίπλωσε άγνωστες πτυχές της ζωής του, από τη σκληρή βιοπάλη στην Αθήνα της δεκαετίας του ’60 έως την ενασχόλησή του με τα κοινά, αναδεικνύοντας παράλληλα τη γεωμορφολογική και ιστορική υπεροχή της περιοχής.
Ακολουθεί η συνέντευξη:
Ερώτηση: Δήμαρχε, καλώς σε βρήκαμε.
Χαράλαμπος Κουκιανάκης: Καλώς βρεθήκαμε στον ομφαλό της ομορφιάς του Αποκόρωνα.
Ερώτηση: Τι ωραίος τόπος! Τι νεραϊδοχώρα είναι αυτή εδώ, στη Λίμνη του Κουρνά. Νομίζω ότι όταν έπλαθε ο Θεός τον Αποκόρωνα είχε περίσσια κέφια και του χάρισε απλόχερα ομορφιές. Λοιπόν, Δήμαρχος τα τελευταία 11 χρόνια… Ας πάμε όμως στον Αποκόρωνα πριν από πολλά χρόνια, όπου βρίσκεσαι σε μια οικογένεια με δέκα αδέρφια —μια φτωχή οικογένεια. Φεύγεις στα 14 να πας στην Αθήνα, να δουλέψεις σε εργοστάσιο για να βοηθήσεις. Δύσκολα χρόνια. Θέλω να μου πεις πώς σκεφτόσουν, πώς ονειρευόσουν τότε αυτόν τον τόπο; Σου περνούσε από το μυαλό ότι θα μπορούσες να γίνεις Δήμαρχος και να είσαι για 11 χρόνια σε αυτή τη θέση;
Χ. Κουκιανάκης: Όταν ζεις σε μια εποχή που το μόνο πράγμα που σε απασχολεί είναι ο βιοπορισμός, δηλαδή πώς θα βρεις τα προς το ζην, ασφαλώς και τέτοια πράγματα δεν έχεις στο μυαλό σου. Πράγματι, λοιπόν, 14 χρονών με έβαλε ο πατέρας μου στο καράβι —το οποίο έβλεπα πρώτη φορά— και βρέθηκα στον Πειραιά.
Έβλεπα από τη Βουλιαγμένη μέχρι τη Γλυφάδα, και μέχρι την Κινέτα και την Κόρινθο, όλα αυτά τα φώτα και εντυπωσιαζόμουν. Έβαζα τα κλάματα, μιας και ήταν κάτι άγνωστο για μένα, κάτι πρωτόγνωρο. Με περίμενε ο αδερφός μου και την άλλη μέρα, πράγματι, πήγα ακριβώς απέναντι από το γήπεδο του Ολυμπιακού, στον Ρέντη, σε μια μεγάλη βιομηχανία. Με έβαζαν να σκουπίζω τις σκόνες επειδή ήμουν μικρός —η βιομηχανία αυτή έβγαζε το Klinex κ.τ.λ., όλες αυτές τις απορρυπαντικές σκόνες.
Εγώ ντρεπόμουν και δεν δέχτηκα· προτιμούσα να σηκώνω σακιά. Πράγματι, λοιπόν, ήταν δύσκολα χρόνια, «πέτρινα» χρόνια. Έπρεπε να δουλεύουμε για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε και ταυτόχρονα να σπουδάζουμε. Τα καταφέραμε, όμως, γιατί υπήρχε πίστη, υπήρχε θέληση και αγώνας για τη ζωή. Και αυτός ο αγώνας απέδωσε καρπούς.
Μπήκα, λοιπόν, στην Ελληνική Αστυνομία. Υπηρέτησα σχεδόν στο σύνολο των υπηρεσιών της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, της Νομαρχίας Χανίων τότε. Αγαπήθηκα, αγάπησα τον κόσμο, αγάπησα τη δουλειά μου, πρόσφερα με τον καλύτερο δυνατό εαυτό μου. Και δεν είναι εύκολο πράγμα, όταν είσαι αστυνομικός ή χωροφύλακας, να ζητάς την ψήφο του λαού. Σε όποια μέρη υπηρέτησα, πήρα και το μεγαλύτερο δυνατό αποτέλεσμα ψήφων —την αγάπη δηλαδή του κόσμου. Πράγμα που σημαίνει πως ό,τι δίνεις, παίρνεις.
Ερώτηση: Εκείνα τα χρόνια τα δύσκολα, οι οικογένειες εδώ στον Αποκόρωνα, οι περισσότερες, δύσκολα τα έφερναν βόλτα. Πόσο έχει αλλάξει ο Αποκόρωνας τώρα;
Χ. Κουκιανάκης: Μα τι μου θυμίζεις τώρα! Μου θυμίζεις τη μητέρα μου, που μαζεύαμε ελιές και έπρεπε, αφού τελειώναμε, να φύγει μια ώρα νωρίτερα για να πάρει ένα τσουβάλι, να το γεμίσει χόρτα, να τα καθαρίσει στο σπίτι, να τα βράσει… Και μέσα σε μια μεγάλη λεκανίδα, η οποία ήταν τσίγκινη —παλιές λεκανίδες— να βάζει πολύ λάδι μέσα και τα χόρτα σε μπουκιές, και όλοι μαζί με ψωμί να τρώμε από ένα τραπέζι και από μια μεγάλη τσικάλα. Ήταν δύσκολα χρόνια, αλλά όμορφα χρόνια, που —πιστέψτε με— ακόμα τα αναπολώ γιατί ήταν χρόνια ανθρώπινα. Είχαν συναίσθημα, είχαν ψυχή, είχαν το λεζέτι που έλεγαν οι παλιοί. Δηλαδή, ήταν κάτι το οποίο «έδενε» σαν το σιρόπι.
Ερώτηση: Έτσι. Τώρα ο Αποκόρωνας πώς είναι; Δεν έχει μείνει ψυχή;
Χ. Κουκιανάκης: Ο Αποκόρωνας θεωρώ ότι είναι το ομορφότερο μέρος της Κρήτης και της Γης, θα έλεγα. Σε μια ρύμη του λόγου μου, κάποια στιγμή τον είπα «Μαϊάμι». Και πιστέψτε με, δεν υπερβάλλουμε καθόλου. Το είπα «Μαϊάμι» και μάλιστα κάποιοι το χλεύαζαν. Εγώ τους ευχαριστώ και αυτούς, διότι με αυτόν τον τρόπο διαφήμιζαν τον Αποκόρωνα.
Πράγματι, ο Αποκόρωνας είναι όμορφος. Μα τι του λείπει; Τα βουνά του, αυτός ο πλούτος, η Μαδάρα με τα σπηλαιοβάραθρά της! Το «Λιοντάρι» συναγωνίζεται τον Γουργούθακα για το ποιο είναι πιο βαθύ —και μας προέκυψε τώρα ο Γουργούθακας βαθύτερος. Γιατί στην τελευταία σπηλαιοεξερεύνηση που έγινε από τους σπηλαιολόγους μας, βρήκαν άλλα 19 μέτρα βάθος μέσα στο νερό.
Πράγμα που σημαίνει ότι έχουμε τα βαθύτερα σπηλαιοβάραθρα των Βαλκανίων. Έχουμε τους «κούμους», έχουμε τη μοναδική φυσική λίμνη στην οποία βρισκόμαστε σήμερα, τη Λίμνη του Κουρνά, έχουμε τα μοναδικά φυσικά ποτάμια στην Κρήτη (τα άλλα είναι χείμαρροι). Ένας τόπος πλούσιος σε νερά, πλούσιος σε φύση, πλούσιος σε ιστορία και μνημεία.
