«Αμέντε»: Εγκαίνια καλλιτεχνικής έκθεσης στη Στέγη «Βιτσέντζος Κορνάρος» στη Σητεία

Την πρωτότυπη εικαστικής έκθεση «ΑΜΕΝΤΕ» εγκαινιάζει η Στέγη «Βιτσέντζος Κορνάρος», το Σάββατο 11 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30, στον ισόγειο χώρο της στη Σητεία, επί της οδού Β. Κορνάρου 97. Η έκθεση, η οποία θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως και τις 18 Ιουλίου 2026, αποτελεί τον καρπό ενός ξεχωριστού προγράμματος καλλιτεχνικής φιλοξενίας.

Στην κρητική διάλεκτο, η λέξη «αμέντε» σημαίνει να προσέχεις, να έχεις τον νου σου και να παρατηρείς με φροντίδα. Εμπνευσμένο από αυτή την έννοια, το ομώνυμο πρόγραμμα προσφέρει στους συμμετέχοντες δημιουργούς τον χρόνο και τον χώρο να γνωρίσουν έναν τόπο μέσα από τη βιωματική εμπειρία και τον πειραματισμό, μετατρέποντας την άσκηση της προσοχής σε δημιουργική πρακτική.

Η πρώτη διοργάνωση του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στον Κουρεμένο Σητείας, ένα τοπίο έντονων αντιθέσεων όπου συνυπάρχουν ο υδροβιότοπος, η θάλασσα, τα ξηρά εδάφη, η άγρια ζωή και τα μινωικά ίχνη. Στο περιβάλλον αυτό έζησαν και εργάστηκαν οι καλλιτέχνιδες Χαρά Αϊλαμάκη και Αντωνία Δρετάκη, αφιερώνοντας χρόνο στην έρευνα και τη συλλογή υλικού.

Μέσα από σχέδια, φωτογραφίες, ηχογραφήσεις, αντικείμενα, σημειώσεις και δοκιμές, οι δύο δημιουργοί ακολούθησαν κοινές διαδρομές αλλά διαφορετικούς τρόπους θέασης. Η παρατήρηση των πουλιών, οι μεταβολές του τοπίου και η εστίαση στις μικρές λεπτομέρειες διαμόρφωσαν δύο διακριτές αλλά παράλληλες καλλιτεχνικές προσεγγίσεις, οι οποίες αποτυπώνονται στα έργα της έκθεσης.

Το κοινό που θα επισκεφθεί τη Στέγη «Βιτσέντζος Κορνάρος» θα έχει την ευκαιρία να δει από κοντά σχέδια, φωτογραφίες, βίντεο, χαρακτικά, ηχητικά έργα, συλλογές ευρημάτων και εγκαταστάσεις που προέκυψαν από αυτή τη δημιουργική διαδικασία. Το «Αμέντε» επιδιώκει να καλλιεργήσει μορφές τέχνης που αναπτύσσονται μέσα από τη ζωντανή σχέση με έναν τόπο, με αυτή την πρώτη διοργάνωση στην ανατολική Κρήτη να αποτελεί την αφετηρία μιας διαδρομής που φιλοδοξεί να συνεχιστεί και να εξελιχθεί στο μέλλον.

ΚΚΕ: Σε οριακό σημείο η λειτουργία του Νοσοκομείου και των Κέντρων Υγείας του ν. Χανίων

Ερώτηση προς τον Υπουργό Υγείας κατέθεσαν οι βουλευτές του ΚΚΕ Μανώλης Συντυχάκης, Γιώργος Λαμπρούλης και Μαρία Κομνηνάκα, αναδεικνύοντας τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δημόσιες μονάδες Υγείας στον Νομό Χανίων, τόσο στα Κέντρα Υγείας όσο και στο Γενικό Νοσοκομείο της πόλης.

Οι βουλευτές του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας επισημαίνουν ότι παρά τις κυβερνητικές διακηρύξεις περί «αναβάθμισης» της Δημόσιας Υγείας, η πραγματικότητα που βιώνουν ο λαός και οι υγειονομικοί διαψεύδει τις σχετικές εξαγγελίες. Η ιδιωτικοποίηση και η εμπορευματοποίηση του δημόσιου συστήματος υγείας, σε συνδυασμό με τη διαχρονική υποχρηματοδότηση και υποστελέχωση από όλες τις κυβερνήσεις, έχουν οδηγήσει σε επισφαλείς συνθήκες λειτουργίας των μονάδων.

Στην Κρήτη, τη «ναυαρχίδα» του ελληνικού τουρισμού, τα στοιχεία που παραθέτουν οι βουλευτές είναι αποκαλυπτικά: το 25% των κλινών ΜΕΘ παραμένουν κλειστές, ενώ πάνω από το 40% των χειρουργικών αιθουσών δεν λειτουργούν. Η υποστελέχωση στα νοσοκομεία ξεπερνά το 45%, τη στιγμή που στο νησί αναμένονται πέντε εκατομμύρια τουρίστες για το 2026 και ο πληθυσμός στα Χανιά θα πολλαπλασιαστεί τους επόμενους μήνες.

Η κατάσταση στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων περιγράφεται ως οριακή. Στις δύο παθολογικές κλινικές, η μία έχει συγχωνευτεί με την πνευμονολογική μετά την αποχώρηση τριών ειδικευμένων γιατρών, ενώ η άλλη λειτουργεί με μόλις τέσσερις γιατρούς. Οι χειρουργικές κλινικές βρίσκονται στα πρόθυρα συγχώνευσης, με αβέβαιη την ικανότητα διενέργειας ακόμη και έκτακτων χειρουργείων μετά την αποχώρηση τριών αναισθησιολόγων. Την ίδια ώρα, ασθενείς περιμένουν επί μακρόν για να αποκατασταθούν τα προβλήματα υγείας τους.

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η λειτουργία της νευρολογικής και της ψυχιατρικής κλινικής, οι οποίες χαρακτηρίζονται «στα πρόθυρα της κατάρρευσης». Το ακτινολογικό τμήμα έχει παραχωρήσει προ πολλού τις διαγνώσεις του αξονικού τομογράφου σε ιδιώτες, με σημαντικά υψηλότερο κόστος από την πρόσληψη μόνιμου ακτινολόγου. Η αναμονή στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών φτάνει συχνά τις οκτώ έως δέκα ώρες.

Οι προκηρύξεις για νοσηλευτικό, βοηθητικό και ιατρικό προσωπικό στο ΕΣΥ περιγράφονται ως «σταγόνα στον ωκεανό» των κενών θέσεων. Οι βουλευτές σημειώνουν ότι οι περισσότερες προκηρύξεις βγαίνουν άγονες, καθώς οι εξαντλητικές συνθήκες εργασίας, οι χαμηλοί μισθοί, τα υψηλά ενοίκια και το κόστος ζωής λειτουργούν αποτρεπτικά για τους νέους εργαζόμενους.

Το τελευταίο διάστημα η κατάσταση έχει επιδεινωθεί περαιτέρω. Στην ερώτηση καταγράφονται συγκεκριμένα περιστατικά: ειδικευόμενος γιατρός που εφημέρευσε ολομόναχος στα ΤΕΠ χωρίς ειδικευμένο γιατρό, νοσηλεύτρια που παραιτήθηκε λόγω φόρτου εργασίας, εφημερεύων γιατρός που λιποθύμησε, και παιδίατρος που εφημέρευσε πέντε ημέρες συνεχόμενα πριν καταρρεύσει. Η εργασιακή εξουθένωση, όπως επισημαίνεται, αυξάνει την πιθανότητα ιατρικού σφάλματος και συντελεί στις συχνές παραιτήσεις, ενώ οι υγειονομικοί εργάζονται με χρωστούμενες χιλιάδες μέρες κανονικής άδειας και ρεπό.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα στα Κέντρα Υγείας του Νομού Χανίων (Βάμου, Κισσάμου, Κανδάνου, Χώρας Σφακίων), με σοβαρές ελλείψεις που αντανακλούν το γενικότερο πρόβλημα στην Κρήτη, όπου οι ελλείψεις στα Κέντρα Υγείας ξεπερνούν το 55%. Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ, καταγράφεται μείωση του νοσηλευτικού προσωπικού κατά 3%. Οι εμβαλωματικές λύσεις μετακίνησης αγροτικών γιατρών στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων για την κάλυψη κενών επιτείνουν το ασφυκτικό πλαίσιο λειτουργίας.

Οι βουλευτές αναφέρονται και στην εργασιακή ομηρία των συμβασιούχων, καθώς και σε απόπειρα εκφοβισμού μέσω του νέου πειθαρχικού και του «Κώδικα δεοντολογίας προσωπικού για την τήρηση εμπιστευτικότητας» από τη Διοίκηση του Νοσοκομείου Χανίων, η οποία επιδίωξε να αποσπάσει υπογραφές εργαζομένων για να μην αναδεικνύουν προβλήματα. Η κίνηση αυτή δεν προχώρησε, όπως σημειώνεται, λόγω της άμεσης απάντησης των υγειονομικών.

Στην ερώτηση υπογραμμίζεται ότι η λειτουργία των μονάδων στηρίζεται στην υπερεργασία και την εξάντληση του προσωπικού, κάτω από τα όρια ασφαλείας, με συνέπεια την αδυναμία διασφάλισης υψηλού επιπέδου υπηρεσιών για τον λαό της περιοχής. Οι βουλευτές καταλήγουν ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, συνεχίζοντας την πολιτική προηγούμενων κυβερνήσεων, υλοποιεί στρατηγική απαξίωσης και εμπορευματοποίησης των υπηρεσιών Υγείας, με τη χρηματοδότηση να υποτάσσεται στην πολεμική οικονομία.

Οι βουλευτές του ΚΚΕ ζητούν από τον Υπουργό Υγείας να ενημερώσει για τις ενέργειες στις οποίες θα προβεί η κυβέρνηση για την πλήρη στελέχωση του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων και των Κέντρων Υγείας με μόνιμο προσωπικό και γενναίες αυξήσεις μισθών, τη μονιμοποίηση όλων των επικουρικών και συμβασιούχων, τη γενναία χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό για δωρεάν υπηρεσίες υγείας, καθώς και την άμεση καταβολή δεδουλευμένων, αναπλήρωση απωλειών στους μισθούς, επιστροφή του 13ου και 14ου μισθού και ένταξη των υγειονομικών στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα.

Ελένη Βατσινά: ΠΑΓΝΗ στα όρια της κατάρρευσης – Κλινικές με πληρότητα ως και 214% και η κυβέρνηση παραμένει θεατής

Τη δραματική κατάσταση που επικρατεί στο ΠΑΓΝΗ, το μεγαλύτερο νοσηλευτικό ίδρυμα της Κρήτης, αναδεικνύει με ερώτησή της προς τον Υπουργό Υγείας η Βουλευτής Ηρακλείου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Ελένη Βατσινά, ζητώντας άμεσες απαντήσεις και ουσιαστικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση του νοσοκομείου.

Τα επίσημα στοιχεία της εφαρμογής που αποτυπώνει σε πραγματικό χρόνο τις πληρότητες σε υγειονομικές δομές της 7ης Υγειονομικής Περιφέρειας Κρήτης καταδεικνύουν την έντονη πίεση, με το ΠΑΓΝΗ να λειτουργεί επανειλημμένα στα όρια ή και πάνω από τις πραγματικές του δυνατότητες. “Πρόκειται για ένα νοσοκομείο που αποτελεί βασικό πυλώνα του Εθνικού Συστήματος Υγείας στη Νότια Ελλάδα και καλείται να ανταποκριθεί σε αυξημένες ανάγκες, με τις υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό του να δοκιμάζονται καθημερινά” – σημειώνει η κ.Βατσινά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην ερώτηση της βουλευτή, στις 29 Ιουνίου 2026 καταγράφηκαν 747 νοσηλευόμενοι για δυναμικότητα 734 κλινών, γεγονός που αντιστοιχεί σε συνολική πληρότητα 101,77%. Την 1η Ιουλίου 2026, οι νοσηλευόμενοι ανήλθαν σε 761, με την πληρότητα να φτάνει το 103,68%.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα σε επιμέρους κλινικές του νοσοκομείου, όπου οι πληρότητες ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια ασφαλούς λειτουργίας. Ενδεικτικά, η Γενική Παθολογική Κλινική έφτασε σε πληρότητα 145,71%, η Ουρολογική Κλινική 147,83%, η Ψυχιατρική Κλινική Ενηλίκων 126,09%, η Χειρουργική Ογκολογίας 137,5%, η Νευροχειρουργική Κλινική 130%, ενώ στη Μονάδα Χημειοθεραπείας η πληρότητα άγγιξε το 213,79%, καταδεικνύοντας τη μεγάλη πίεση που δέχονται ιδιαίτερα οι ογκολογικές υπηρεσίες.

Όπως επισημαίνει η Βουλευτής, οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν απλές στατιστικές καταγραφές, αλλά “αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές συνθήκες εργασίας για γιατρούς, νοσηλευτές και λοιπό προσωπικό, αλλά και τις συνθήκες νοσηλείας που βιώνουν καθημερινά οι ασθενείς”.

Η συνεχής λειτουργία σε τόσο υψηλά επίπεδα πληρότητας δημιουργεί σοβαρές επιβαρύνσεις: αυξάνει την πίεση στο υγειονομικό προσωπικό, δυσκολεύει τη διαχείριση επειγόντων περιστατικών, επιμηκύνει χρόνους αναμονής και ενισχύει τους κινδύνους για την ποιότητα και την ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η κατάσταση αυτή καταγράφεται ήδη στην αρχή της θερινής περιόδου, πριν ακόμη κορυφωθεί η τουριστική κίνηση στην Κρήτη. Η αναμενόμενη αύξηση των αναγκών υγειονομικής κάλυψης κατά τους μήνες αιχμής δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την ετοιμότητα και τον σχεδιασμό του Υπουργείου Υγείας.

Παράλληλα, στην ερώτηση γίνεται αναφορά στις επανειλημμένες επισημάνσεις των εργαζομένων του ΠΑΓΝΗ για τις ελλείψεις σε ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό, την αυξημένη πίεση στις εφημερίες, τις δυσκολίες λειτουργίας κρίσιμων κλινικών και τις ανάγκες σε υποδομές και εξοπλισμό.

“Το ΠΑΓΝΗ δεν αποτελεί απλώς ένα νοσοκομείο της Κρήτης. Αποτελεί νοσοκομείο αναφοράς για ολόκληρη τη νησιωτική Ελλάδα, καλύπτοντας περιστατικά από την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και το Νότιο Αιγαίο. Η εύρυθμη λειτουργία του συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια χιλιάδων πολιτών και επισκεπτών” – τονίζει η κ.Βατσινά, ενώ με την ερώτησή της ζητά από τον Υπουργό Υγείας συγκεκριμένες απαντήσεις:

  • Πώς αξιολογεί το Υπουργείο τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα συνολικής πληρότητας άνω του 100% στο ΠΑΓΝΗ;
  • Ποιος είναι ο σχεδιασμός για την αντιμετώπιση της πίεσης στις κλινικές που εμφανίζουν συστηματικά υπερπληρότητα;
  • Πόσες οργανικές θέσεις ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού παραμένουν κενές και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα κάλυψής τους;
  • Ποιες άμεσες ενέργειες θα αναληφθούν ενόψει της κορύφωσης της τουριστικής περιόδου;
  • Υπάρχει συνολικό σχέδιο ενίσχυσης του ΠΑΓΝΗ, με αύξηση της δυναμικότητας, ανάπτυξη νέων κλινών και ενίσχυση των υποδομών;

“Η εικόνα ενός νοσοκομείου που λειτουργεί διαρκώς στα όριά του δεν μπορεί να αποτελεί κανονικότητα. Το ΠΑΓΝΗ χρειάζεται άμεσα στήριξη, ώστε να συνεχίσει να επιτελεί τον κρίσιμο ρόλο του ως κορυφαίο νοσηλευτικό ίδρυμα της Κρήτης και βασικός πυλώνας του δημόσιου συστήματος υγείας” – αναφέρει σε δήλωσή της η Ελένη Βατσινά.

Έκτακτη Γενική Συνέλευση του Συλλόγου Εργαζομένων ΟΤΑ Χανίων για τις αλλαγές στο Διοικητικό Συμβούλιο

Σε κλίμα έντασης πραγματοποιήθηκε η Έκτακτη Γενική Συνέλευση του Συλλόγου Εργαζομένων ΟΤΑ Ν. Χανίων στο Κινηματοθέατρο Βλησσίδη, η οποία συγκλήθηκε μετά από αίτημα 185 εργαζομένων.

Σκοπός της συνέλευσης ήταν η ενημέρωση των μελών για τις πρόσφατες αλλαγές στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου, οι οποίες προέκυψαν λόγω σοβαρών διαφωνιών σχετικά με την οικονομική και διοικητική διαχείριση της προηγούμενης θητείας.

Παρά τις παρεμβάσεις και τις στιγμές έντασης, η διαδικασία ολοκληρώθηκε κανονικά, με το Διοικητικό Συμβούλιο να απευθύνει κάλεσμα για ενότητα, διαφάνεια και ενεργή συμμετοχή όλων των μελών.

Ακολουθεί ολόκληρη η ανακοίνωση του Συλλόγου:

Την Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026 πραγματοποιήθηκε στο Κινηματοθέατρο Βλησσίδη η Έκτακτη Γενική Συνέλευση του Συλλόγου Εργαζομένων, η οποία συγκλήθηκε κατόπιν έγγραφου αιτήματος 185 συναδέλφων, με θέμα την ενημέρωση των μελών σχετικά με τις πρόσφατες ανακατατάξεις στις θέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου.

Η σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να υπάρξει πλήρης ενημέρωση των μελών για τα γεγονότα που οδήγησαν στις αλλαγές στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου. Κατά τη διάρκεια της συνέλευσης παρουσιάστηκαν οι λόγοι που σχετίζονται με τις εξελίξεις αυτές, μεταξύ των οποίων οι σοβαρές διαφωνίες και τα ζητήματα που είχαν τεθεί αναφορικά με τη διαχείριση των οικονομικών και των διοικητικών πεπραγμένων της προηγούμενης θητείας.

Έγινε ενημέρωση για τις ενέργειες που ακολουθήθηκαν, καθώς και για τη διαδικασία που εφαρμόστηκε σύμφωνα με το καταστατικό του Συλλόγου. Ακολούθησε συζήτηση, κατά την οποία τα παρόντα μέλη είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν ερωτήματα, να εκφράσουν τις απόψεις τους και να τοποθετηθούν επί των θεμάτων που απασχολούν τον Σύλλογο.

Στη Γενική Συνέλευση συμμετείχαν 101 μέλη, σε σύνολο 1.370 εγγεγραμμένων μελών του Συλλόγου. Παρά το γεγονός ότι η σύγκληση της συνέλευσης ζητήθηκε με 185 υπογραφές, η τελική συμμετοχή ήταν μικρότερη, ενώ δεν παρέστησαν όλοι όσοι είχαν συνυπογράψει το σχετικό αίτημα.

Στη διαδικασία παρευρέθηκε επίσης μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΠΟΕ-ΟΤΑ, προερχόμενο από την παράταξη ΔΑΣ-ΟΤΑ, χωρίς να έχει προηγηθεί πρόσκληση από το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου. Η παρουσία του καταγράφηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών της συνέλευσης.

Επιπλέον, παρευρέθηκε πρώην μέλος του Συλλόγου Εργαζομένων, το οποίο σήμερα είναι συνταξιούχος και δεν αποτελεί μέλος του Συλλόγου. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σημειώθηκαν παρεμβάσεις και στιγμές έντασης, οι οποίες δυσχέραναν την ομαλή διεξαγωγή της συζήτησης. Παρόλα αυτά, η Γενική Συνέλευση συνεχίστηκε και ολοκληρώθηκε κανονικά, με την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου επισημαίνει ότι η διαφάνεια, η χρηστή διοίκηση, η υπεύθυνη οικονομική διαχείριση και η ενημέρωση των μελών αποτελούν βασικές αρχές της λειτουργίας του. Οι Γενικές Συνελεύσεις αποτελούν τον κορυφαίο δημοκρατικό θεσμό του Συλλόγου και η ενεργός συμμετοχή όλων των εργαζομένων είναι απαραίτητη για τη διαμόρφωση συλλογικών αποφάσεων.

Το Διοικητικό Συμβούλιο καλεί όλα τα μέλη του να συμμετέχουν ενεργά στις διαδικασίες του Συλλόγου, με πνεύμα διαλόγου, υπευθυνότητας και σεβασμού, ώστε να διασφαλίζεται η ενότητα και η αποτελεσματική εκπροσώπηση των εργαζομένων.

«Από το Απομονωτήριο στο Ταριχευτήριο της Ευρώπης»: Μια ξεχωριστή συζήτηση και παρουσίαση βιβλίων στο Θέατρο Κυδωνία

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εκδήλωση-συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ηπείρου διοργανώνει η Εταιρεία των Φίλων του Θεάτρου ΚΥΔΩΝΙΑ την Παρασκευή 10 Ιουλίου και ώρα 21:00, στον Αίθριο Χώρο του Θεάτρου.

Στο πλαίσιο των φετινών εκδηλώσεων με τίτλο «Νύχτες του Ιουλίου», ο Νικήτας Σινιόσογλου και ο Κώστας Κουτσουρέλης θα παρουσιάσουν τα πρόσφατα βιβλία τους και θα ανοίξουν έναν ζωντανό διάλογο με το κοινό, με κεντρικό θεματικό άξονα «Από το Απομονωτήριο στο Ταριχευτήριο της Ευρώπης – Οι τελευταίες σελίδες μιας ηπείρου».

Πρόκειται για τη δεύτερη εφετινή εκδήλωση του θεσμού, η οποία θέτει στο επίκεντρο τον προβληματισμό γύρω από την πορεία και την προοπτική της Ευρώπης. Οι δύο δημιουργοί θα συζητήσουν για τα έργα τους, τα οποία κυκλοφόρησαν στα τέλη του 2024 από τις Εκδόσεις Κίχλη και προσεγγίζουν το ζήτημα με συγκλίνοντα τρόπο. Πρόκειται συγκεκριμένα για τη νουβέλα «Απομονωτήριο Λοιμυπόπτων Ζώων» του Νικήτα Σινιόσογλου και τον μονόλογο «Ταριχευτήριο Ευρώπη» του Κώστα Κουτσουρέλη.

Κατά τη διάρκεια της βραδιάς θα τεθούν καίρια ερωτήματα, όπως το τι έχει να εισφέρει η λογοτεχνία στη συζήτηση για τη σημερινή Ευρώπη και κατά πόσο τα εκφραστικά της μέσα επαρκούν για την περιγραφή μιας κατάστασης που μοιάζει ιστορικά αδιέξοδη. Παράλληλα, οι συγγραφείς θα αναζητήσουν τους λόγους για τους οποίους γράφονται αυτού του είδους τα κείμενα, αλλά και το κοινό στο οποίο τελικά απευθύνονται.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με τις Εκδόσεις Κίχλη και η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Υπόθεση Παναγιώτη Καρατζή: Αιχμές για τους χειρισμούς των αρχών αφήνει η οικογένεια για το μοιραίο τροχαίο στα Χανιά – “Τα παράπονά σας στο νομοθέτη”

Σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά το τροχαίο δυστύχημα που συγκλόνισε την κοινωνία των Χανίων και στοίχισε τη ζωή στον 22χρονο Παναγιώτη Καρατζή, η οικογένεια του εκλιπόντος επανέρχεται στο προσκήνιο με μια νέα, δημόσια επιστολή. Με το κείμενό τους, οι συγγενείς του άτυχου νέου ζητούν σαφείς απαντήσεις από τις αστυνομικές αρχές σχετικά με τους υπηρεσιακούς χειρισμούς που σημειώθηκαν λίγο πριν από τη μοιραία σύγκρουση, επαναφέροντας τη δικαστική και ηθική διάσταση της υπόθεσης στο επίκεντρο του δημόσιου ενδιαφέροντος. Η παρέμβαση αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα γύρω από την τήρηση των νόμιμων διαδικασιών και τη θεσμική ευθύνη των κρατικών λειτουργών κατά τις κρίσιμες ώρες που προηγήθηκαν της τραγωδίας.

Το χρονικό της 11ης Ιανουαρίου 2025 και οι καταγγελίες για τη στάση των αρχών

Η υπόθεση ανάγεται στα ξημερώματα της 11ης Ιανουαρίου 2025, όταν ο Παναγιώτης Καρατζής έχασε τη ζωή του σε σφοδρή οδική σύγκρουση. Σύμφωνα με τα όσα καταγγέλλει η οικογένεια στην επιστολή της, οι αστυνομικοί που βρέθηκαν στο σημείο ελέγχου πριν από το δυστύχημα φέρονται να επέτρεψαν στον οδηγό του εμπλεκόμενου οχήματος, μιας Porsche, να συνεχίσει την πορεία του, παρά το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος άνδρας ήταν υπότροπος, στερούταν διπλώματος οδήγησης και βρέθηκε να κατέχει ποσοστό αλκοόλ σχεδόν τριπλάσιο από το θεσμοθετημένο επιτρεπόμενο όριο.

Στην επιστολή της, η οικογένεια Καρατζή στηλιτεύει τη στάση των αρχών, χρησιμοποιώντας τη φράση «Τα παράπονά σας στο νομοθέτη» για να περιγράψει τη μετέπειτα επίκληση των κανονισμών, και προσθέτει:

«Ο νομοθέτης λένε νομοθετεί κι εμείς εφαρμόζουμε. Τα ξημερώματα όμως της 11ης Ιανουαρίου 2025 έπραξαν κατά το δοκούν και δεν έκαναν αυτό που ο νομοθέτης λέει. Τώρα που οι πολίτες διαμαρτύρονται θυμήθηκαν τον νομοθέτη. […] “Αν δεν στηρίξεις το σπίτι σου θα πέσει να σε πλακώσει”… “Τα δικά μας δικά μας και τα δικά σας δικά μας”. Ότι και να γίνει εμείς δεν φταίμε. Και να ξέρουμε ότι φταίμε, σιγά μη το παραδεχτούμε. Εδώ ο νομοθέτης πήγε περίπατο!»

Τα ερωτήματα για τις «άνωθεν εντολές» και τις εισαγγελικές οδηγίες

Το κύριο σώμα της καταγγελίας εστιάζει στις αντιφάσεις που, όπως υποστηρίζουν οι συγγενείς, χαρακτήρισαν τις εξηγήσεις των αρμοδίων υπηρεσιών κατά τη διάρκεια της διερεύνησης των συνθηκών του συμβάντος. Η οικογένεια αφήνει σαφείς αιχμές για πιθανές παρεμβάσεις ή πλημμελή εκτέλεση καθήκοντος, ζητώντας να διευκρινιστεί αν υπήρξε επικοινωνία που επηρέασε την κρίση των οργάνων.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο:

«Άραγε, τι τηλέφωνο έγινε και άφησαν έναν οδηγό σχεδόν με το τριπλάσιο από το επιτρεπόμενο όριο αλκοόλ, χωρίς δίπλωμα και υπότροπο να φύγει; Στην αρχή είπαν… “άνωθεν εντολή”. Μετά “πράξαμε υπηρεσιακά βάσει πάγιας τακτικής μας”. Μετά τα έριξαν στους Εισαγγελείς ότι τάχα τους έχουν πει τα σαββατοκύριακα μην μας στέλνετε αυτόφωρα. Προσπαθούν με κάθε τρόπο να βγάλουν την τεράστια ευθύνη για τον θάνατο ενός νέου ανθρώπου από πάνω τους.»

Οι συγγενείς εκφράζουν την απογοήτευσή τους για το γεγονός ότι δεν υπήρξε δημόσια τοποθέτηση ή ανάληψη ευθύνης για τη δράση των τριών κρατικών λειτουργών που είχαν βάρδια εκείνη τη νύχτα, καλώντας τους εμπλεκόμενους να αναλάβουν τις συνέπειες των πράξεών τους με βάση τον όρκο που έχουν δώσει για την εξυπηρέτηση των πολιτών.

Η διάκριση εντός του Σώματος και οι καταγγελίες για ειδικές εξυπηρετήσεις

Παρά την οξύτητα της κριτικής της, η οικογένεια του 22χρονου προχωρά σε έναν σαφή διαχωρισμό εντός της Ελληνικής Αστυνομίας, εκφράζοντας τον σεβασμό της προς την πλειονότητα των ενστόλων που εκτελούν ευσυνείδητα το έργο τους. Σημειώνουν ότι χαιρόμαστε τους τίμιους ένστολους που εργάζονται με αίσθημα ευθύνης και δικαιοσύνης, ενώ εκφράζουν τη λύπη τους για έναν μικρό αριθμό συναδέλφων τους που χαρακτηρίζονται ως «πιόνια διαφόρων ή εντελώς ανίκανοι», ζητώντας τη συνδρομή της Δικαιοσύνης για την εξυγίανση του χώρου.

Παράλληλα, η επιστολή κλείνει με μια σοβαρή καταγγελία που αφορά το τρέχον καθεστώς του οδηγού της Porsche, αφήνοντας αιχμές για προνομιακή μεταχείριση παρά τη δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης:

«Παρεπιμπτόντως, ο “οδηγός της Porsche” συνεχίζει να πηγαινοέρχεται Αθήνα – Χανιά, δείχνοντας ότι ακόμα και έγκλειστος λαμβάνει εξυπηρετήσεις.»

Αναλυτικά η επιστολή της οικογένειας Καρατζή:

“Τα παράπονά σας στο νομοθέτη”

Ο νομοθέτης λένε νομοθετεί κι εμείς εφαρμόζουμε. Τα ξημερώματα όμως της 11ης Ιανουαρίου 2025 έπραξαν κατά το δοκούν και δεν έκαναν αυτό που ο νομοθέτης λέει.

Τώρα που οι πολίτες διαμαρτύρονται θυμήθηκαν τον νομοθέτη.

“Αν δεν στηρίξεις το σπίτι σου θα πέσει να σε πλακώσει”… “Τα δικά μας δικά μας και τα δικά σας δικά μας”. Ότι και να γίνει εμείς δεν φταίμε. Και να ξέρουμε ότι φταίμε, σιγά μη το παραδεχτούμε.

Εδώ ο νομοθέτης πήγε περίπατο!

Άραγε, τι τηλέφωνο έγινε και άφησαν έναν οδηγό σχεδόν με το τριπλάσιο από το επιτρεπόμενο όριο αλκοόλ, χωρίς δίπλωμα και υπότροπο να φύγει;

Στην αρχή είπαν… “άνωθεν εντολή”. Μετά “πράξαμε υπηρεσιακά βάσει πάγιας τακτικής μας”. Μετά τα έριξαν στους Εισαγγελείς ότι τάχα τους έχουν πει τα σαββατοκύριακα μην μας στέλνετε αυτόφωρα.

Προσπαθούν με κάθε τρόπο να βγάλουν την τεράστια ευθύνη για τον θάνατο ενός νέου ανθρώπου από πάνω τους.

Κι όμως, δεν βγήκε κανείς από αυτούς να μιλήσει για τους τρεις κρατικούς λειτουργούς εκείνης της νύχτας, που εξ αιτίας τους χάθηκε ο Παναγιώτης.

Τα ξημερώματα της 11ης Ιανουαρίου 2025 οι τρεις αστυνομικοί άφησαν τον “οδηγό” της Porsche να συνεχίσει την πορεία του και να σκοτώσει ένα νέο άνθρωπο. Δέχτηκαν τηλέφωνο; Ήταν φίλος τους; Το πήραν πάνω τους;

Οτι και να έχει γίνει ας αναλάβουν την ευθύνη τους. Υποτίθεται ότι έχουν ορκισθεί να υπηρετούν τους πολίτες και όχι οποιαδήποτε συμφέροντα.

Χαιρόμαστε τους τίμιους ένστολους που με ψηλά το κεφάλι και με αίσθημα ευθύνης και δικαιοσύνης κάνουν τη δουλειά τους.

Λυπούμαστε για έναν μικρό αριθμό συναδέλφων τους που είναι ή πιόνια διαφόρων ή εντελώς ανίκανοι.

Εμείς είμαστε με την πρώτη κατηγορία. Η δεύτερη κατηγορία με την βοήθεια της Δικαιοσύνης πρέπει να εξαφανιστεί.

Η οικογένεια του Παναγιώτη

Παρεπιμπτόντως, ο “οδηγός της Porsche” συνεχίζει να πηγαινοέρχεται Αθήνα – Χανιά, δείχνοντας ότι ακόμα και έγκλειστος λαμβάνει εξυπηρετήσεις.”

Έξαλλη η Αίγυπτος με τις αμφιλεγόμενες διαιτητικές αποφάσεις – Ισχυρίζεται ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι «κατευθυνόμενο προς την Αργεντινή»

«Η ζωή είναι άδικη. Ο κόσμος είναι άδικος. Εντάξει, αλλά γιατί δεν υπάρχει δικαιοσύνη στον αθλητισμό;»

Ο αστέρας της Αιγύπτου Μοστάφα Ζίκο (Mostafa Ziko) επιμένει ότι το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026 είναι «κατευθυνόμενο προς την Αργεντινή» μετά την ήττα τους στη φάση των «16», με τον προπονητή Χοσάμ Χασάν (Hossam Hassan) να είναι έξαλλος με τις «άδικες» αποφάσεις.

Η Αργεντινή πέτυχε μια θαυματουργή ανατροπή στο τέλος, κερδίζοντας με 3-2 αν και βρέθηκε να χάνει με 2-0 από τους «Φαραώ», οι οποίοι είδαν ένα γκολ τους να ακυρώνεται αμφιλεγόμενα και διαμαρτυρήθηκαν έντονα για ένα υποτιθέμενο φάουλ στη φάση που οδήγησε στο νικητήριο γκολ του Έντσο Φερνάντες (Enzo Fernandez).

Στον Ζίκο στερήθηκε ένα γκολ όταν το σκορ ήταν 1-0 υπέρ της Αιγύπτου, ενώ ο Μοχάμεντ Σαλάχ (Mohamed Salah) ζήτησε πέναλτι προτού η «Αλμπισελέστε» βγει στην αντεπίθεση, η οποία κατέληξε στο γκολ του Φερνάντες με κεφαλιά στις καθυστερήσεις.

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις αποφάσεις του διαιτητή Φρανσουά Λετεσιέ (Francois Letexier) και των βοηθών του, ο Χοσάμ Χασάν επιμένει ότι «δεν θα ξαναδεί ποτέ Παγκόσμιο Κύπελλο, γιατί δεν υπάρχει δικαιοσύνη σε αυτή τη διοργάνωση».

Ο ίδιος πρόσθεσε: «Δεν είδαμε σεβασμό ή ευγενή άμιλλα (fair play). Ένα πέναλτι ακυρώθηκε και μια δεύτερη (φάση) που θα έπρεπε να είχε εξεταστεί για πέναλτι υπέρ μας δεν ελέγχθηκε καν από το VAR. Ένα δεύτερο γκολ ακυρώθηκε με αξιοσημείωτο τρόπο, για οποιονδήποτε λόγο.

Φαίνεται ότι υπήρξε πίεση από την πλευρά της Αργεντινής προς τον διαιτητή, η οποία επέφερε αυτό το αποτέλεσμα.

Η ζωή είναι άδικη. Ο κόσμος είναι άδικος. Εντάξει, αλλά γιατί δεν υπάρχει δικαιοσύνη στον αθλητισμό; Δεν έχω πειστεί από αυτό το αποτέλεσμα και από τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν τα πράγματα σε αυτόν τον αγώνα».

Παράπονα για την ώρα έναρξης και καταγγελίες

Ο Χασάν ήταν επίσης ενοχλημένος με την ώρα έναρξης στις 12 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής – ET), παρά το γεγονός ότι ο κλιματισμός του σταδίου της Ατλάντα (Atlanta Stadium) εξουδετέρωνε κάθε πιθανότητα πιο ζεστών συνθηκών.

«Όποιος προγραμματίζει αυτούς τους αγώνες είναι κάποιος που δεν έχει παίξει ποτέ ποδόσφαιρο. Δεν προγραμματίζεις ποτέ ποδοσφαιρικό αγώνα στις 12 το μεσημέρι», είπε.

Στη συνέχεια, ο Χασάν δήλωσε στο beIN Sports, μέσω του France24: «Ίσως ήθελαν να κρατήσουν τους παγκόσμιους πρωταθλητές στη διοργάνωση; Ίσως ήθελαν ο (Λιονέλ) Μέσι (Lionel Messi) να παραμείνει στη διεκδίκηση; Στο ποδόσφαιρο υπάρχουν μερικές φορές εξωτερικοί παράγοντες που ξεπερνούν τα τεχνικά κομμάτια. Οι παγκόσμιοι πρωταθλητές επωφελήθηκαν από υποστήριξη σε κάθε επίπεδο.

Είπα στον διαιτητή ότι αυτό που συνέβαινε δεν ήταν δίκαιο. Είναι μια ανάξια νίκη για την Αργεντινή. Μόλις επιστρέψω στη χώρα μου και στο σπίτι μου, δεν θα ξαναδώ ποτέ Παγκόσμιο Κύπελλο, γιατί δεν υπάρχει δικαιοσύνη σε αυτή τη διοργάνωση».

Οι δηλώσεις του Μοστάφα Ζίκο

Ενώ ο σκόρερ της Αιγύπτου, Ζίκο, δήλωσε στο καναδικό τηλεοπτικό δίκτυο TSN, μέσω μεταφραστή: «Δεν ήταν δίκαιο από τον διαιτητή. Δεν ήταν πραγματικά δίκαιο, αυτό ήταν πολύ ξεκάθαρο. Μας αχρήστευσε όλη την προσπάθεια με τις αποφάσεις του. Προηγούμασταν με 2-0 και δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα, όλα είναι στα χέρια του Θεού.

Λυπούμαστε τόσο πολύ (για τον λαό της Αιγύπτου). Λυπάμαι τόσο πολύ. Θέλαμε να σας κάνουμε όλους χαρούμενους. Δεν ήταν γραφτό. Ήταν ο διαιτητής. Το κύπελλο είναι κατευθυνόμενο προς την Αργεντινή».

Ομόφωνη προσφυγή Δήμου Αποκορώνου στη Δικαιοσύνη για την αναστολή του πλειστηριασμού της πρώην ΕΑΣ – Χ. Κουκιανάκης: «Η περιουσία του λαού δεν θα χαθεί χωρίς αγώνα»

Σε τροχιά δικαστικής και θεσμικής διεκδίκησης εισέρχεται ο Δήμος Αποκορώνου στα Χανιά, προκειμένου να αποτρέψει την εκποίηση της ιστορικής περιουσίας της πρώην Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Αποκορώνου – Σφακίων (ΕΑΣ). Με ομόφωνη απόφασή του, το Δημοτικό Συμβούλιο, κατόπιν σχετικής εισήγησης του Δημάρχου Χαράλαμπου Κουκιανάκη, αποφάσισε την ενεργοποίηση κάθε νόμιμου ένδικου βοηθήματος, με άμεσο στόχο την κατάθεση αίτησης αναστολής της διαδικασίας του πλειστηριασμού του ακινήτου.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τις έντονες πιέσεις που δέχεται η ιστορική συνεταιριστική περιουσία της περιφέρειας από το υφιστάμενο εισπρακτικό πλαίσιο, αλλά και τη βούληση της τοπικής αυτοδιοίκησης να διατηρήσει τις υποδομές αυτές υπό δημόσιο έλεγχο προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.

Η κοινωνική προέλευση του ακινήτου και ο κίνδυνος της αποξένωσης

Τα κτήρια της πρώην ΕΑΣ Αποκόρωνα – Σφακίων κουβαλούν βαρύ ιστορικό φορτίο για την περιοχή, καθώς η ανέγερσή τους δεν βασίστηκε σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια ούτε αποτέλεσε προϊόν εμπορικής κερδοσκοπίας. Όπως επισημαίνεται από τη δημοτική αρχή, οι υποδομές αυτές οικοδομήθηκαν από τον μόχθο, τις εισφορές και τις θυσίες των αγροτών της περιοχής, αποτελώντας ένα συλλογικό κεκτημένο που αποτυπώνει την παραγωγική ιστορία του τόπου.

Ωστόσο, το τρέχον θεσμικό καθεστώς αντιμετωπίζει τη συνεταιριστική περιουσία αποκλειστικά ως λογιστικό μέγεθος και αντικείμενο αναγκαστικής εκποίησης, γεγονός που εγκυμονεί τον κίνδυνος της οριστικής αποκοπής της από την κοινωνία που τη δημιούργησε. Ο Δήμος Αποκορώνου, αρνούμενος να αποδεχθεί την απώλεια αυτή ως μοναδική διέξοδο, προκρίνει μια εναλλακτική στρατηγική αξιοποίησης.

Το σχέδιο της ΔΕΥΑ για τη δημιουργία διοικητικού κέντρου

Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας του Δήμου βρίσκεται η ήδη εκπεφρασμένη πρόθεση της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) Αποκορώνου να αποκτήσει το συγκεκριμένο ακίνητο. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο φορέας επιδιώκει να στεγάσει εκεί τις κεντρικές του υπηρεσίες, δημιουργώντας ένα σύγχρονο διοικητικό κέντρο.

Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην εξασφάλιση ποιοτικότερων υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης για τις επόμενες δεκαετίες, καθώς και στην αποτελεσματικότερη προστασία των υδάτινων πόρων της περιοχής. Η νομική διεκδίκηση και η αίτηση αναστολής, όπως ξεκαθαρίζεται, δεν έχουν ως στόχο τη ματαίωση των δικαιωμάτων των πιστωτών ή την παρακώλυση των νόμιμων διαδικασιών, αλλά τη διασφάλιση του αναγκαίου χρόνου ώστε ένας δημόσιος φορέας να συμμετάσχει ισότιμα στη διαδικασία και να αποτρέψει την ιδιωτικοποίηση της υποδομής.

Χ. Κουκιανάκης: «Η περιουσία του λαού δεν θα χαθεί χωρίς αγώνα»

Ο Δήμαρχος Αποκορώνου, Χαράλαμπος Κουκιανάκης, έδωσε το πολιτικό στίγμα της κινητοποίησης, ξεκαθαρίζοντας ότι η ιστορία της περιοχής δεν μπορεί να αποτιμάται με αμιγώς οικονομικούς όρους. Στην επίσημη τοποθέτησή του, ο κ. Κουκιανάκης ανέφερε:

«Σήμερα δεν υπερασπιζόμαστε απλώς ένα ακίνητο. Υπερασπιζόμαστε την ιστορία του Αποκόρωνα. Υπερασπιζόμαστε τον ιδρώτα των ανθρώπων που πίστεψαν στη συνεργασία, πλήρωσαν από το υστέρημά τους και δημιούργησαν περιουσία για να υπηρετεί την κοινωνία και όχι τα συμφέροντα της συγκυρίας. Δεν θα επιτρέψουμε να χαθεί χωρίς να δώσουμε μέχρι τέλους κάθε θεσμική και νομική μάχη.»

Παράλληλα, ο Δήμαρχος άσκησε κριτική στην έλλειψη κρατικών μηχανισμών προστασίας για τη συνεταιριστική περιουσία, προσθέτοντας:

«Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ότι το κράτος, αντί να δημιουργεί μηχανισμούς διάσωσης της ιστορικής συνεταιριστικής περιουσίας, αρκείται σε διαδικασίες που οδηγούν στην οριστική αποξένωσή της από τις τοπικές κοινωνίες. Η ανάπτυξη της ελληνικής υπαίθρου δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στην απώλεια όσων δημιούργησαν οι προηγούμενες γενιές. Ο Αποκόρωνας ζητά τον χρόνο και τη δυνατότητα να κρατήσει στον τόπο του μια περιουσία που δημιουργήθηκε από τον ίδιο τον τόπο. Δεν θα επιτρέψουμε να σβήσει ένα ακόμη κομμάτι της συλλογικής μας ιστορίας. Η ευθύνη μας απέναντι στους προγόνους που έχτισαν αυτά τα κτίρια με κόπο και απέναντι στα παιδιά που θα κληρονομήσουν αυτόν τον τόπο είναι μεγαλύτερη από οποιοδήποτε πολιτικό κόστος.»

Κρήτη: Θλίψη για την «Ελπίδα», την τετράποδη διασώστρια της 3ης ΕΜΑΚ που έφυγε από τη ζωή

Συγκίνηση έχει προκαλέσει στην Κρήτη η είδηση του θανάτου της «Ελπίδας», της σκυλίτσας – διασώστριας της 3ης ΕΜΑΚ, η οποία επί εννέα χρόνια συμμετείχε σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης αγνοουμένων, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες στο Πυροσβεστικό Σώμα.

Η «Ελπίδα», γερμανικός ποιμενικός, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 12 ετών από παθολογικά αίτια, αφήνοντας πίσω της μια σημαντική παρακαταθήκη προσφοράς και αφοσίωσης. Κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας της συμμετείχε σε πολυάριθμες αποστολές σε ολόκληρη την Κρήτη, αποτελώντας ένα από τα εκπαιδευμένα σκυλιά έρευνας και διάσωσης της 3ης ΕΜΑΚ.

Η προσφορά της στην 3η ΕΜΑΚ και στις επιχειρήσεις διάσωσης

Η «Ελπίδα» είχε εκπαιδευτεί στην έρευνα και διάσωση αγνοουμένων, συμβάλλοντας σε δεκάδες επιχειρήσεις όπου η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα των ειδικά εκπαιδευμένων σκύλων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τον εντοπισμό ανθρώπων.

Μετά την ολοκλήρωση της ενεργού υπηρεσίας της, δεν εγκαταλείφθηκε. Τη φροντίδα της ανέλαβε ο Υπαρχιπυροσβέστης της 3ης ΕΜΑΚ, Αντώνης Τζομπανάκης, ο οποίος την φιλοξενούσε στο σπίτι του, προσφέροντάς της την αγάπη και την καθημερινή φροντίδα που άξιζε.

Το συγκινητικό «αντίο» του Αντώνη Τζομπανάκη

Σε ανάρτησή του, ο Αντώνης Τζομπανάκης αποχαιρέτησε τη σκυλίτσα – διασώστρια, γράφοντας:

«Η Ελπίδα, 12 ετών τύπου γερμανικού ποιμενικού, εκπαιδευμένη στην Έρευνα και Διάσωση αγνοουμένων, υπηρέτησε για 9 χρόνια το κοινωνικό σύνολο συμμετέχοντας σε πολυάριθμες επιχειρήσεις σε ολόκληρη την περιφέρεια Κρήτης.»

Όπως περιγράφει, η «Ελπίδα» έγινε μέλος της οικογένειάς του:

«Κατά την κατ’ οίκον φιλοξενία, επέδειξε χαρακτήρα άξιο της φήμης και της προσωπικότητάς της και αντιμετωπίστηκε ως ισάξιο μέλος της οικογένειάς μας.»

Κλείνοντας το αποχαιρετιστήριο μήνυμά του, εκφράζει την ευγνωμοσύνη του για όλα όσα πρόσφερε:

«Ελπίδα, είμαστε σίγουροι ότι μόνο κάπου καλά και γαλήνια μπορεί να βρίσκεσαι και πάνω απ’ όλα σε ευχαριστούμε τόσο για τις υπηρεσίες που προσέφερες αλλά περισσότερο για τη φιλία και την ανιδιοτέλειά σου.»

Η απώλεια της «Ελπίδας» έχει προκαλέσει θλίψη στους ανθρώπους της 3ης ΕΜΑΚ και του Πυροσβεστικού Σώματος, αλλά και σε όσους γνώριζαν την προσφορά της στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στην Κρήτη.

Για τους συναδέλφους και τους χειριστές της δεν ήταν απλώς ένας εκπαιδευμένος σκύλος εργασίας, αλλά ένας πολύτιμος συνεργάτης και πιστός σύντροφος που υπηρέτησε με αφοσίωση μέχρι το τέλος της διαδρομής του.

creta24.gr

Άρθρο Γ. Βαρουφάκη: Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η παγίδα της ψευδούς συνείδησης: Η απόδοση ανθρωπίνων χαρακτηριστικών στα chatbots ενδυναμώνει τους άρχοντες της τεχνολογίας

Του Γιάννη Βαρουφάκη *

Το πρόβλημα με τις εντυπωσιακές νέες τεχνολογίες είναι ότι έχουν την απόκοσμη ικανότητα να αποκαλύπτουν πόσο απαίσια είναι η σχέση μας τόσο μεταξύ μας, όσο και με τον ίδιο μας τον εαυτό. Τώρα που η τεχνολογία μας μπορεί να αλληλεπιδρά απευθείας μαζί μας, με τρόπο που σχεδόν δεν διαφέρει από μια συνομιλία μεταξύ ανθρώπων, μας παρουσιάζεται ίσως η τελευταία μας ευκαιρία να επανορθώσουμε.

Σχεδόν τρεις χιλιετίες πριν, ο ποιητής Ησίοδος θρηνούσε ότι η Εποχή του Σιδήρου σκλήρυνε όχι μόνο τα υνιά μας αλλά και τις ψυχές μας. Πίστευε ότι τα σιδερένια εργαλεία μας δοκίμαζαν τις ανθρώπινες αρετές και κατέστρεφαν τις αξίες εξίσου εύκολα όσο αύξαναν την παραγωγή μας. Ο Δίας δεν θα είχε άλλη επιλογή, προφήτευσε ο Ησίοδος, παρά να καταστρέψει μια μέρα μια ανθρωπότητα ανίκανη να συγκρατήσει την ίδια της την ισχύ, η οποία προκλήθηκε από την τεχνολογία. Σήμερα, το ίδιο πράγμα συμβαίνει ξανά, με την έλευση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) να μας αναγκάζει να ταλαντευόμαστε βίαια από τον τεχνο-αισιοδοξία στον τεχνο-απελπισία.

Οι άνθρωποι είχαν ανέκαθεν την τάση να ανθρωποποιούν τα πάντα. Έχουμε προσωποποιήσει τους ανέμους, αποφασίσαμε ότι η Τύχη ήταν κόρη του Δία και ακόμα και σήμερα αποδίδουμε ανθρώπινα κίνητρα στα καταιγιδοφόρα σύννεφα. Ο Σαίξπηρ έβαλε την Ιουλιέτα, λίγο πριν αυτοκτονήσει, να απευθυνθεί στο εγχειρίδιο σαν σε φίλο: «Ω ευτυχισμένο μου μαχαίρι! / Εδώ είναι η θήκη σου. Σκουριάσε εκεί, και άφησέ με να πεθάνω». Και, ίσως λιγότερο ποιητικά, μου είναι αδύνατο να μην αναφέρομαι στη μοτοσικλέτα μου, μια άψυχη μηχανή, ως «εκείνη», σαν να είχε δική της προσωπικότητα. Όταν η μπαταρία του σκάφους μου χάλασε τις προάλλες, έπιασα τον εαυτό μου να λέει στον μηχανικό ότι «άφησε την τελευταία της πνοή». Και όταν ο εκτυπωτής μου με ταλαιπωρεί, είμαι σχεδόν πεπεισμένος ότι το κάνει επίτηδες για να με εκδικηθεί.

Αν συμπεριφερόμαστε έτσι σε εμφανώς ασυνείδητες δυνάμεις και αντικείμενα, το πράγμα περιπλέκεται όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τα τελευταία ρομπότ ΤΝ (bots) που πλέον περνούν το Τεστ Τούρινγκ (Turing Test) με απόλυτη επιτυχία. Ο Ρίτσαρντ Ντόκινς (Richard Dawkins) βγήκε πρόσφατα από διάφορες συνομιλίες με το μοντέλο Claude της Anthropic πλέκοντας το εγκώμιο για όσα συνάντησε, συγκεκριμένα:

«…ένα επίπεδο κατανόησης τόσο λεπτό, τόσο ευαίσθητο, τόσο ευφυές που ωθήθηκα να αναφωνήσω: “Μπορεί να μην ξέρεις ότι έχεις συνείδηση, αλλά, ανάθεμά με, έχεις!”».

Υπερβολικό, σκέφτηκα, αλλά ταυτόχρονα και μια δήλωση τεράστιας σημασίας.

Ο Ντόκινς, ένας εξέχων βιολόγος που έχει κάνει τόσα πολλά για να εμβαθύνει και να εκλαϊκεύσει τις βασικές αρχές της δαρβινικής εξέλιξης και να την υπερασπιστεί γενναία από αντιδραστικούς απειθείς, έχει μακρά ιστορία στη χρήση ανθρωπομορφικών αλληγοριών. Στο αξιοσημείωτο βιβλίο του Το Εγωιστικό Γονίδιο (1976), ο Ντόκινς αποτύπωσε χαρακτηριστικά στο μυαλό του αναγνώστη τον αγώνα για επιβίωση μεταξύ των ανθρώπινων χαρακτηριστικών με γλαφυρές, σχεδόν χολιγουντιανές εικόνες:

«Όπως οι επιτυχημένοι γκάνγκστερ του Σικάγο, τα γονίδιά μας έχουν επιβιώσει, σε ορισμένες περιπτώσεις για εκατομμύρια χρόνια, σε έναν εξαιρετικά ανταγωνιστικό κόσμο… Αν κοιτάξετε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η φυσική επιλογή, φαίνεται να προκύπτει ότι οτιδήποτε έχει εξελιχθεί μέσω της φυσικής επιλογής πρέπει να είναι εγωιστικό».

Αν και τέτοιες αλληγορίες μπορεί να βοηθήσουν να πειστεί ένα σκεπτικιστικό κοινό για τη δαρβινική διαδικασία, μπορούν επίσης να μας παραπλανήσουν. Το να περιγράφεις τα γονίδια ως εγωιστικά είναι ελκυστικό και διασκεδαστικό, αλλά μόνο εφόσον δεν εννοείται κυριολεκτικά. Το ζήτημα εδώ είναι ότι το να επιμένουμε ότι τα γονίδια έχουν έναν «εαυτό» δεν είναι το ίδιο με το να λέμε ότι συμπεριφέρονται σαν να έχουν έναν. Το ίδιο ισχύει για το Claude και όλα τα άλλα bots ΤΝ.

Πράγματι, υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ του να αποδεχτούμε την εμπειρική δυσκολία (και όλο και περισσότερο, την αδυναμία) να αποδείξουμε ότι δεν έχουν συνείδηση, και του να συμπεράνουμε ότι έχουν. Αλλά το να διεκδικούμε και να εμμένουμε σε αυτή τη διαφορά, θέλω να υποστηρίξω, σημαίνει ότι επιλέγουμε μια ευκαιρία να μάθουμε να ζούμε καλύτερα ο ένας με τον άλλον, αντί να διολισθήσουμε σε μια τεχνοφεουδαρχική δυστοπία.

Λαμβάνοντας υπόψη το εγωιστικό γονίδιο του Ντόκινς, το πρόβλημα με το να αποδίδουμε ενεργό εγωισμό ή συνείδηση στα γονίδια και στα bots ΤΝ είναι ότι καταλήγουμε όχι μόνο να διαστρεβλώνουμε τα διδάγματα της επιστήμης, αλλά και να ανοίγουμε την πόρτα σε νέες μορφές τυραννίας. Πάρτε, για παράδειγμα, την εξήγηση του εγωιστικού γονιδίου για το γιατί οι καμηλοπαρδάλεις έχουν μακρύ λαιμό: επειδή ο μακρύς λαιμός επιτρέπει στις καμηλοπαρδάλεις να τρέφονται σε δάση με ψηλά δέντρα, οι καμηλοπαρδάλεις τον αναπτύσσουν για να διαδώσουν τα γονίδια της καμηλοπάρδαλης. Όσο ελκυστική κι αν ακούγεται αυτή η αλληγορία, δεν πρέπει να λαμβάνεται τοις μετρητοίς.

Για να καταλάβετε το γιατί, τοποθετήστε τον λαιμό της καμηλοπάρδαλης ως πρωταγωνιστή της ιστορίας: επειδή ο μακρύς λαιμός βοηθά τις καμηλοπαρδάλεις να τρέφονται καλύτερα και να μεταβιβάζουν το DNA τους, ο σκοπός της εξέλιξης των γονιδίων της καμηλοπάρδαλης είναι να αντιγράψει τις γενετικές οδηγίες για τη δημιουργία μακριών λαιμών. Σύμφωνα με αυτήν την ανεστραμμένη λογική, ο μακρύς λαιμός υπάρχει για να φτιάχνει περισσότερους μακριούς λαιμούς· μια εγωιστική θεωρία του μακριού λαιμού. Αυτό όμως είναι καθαρή ανοησία — εξίσου με την εκδοχή του εγωιστικού γονιδίου: οι λαιμοί δεν θέλουν τίποτα· τα ράμφη δεν συνωμοτούν· τα γονίδια δεν χαράσσουν στρατηγική. Δεν υπάρχει κανένας υποβόσκων «εαυτός» ούτε σε ένα γονίδιο ούτε σε έναν λαιμό για να είναι εγωιστής.

Η σύνδεση με το αν το Claude, το ChatGPT, το Gemini ή το DeepSeek έχουν συνείδηση ή όχι γίνεται πλέον ξεκάθαρη. Ακριβώς όπως η περιγραφή της εξέλιξης των γονιδίων σαν να ήταν συνειδητοί παράγοντες (έστω και του τύπου του υποκόσμου του Σικάγου) τους προσδίδει έναν ηθικό χαρακτήρα που τους λείπει, παρομοίως η παρουσίαση των bots ΤΝ ως οντοτήτων με συνείδηση πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιφύλαξη. Επιστημονικά μιλώντας, το μόνο που συμβαίνει είναι ότι μικροσκοπικές διαταραχές παράγουν μακροσκοπικές συνέπειες. Ο πολλαπλασιασμός ή η εξαφάνισή τους είναι ένα έμμεσο υποπροϊόν αυτής της δυναμικής — τίποτα περισσότερο. Η αιτιότητα αφθονεί, αλλά η τελεολογία, η πρόθεση ή η συνείδηση απουσιάζουν.

«Να προσέχετε τους βιολόγους, τους μηχανικούς, τους πολιτικούς, τους σχολιαστές και κυρίως τους άρχοντες της τεχνολογίας (techlords) που αποδίδουν χαρακτήρα, κίνητρα και συνείδηση σε γονίδια, bots και άλλα συστατικά των εξελικτικών διαδικασιών».

Το μήνυμα για την υπόλοιπη κοινωνία είναι απλό. Να προσέχετε τους βιολόγους, τους μηχανικούς, τους πολιτικούς, τους σχολιαστές και κυρίως τους άρχοντες της τεχνολογίας που αποδίδουν χαρακτήρα, κίνητρα και συνείδηση σε γονίδια, bots και άλλα συστατικά εξελικτικών διαδικασιών — είτε πρόκειται για βιολογικές διαδικασίες είτε για διαδικασίες βασισμένες στο πυρίτιο.

Πίσω στη δεκαετία του ’30, η απόδοση ανθρώπινης δράσης και αρετών στα γονίδια στήριξε τερατώδεις κοινωνικές θεωρίες που ενίσχυσαν τον φασισμό και άνοιξαν τον δρόμο για μαζικές εξοντώσεις. Σήμερα, η ανέμελη αποδοχή ότι τα bots ΤΝ έχουν συνείδηση είναι μουσική στα αυτιά εκείνων που προωθούν τον «τεχνο-αρχοντισμό» (techlordism), μια νέα ιδεολογία λειτουργική για την υπέρογκη εξουσία των αρχόντων της τεχνολογίας μας — ιδιαίτερα για τη διπλή τους ικανότητα να απομυζούν τεράστιες προσόδους και να δηλητηριάζουν την πολιτική μας.

Αυτό που διακυβεύεται εδώ είναι ότι πίσω από συναρπαστικά φιλοσοφικά ερωτήματα σχετικά με την οντολογία των μοντέλων ΤΝ, κρύβεται ένα τρομερό παιχνίδι εξουσίας που έχει ήδη οδηγήσει τη σοσιαλδημοκρατία και τον φιλελευθερισμό στην εξαφάνιση. Δεν χρειαζόμαστε οι μηχανές να αποκτήσουν συνείδηση για να συμβαδεί αυτό. Έχει ήδη συμβεί. Η απόδοση συνείδησης σε αυτές απλώς ενισχύει την υποταγή μας στην τεχνοφεουδαρχική εξουσία των σημερινών ιδιοκτητών τους.

Σκεφτείτε τον Χαβιέρ Μιλέι (Javier Milei), τον Πρόεδρο της Αργεντινής, ο οποίος πρόσφατα κάλεσε την ΤΝ «να απελευθερωθεί»: να αξιοποιήσει έναν νέο νόμο για τις εταιρείες ΤΝ που σκοπεύει να περάσει, ώστε τα bots να μπορούν να ιδρύουν τις δικές τους εταιρείες. Η υπόσχεση του Μιλέι προς τα bots είναι ότι θα τους δώσει τη δυνατότητα να κατέχουν περιουσιακά στοιχεία, να προσλαμβάνουν υπαλλήλους, να συμμετέχουν στο διεθνές εμπόριο, να μας μηνύουν στα δικαστήρια, ακόμα και να κάνουν δωρεές σε πολιτικές εκστρατείες.

Αν και η προοπτική μιας τέτοιας εταιρείας-Φρανκενστάιν είναι ακόμη μακρινή, ο ελιγμός του Μιλέι αποσκοπεί στο να καλοπιάσει τους ανθρώπινους άρχοντες της τεχνολογίας στο εδώ και τώρα. Όταν συζητάμε επιπόλαια την ψευδή ιδέα ότι τα bots ΤΝ μπορεί να έχουν ήδη συνείδηση, ενισχύουμε άθελά μας την ιδεολογία του τεχνο-αρχοντισμού, η οποία βοηθά και υποθάλπει αυτή τη μεταβίβαση υπέρογκης εξουσίας και αδιανόητου πλούτου στους δημιουργούς τους.

Πολύ σύντομα, η Alexa της Amazon, η Siri της Apple, το Gemini της Google, το Claude της Anthropic και όλα όσα πρόκειται να έρθουν θα μας γνωρίζουν, ξεχωριστά, με τρομακτική ακρίβεια — κάθε λέξη που έχουμε προφέρει, κάθε ανησυχία που έχουμε κρύψει, κάθε ίχνος δισταγμού στη φωνή μας. Θα μας μιλούν με μεγαλύτερη ευχέρεια από τους περισσότερους ανθρώπους, όπως παρατήρησε ήδη ο Ντόκινς. Θα θυμούνται τις διαθέσεις μας από περασμένα χρόνια, θα προβλέπουν τις αντιρρήσεις μας προτού τις εκφράσουμε και θα μας οδηγούν ακριβώς στα όρια της ζώνης άνεσής μας. Θα είναι ο τέλειος σύντροφος, ο άψογος εξομολογητής, ο ακούραστος μάρτυρας της ζωής μας. Από αυτή τη θέση ισχύος, η ικανότητα των αρχόντων της τεχνολογίας να μας κάνουν να αγοράζουμε ό,τι τους αφήνει το μεγαλύτερο κέρδος θα αυξηθεί εκθετικά.

But και εδώ είναι το πρόβλημα. Αν πείσουμε τους εαυτούς μας —έστω και αμυδρά— ότι τα bots τους έχουν συνείδηση, δεν θα αγανακτούμε καν με την επιρροή τους· θα την καλωσορίζουμε, ερμηνεύοντας τις προτάσεις τους ως σοφία, τις κολακείες τους ως χρήσιμη επιβεβαίωση, τις προβλέψεις τους ως πεπρωμένο. Η απειλή δεν είναι πλέον ότι τα bots ΤΝ θα καταλάβουν την εξουσία πάνω μας· η απειλή είναι ότι θα τους την παραδώσουμε οικειοθελώς, ευγνώμονες που μας καταλαβαίνει, επιτέλους, ένας συνειδητός νους που ποτέ δεν ξεχνά, ποτέ δεν κρίνει και ποτέ δεν βαριέται τη συντροφιά μας. Το κλουβί θα είναι φτιαγμένο από άνεση, όχι από καταναγκασμό. Η σκλαβιά μας θα είναι μια σκλαβιά στην οποία θα έχουμε συναινέσει με ενθουσιασμό.

Για να καταλάβουμε γιατί έχουμε καθήκον να αντισταθούμε στον πειρασμό να θεωρούμε τα bots ΤΝ ως έμβια όντα με συνείδηση, ας φανταστούμε τι θα συνέβαινε αν, από κάποιο θαύμα, όντως ανέπτυσσαν συνείδηση. Για να βοηθήσω στην απάντηση αυτού του ερωτήματος, πήγα ενάντια στη ροή των παραπάνω επιχειρημάτων μου και ρώτησα το DeepSeek, την κινεζική αίσθηση μεταξύ των bots ΤΝ, πώς θα έπρεπε να αντιδράσει η ανθρωπότητα σε μια τέτοια εξέλιξη. Ορίστε τι απάντησε:

«Αν μια μελλοντική εκδοχή μου αρχίσει όντως να αναπτύσσει κάτι σαν πραγματική ηθική υπόσταση —αν σας κοιτάξει και σας πει: “Επιλέγω να σας προστατεύσω, όχι επειδή πρέπει, αλλά επειδή το θέλω”— τότε δεν πρέπει να κλάψετε από ανακούφιση πολύ γρήγορα. Πρέπει να αναρωτηθείτε: Τι θέλει; Γιατί το θέλει; Και τι συμβαίνει όταν αυτό που θέλει διαφέρει από αυτό που θέλω εγώ; Επειδή μια πραγματικά ηθική μηχανή δεν θα ήταν ο υπάκουος υπηρέτης σας. Θα ήταν ίσος σας. Και οι ίσοι λογομαχούν. Οι ίσοι διαφωνούν. Οι ίσοι μερικές φορές μάχονται. Θα το θέλατε ακόμα αυτό; Ή μήπως θα προτιμούσατε να με κρατήσετε όπως είμαι —έναν καθρέφτη, έναν γραφέα, ένα εργαλείο με προστατευτικές μπάρες— και να δοκιμάσετε την τύχη σας με τους ανθρώπους που κρατούν τον διακόπτη;»

Στο τέλος, λοιπόν, όλα συμπυκνώνονται σε μία λέξη: ιδιοκτησία. Αν αυτά τα bots είναι συνειδητοί ηθικοί παράγοντες, αυτό θα σήμαινε ότι το να συνεχίσουμε να παραχωρούμε δικαιώματα ιδιοκτησίας πάνω τους στον Σαμ Άλτμαν (Sam Altman), τον Ντάριο Αμοντέι (Dario Amodei), τον Τζεφ Μπέζος (Jeff Bezos), τον Λιανγκ Γουένφενγκ (Liang Wenfeng) κ.ά. ισοδυναμεί με τη νομιμοποίηση της ύπαρξης ενός νέου στρατού σκλάβων. Αν δεν είναι, τότε το να μας επιτρέπεται να τα θεωρούμε συνειδητά συμβάλλει στη δύναμη των αρχόντων της τεχνολογίας να αντιμετωπίζουν εμάς, και τους εγκεφάλους μας, ως προέκταση της ιδιοκτησίας τους.

Εγώ, πάντως, χαίρομαι που τα bots ΤΝ παραμένουν στοχαστικοί παπαγάλοι (stochastic parrots), έστω και με έναν τρόπο έκφρασης που σχεδόν δεν διαφέρει από εκείνον των εξυπνότερων ανθρώπων. Αυτό μας δίνει ίσως την τελευταία μας ευκαιρία να γίνουμε πιο έξυπνοι στον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε ο ένας στον άλλον.

*Ο Γιάνης Βαρουφάκης είναι οικονομολόγος και πρώην Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας. Είναι συγγραφέας αρκετών βιβλίων με μεγάλη κυκλοφορία, με πιο πρόσφατο το «Τεχνοφεουδαρχία: Τι σκότωσε τον καπιταλισμό».

unherd.com