Περισσότερα από δύο χρόνια μετά την έναρξη του καταστροφικού πολέμου στη Γάζα, η Δυτική Όχθη έχει μετατραπεί σε ένα ολοένα και πιο ασταθές μέτωπο της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης.
Ενώ η διεθνής αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους φαίνεται να αποκτά διπλωματική δυναμική παγκοσμίως, η κατάσταση στο έδαφος κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Με την ισραηλινή κυβέρνηση να προωθεί νομοθεσία προσάρτησης και την επέκταση των εποικισμών να επιταχύνεται, η καθημερινή ζωή των Παλαιστινίων καθίσταται ολοένα και πιο περιορισμένη, επισφαλής και κατακερματισμένη.
Χεβρώνα: Μια πόλη σε κατάσταση πολιορκίας
Η Χεβρώνα, η πολυπληθέστερη πόλη της Δυτικής Όχθης, αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα της τριβής. Είναι η μοναδική πόλη όπου ισραηλινοί εποικισμοί έχουν ανεγερθεί στην καρδιά του αστικού ιστού. Στην Αρχαία Πόλη, η ατμόσφαιρα παραπέμπει σε «πόλη-φάντασμα». Εκατοντάδες καταστήματα παραμένουν κλειστά, με τις πόρτες τους συγκολλημένες από τον στρατό, ενώ οι Παλαιστίνιοι κάτοικοι υποβάλλονται σε καθημερινούς ελέγχους σε στρατιωτικά φυλάκια (checkpoints).
«Η κατάσταση δεν είναι καλή. Οι στρατιώτες σημαδεύουν με τα όπλα τους ακόμα και μέσα στα σπίτια μας», αναφέρει ο Bad Tamimi, ιδιοκτήτης καταστήματος αναμνηστικών. «Οι έποικοι μας απειλούν καθημερινά. Το σχολείο που πήγαινα παλιά έχει καταληφθεί από εποίκους».
Η κανονικότητα στην πόλη διακόπτεται βίαια κάθε φορά που οργανώνονται «περιηγήσεις εποίκων», κατά τις οποίες ο ισραηλινός στρατός υποχρεώνει τους Παλαιστίνιους να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους και να απομακρυνθούν από τους δρόμους, εμποδίζοντάς τους ακόμα και να επιστρέψουν στις κατοικίες τους.
Το παράδοξο των εποικισμών και η «Νεκρή Ζώνη» της Τάκουα
Η εξάπλωση των εποικισμών, οι οποίοι θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου, αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη βιωσιμότητα ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους. Στον οικισμό Τάκουα, η αντίφαση είναι εμφανής. Ενώ ορισμένοι έποικοι αυτοπροσδιορίζονται ως φιλελεύθεροι που επιθυμούν τη συνύπαρξη, η παρουσία τους βασίζεται σε εδάφη που κατασχέθηκαν από το ομώνυμο παλαιστινιακό χωριό.
Η Michal, κάτοικος του εποικισμού, δηλώνει: «Νιώθω παράνομη στα μάτια του κόσμου, αλλά ζω τη ζωή μου εδώ. Οι πολιτικοί είναι το εμπόδιο, όχι οι άνθρωποι. Αν αύριο υπήρχε εγγυημένη ειρήνη, θα έφευγα, αλλά δεν νομίζω ότι ο κόσμος λειτουργεί έτσι».
Αντίθετα, στην παλαιστινιακή πλευρά της Τάκουα, ο Abu Mu από την τοπική αυτοδιοίκηση περιγράφει μια διαφορετική πραγματικότητα. Η είσοδος του χωριού ελέγχεται από μια σιδερένια πύλη που ο ισραηλινός στρατός κλείνει κατά βούληση, αποκλείοντας την πρόσβαση σε χιλιάδες ανθρώπους. Η ένταση είναι διαρκής, με ένοπλες ιδιωτικές φρουρές εποίκων να παρενοχλούν δημοσιογράφους και κατοίκους, χαρακτηρίζοντας οποιαδήποτε δραστηριότητα ως «ύποπτη για τρομοκρατία».
Βηθλεέμ: Η ζωή πίσω από το τείχος και η φυγή των Χριστιανών
Στη Βηθλεέμ, τη γενέτειρα του Ιησού, η κατοχή παίρνει τη μορφή ενός τσιμεντένιου τείχους ύψους οκτώ μέτρων. Το τείχος έχει στραγγαλίσει την τοπική οικονομία, εκμηδενίζοντας τον τουρισμό και μετατρέποντας την πόλη σε μια «μεγάλη φυλακή».
-
Οικονομική Εξαθλίωση: Καταστήματα που κάποτε έσφυζαν από ζωή είναι πλέον ερείπια. «Από τότε που χτίστηκε το τείχος, δεν υπάρχουν τουρίστες. Αυτό δεν είναι ζωή για ανθρώπους, είναι για ζώα», λέει ένας πρώην έμπορος.
-
Η Φυγή των Χριστιανών: Η Shadin Assad, Παλαιστίνια χριστιανή, επισημαίνει ότι η κατοχή αναγκάζει την κοινότητά της σε μετανάστευση. Σήμερα, οι Χριστιανοί αποτελούν λιγότερο από το 1% του πληθυσμού της Δυτικής Όχθης.
-
Η Ψυχολογική Πίεση: Οι καμπάνες των εκκλησιών και το κάλεσμα του μουεζίνη συχνά καλύπτονται από τον θόρυβο των ισραηλινών μαχητικών αεροσκαφών.
Για τους Παλαιστίνιους, το ερώτημα «τι σημαίνει παλαιστινιακό κράτος σήμερα» παραμένει επώδυνο. Παρόλο που υπάρχει η Παλαιστινιακή Αρχή, ο έλεγχός της είναι εξαιρετικά περιορισμένος, καθώς ο ισραηλινός στρατός διατηρεί την κυριαρχία στις κινήσεις, τους πόρους και την ασφάλεια.
Η καθημερινή πραγματικότητα κατά μήκος της Οδού 60, της κεντρικής αρτηρίας που διασχίζει τη Δυτική Όχθη, με τους πάνοπλους στρατιώτες και τα ατελείωτα φυλάκια, καταδεικνύει ότι η θεωρητική συζήτηση για τη «λύση των δύο κρατών» απέχει παρασάγγας από την πραγματικότητα στο έδαφος. Όσο οι ελιές καίγονται, η γη κατάσχεται και η ελευθερία κίνησης εκμηδενίζεται, η ιδέα ενός βιώσιμου κράτους μοιάζει περισσότερο με μακρινό όνειρο παρά με πολιτική προοπτική.
