Αφιέρωμα του “Γαστρονόμου” για τα 7 τυροκομεία στο Ρέθυμνο με αληθινά σπουδαία τυριά

Η καθημερινή κουζίνα των Ρεθυμνιωτών είναι συνυφασμένη με το τυρί, τόσο που κάθε ένα από τα είδη που παράγονται εδώ έχει πολύ συγκεκριμένες χρήσεις, που τηρούνται με αρκετά δογματικό και αδιαπραγμάτευτο τρόπο. Η φρέσκια μυζήθρα τρώγεται ζεστή και ιδεωδώς σύχουμη (μαζί με τον χουμά, δηλαδή το τυρόγαλο της τυροκόμησής της), η ξινομυζήθρα σερβίρεται με τους ντάκους και μπαίνει στις πίτες, η γαλομυζήθρα ή αθόγαλα είναι για τη σαλάτα, τα καλιτσούνια για τις πίτες, ο ξερός ανθότυρος τριμμένος στα μακαρόνια, η μαλάκα ή τυρομάλαμα στις πίτες ενώ το τυροζούλι συνήθως τρώγεται επιτραπέζιο ή καμιά φορά και σε σαγανάκι. Το τουλουμοτύρι –που κάποιοι το χαρακτηρίζουν ως «φέτα» της Κρήτης, μόνο που αντί να συντηρείται και να ωριμάζει σε βαρέλια, φυλάσσεται μέσα στις προβιές των ζώων, από όπου αποκτά αψάδα τρανταχτή– αποτελεί ένα από τα πιο ωραία συνοδευτικά της ρακής. Το κεφαλοτύρι τρώγεται ως επιτραπέζιο ή και στα μακαρόνια. Κι όσο για τη γραβιέρα, είναι sine qua non κάθε γεύματος, αυστηρώς επιτραπέζια. Δύο από τα πιο σπέσιαλ προϊόντα πρόβειου γάλακτος που φτιάχνουν και στο Ρέθυμνο, όπως και σε άλλα μέρη της Κρήτης, είναι το ανθόγαλο, που παράγεται από την κρέμα γάλακτος μετά από αλάτισμα και ωρίμανση και είναι ιδιαίτερα νόστιμο αλλά και πολύ πολύ λιπαρό –το αλείφουν στο ψωμί και τηγανίζουν αυγά– και φυσικά η στάκα, που προκύπτει από το ανθόγαλο μετά την αφαίρεση του στακοβουτύρου (που έχει τη χρήση του κλασικού βουτύρου) και την προσθήκη αλευριού. Η στάκα, μεταξύ άλλων, χρησιμοποιείται και ως άρτυμα στις πατάτες, σε ένα έδεσμα συγκινητικά νόστιμο και αμαρτωλό.

Στο «θησαυροφυλάκιο» των Γασπαράκηδων, οι γραβιέρες ωριμάζουν σε ιδανικές συνθήκες, μεγαλώνουν και αποκτούν γινωμένη γεύση, με συναρπαστική πολυπλοκότητα.
Τυροκόμηση χειροποίητη, που συνδυάζει τα μοντέρνα με τα παραδοσιακά μέσα. Στα τυροκομεία που επισκεφτήκαμε, τα προϊόντα είχαν ατόφια γεύση παλιά, τηρώντας όμως στην παραγωγή τους τις προδιαγραφές της σύγχρονης τυροκόμησης.

Οδοιπορικό στα ρεθεμνιώτικα τυροκομεία

Σε μια συναρπαστική βόλτα σε επτά σημαντικά τυροκομεία του νομού Ρεθύμνου που είναι ταγμένα στα παλιά, παραδοσιακά πρωτόκολλα τυροκόμησης, συναντήσαμε «ψημένους» τυροκόμους, προσηλωμένους στην παραδοσιακή τους τέχνη, και ολόκληρα γενεαλογικά δέντρα βοσκών. Δεν είναι τυχαίο που το Ρέθυμνο θεωρείται μέγας τυρότοπος και, αν έπρεπε να συνοψίσουμε τη γαστρονομία του, θα λέγαμε ότι το τυρί είναι μάλλον το κορυφαίο προϊόν του.

Κατευθυνθήκαμε προς την καρδιά του Ρεθύμνου, με προορισμό την ενδοχώρα και τα χωριά Ρούστικα, Κούμους, Μυξόρρουμα, Καρίνες, Αποστόλους και Καλογέρου, όπου βρίσκονται τα έξι τυροκομεία που επισκεφτήκαμε, και ύστερα οδηγήσαμε με κατεύθυνση προς τα Ανώγεια, για να δοκιμάσουμε στον τόπο της μια γραβιέρα σκέτο ποίημα. Το νοικιασμένο τζιπάκι μας διασταυρωνόταν κάθε τόσο με αγροτικά φορτωμένα με δύο και τρεις καρδάρες φρεσκοαρμεγμένο γάλα. Εδώ στο Ρέθυμνο οι δουλειές είναι χωρισμένες. Ο κτηνοτρόφος ασχολείται με τα ζώα και το γάλα τους και ο τυροκόμος με τα τυριά του – λίγα τυροκομεία έχουν τα δικά τους ζώα.

«Το Ρέθυμνο είναι μία από τις πιο δυναμικές αιγοπροβατοτροφικές περιοχές της Ελλάδας, με βάση τα στοιχεία από τον ΕΛΓΟ «Δήμητρα» στον οποίο κατατίθενται τα ισοζύγια γάλακτος κάθε μήνα. Ενδεικτικά, το 2024 παραδόθηκαν περί τα 31.041.683 κιλά πρόβειο γάλα από 4.794 παραγωγούς και 3.849.742 κιλά κατσικίσιο γάλα από 681 παραγωγούς (περίπου η μισή ποσότητα γάλακτος της Κρήτης). Η παραγωγή αυτή βγαίνει από περίπου 400.000 πρόβατα και 20.000 αίγες που αρμέγονται», διευκρινίζει ο δρ Αλέξανδρος Στεφανάκης, κτηνίατρος, μέλος ΔΣ ΕΚΕ και ιδρυτής της εταιρείας Βιοερευνητικά Εργαστήρια. Πέραν του εντυπωσιακού αριθμού ζώων γαλακτοπαραγωγής που έχει το Ρέθυμνο, είναι πολύ σημαντικό το ότι μιλάμε για ζώα από ντόπιες ράτσες, με δεσπόζουσα τη φυλή Σφακίων, αλλά και τις πιο μικρόσωμες, ορεσίβιες φυλές, τα πρόβατα Ανωγείων και τα πρόβατα Αστερουσίων. Στην πλειονότητά τους είναι ελεύθερης ή ημιελεύθερης βόσκησης και, σε ένα ποσοστό της τάξης του 90%, τα ζώα βόσκουν σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, πολλές εκ των οποίων είναι χαρακτηρισμένες Natura. Εκεί τρέφονται με μια πεντακάθαρη, πλούσια, άγρια χλωρίδα που προσφέρει η κάθε εποχή. Το γάλα τους το διαχειρίζονται τα 23 τυροκομεία του νομού, τα οποία μάλιστα είναι μέσα στη ζώνη παραγωγής του γάλακτος. Ο δρ Στεφανάκης μάς λέει ότι «οι Κρητικοί ποτέ δεν τυροκομούσαν μόνοι τους. Στο σπίτι, το αντρόγυνο και τα παιδιά συμμετείχαν όλοι. Στα βουνά, οι βοσκοί τις ώρες που δεν χρειαζόταν να βρίσκονται με τα πρόβατά τους, τυροκομούσαν όλοι μαζί στα μιτάτα τους. Από κανένα κέρασμα δεν έλειπε το τυρί ή έστω μία κούπα γάλα με λίγο ψωμί. Στα γλέντια, πριν από το κρέας, η γραβιέρα με το μέλι και τα καλιτσουνάκια είχαν και έχουν περίοπτη θέση, είναι βασικό συστατικό του υπέροχου πολιτισμού της κρητικής διατροφής. Η κατανάλωση του βρισκούμενου πάντα με παρέα».

Τυροκομείο Βογιατζιδάκη στα Ρούστικα

Στα τυροκομεία του Ρεθύμνου δοκιμάσαμε μερικές θεσπέσιες γραβιέρες από πρόβειο γάλα με μικρό ποσοστό κατσικίσιου, αλλά και κάποια 100% γίδινα τυριά με την τεχνική της γραβιέρας στο τυροκομείο Βογιατζιδάκη στα Ρούστικα.
O Νίκος Βογιατζιδάκης με την απεσταλμένη του Γ, Νικολέτα Μακρυωνίτου.

Ο Νίκος Βογιατζιδάκης, πρώτος μάστορας, ανήκει στη νέα γενιά καλών τυροκόμων που έχει να περηφανεύεται το Ρέθυμνο και παράγει μια γκάμα από εκλεκτά τυριά, μεταξύ των οποίων και μια εκθαμβωτική μυζήθρα με 15% λιπαρά και γεύση γλυκιά, απαλή και συννεφένια. Πλέον στην παραγωγή δουλεύει με τον μεγάλο του γιο, Βαγγέλη, και αναμένει σύντομα να προστεθεί στο δυναμικό τους και ο μικρότερος γιος του, ο Μανώλης, απόφοιτος της Γαλακτοκομικής Σχολής Ιωαννίνων. Πήγαμε πρωί, την ώρα της παραλαβής του φρεσκοαρμεγμένου γάλακτος, και παρακολουθήσαμε την παραδοσιακή διαδικασία παραγωγής της έξοχης κατσικίσιας γραβιέρας τους, που τη σούρωναν με τα χέρια τινάζοντας και ξεδιπλώνοντας τις τσαντίλες για να αγκαλιάσουν το τυρόπηγμα. Εδώ και 70 χρόνια που υπάρχει το τυροκομείο τους, από τότε που το ίδρυσε ο πατέρας του Νίκου, Βαγγέλης Βογιατζιδάκης, φτιάχνουν επίσης γραβιέρα εξάμηνη, κεφαλοτύρι, ανθότυρο νωπό και ξερό, ξινομυζήθρα και λευκό τυρί, όλα με μεγαλύτερη αναλογία πρόβειου γάλακτος, εκτός από κάποια ατόφια γίδινα τυριά. Όσο να γίνει το τυρί, μου μιλούν χωρίς να με κοιτάζουν, μα δεν παρεξηγώ, γιατί ξέρω ότι το σημαντικό είναι να μην πάρουν τα μάτια τους από το καζάνι.

Τα τυριά τους τα βρίσκουμε στα καταστήματα: Παραδοσιακό Μπακάλικο, Madonna Uppermarket, Nora’s deli, Ζουριδάκης, Γης Παράδοση.

Τυροκομείο Γασπαράκη στους Κούμους

Ο έμπειρος τυροκόμος Νίκος Γασπαράκης, βραβευμένος από τον Γαστρονόμο, μαζί με τη σύζυγό του Ρένα στο σπίτι τους, που βρίσκεται ακριβώς επάνω από το οικογενειακό τυροκομείο.

Παλιός γνώριμος του Γαστρονόμου, ο Νίκος Γασπαράκης, διακεκριμένος στα Βραβεία Ποιότητας το 2016, μας υποδέχτηκε στους Κούμους και μας σύστησε στον υπεύθυνο, πλέον, τυροκόμο γιο του, τον Γιώργη. «Ο πατέρας μου τυροκομούσε από όταν ήτανε κοπέλι, μαζί με τους γονείς του, οι οποίοι όπως και οι περισσότεροι του χωριού τυροκομούσαν κυρίως για το σπίτι. Γύριζε κι αυτός από το σχολείο και έκανε ό,τι μπορούσε και ύστερα πουλούσαν τα τυριά στη Μεγάλη Πόρτα, στην Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου, στις αρχές του ’60. Ύστερα, τη δεκαετία του ’70, ο πατέρας μου πήγε στα Ιωάννινα και σπούδασε εκεί στη Γαλακτοκομική Σχολή. Όταν επέστρεψε εδώ, με κόπους και πολλή προσωπική εργασία, άνοιξε το τυροκομείο μαζί με την οικογένειά του», λέει ο Γιώργης με θαυμασμό για τον πατέρα του και για όσα με ευλάβεια και σεβασμό προς την τέχνη του έχει καταφέρει. Από το 1972 που χτίστηκε το τυροκομείο στην καταπράσινη λαγκαδιά όπου βρίσκεται το χωριό, χτίστηκε μαζί και η 50 ετών εμπειρία στην παραγωγή των παραδοσιακών τυριών του Ρεθύμνου, εκ των οποίων και η σπουδαία γραβιέρα τους που είχε σταθεί αφορμή για να τους βραβεύσουμε. Μια 100% πρόβεια γραβιέρα για την οποία χρησιμοποιούν 7,5 κιλά γάλα για 1 κιλό τυρί και το τυροκομούν όπως παλιά, πιστοί στις παραδοσιακές τεχνικές, παρά το γεγονός ότι αυτές τους στερούν το δικαίωμα του ΠΟΠ Κρήτη – σύμφωνα με τους κανονισμούς του ΠΟΠ, η γραβιέρα της Κρήτης πρέπει να παράγεται με συγκεκριμένη, εκσυγχρονισμένη διαδικασία. Η πεντάχρονη εκδοχή που μας πρόσφεραν ήταν το απαύγασμα των τυριών τους, ένα λαμπρό αστέρι της ελληνικής γαστρονομίας. Η κυρία Ρένα, σύζυγος του Νίκου Γασπαράκη, μας τη σέρβιρε στο σαλόνι του σπιτιού τους με δικό της γλυκό κυδώνι ελαφρώς αρωματισμένο με τρισαΐ (αρμπαρόριζα). «Η γραβιέρα μας εξαιτίας των πολλών διαμεσολαβητών φτάνει σε παράλογα μεγάλη τιμή στην αγορά, κάτι που την ανάγει απευθείας σε είδος πολυτελείας», σχολιάζουν οι ίδιοι. Μαζεύουν το φρέσκο γάλα πρωί-βράδυ από τρία χωριά, τους Αρμένους, τα Αμπελάκια και τους Κούμους, και το τυροκομούν αυθημερόν. Κάνουν επίσης φρέσκια μυζήθρα, ξινομυζήθρα, ανθότυρο και ένα σπάνιο τουλουμοτύρι που παράγεται από στεγνή μαλάκα καζανίσια, που τη γινώνουν μέσα στην προβιά του ζώου και έχει χαρακτηριστική αψάδα και πολύπλοκη, πιπεράτη νοστιμιά.

Τα τυριά τους διατίθενται στα εξής καταστήματα: Παραδοσιακό Μπακάλικο, Αλεξανδρής, Οι Συμπέθεροι, Barolo deli Mercato, Ηπειρώτισσα.

Τυροκομείο Τζουρμπάκη στο Μυξόρρουμα

Ο Μανώλης Τζουρμπάκης στο οικογενειακό τυροκομείο.

Λίγο πιο νότια και ανατολικά από τους Κούμους, στον Άγιο Βασίλειο, βρίσκεται το νέο τυροκομείο που ίδρυσε το 2021 ο Μανώλης Τζουρμπάκης στο χωριό Μυξόρρουμα, στον χώρο του παλιού οικογενειακού ελαιουργείου. «Τους γιους μου τους συμβούλευα “Σπουδάστε το αντικείμενό σας. Να έχετε μια εγκυκλοπαίδεια μέσα στο κεφάλι σας”», λέει ο ίδιος ο έμπειρος τυροκόμος που ξεκίνησε την επιχείρηση μαζί με τον αδερφό του στις Καρίνες, το 1978. Ο Γιάννης, ο μεγάλος του γιος, που πλέον έχει αναλάβει τη διαχείριση του τυροκομείου, είναι απόφοιτος της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων και συμμετείχε από την αρχή στο νέο εγχείρημα. Μαζί τους είναι τώρα πια και ο μικρός γιος του Μανώλη, ο Γιώργος, που αποφοίτησε από την Αμερικανική Γεωργική Σχολή. Ωστόσο, όπως λένε και οι δύο, «ο μεγάλος δάσκαλος είναι ο πατέρας μας». Το γάλα που τυροκομούν είναι όλο από κτηνοτρόφους της περιοχής, σε μια αναλογία περίπου 80% πρόβειο και 20% γίδινο.

 

Tα κεφάλια τυριού που παλαιώνουν στα ωριμαντήρια του τυροκομείου.

 

 

Το γίδινο τυρί της οικογένειας Τζουρμπάκη ανταγωνίζεται στα ίσια τις καλύτερες αιγοπρόβειες γραβιέρες του Ρεθύμνου.

 

«Το τυρί θέλει υπομονή», λέει ο κ. Μανώλης καθώς μας γεμίζει τα μπολ με σύχουμη μυζήθρα αχνιστή, απευθείας μέσα από το καζάνι. «Και δεν μπορείς να μένεις κολλημένος στην παράδοση τη στιγμή που ο κόσμος τρέχει. Αλλά προσοχή. Δεν αλλοιώνουμε το προϊόν, το βελτιώνουμε. Πρέπει να έχουμε στον νου μας από τη μια το γευστικό κομμάτι κι από την άλλη το οικονομικό». Παράγουν ωραιότατη γραβιέρα, κεφαλοτύρι, ανθότυρο, μυζήθρα φρέσκια, καπνιστό τυρί, γαλομυζήθρα, τυροζούλι, λευκό τυρί, ξινόχοντρο και μια απολαυστική, κρεμώδη και δροσάτη γίδινη γραβιέρα, αλλά και τυριά σε μπαστούνια για τοστ, εκ των οποίων και ένα με χαμηλά λιπαρά. «Έχω γυρίσει όλα τα τυροκομεία της Ευρώπης και πουθενά αλλού δεν είδα στην ωρίμανση τυριού άλλο πράγμα εξόν από ξύλο», σχολιάζει ο ίδιος τις επιβεβλημένες νομοθεσίες περί ωρίμανσης των τυριών στην Ελλάδα, ενώ πιάνει με τα χέρια να «γυρίσει» τα κεφάλια τυριού που παλαιώνουν στα ωριμαντήρια του τυροκομείου. «Το μαδέρι έχει τη σημασία του. Απορροφά την υγρασία και δεν τη συσσωρεύει, όπως συμβαίνει με το ανοξείδωτο και το πλαστικό. Για τα τυριά ωρίμανσης δεν κάνει το πλαστικό· τα τυριά που ακουμπάνε στο πλαστικό είναι άλλο πράγμα, αυτά δεν είναι τυριά ωρίμανσης».

Τα τυριά τους τα βρίσκουμε στα καταστήματα: Nora’s deli, Madonna Uppermarket, Μανδραγόρας, Χαλκιαδάκης.

Τυροκομιό Παντελή Τζουρμπάκη στις Καρίνες

Ο Παντελής Τζουρμπάκης, τυροκόμος από το 1978, είναι από τους σπουδαιότερους μάστορες του Ρεθύμνου.
Η οικογένεια του Παντελή Τζουρμπάκη συμμετέχει σύσσωμη σε όλα τα στάδια της παραγωγής: από την παραλαβή του γάλακτος και την τυροκόμηση μέχρι το μάρκετινγκ και τις πωλήσεις.

Για να φτάσουμε στο Τυροκομιό της οικογένειας του Παντελή Τζουρμπάκη, οδηγήσαμε λίγο πιο ψηλά, στις Καρίνες, στα 450 μ. υψόμετρο. Ο Παντελής και η Άννα, που έφτιαξαν το τυροκομείο το 1978, τότε μαζί με την οικογένεια του Παντελή, παραμένουν ενεργοί και μάχιμοι, ενώ την ίδια στιγμή τα παιδιά τους έχουν ήδη αναλάβει σημαντικά πόστα του τυροκομείου. Συγκεκριμένα ο Γιάννης, απόφοιτος της Γαλακτοκομικής Σχολής Ιωαννίνων, είναι ο υπεύθυνος παραγωγής και αρχιτυροκόμος και η Μαρία αναλαμβάνει δουλειές σε πολλά άλλα πόστα, από διανομές μέχρι μάρκετινγκ και οικονομική διαχείριση. «Με το “πάθαμε” μάθαμε», μας λέει ο κύριος Παντελής, καθώς δοκιμάζουμε την ωραία, μέτρια πικάντικη γραβιέρα τους με τη γεμάτη γεύση, την πλούσια γαλομυζήθρα τους που κάνει κατάληψη στον ουρανίσκο και τραγανίζουμε σπάζοντας μέσα στη χούφτα μας τον νόστιμο ξινόχοντρο που φτιάχνουν. Παράγουν επίσης ανθόγαλο, τυροζούλι, λευκό τυρί, μυζήθρα ξινή και γλυκιά, ανθότυρο ξηρό, κεφαλοτύρι, κατσικίσιο τυρί και τυριά του τοστ, χρησιμοποιώντας γάλα που τους προμηθεύουν καθημερινά κτηνοτρόφοι κυρίως από τις Καρίνες, σε αναλογίες περίπου 90% πρόβειο και 10% γίδινο. «Το τυρί για να το φας πρέπει να ξελαδώσει», είναι η συμβουλή του κ. Παντελή, ο οποίος εξηγεί ότι ειδικά τα κίτρινα τυριά πρέπει να μένουν τουλάχιστον τρεις ώρες έξω από το ψυγείο για να ζεσταθούν, να μαλακώσουν και να βγάλουν τα αρώματά τους πριν τα φάμε.

Τα τυριά τους τα βρίσκουμε στα καταστήματα: Χαλκιαδάκης, Τσακανίκας, Οι Συμπέθεροι, Παραδοσιακό Μπακάλικο.

Ραέτι του Μουλά, Απόστολοι

Ο Κώστας Δραμιτινός, πιο γνωστός με το παρατσούκλι «Μουλάς», παλιά καραβάνα της τυροκομίας, παράγει θαυμάσιες παλαιωμένες γραβιέρες και ένα έξοχο ξερό ανθότυρο.

Ο Κώστας Δραμιτινός, πιο γνωστός με το παρατσούκλι «Μουλάς», είναι παλιά καραβάνα της τυροκομίας. Στο μικρό τυροκομείο του ωριμάζουν πάνω στις ξύλινες τάβλες υπομονετικά οι γραβιέρες του, από τις πιο φρέσκες των ολίγων μηνών (που τις φορμάρει και σε μπαστούνι για φέτες σε τοστ ή για σαγανάκι) μέχρι τις 12μηνες και ελάχιστα κεφάλια 24μηνες. Τσουχτερές στη γλώσσα, με απαλή πικράδα, συμπυκνωμένα τα γαλακτερά αρώματα που μένουν και κυκλοφορούν στο στόμα για ώρα, είναι τυριά με τραχιά νοστιμάδα, από τα ωραιότερα δείγματα της κρητικής τυροκομικής τέχνης. Ένα από αυτά είναι και ο νοστιμότατος ξερός ανθότυρος. Μόνο μία φορά τόλμησα να το ρίξω πάνω από μια καυτή μακαρονάδα. Του αξίζει μεταχείριση πρωταγωνιστή στο τραπέζι, όπως και στις γραβιέρες του. Όσο τραχιά είναι η όψη του, άλλο τόσο ντελικάτη είναι η υφή του, ελαφρά ελαστική, που αφήνει στη γλώσσα μια γλύκα μακρά, αρωματισμένη με άνθη και ευωδιά από ζεστό γάλα. Το τυροκομείο παράγει επίσης ξινομυζήθρα, γαλομυζήθρα, τυρομάλαμα, κεφαλοτύρι και ένα ανθόγαλο μετάξι σκέτο. Το γάλα έρχεται από το οικογενειακό κοπάδι και από λίγους ακόμη βοσκούς της περιοχής. Για καλωσόρισμα, όταν φτάσαμε, ο Κώστας Δραμιτινός έστρωσε μια τάβλα με γενναίες δόσεις από τα τυριά του κι έβγαλε ποτηράκια με ρακή για κέρασμα. Φιλοξενία κρητική και γνήσια, όπως λέει και το όνομα των τυριών του: Ραέτι στην κρητική διάλεκτο είναι η φροντίδα και η καλομεταχείριση του επισκέπτη. Τυροκόμος όπως και ο πατέρας του, Μιχάλης, γέννημα-θρέμμα των Αποστόλων και πιθανόν, όπως λέει, από φαμίλια με βυζαντινή καταγωγή, ο Κώστας Δραμιτινός είναι μέγας μάστορας. «Στο καζάνι μ’ έκανε η μάνα μου», λέει με πλατύ γέλιο. Φουσκωμένο από αγανάκτηση τον είδα παρά την ανοιχτή του καρδιά. «Τα προϊόντα σαν τα δικά μου δεν έχουν την αντιμετώπιση που πρέπει. Απευθυνόμαστε πια σε ανθρώπους της δικής μου ηλικίας και μεγαλύτερης. Μόνο σ’ αυτούς. Δεν μπαίνουμε σε εστιατόρια και ξενοδοχεία. Και δεν έχω την απαίτηση να φεύγουν κάθε μέρα κεφάλια τυρί από εδώ. Έχω όμως την απαίτηση όσοι ταΐζουνε ένα σωρό κόσμο να σερβίρουνε και λίγη γραβιέρα στο μενού τους. Για όνομα του Θεού! Δεν υποστηρίζουν το σπίτι τους! Είμαι αγανακτισμένος και το εκδηλώνω κιόλας, δεν μπορώ να βλέπω αυτή την κακομοιριά. Πόσο δύσκολο είναι δηλαδή να σερβίρουνε δικά μας τυριά; Ταΐζουνε τους ανθρώπους φτηνά σκουπίδια και εμείς μένουμε εδώ και χάσκουμε! Σκοπός δεν είναι να γεμίζουμε την κοιλιά μας, αλλά να φχαριστιόμαστε αυτό που τρώμε».

Τις γραβιέρες του τις βρίσκουμε στο Έγγαλο. Όλα τα υπόλοιπα τα στέλνει σε όλη την Ελλάδα μετά από τηλεφωνική παραγγελία στο 6932-417.780

Γαλακτοκομική Αμαρίου, Καλογέρου

 

Στη Γαλακτοκομική Αμαρίου, το μεγαλύτερο τυροκομείο της περιοχής, οι γραβιέρες ωριμάζουν έως και 1 χρόνο πάνω σε δρύινες τάβλες.

 

 

Ξερός ανθότυρος

 

Το μεγαλύτερο τυροκομείο στην περιοχή του Αμαρίου, η Γαλακτοκομική Αμαρίου, έχει ιστορία περίπου 20 χρόνων, αλλά το rebranding έγινε το 2018. Θα έχετε σίγουρα δοκιμάσει τη Γαλομυζήθρα Αμάρι, τη ναυαρχίδα του τυροκομείου, ένα φρέσκο, πεντανόστιμο μαλακό τυρί στο χαρακτηριστικό ορθογώνιο πακετάκι με το χάρτινο περιτύλιγμα. Είναι «λουκούμι» πάνω στη χωριάτικη ή στην κουκουβάγια, προϊόν πρώτης τυροκόμησης με όλες τις πρωτεΐνες του γάλακτος, με φύσει χαμηλά λιπαρά, που συσκευάζεται μόλις τρεις ημέρες μετά την παραλαβή του γάλακτος. Το τυράκι αυτό είναι γνωστό σε όλη την Ελλάδα και κάνει θραύση σε όλες τις διεθνείς εκθέσεις. Είναι από τα πρώτα προϊόντα της εταιρείας, για να ακολουθήσει μια πλήρης γκάμα, όπως φρέσκια μυζήθρα, ξερός ανθότυρος, γραβιέρα Κρήτης ΠΟΠ, μια πλούσια γκάμα από άλλες γραβιέρες (η εξαίσια κατσικίσια, η 12μηνης ωρίμανσης, η καπνιστή και οι γραβιέρες με γεύσεις όπως με πιπέρια, με μπούκοβο και με θυμάρι), κεφαλοτύρι, ξινομυζήθρα ΠΟΠ, λευκό τυρί άλμης αιγοπρόβειο και γίδινο, τυροζούλι, παραδοσιακό πρόβειο γιαούρτι με πέτσα. Το αιγοπρόβειο γάλα που συλλέγει η Γαλακτοκομική φτάνει τις 2,5 χιλιάδες τόνους ετησίως και προέρχεται από περίπου 100 κτηνοτρόφους του Αμαρίου, του νότιου Μυλοποτάμου και του Αγίου Βασιλείου. Συζητούσαμε για όλα αυτά, αλλά και για τις προσπάθειες αναγνώρισης της γραβιέρας Κρήτης ΠΟΠ έξω από τα ελληνικά σύνορα, με τον Θεόδωρο Μαρκάκη, μάστορα τυροκόμο στη Γαλακτοκομική, με καταγωγή από οικογένεια βοσκών του Αγίου Βασιλείου, όσο με ξεναγούσε στα ωριμαντήρια της γραβιέρας, την ώρα που αναποδογύριζε ένα ένα τα κεφάλια πάνω στις δρύινες τάβλες. «Το Αμάρι είναι μια ιδιαίτερη ημιορεινή περιοχή, μια εξαιρετική ζώνη γάλακτος με όλα τα πλεονεκτήματα, με πολλά νερά και πλουσιότατη βλάστηση, με πολλά και σπάνια ενδημικά φυτά και βότανα που αποτελούν και την τροφή των κοπαδιών, κυρίως από τοπικές φυλές προβάτων, στην πλειονότητά τους ελεύθερης βοσκής όλο τον χρόνο», περιγράφει. Το γάλα τους, όπως όλοι λένε, είναι πιο παχύ και πιο γευστικό.

Η κυριότερη αγορά της Γαλακτοκομικής είναι εκτός Κρήτης, δηλαδή η υπόλοιπη Ελλάδα, ενώ το 5% της συνολικής παραγωγής εξάγεται σε χώρες του εξωτερικού, όπως Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία, Ελβετία, Σλοβενία. Η εταιρεία, που απασχολεί συνολικά 20 εργαζομένους, διαθέτει πιστοποιήσεις HACCP και ISO για όλη τη διαδικασία παραγωγής, αλλά και για τα πρόσθετα υλικά, όπως τα μυρωδικά και τα μπαχαρικά που αρωματίζουν τις γραβιέρες. Παράλληλα εφαρμόζει κυκλική οικονομία, διαθέτοντας τα υποπροϊόντα της τυροκόμησης (κυρίως τον χουμά) σε μονάδα του Ηρακλείου για παραγωγή βιοαερίου. Στόχος ωστόσο είναι η επιστροφή του χουμά στους ίδιους τους συνεργαζόμενους κτηνοτρόφους, για εμπλουτισμό της ζωοτροφής, κάτι που πανεπιστημιακές μελέτες έχουν αποδείξει ότι είναι εξαιρετικής ποιότητας προσθήκη.

Στα περισσότερα γνωστά σούπερ μάρκετ (ΑΒ, My Market, Σκλαβενίτης, Κρητικός, Χαλκιαδάκης) και στα καταστήματα: Δίκταμο, Ντελικανιδάκι, Οι Συμπέθεροι, Παραδοσιακό Μπακάλικο.

Αγροτικός Συνεταιρισμός Ανωγείων

Ο κτηνοτρόφος Στεφανής Χαιρέτης (αριστερά), πρόεδρος του Γαλακτοκομικού Κτηνοτροφικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Ανωγείων «Τα Ανώγεια», και ο συνεργάτης του Νίκος Βρέντζος, κτηνοτρόφος και μέλος στο διοικητικό συμβούλιο του συνεταιρισμού, κερνάνε γραβιέρα καλοψημένη στην ταβέρνα Αετός, στα Ανώγεια.

Τετρακόσια μέτρα πιο ψηλά, και αρκετά πιο ανατολικά, βρεθήκαμε στον Ψηλορείτη, στα μαυροντυμένα Ανώγεια, που το 85% των κατοίκων τους είναι κτηνοτρόφοι. «Μας εβοηθά ο τόπος που έχουμε. Το brand name “Ανώγεια” δεν είναι τυχαίο», μας έλεγε ο κτηνοτρόφος Στεφανής Χαιρέτης, πρόεδρος του Γαλακτοκομικού Κτηνοτροφικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Ανωγείων «Τα Ανώγεια», ο οποίος βρίσκεται σε φάση ανακαίνισης και υπολογίζεται να είναι έτοιμος να επαναλειτουργήσει τους επόμενους μήνες – αυτή τη στιγμή απαρτίζεται από 150 κτηνοτρόφους, οι οποίοι ποιμένουν περί τα 50.000 αιγοπρόβατα. Τους οκτώ μήνες του χρόνου τούς περνούν στα βουνά και τους υπόλοιπους, τους χειμωνιάτικους, κατεβαίνουν στους γιαλούς. Για την ώρα, τα τυριά του συνεταιρισμού παράγονται με γάλα ανωγειανό σε συνεργαζόμενο τυροκομείο του νομού Ηρακλείου. «Ο ξηρός ανθότυρος, η ξινή μυζήθρα και η γραβιέρα μας είναι υψηλής διατροφικής αξίας τυριά, γιατί το γάλα προέρχεται από τα Ανωγειανά πρόβατα, μια ιδιαίτερη φυλή που ζει σε αυτόν τον τόπο χιλιάδες χρόνια. Βόσκουν ελεύθερα σε ένα υψόμετρο από τα 950 μέχρι και τα 1.750 μέτρα και τρέφονται με τα 70 διαφορετικά αρωματικά φυτά του Ψηλορείτη». Κερνάει ρακή, κόβει τυρί, παραγγέλνει τη γαμομακαρονάδα (μακαρονάδα των γάμων δηλαδή), σύζουμη με μπόλικο ανθότυρο «από τον δικό μας», και με ένα κοφτερό παλιό μαχαίρι χωρίζει σε κομμάτια το αντικριστό. Μαζί με τον συνεργάτη του Νίκο Βρέντζο, κτηνοτρόφο επίσης και μέλος στο διοικητικό συμβούλιο του Συνεταιρισμού, καθόμαστε στην ταβέρνα Αετός, στο κέντρο των Ανωγείων, και παραμερίζοντας τα άλλα φαγητά στοχεύουμε με τα πιρούνια μας τη γραβιέρα, ώσπου να αστράψει και να γυαλίσει το πιάτο. Ένα τυρί έχει βάλει κάτω σε γεύση ακόμα και το κρέας: «Ένα πράγμα που είναι ελεύθερο και δεν πιέζεται να βγάλει ποσότητες δίνει λίγο γάλα και ποιοτικό. Αυτό μας έχει βγάλει στα ανοιχτά με την κορυφαία γραβιέρα μας. Λέμε πως είμαστε βοσκοί κι όχι κτηνοτρόφοι, γιατί τα πρόβατά μας βόσκουν ακόμα παραδοσιακά. Το μόνο πράγμα που βλέπεις κι έχει αλλάξει στο περιβάλλον είναι οι δρόμοι για να έχουν πρόσβαση τα αυτοκίνητα. Έτσι έχουμε μια καθαρή πρώτη ύλη, ατόφια, από μικρά, παραδοσιακά πρόβατα. Έχουν περάσει από εδώ τυροκόμοι από όλη την Ελλάδα. Η πρώτη ύλη όμως είναι που κάνει τη διαφορά. Εμείς θέλουμε να διατηρήσουμε τον πολιτισμό μας, την κουλτούρα μας και την παραδοσιακή μας κτηνοτροφία. Για να βγούμε προς τα έξω, να κερδίσουμε μια καλύτερη τιμή, να μπορούμε να αντέξουμε να συνεχίσουμε να παράγουμε. Τα Ανώγεια ήταν πάντα υπέρ του συνεταιρίζεσθαι. Ενώ δεν έχουμε μεγάλα κέρδη, το πάθος και η αγάπη μας που κρατάει από παλιά, από τους παππούδες μας, μας κάνουν να κρατηθούμε σε τούτο το ωραίο μέρος, στην πέτρα πάνω. Ξέρεις, αυτά τα ζώα μάς εσπουδάσανε. Έχουμε κάνει τις δουλειές μας και το βιος μας όλο από την κτηνοτροφία».

Τα τυριά τους πωλούνται στα ΑΒ.

Αναζητήστε και τα παρακάτω…

Χάσαμε τον λογαριασμό από τα τυριά που δοκιμάσαμε σε ταβέρνες και καφενεία, ενώ αγοράσαμε και κάμποσα από πρατήρια, μπακάλικα και μάρκετ του νησιού. Παρακάτω μια λίστα με τα πιο αξιόλογα:

Φρονιμάκης, στο Ροδάκινο – Δοκιμάσαμε σε σαγανάκι την υπέροχη γραβιέρα του, σκέτο βούτυρο μυρωδάτο και με μια υπέρτατη γαλακτερή πληθωρικότητα.

Φάρμα Σελλιά – Μια απολαυστική «φέτα» που, αν και δεν έχει το όνομα, έχει όμως όλη τη χάρη – η Κρήτη δεν έχει δικαίωμα ΠΟΠ για τη φέτα. Δροσερή και βουτυράτη, με ήπια πολυπλοκότητα, ισορροπημένη και νόστιμη.

Γαλακτοκομική Κρήτης, στα Σελλιά – Η μελάτη νωπή μυζήθρα τους έχει γεμάτη, γαλατένια γεύση που ισορροπεί με μια δροσερή οξύτητα.

Φάρμα Αρκαδιανός «Αγγελικό», στον Λατζιμά Μυλοποτάμου – Ό,τι πρέπει για σαγανάκια και γενικά για μαγειρέματα είναι αυτό το κατσικίσιο τυροζούλι, μεστό, με απαλή γεύση χωρίς πολλές εντάσεις.

Μενιουδάκης, στο Κάτω Βαλσαμόνερο – Δοκιμάσαμε τη φρέσκια γραβιέρα τους, νόστιμη και απαλή, με ευχάριστη οξύτητα, για όσους προτιμούν τις γλυκές γραβιέρες.

Βολτυράκης, στην Επισκοπή – Νεαρή, γλυκιά, ήπια και χωρίς μεγάλες εντάσεις είναι η μυρωδάτη γραβιέρα τους, τόσο βουτυράτη που κολλάει στο μαχαίρι.

Ορεινός Μυλοπόταμος, στο Χουμέρι – Μια ωραιότατη γραβιέρα, μεστή, με ενδιαφέρουσα πολυπλοκότητα, ισορροπία και ελαφρώς πικάντικη επίγευση διαρκείας.

Η παραδοσιακή τυροκομία ως εθνογραφικό δρώμενο

 

Ο πατέρας του Αντώνη, Αλέκος Νταγιαντάς, μας έδειξε παραδοσιακή τυροκόμηση μαλάκας, από 100% πρόβειο γάλα.

 

 

Ο Αντώνης Νταγιαντάς και ο Γιώργης Καλομοίρης της Androidus Αργαστήρι, μπροστά σε ένα παλιό μιτάτο.

 

«Ο πολιτιστικός οργανισμός Androidus Αργαστήρι, που λειτουργεί από το 2019, έχει ως αντικείμενο τον ψηφιακό πολιτισμό και τον σχεδιασμό πολιτιστικών παραγωγών», μας εξηγούν οι Αντώνης Νταγιαντάς και Γιώργης Καλομοίρης, δύο Ανωγειανοί που ζουν και δραστηριοποιούνται στον τόπο τους, συλλέγοντας στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής τους. Βρισκόμαστε παρέα σε ένα παλιό, καλοδιατηρημένο μιτάτο του Ψηλορείτη και παρακολουθούμε τη μέθοδο τυροκόμησης της μαλάκας και της μυζήθρας. «Ο στόχος είναι να αξιοποιήσουμε την πολιτιστική κληρονομιά μας μέσα από σύγχρονες τεχνολογικές μορφές, ως μια ζώσα προοπτική η οποία μπορεί να εξελιχθεί μέσα από τη σύγχρονη δημιουργία. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει η παρουσίαση όσων κάνουμε μέσα από καλλιτεχνικές παραγωγές, πολιτιστικές εκδηλώσεις, εθνογραφικά ντοκιμαντέρ και ψηφιακά αποθετήρια προφορικής ιστορίας και ιστορικής τεκμηρίωσης. Κατά κύριο λόγο ασχολούμαστε με τις τεχνολογίες της εικονικής και της επαυξημένης πραγματικότητας. Το πώς δηλαδή μπορούμε να μεταφέρουμε την ιδέα του βουνού και την ιστορία του τόπου, από την ποιμενική ζωή μέχρι τα μνημεία του, τα μιτάτα, τους αρχαιολογικούς χώρους, μέσα σε μια ηλεκτρονική συσκευή, ώστε καθένας να μπορεί να το βιώσει με ψηφιακό τρόπο». Μας εξηγούν πως αν, λόγου χάρη, βρεθεί κανείς στα Ανώγεια και κατεβάσει τη σχετική δωρεάν εφαρμογή Metartum, αυτή θα τον καθοδηγήσει από το χωριό προς το μιτάτο, όπου παρουσιάζεται ψηφιακά ένα έργο σύγχρονης τέχνης το οποίο δημιουργήθηκε εκεί. «Δείχνει δηλαδή τον τρόπο που δημιουργήθηκε το έργο αυτό από σύγχρονους καλλιτέχνες, καθώς και το ίδιο το έργο σε 3D model. Έτσι, τα μιτάτα του Ψηλορείτη, από εγκαταλελειμμένα μνημεία, μπορούν να έχουν μια δεύτερη ζωή μέσα από την τέχνη. Ο σκοπός ήταν να δημιουργήσουμε πύλες εισόδου για τον Ψηλορείτη». Τα πρότζεκτ τους ποικίλλουν, από εικονικές εμπειρίες μέχρι εθνογραφικά ντοκιμαντέρ και πολιτιστικές παραγωγές που γίνονται σε συνεργασία με διάφορους φορείς, όπως με την Εθνική Λυρική Σκηνή, σε συνεργασία με την οποία περίπου κάθε καλοκαίρι διοργανώνουν παραγωγές και παρουσιάζουν μουσικές και θεατρικές εκδηλώσεις – φέτος στις 21 και 22 Αυγούστου στο Ιδαίο Άντρο. «Μας ενδιαφέρει το κομμάτι της τεκμηρίωσης των όσων κάνουμε και, επειδή ασχοληθήκαμε πολύ με τη μελέτη της ποιμενικής ζωής στον Ψηλορείτη, αποφασίσαμε να επιχειρήσουμε να την εντάξουμε σε ένα εθνικό πλαίσιο. Έτσι, το 2021 η “Βοσκική και ο κόσμος του βοσκού στον Ψηλορείτη” εντάχθηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας». Συνεργάζονται με πολλούς φορείς, όπως με τον Δήμο Ανωγείων, την Περιφέρεια Κρήτης, το υπουργείο Πολιτισμού, όπως και με ερευνητικά και αναπτυξιακά προγράμματα Ερευνώ-Καινοτομώ (Εrasmus+, Ηorizon, ΕΣΠΑ, Leader), καθώς και εθνικά, όπως ψηφιακές δράσεις, άυλη κληρονομιά, σύγχρονος πολιτισμός κ.λπ., στα οποία καταθέτουν προτάσεις που υλοποιούν με το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και με σημαντικά ερευνητικά κέντρα στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, όπως τα Πανεπιστήμια Χαϊδελβέργης, Essex, LSE.

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γαστρονόμος, τεύχος 234.

Με μεγάλη πλειοψηφία προχωρά η συζήτηση στον ΟΗΕ για το εμπάργκο των ΗΠΑ στην Κούβα – Τι λένε ΗΠΑ, Ρωσία, Κούβα

Η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ της διεξαγωγής συζήτησης για τις κυρώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής κατά της Κούβας, κατόπιν επίσημου αιτήματος της Αβάνας.

Η συνεδρίαση, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, έφερε στο επίκεντρο της διεθνούς σκηνής το οικονομικό εμπάργκο δεκαετιών, εν μέσω αυξανόμενων προειδοποιήσεων για την κλιμάκωση των ανθρωπιστικών δεινών στο νησί της Καραϊβικής. Η Ελλάδα ψήφισε υπέρ της διεξαγωγής της συζήτησης, ευθυγραμμιζόμενη με τη διεθνή πλειονότητα, ενώ οι μόνες χώρες που καταψήφισαν την πρόταση ήταν η Αργεντινή, η Παραγουάη, η Κόστα Ρίκα, το Ισραήλ, η Τσεχία, το Μαρόκο, η Βόρεια Μακεδονία, η Ουκρανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η ρητορική αντιπαράθεση και το επεισόδιο στην έδρα του Οργανισμού

Η διπλωματική αντιπαράθεση εντός της Γενικής Συνέλευσης έλαβε οξύ χαρακτήρα κατά τη διάρκεια της τοποθέτησης του Πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάικλ Τζ. Γουόλτς (Michael G. Waltz). Ο Αμερικανός διπλωμάτης υποστήριξε ότι, παρά τις συνεχιζόμενες αναφορές για εκτεταμένα μπλακάουτ στο νησί, «φαίνεται ότι υπάρχει πάντα αρκετή ενέργεια για την κουβανική δικτατορία». Σύμφωνα με τον κ. Γουόλτς, η ενέργεια αυτή αξιοποιείται ώστε «το κουβανικό εργαστήριο προπαγάνδας» να «κόβει, να αναρτά και να μεταφράζει τα ψέματα που διαδίδει σε αυτό το σώμα, για άλλη μια φορά, σε όλο τον κόσμο». Ο ίδιος κάзваσε το καθεστώς της Αβάνας λέγοντας: «Αλλάξτε τακτική, ανάψτε ξανά τα φώτα για τον λαό σας».

Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο κ. Γουόλτς υπενθύμισε τα γεγονότα της 11ης Ιουλίου 2021, αναφέροντας ότι «χιλιάδες Κουβανοί πλημμύρισαν τους δρόμους και απαίτησαν ελευθερία». Στο σημείο αυτό, ο Υπουργός Εξωτερικών της Κούβας παρενέβη χτυπώντας το χέρι του στο γραφείο για διαδικαστικό θέμα (point of order), χαρακτηρίζοντας τον Πρέσβη των ΗΠΑ «ψεύτη» και απαιτώντας την ανάκλησή του στην τάξη.

Συνεχίζοντας την ομιλία του, ο Αμερικανός αντιπρόσωπος σημείωσε ότι οι διαδηλωτές ήταν «αηδιασμένοι από ένα καθεστώς που κάθεται πάνω σε δισεκατομμύρια την ώρα που ο λαός του λιμοκτονεί», συμπληρώνοντας τη θέση της Ουάσιγκτον για το πολιτικό σύστημα της χώρας:

«Ο κομμουνισμός δεν λειτούργησε ποτέ. Δεν λειτουργεί και δεν πρόκειται να λειτουργήσει.»

Ο κ. Γουόλτς κατήγγειλε ότι το καθεστώς επέλεξε να φυλακίσει 800 πολίτες, μεταξύ των οποίων καλλιτέχνες και ποιητές, όταν εκείνοι απαίτησαν να έχουν φωνή, ενώ προχώρησε στην ανάγνωση των ονομάτων τους κρατώντας πλακάτ με τις φωτογραφίες τους και υπογραμμίζοντας ότι δεν ήταν ένοπλοι ούτε βίαιοι.

Διεθνείς συμμαχίες κατά της συλλογικής τιμωρίας και των δασμών

Απέναντι στην αμερικανική θέση, εκπρόσωποι περιφερειακών συμμαχιών και κρατών τοποθετήθηκαν επικρίνοντας έντονα τη στάση της Ουάσιγκτον. Μιλώντας εξ ονόματος της Αφρικανικής Ομάδας, ο Ίσα Κονφούρου (Issa Konfourou) από το Μάλι επεσήμανε ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σοβαρά μετά την υιοθέτηση του ψηφίσματος A/80/L.6 τον Οκτώβριο του 2025. Τότε, 165 κράτη-μέλη είχαν καλέσει τις ΗΠΑ να άρουν επειγόντως τον αποκλεισμό, όμως η έκκληση δεν εισακούστηκε. Αντίθετα, η Ουάσιγκτον επέβαλε νέους δασμούς στον ενεργειακό τομέα της Κούβας, γεγονός που, κατά τον κ. Κονφούρου, ξεπερνά το μακροχρόνιο εμπάργκο και παρασύρει τρίτα κράτη στην εφαρμογή μιας πολιτικής που καταδικάζεται διεθνώς. «Καμία διαφορά μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη συλλογική τιμωρία ενός ολόκληρου λαού», τόνισε.

Στο ίδιο κλίμα, ο Πρέσβης της Αϊτής, Πιερ Ερίκ Πιερ (Pierre Ericq Pierre), εκπροσωπώντας την Κοινότητα της Καραϊβικής (CARICOM), εξέφρασε έντονη ανησυχία για την ανθρωπιστική κρίση που τροφοδοτείται από την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών, ζητώντας μέτρα για την ανακούφιση των πολιτών και την εξομάλυνση των διμερών σχέσεων.

Παράλληλα, η εκπρόσωπος της Ερυθραίας, μιλώντας εξ ονόματος της Ομάδας των Φίλων για την Υπεράσπιση του Χάρτη του ΟΗΕ, προειδοποίησε ενάντια σε τυχοδιωκτισμούς που αποσκοπούν στην κατασκευή προσχημάτων για παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Κούβας, χαρακτηρίζοντας τον νέο ενεργειακό αποκλεισμό ως «πράξη γενοκτονίας» και συμπληρώνοντας:

«Κάθε μέρα που ο αποκλεισμός συνεχίζει να υφίσταται αποτελεί ντροπή για την ηθική αυθεντία αυτού του οργανισμού.»

Οι εξωεδαφικές επιπτώσεις και η παρέμβαση της Μόσχας

Τις επιφυλάξεις για την κλιμάκωση των μέτρων συμμερίστηκε και το Κίνημα των Αδεσμεύτων. Ο εκπρόσωπος της Ουγκάντας χαρακτήρισε την ενίσχυση του εμπάργκο σε πρωτοφανή και ακραία επίπεδα ως σοβαρό πισωγύρισμα. Κατήγγειλε τις ενέργειες που παρεμποδίζουν τον εφοδιασμό της Κούβας με πετρέλαιο και την επιβολή δευτερογενών κυρώσεων κατά ξένων εταιρειών, τραπεζών και τρίτων κρατών που διατηρούν νόμιμες εμπορικές σχέσεις με το νησί, πολλαπλασιάζοντας τα εξωεδαφικά αποτελέσματα του αποκλεισμού.

Από την πλευρά της Ένωσης Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), ο Πρέσβης της Σινγκαπούρης, Μπουρχάν Γκαφούρ (Burhan Gafoor), εστίασε στον βαθύ αντίκτυπο της κατάστασης στην πρόσβαση των απλών Κουβανών σε τρόφιμα, φάρμακα και βασικά αγαθά. Υπογράμμισε ότι οι περιορισμοί στις εξαγωγές καυσίμων εμποδίζουν την ικανότητα της χώρας να αντιμετωπίσει ακόμη και κλιματικές καταστροφές, προτρέποντας τις ΗΠΑ να αφαιρέσουν την Κούβα από τη λίστα των κρατών-χορηγών της τρομοκρατίας.

Στη στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρθηκε και ο Υπουργός Εσωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Βλαντίμιρ Κολοκόλτσεφ (Vladimir Kolokoltsev), κάνοντας λόγο για παράνομα μονομερή μέτρα εκφοβισμού με στόχο την ανατροπή ενός ανεπιθύμητου πολιτικού συστήματος. Σχολιάζοντας τον αποκλεισμό καυσίμων που εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο, ο κ. Κολοκόλτσεφ έθεσε το ερώτημα:

«Εάν τα καύσιμα προορίζονται για τη διατήρηση της λειτουργίας των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, των νοσοκομείων και της ύδρευσης, ποιον ακριβώς απειλούν;»

Η κουβανική πλευρά για το ανθρωπιστικό κόστος

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με την τοποθέτηση του Κουβανού αξιωματούχου, κ. Ροντρίγκες Παρίγια (Mr. Rodríguez Parrilla), ο οποίος κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για την επιβολή μιας συστηματικής πράξης συλλογικής τιμωρίας που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο κ. Ροντρίγκες Παρίγια περιέγραψε τις καθημερινές στερήσεις των κουβανικών οικογενειών λόγω των διακοπών ρεύματος, της έλλειψης νερού, τροφίμων και φαρμάκων, καθώς και των υψηλών τιμών.

Παρουσιάζοντας συγκεκριμένα δεδομένα, ο Κουβανός εκπρόσωπος ανέφερε ότι το ποσοστό βρεφικής θνησιμότητας στη χώρα αυξήθηκε δραματικά από 4 σε 9,9 ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων βρεφών. Όπως εξήγησε, πρόκειται για θανάτους που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί εάν υπήρχε ο απαραίτητος ιατρικός εξοπλισμός και οι κατάλληλες θεραπείες, οι οποίες στερούνται λόγω των περιορισμών.

Καταγγέλλοντας το επιχείρημα της Ουάσιγκτον ότι τα μέτρα δεν στρέφονται κατά των πολιτών, ο κ. Ροντρίγκες Παρίγια κατέληξε:

«Ο αποκλεισμός ασφυκτιά και σκοτώνει σιωπηλά. Το να δοθεί προσοχή σε αυτό το αδίστακτο έγκλημα αποτελεί επίσης ευθύνη των Ηνωμένων Εθνών. […] Ρωτήστε τον λαό της Κούβας αν υποφέρει ή όχι εξαιτίας του αποκλεισμού.»

«Ο κομμουνισμός δεν λειτούργησε ποτέ», επιμένουν οι ΗΠΑ, καθώς η Κούβα απαιτεί ευπρέπεια

Ο Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών Μάικλ Τζ. Γουόλτς (Michael G. Waltz) δήλωσε ότι, παρά τις συζητήσεις για μπλακάουτ, «φαίνεται ότι υπάρχει πάντα αρκετή ενέργεια για την κουβανική δικτατορία».

Πράγματι, αρκετή ενέργεια ώστε «το κουβανικό εργαστήριο προπαγάνδας» να «κόβει, να αναρτά και να μεταφράζει τα ψέματα που διαδίδει σε αυτό το σώμα, για άλλη μια φορά, σε όλο τον κόσμο».

Κάλεσε το κουβανικό καθεστώς: «Αλλάξτε τακτική, ανάψτε ξανά τα φώτα για τον λαό σας».

Σε αυτό το πλαίσιο, υπενθύμισε ότι στις 11 Ιουλίου 2021, «χιλιάδες Κουβανοί πλημμύρισαν τους δρόμους και απαίτησαν ελευθερία» — σημείο στο οποίο ο Υπουργός Εξωτερικών της Κούβας χτύπησε το χέρι του στο γραφείο για διαδικαστικό θέμα (point of order), χαρακτηρίζοντας τον πρέσβη των ΗΠΑ «ψεύτη» και απαιτώντας να ανακληθεί στην τάξη.

Συνεχίζοντας, ο κ. Γουόλτς είπε ότι όσοι βρίσκονταν στους δρόμους απαιτούσαν την ελευθερία τους, «αηδιασμένοι από ένα καθεστώς που κάθεται πάνω σε δισεκατομμύρια την ώρα που ο λαός του λιμοκτονεί».

«Ο κομμουνισμός δεν λειτούργησε ποτέ», είπε. «Δεν λειτουργεί και δεν πρόκειται να λειτουργήσει».

Όταν ο κουβανικός λαός απαίτησε να έχει φωνή, το καθεστώς επέλεξε να φυλακίσει 800 από αυτούς, είπε, διαβάζοντας τα ονόματα καλλιτεχνών και ποιητών και κρατώντας πλακάτ με τις φωτογραφίες τους. Δεν ήταν ένοπλοι. Ούτε ήταν βίαιοι.

Τίποτα δεν δικαιολογεί την τιμωρία της Κούβας: Αφρικανική Ομάδα

«Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σοβαρά από την υιοθέτηση του ψηφίσματος A/80/L.6 τον Οκτώβριο του 2025», δήλωσε ο Ίσα Κονφούρου (Issa Konfourou) από το Μάλι, μιλώντας εξ ονόματος της Αφρικανικής Ομάδας.

Εκείνη την εποχή, ένας συντριπτικός αριθμός κρατών-μελών –165 από τα οποία ψήφισαν υπέρ του κειμένου– κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να άρουν επειγόντως τον αποκλεισμό δεκαετιών κατά της Κούβας. «Αυτή η έκκληση δεν εισακούστηκε», είπε.

Τώρα, ανέφερε, η Ουάσιγκτον έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο, επιβάλλοντας δασμούς που στοχεύουν τον ενεργειακό τομέα της Κούβας. «Αυτό ξεπερνά κατά πολύ το μακροχρόνιο εμπάργκο […] παρασύροντας τρίτα κράτη στην επιβολή μιας πολιτικής που αυτό το σώμα καταδικάζει χρόνο με τον χρόνο», τόνισε.

Καμία διαφορά μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη συλλογική τιμωρία ενός ολόκληρου λαού – ακόμη λιγότερο οποιοδήποτε μέτρο που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή και την ευημερία του πληθυσμού του».

Οι Κουβανοί πολίτες προηγούνται, επιμένει η CARICOM

Ο Πρέσβης Πιερ Ερίκ Πιερ (Pierre Ericq Pierre) της Αϊτής, μιλώντας εξ ονόματος της Κοινότητας της Καραϊβικής (CARICOM), εξέφρασε έντονη ανησυχία για την επιδείνωση των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που τροφοδοτούν μια ανθρωπιστική κρίση στην Κούβα.

Οι ανάγκες των Κουβανών πολιτών πρέπει να παραμείνουν η ύψιστη προτεραιότητα και ο ίδιος ζήτησε την υιοθέτηση μέτρων για τη βελτίωση της κατάστασης.

Η Καραϊβική πρέπει να είναι μια περιοχή «απαλλαγμένη από πολέμους και συγκρούσεις», επέμεινε, τονίζοντας ότι τα μέλη της CARICOM είναι «θερμοί υποστηρικτές» της πολυμέρειας, του Χάρτη του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου. Κάλεσε και τις δύο πλευρές να επιδιώξουν έναν εποικοδομητικό διάλογο, χαιρετίζοντας τις πρόσφατες συζητήσεις.

Κάλεσε επίσης τις κουβανικές αρχές να εφαρμόσουν μέτρα που θα ανακουφίσουν τα δεινά του κουβανικού λαού. «Η CARICOM είναι ένας μακροχρόνιος φίλος της Κούβας και των Ηνωμένων Πολιτειών» και ζητά την εξομάλυνση των σχέσεων προς το συμφέρον της περιοχής, δήλωσε.

Το εμπάργκο αποτελεί «ντροπή» για τον ΟΗΕ, δηλώνει η Ομάδα των Φίλων του Χάρτη

«Προειδοποιούμε ενάντια σε οποιονδήποτε τυχοδιωκτισμό που αποσκοπεί στην κατασκευή προσχημάτων για παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Κούβας», δήλωσε η εκπρόσωπος της Ερυθραίας, μιλώντας εξ ονόματος της Ομάδας των Φίλων για την Υπεράσπιση του Χάρτη του ΟΗΕ.

Η ίδια κατήγγειλε τον «άδικο και καταχρηστικό αποκλεισμό» κατά της Κούβας.

«Καλούμε τη διεθνή κοινότητα να μιλήσει ξεκάθαρα υπέρ της ειρήνης, να αποτρέψει μια στρατιωτική επιθετικότητα κατά της Κούβας και να επαναλάβει την ανάγκη για άμεσο τερματισμό του αποκλεισμού».

Το εμπάργκο είναι «μία από τις πιο σοβαρές, παρατεταμένες και συστηματικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και του Χάρτη», βασισμένη σε ένα ψευδές αφήγημα.

Στο μεταξύ, ο νέος ενεργειακός αποκλεισμός αποτελεί, στην πραγματικότητα, μια πράξη γενοκτονίας που απειλεί την ίδια την ύπαρξη της Κούβας.

«Κάθε μέρα που ο αποκλεισμός συνεχίζει να υφίσταται αποτελεί ντροπή για την ηθική αυθεντία αυτού του οργανισμού».

Να αποτραπεί η επιθετικότητα κατά της Κούβας, ζητά το Κίνημα των Αδεσμεύτων

Ο εκπρόσωπος της Ουγκάντας, μιλώντας εξ ονόματος του Κινήματος των Αδεσμεύτων, περιέγραψε την ενίσχυση του εμπάργκο κατά της Κούβας ως «σοβαρό πισωγύρισμα» για την εξομάλυνση των διμερών σχέσεων.

Τα νέα μέτρα εντείνουν το εμπάργκο «σε πρωτοφανή και ακραία επίπεδα». Περιλαμβάνουν ενέργειες που αποσκοπούν στην παρεμπόδιση του εφοδιασμού της Κούβας με πετρέλαιο, στην επιβολή κυρώσεων σε τρίτα κράτη που διατηρούν νόμιμες εμπορικές σχέσεις με την Κούβα και στην εφαρμογή δευτερογενών κυρώσεων κατά εταιρειών, τραπεζών και ξένων οντοτήτων.

Συνολικά, αυτά τα μέτρα πολλαπλασιάζουν τα εξωεδαφικά αποτελέσματα του αποκλεισμού, προειδοποίησε. Επιπλέον, συνιστούν κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ, του διεθνούς δικαίου, του πολυμερούς εμπορικού συστήματος και των κανόνων και αρχών που διέπουν τις φιλικές σχέσεις μεταξύ των κρατών.

Ο ίδιος κάλεσε τη Συνέλευση να κινητοποιήσει προσπάθειες για την αποτροπή μιας στρατιωτικής επιθετικότητας κατά της Κούβας, ιδρυτικού μέλους του Κινήματος των Αδεσμεύτων.

Ο ASEAN ζητά «ανοιχτό» διάλογο Κούβας-ΗΠΑ

Ο Πρέσβης Μπουρχάν Γκαφούρ (Burhan Gafoor) της Σινγκαπούρης, μιλώντας εξ ονόματος της Ένωσης Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), εξέφρασε την ανησυχία του για τον «βαθύ αντίκτυπο της παρούσας κατάστασης στον κουβανικό λαό», συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασής του σε τρόφιμα, φάρμακα και άλλα βασικά αγαθά.

«Είναι θεμελιωδώς η ευημερία των απλών Κουβανών που βρίσκεται στο επίκεντρο της κοινής μας ανησυχίας», επιβεβαίωσε.

Υπογράμμισε την ανάγκη άρσης των μέτρων που οδήγησαν στην παρούσα κατάσταση, τονίζοντας ότι οι περιορισμοί στις εξαγωγές καυσίμων έχουν επιδεινώσει την ενεργειακή κρίση της Κούβας και έχουν εμποδίσει την ικανότητά της να αντιμετωπίζει φυσικές καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα.

«Οι διαφορές μεταξύ των κρατών αντιμετωπίζονται καλύτερα μέσω του διαλόγου και της εμπλοκής, με γνώμονα τον αμοιβαίο σεβασμό», υποστήριξε.

Ενθάρρυνε θερμά και τις δύο πλευρές να επιδιώξουν μια «ανοιχτή και εποικοδομητική δέσμευση», πιέζοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες να άρουν το εμπάργκο τους και να αφαιρέσουν την Κούβα από τη λίστα των κρατών-χορηγών της τρομοκρατίας.

Η Μόσχα καταδικάζει τη στρατηγική των ΗΠΑ για τον έλεγχο της Κούβας

Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ κατά της Κούβας είναι «ένα εντυπωσιακό παράδειγμα παράνομων μονομερών μέτρων εκφοβισμού και τιμωρίας εναντίον κυβερνήσεων που θεωρούνται ανεπιθύμητες», δήλωσε ο Βλαντίμιρ Κολοκόλτσεφ (Vladimir Kolokoltsev), Υπουργός Εσωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Η διεθνής κοινότητα απαντά σταθερά σε αυτήν την πολιτική με ένα αποφασιστικό «όχι».

Κατήγγειλε την κυνική στρατηγική των ΗΠΑ που αποσκοπεί στην ανατροπή ενός ανεπιθύμητου πολιτικού συστήματος, επικαλούμενος τον αποκλεισμό καυσίμων από τον Ιανουάριο. Στους ισχυρισμούς των ΗΠΑ ότι η Κούβα δήθεν αποτελεί απειλή, ρώτησε:

«Εάν τα καύσιμα προορίζονται για τη διατήρηση της λειτουργίας των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, των νοσοκομείων και της ύδρευσης, ποιον ακριβώς απειλούν;»

Πίεσε την Ουάσιγκτον να άρει όλα τα παράνομα περιοριστικά μέτρα, να αφαιρέσει την Κούβα από τη λίστα των υποτιθέμενων Κρατών-Χορηγών της Τρομοκρατίας, και προέτρεψε όλα τα κράτη να συμμορφωθούν με τον Χάρτη του ΟΗΕ.

Η Κούβα κατηγορεί τις ΗΠΑ για συλλογική τιμωρία

Τους τελευταίους μήνες, το ανθρωπιστικό κόστος έχει ενταθεί, συνέχισε ο κ. Ροντρίγκες Παρίγια (Mr. Rodríguez Parrilla), με αποτέλεσμα τη συστηματική παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ενός ολόκληρου λαού – μια πράξη συλλογικής τιμωρίας.

Τέτοια «εξαιρετικά σημαντικά και επείγοντα» ζητήματα αξίζουν την πιο ξεκάθαρη τοποθέτηση από τον ΟΗΕ και το πιο οικουμενικό και αντιπροσωπευτικό του όργανο, είπε: τη Γενική Συνέλευση.

Επέστησε την προσοχή στις οικογένειες της Κούβας που υποφέρουν από μπλακάουτ, έλλειψη νερού, ελλείψεις φαρμάκων, έλλειψη τροφίμων και τις υψηλές τιμές των βασικών αγαθών.

Το ποσοστό βρεφικής θνησιμότητας της Κούβας από 4 ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων βρεφών έχει αυξηθεί σε 9,9, δήλωσε, θάνατοι που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί και δεν θα είχαν συμβεί αν υπήρχε ο εξοπλισμός και οι θεραπείες για τη σωτηρία τους.

«Ο αποκλεισμός ασφυκτιά και σκοτώνει σιωπηλά», τόνισε. «Το να δοθεί προσοχή σε αυτό το αδίστακτο έγκλημα αποτελεί επίσης ευθύνη των Ηνωμένων Εθνών».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαδίδουν το ψέμα ότι ο αποκλεισμός δεν στρέφεται κατά του κουβανικού λαού.

«Ρωτήστε τον λαό της Κούβας αν υποφέρει ή όχι εξαιτίας του αποκλεισμού», απαιτούσε.

Η FIFA ερευνά καταγγελίες για ρατσιστική επίθεση κατά του IShowSpeed

Η FIFA ξεκίνησε έρευνα μετά από καταγγελίες για ρατσιστική επίθεση ανάμεσα στον Αμερικανό influencer των μέσων κοινωνικής δικτύωσης IShowSpeed και έναν φίλαθλο, κατά τη διάρκεια της νίκης της Αργεντινής με 3-2 επί του Πράσινου Ακρωτηρίου την Παρασκευή.

Ο IShowSpeed —ο οποίος έχει 57 εκατομμύρια συνδρομητές στο YouTube και 53 εκατομμύρια ακόλουθους στο TikTok— μεταδίδει ζωντανά αγώνες κατά τη διάρκεια του τουρνουά, με τον πρόεδρο της FIFA Τζάνι Ινφαντίνο (Gianni Infantino) και τον πρώην επιθετικό της Μπαρτσελόνα και της Μίλαν Ζλάταν Ιμπραΐμοβιτς (Zlatan Ibrahimovic) να εμφανίζονται σε κάποιες από τις εκπομπές του.

Το παγκόσμιο διοικητικό όργανο του ποδοσφαίρου δήλωσε ότι ενημερώθηκε για ένα περιστατικό που φέρεται να συνέβη στο στάδιο Hard Rock Stadium στο Μαϊάμι στις 3 Ιουλίου, όπου διεξήχθη ο αγώνας για τη φάση των «32», και «ξεκίνησε αμέσως έρευνα».

Ο 21χρονος, του οποίου το πραγματικό όνομα είναι Ντάρεν Τζέισον Γουότκινς Τζούνιορ (Darren Jason Watkins Jr), φαίνεται σε πλάνα στο κανάλι του στο YouTube να φοράει τη φανέλα του Πράσινου Ακρωτηρίου και να έρχεται σε αντιπαράθεση με έναν οπαδό της Αργεντινής στις κερκίδες.

«Το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA είναι μια γιορτή ενότητας, διαφορετικότητας και σεβασμού», ανέφερε η FIFA σε ανακοίνωσή της.

«Φέρνει κοντά ανθρώπους, πολιτισμούς και κοινότητες από όλο τον κόσμο, και όποιος ενεργεί με τρόπο που υπονομεύει αυτές τις αξίες δεν είναι ευπρόσδεκτος στο παιχνίδι μας».

Η υποτιθέμενη επίθεση κατά του IShowSpeed έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο επιθετικός της Γαλλίας Κιλιάν Εμπαπέ (Kylian Mbappe) χαρακτήρισε μια γερουσιαστή της Παραγουάης ως «αξιοθρήνητη» και ανάξια της θέσης της, αφού εκείνη έκανε μια σειρά από ρατσιστικά σχόλια χλευάζοντας την καταγωγή και τη μόρφωσή του.

Η Σελέστε Αμαρίγια (Celeste Amarilla), του Ριζοσπαστικού Φιλελεύθερου Κόμματος της Παραγουάης, δημοσίευσε τα σχόλιά της στο X μετά την ήττα της χώρας της από τη Γαλλία στη φάση των «16» του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Η Γαλλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (FFF) ανακοίνωσε σχέδια για την κατάθεση ποινικών διώξεων, περιγράφοντας τα σχόλια της Αμαρίγια ως «εντελώς αποτρόπαια και απαράδεκτα».

Άγριο επεισόδιο ενδοοικογενειακής βίας: Γυναίκα δάγκωσε το αυτί του συντρόφου της σε καυγά

Ένα σοβαρό περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας σημειώθηκε τα τελευταία 24ωρα στην περιοχή της Καρύστου στην Εύβοια, προκαλώντας αναστάτωση στην τοπική κοινωνία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το eviathema.gr, ένα ζευγάρι ενεπλάκη σε έντονο λεκτικό καβγά μέσα στο σπίτι του, ο οποίος γρήγορα ξέφυγε από κάθε έλεγχο. Η αρχική διαφωνία, για λόγους που παραμένουν άγνωστοι, εξελίχθηκε σε βίαιη αντιπαράθεση. Η ένταση μεταξύ των δύο πλευρών αυξήθηκε επικίνδυνα, οδηγώντας σε πράξεις που ξεπέρασαν τα όρια μιας απλής λογομαχίας.

Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ, η γυναίκα φέρεται να επιτέθηκε σωματικά στον σύντροφό της. Η κατάσταση κλιμακώθηκε όταν εκείνη τον πλησίασε και τον δάγκωσε στο αυτί, προκαλώντας ισχυρό πόνο και αιμορραγία.

Ο άνδρας, τραυματισμένος και σε κατάσταση σοκ, αποχώρησε εσπευσμένα από την κατοικία αναζητώντας ιατρική βοήθεια. Μετέβη σε ιδιώτη γιατρό της περιοχής, όπου του παρασχέθηκαν οι απαραίτητες πρώτες βοήθειες και έγινε προσεκτικός καθαρισμός του τραύματος.

Ο γιατρός φρόντισε για την περιποίηση του αυτιού, λαμβάνοντας όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα ώστε να αποφευχθεί πιθανή μόλυνση. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, τέτοιου είδους τραύματα απαιτούν ιδιαίτερη ιατρική αντιμετώπιση λόγω της ευαισθησίας της περιοχής.

 

Σώστε τη Χελώνα Caretta – Caretta… για να μας σώσει από τους λαγοκέφαλους

Η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta αποτελεί έναν από τους ελάχιστους και πιο αποτελεσματικούς φυσικούς θηρευτές του λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus) στη Μεσόγειο.

Όπως είναι γνωστό, ο λαγοκέφαλος περιέχει τη θανατηφόρα νευροτοξίνη τετροδοτοξίνη, η οποία αποτρέπει τους περισσότερους θαλάσσιους οργανισμούς από το να τον καταναλώσουν. Η συγκεκριμένη τοξίνη δεν καταστρέφεται με κανέναν τρόπο μαγειρέματος, όπως το ψήσιμο ή το βράσιμο, και η κατάποσή της μπορεί να προκαλέσει παράλυση του αναπνευστικού συστήματος και τελικά τον θάνατο.

Όπως επισημαίνει το MEDASSET (Μεσογειακός Σύνδεσμος για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών), η Caretta caretta συγκαταλέγεται στους ελάχιστους φυσικούς θηρευτές του λαγοκέφαλου καθώς μπορεί να καταναλώσει το επικίνδυνο ψάρι χωρίς να επηρεάζεται από την τοξίνη του, γεγονός που της επιτρέπει να λειτουργεί ως ένας φυσικός ρυθμιστής του πληθυσμού του.

Από τη δική του μεριά το Αρχιπέλαγος σημειώνει σε ανακοίνωσή του πως το ψάρι Κυνηγός αποτελεί επίσης έναν από τους φυσικούς θηρευτές του λαγοκέφαλου, όπως και η ζαργάνα και άλλα είδη ψαριών. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε στομάχια Κυνηγών έχουν εντοπιστεί από 50 έως και 180 νεαρά άτομα λαγοκέφαλου. Η οργάνωση τονίζει πως στα στα πρώτα στάδια της ζωής τους, οι μικροί λαγοκέφαλοι δεν έχουν προλάβει να συσσωρεύσουν μεγάλες, θανατηφόρες ποσότητες τετροδοτοξίνης στο σώμα τους, καθώς η τοξίνη αυτή αυξάνεται σταδιακά μέσω της διατροφής τους και της ωρίμανσής τους. Αυτό επιτρέπει σε μεγάλα, ταχύτατα πελαγικά ψάρια όπως ο Κυνηγός να καταβροχθίζουν γόνους μαζικά χωρίς να δηλητηριάζονται. Ωστόσο, μόνο η Caretta caretta μπορεί να καταναλώνει ενήλικους πληθυσμούς χωρίς να κινδυνεύει η ζωή της.

 

Παράλληλα, λόγω της υπεραλίευσης, άλλοι μεγάλοι ιθαγενείς θηρευτές (όπως οι καρχαρίες ή οι ξιφίες) έχουν μειωθεί. Έτσι, η προστασία της θαλάσσιας χελώνας είναι πλέον ζωτικής σημασίας για να μην μείνει ο λαγοκέφαλος χωρίς κανέναν απολύτως βιολογικό περιορισμό στα νερά των θαλασσών μας. Η Ελλάδα αποτελεί τη σημαντικότερη χώρα για το είδος στη Μεσόγειο, καθώς φιλοξενεί περίπου το 60% των φωλιών ολόκληρης της Μεσογείου.

Μιλώντας στην Ημέρα Ζακύνθου, ο Αντιπεριφερειάρχης Γεωργίας, Αλιείας και Κτηνοτροφίας, Κωνσταντίνος Τσιριγώτης σημείωσε χαρακτηριστικά:

“Ο λαγοκέφαλος δημιουργεί αρκετά προβλήματα και είναι επικίνδυνος για τον ανθρώπινο οργανισμό, ξεκίνησε από τον Ινδικό Ωκεανό, πέρασε στα κυπριακά ύδατα και μετά στις ελληνικές θάλασσες, έφτασε μέχρι τα νερά της Εύβοιας και τώρα δυστυχώς μπαίνει στο Ιόνιο. Είναι μικρός ο πληθυσμός μέχρι στιγμής και προσπαθούμε με οποιοδήποτε τρόπο τουλάχιστον να μην εξαπλωθεί. Η πολιτεία αυτή τη στιγμή ευτυχώς χρηματοδοτεί τον οποιονδήποτε συλλέξει έστω και 1 kg από λαγοκέφαλο, τον πληρώνει με 5,33€. Αυτό μέχρι στιγμής είναι για το Αιγαίο και την Κρήτη. Όταν θα δει δηλαδή η πολιτεία ότι υπάρχει επέκταση του και η αύξηση του πληθυσμού και στα υπόλοιπα νερά της Ελλάδος αναγκαστικά πρέπει να επιδοτήσει και αυτά”.

Ο κ. Τσιριγώτης στάθηκε ιδιαίτερα σε έναν σημαντικό περιβαλλοντικό παράγοντα που λειτουργεί υπέρ της Ζακύνθου και των περιοχών που φιλοξενούν θαλάσσιες χελώνες όπως ο Κυπαρισσιακός Κόλπος, καθώς όπως είπαμε, η Caretta caretta αποτελεί τον κυριότερο φυσικό θηρευτή του τοξικού ψαριού: “Ο φυσικός θηρευτής του συγκεκριμένου ψαριού είναι η θαλάσσια χελώνα, που εμείς έχουμε μεγάλο αριθμό κάθε καλοκαίρι και ευτυχώς μπορεί να απομακρύνει το συγκεκριμένο ψάρι από δικά μας νερά”.

Ο κ. Τσιριγώτης κατέληξε ότι αν δυσκολέψει η κατάσταση στη συνέχεια καλό θα ήταν να επιδοτηθούν και να στηριχθούν οικονομικά και οι ψαράδες στο Ιόνιο. “Δυστυχώς δεν μπορούμε να δώσουμε ξεκάθαρες οδηγίες. Τα σαγόνια του λαγοκέφαλου μπορούν να κόψουν τα δίχτυα των ψαράδων. Το μόνο που μπορεί να γίνει είναι η πολιτεία να επεκτείνει την επιδότηση και σε άλλες θαλάσσιες περιοχές όπως στο Ιόνιο”, στη λογική των μέτρων που έχουν ληφθεί και αφορούν τους επαγγελματίες αλιείς.

Σύμφωνα με το Αρχιπέλαγος, οι πραγματικές αιτίες του προβλήματος με τους λαγοκέφαλους, αφορούν:

  • Την επί δεκαετίες αποδεκάτιση των θαλασσών μας άνευ των στοιχειωδών μέτρων για την προστασία των ιχθυαποθεμάτων.
  • Τους αυτοσχεδιασμούς στη διαχείριση της αλιείας από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα.
  • Την υπεραλίευση που επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο. Οι θάλασσές μας αδειάζουν από ψάρια, σταδιακά ερημοποιούνται οικολογικά, δημιουργώντας κενά που συχνά καταλαμβάνονται από νέα, ξενικά και εισβολικά είδη.

Όλοι οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση για το πρόβλημα του λαγοκέφαλου.

Απαιτείται συνδυασμός μέτρων: παρακολούθηση των πληθυσμών, στήριξη των αλιέων που πλήττονται, προστασία των φυσικών θηρευτών και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Η περίπτωση της Caretta caretta υπενθυμίζει ότι η φύση συχνά διαθέτει τους δικούς της μηχανισμούς αυτορρύθμισης. Όμως αυτοί οι μηχανισμοί λειτουργούν μόνο όταν τα οικοσυστήματα παραμένουν υγιή. Και γι’ αυτό, όπως τονίζει το MEDASSET, “προστατεύοντας τις θαλάσσιες χελώνες δεν προστατεύουμε μόνο ένα αγαπητό είδος της Μεσογείου. Προστατεύουμε την ίδια την ισορροπία των θαλασσών μας απέναντι σε μια από τις μεγαλύτερες οικολογικές προκλήσεις των τελευταίων δεκαετιών”.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο λαγοκέφαλος προκαλεί σοβαρή οικολογική καταστροφή και μεγάλη οικονομική ζημιά στην περιοχή της Μεσογείου. Το είδος μετανάστευσε στις θάλασσές μας από την Ερυθρά Θάλασσα μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και, λόγω της έλλειψης φυσικών θηρευτών, ο πληθυσμός του αυξάνεται πλέον ανεξέλεγκτα.

Το εν λόγω ψάρι διαθέτει τέσσερα πανίσχυρα, κοφτερά δόντια που μοιάζουν με ράμφος, με τα οποία σκίζει με απίστευτη ευκολία τα δίχτυα και κόβει τα παραγάδια προκειμένου να καταβροχθίσει τα πιασμένα ψάρια. Αυτή η επιθετική συμπεριφορά, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τρέφεται κυρίως με είδη υψηλής εμπορικής αξίας, όπως χταπόδια, σουπιές και καλαμάρια, στερεί από τους αλιείς το εισόδημά τους και καταστρέφει τον εξοπλισμό τους.

Τέλος, η παρουσία του ανατρέπει πλήρως την οικολογική ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Είναι ένα εξαιρετικά χωροκτητικό ψάρι που εκτοπίζει τα ιθαγενή είδη της Μεσογείου από τα φυσικά τους καταφύγια, ενώ η ταχύτατη αναπαραγωγή του και οι τεράστιες ποσότητες τροφής που καταναλώνει εξαντλούν τους φυσικούς πόρους, αφήνοντας τα υπόλοιπα θαλάσσια είδη χωρίς τροφή.

news247.gr

Στη Βουλή το αιολικό έργο των 282 MW στο Ρέθυμνο: Παρέμβαση της ΝΙΚΗΣ για τις 47 ανεμογεννήτριες και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση 47 ανεμογεννητριών μεγάλης κλίμακας στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου μεταφέρεται στο πεδίο του κοινοβουλευτικού ελέγχου, με το κόμμα ΝΙΚΗ να ζητά αναλυτικές διευκρινίσεις από την κυβέρνηση.

Ο βουλευτής Α΄ Ανατολικής Αττικής του κόμματος, Τάσος Οικονομόπουλος, κατέθεσε Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων, στρεφόμενος προς τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού, Εσωτερικών, καθώς και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής παρέμβασης τίθενται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, οι γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων φορέων και το πραγματικό οικονομικό όφελος για τις τοπικές κοινωνίες, για ένα έργο που, σύμφωνα με τον βουλευτή, αλλάζει βίαια τον χάρτη της κρητικής ενδοχώρας.

Οι τεχνικές προδιαγραφές του έργου και οι υποδομές στην κρητική ύπαιθρο

Η ερώτηση αφορά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση επτά Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι οποίοι προβλέπεται να αναπτυχθούν σε γεωγραφικά όρια των Δήμων Ρεθύμνης, Αμαρίου και Αγίου Βασιλείου. Η συνολική ισχύς του συμπλέγματος ανέρχεται σε 282 MW, μέγεθος που κατατάσσει την παρέμβαση στις μεγάλης κλίμακας ενεργειακές υποδομές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της κοινοβουλευτικής αναφοράς, η εγκατάσταση των 47 ανεμογεννητριών δεν αποτελεί μια μεμονωμένη παρέμβαση, καθώς συνοδεύεται από εκτεταμένα συνοδά έργα. Σε αυτά περιλαμβάνονται ευρείες παρεμβάσεις οδοποιίας για τη μεταφορά του εξοπλισμού, νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις, υποσταθμοί παραγωγής και λοιπές υποστηρικτικές υποδομές.

Το σύνολο αυτών των κατασκευών εκτιμάται ότι θα επιφέρει σοβαρό αποτύπωμα στο ορεινό τοπίο της περιοχής, επηρεάζοντας άμεσα τη βιοποικιλότητα, την τοπική κτηνοτροφία, την αγροτική δραστηριότητα, καθώς και την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων στην κρητική ύπαιθρο.

Οικολογική προστασία σε ζώνες Natura 2000 και η ιστορική μνήμη του Αρκαδίου

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι τμήματα του έργου χωροθετούνται εντός ή πλησίον προστατευόμενων περιοχών του ευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000. Ο κ. Οικονομόπουλος επισημαίνει τους πιθανούς κινδύνους για την ορνιθοπανίδα και τα χειρόπτερα, καθώς και για τη συνολική οικολογική ακεραιότητα της περιοχής.

Στο πλαίσιο αυτό, αξιώνεται η διενέργεια μιας ειδικής και επαρκούς δέουσας εκτίμησης, καθώς και η πλήρης αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων που προκύπτουν από το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων αλλά και υπό αδειοδότηση αιολικών σταθμών στο νησί της Κρήτης.

Πέραν της περιβαλλοντικής διάστασης, η παρέμβαση εγείρει και σοβαρά ζητήματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο βουλευτής ζητά την επίσημη κατάθεση των γνωμοδοτήσεων των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού αναφορικά με την ύπαρξη αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και ιστορικών τόπων στην περιοχή.

Ειδική μνεία γίνεται για την ευρύτερη ζώνη της Ιεράς Μονής Αρκαδίου, ενός μνημείου με ιδιαίτερα βαρύ ιστορικό και συμβολικό φορτίο για την Κρήτη και τον Ελληνισμό, προκειμένου να διασαφηνιστεί εάν επηρεάζεται από την οπτική και χωρική γειτνίαση με τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Η θεσμική στάση της αυτοδιοίκησης και η διαφάνεια των οικονομικών ωφελειών

Ένα από τα κρίσιμα πολιτικά ερωτήματα της ερώτησης αφορά τον βαθμό ενσωμάτωσης της γνώμης των τοπικών φορέων στη λήψη των αποφάσεων. Η ΝΙΚΗ ζητά να αποσαφηνιστεί εάν η κεντρική διοίκηση έχει λάβει σοβαρά υπόψη τις αρνητικές θέσεις ή τις επιφυλάξεις που έχουν διατυπώσει επισήμως οι Δήμοι Ρεθύμνης, Αμαρίου και Αγίου Βασιλείου, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:

«Οι τοπικές κοινωνίες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλοί θεατές σε αποφάσεις που δεσμεύουν τον τόπο τους για δεκαετίες.»

Παράλληλα, η κοινοβουλευτική παρέμβαση θέτει σε αμφισβήτηση το πραγματικό οικονομικό αντίκρισμα του έργου για τους Έλληνες καταναλωτές. Ζητούνται συγκεκριμένα στοιχεία για τους φορείς που θα αναλάβουν την εμπορική εκμετάλλευση της παραγόμενης ενέργειας, τις αγορές στις οποίες αυτή θα διατίθεται, καθώς και την ύπαρξη συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης ή διμερών συμβάσεων αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας.

Το ζητούμενο, κατά τον καταθέτοντα βουλευτή, είναι να τεκμηριωθεί με ποιον ακριβώς τρόπο διασφαλίζεται ότι το έργο θα ωφελήσει την εθνική οικονομία, τις τοπικές κοινωνίες και τους λογαριασμούς ρεύματος των πολιτών.

Το αίτημα κατάθεσης εγγράφων και οι κανόνες των ΑΠΕ

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ απαιτεί την επίσημη κατάθεση μιας σειράς κρίσιμων εγγράφων της δικογραφίας του έργου. Στα έγγραφα αυτά περιλαμβάνονται η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, οι επίσημες γνωμοδοτήσεις των εμπλεκόμενων Δήμων και της Περιφέρειας, οι ειδικές μελέτες για τις περιοχές Natura 2000, την ορνιθοπανίδα και τα χειρόπτερα, οι αναλυτικοί χάρτες χωροθέτησης των 47 ανεμογεννητριών, καθώς και κάθε διαθέσιμη οικονομική ανάλυση για την εμπορική αξιοποίηση της ενέργειας.

Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για έναν ευρύτερο θεσμικό διάλογο γύρω από τους όρους της πράσινης μετάβασης στην περιφέρεια. Όπως υπογραμμίζεται στην παρέμβαση, «η ανάπτυξη των ΑΠΕ χρειάζεται κανόνες, χωροταξικό σεβασμό και δημόσιο όφελος». Η κυβέρνηση καλείται πλέον να απαντήσει με σαφήνεια εάν προτίθεται να προχωρήσει στην έγκριση των περιβαλλοντικών όρων του έργου, την ώρα που παραμένουν ανοιχτά ουσιώδη ζητήματα που αγγίζουν το φυσικό περιβάλλον, την ιστορική κληρονομιά και τη διακηρυγμένη βούληση των τοπικών κοινωνιών της Κρήτης.

Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο υπογράφουν νέα αμυντική συμφωνία την Τετάρτη – Στο ίδιο πνεύμα με τη διμερή Γαλλίας-Ελλάδας

Η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να υπογράψουν την Τετάρτη συμφωνία εταιρικής σχέσης στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, σηματοδοτώντας το πιο πρόσφατο βήμα στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Η συμφωνία θα δεσμεύει τις δύο πλευρές σε στενότερη συνεργασία στον αμυντικό τομέα, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το περιεχόμενό της και μίλησαν στο Middle East Eye.

Κατά τις ίδιες πηγές, το κείμενο προβλέπει ότι οι δύο χώρες θα αλληλοϋποστηρίζονται σε όλα τα ζητήματα που αφορούν την άμυνα, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας μεταξύ των αμυντικών τους βιομηχανιών, της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας, των υβριδικών απειλών και της κυβερνοασφάλειας.

Αξιωματούχοι δήλωσαν στο Middle East Eye ότι η συμφωνία είναι «ολοκληρωμένη», χωρίς ωστόσο να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την έκταση των αμοιβαίων αμυντικών δεσμεύσεων.

Η υπογραφή της αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά τη συνάντηση του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, την Τετάρτη.

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συναντώνται στην Άγκυρα στο πλαίσιο της ετήσιας συνόδου κορυφής της Συμμαχίας.

Πηγή με γνώση του περιεχομένου της συμφωνίας ανέφερε ότι αυτή κινείται στο ίδιο πνεύμα με τη διμερή αμυντική συμφωνία που υπέγραψαν η Γαλλία και η Ελλάδα το 2021.

Η ελληνογαλλική συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής. Ωστόσο, οι πηγές απέφυγαν να διευκρινίσουν εάν το έγγραφο Τουρκίας–Ηνωμένου Βασιλείου περιλαμβάνει αντίστοιχη διάταξη.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ούτε η Άγκυρα ούτε η Ντάουνινγκ Στριτ αναμένεται να δημοσιοποιήσουν το πλήρες κείμενο της συμφωνίας, γεγονός που υπογραμμίζει την ευαισθησία των προβλέψεών της.

Τον περασμένο Απρίλιο, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν Πλαίσιο Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, με στόχο, όπως ανέφεραν, «την ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών ως συμμάχων στο ΝΑΤΟ και στρατηγικών εταίρων».

Οι σχέσεις Άγκυρας και Λονδίνου έχουν ενισχυθεί σημαντικά μετά την απόφαση της Τουρκίας, τον περασμένο Ιούλιο, να προχωρήσει στην αγορά μαχητικών Eurofighter Typhoon, στο πλαίσιο συμφωνίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.

topontiki.gr

Ο «soft» εποικισμός της Κύπρου από το Ισραήλ – Στα χέρια τους 3.800 ακίνητα, η πίεση στη Λευκωσία και ο ρόλος της Black Cube

Την ώρα που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εγκρίνει την κατασκευή περισσότερων από 12 νέων οικισμών στη Δυτική Όχθη και φωνές εντός του Ισραήλ ζητούν να επεκταθούν τα σύνορά του εβραϊκού κράτους περαιτέρω στον Λίβανο, τη Συρία και πέρα ​​από αυτήν, στην Κύπρο συντελείται ένας διαφορετικός εποικισμός, με νόμιμα μέσα και ιδιωτική πρωτοβουλία.

Ειδικότερα, την περίοδο 2021-2025 Ισραηλινοί αγόρασαν 3.800 ακίνητα στην Κύπρο. Πλέον στη Μεγαλόνησο ζουν μόνιμα 12.000 ισραηλινές οικογένειες από 300 που ήταν το 2003, σημειώνοντας αύξηση 3.900% (δηλαδή έγιναν 40 φορές περισσότερες)». Οι περισσότερες έχουν εγκατασταθεί σε Λεμεσό, Λάρνακα και Πάφο.

Τον περασμένο μήνα το i24 News περιέγραψε την Κύπρο σαν καταφύγιο για τους ισραηλινούς και στρατηγικό πλεονέκτημα για το κράτος του Ισραήλ.

«Χτίζονται σιωνιστικά σχολεία – έτσι τα αποκαλούν – χτίζονται συναγωγές», προειδοποίησε το περασμένο καλοκαίρι ο ηγέτης της κυπριακής αντιπολίτευσης Στέφανος Στεφάνου και πρόσθεσε ότι την πραγματικότητα χτίζουν «αποικίες» αν και δεν τις ονομάζουν έτσι, που είναι απρόσιτες για όποιον δεν είναι ισραηλινός.

Η εισροή είναι καθόλα σύννομη, ωστόσο έχει αυξήσει την επιρροή του Ισραήλ στην πολιτική ζωή της Κύπρου.

Μία εβδομάδα μετά την ανάληψη της προεδρίας της ΕΕ από την Κύπρο άρχισαν να κυκλοφορούν μία σειρά από βίντεο που ενέπλεκαν την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη σε σκάνδαλα. Πίσω από αυτά αποδείχθηκε ότι είναι η εταιρεία Black Cube, που έχει στενούς δεσμούς με  τους IDF και τη Μοσάντ.

Το Ισραήλ την ίδια περίοδο έχει επεκτείνει με άλλα μέσα τον εποικισμό σε Δυτική Όχθη, Λίβανο και Συρία. Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει τους υπερορθόδοξους εποίκους στη Δυτική Όχθη, αλλά αντιτίθεται σε ορισμένες από τις πιο ακραίες ομάδες στη Συρία. Στην Κύπρο ο εποικισμός γίνεται με νόμιμα μέσα και ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά ταυτόχρονα εξυπηρετεί τα συμφέροντα του κράτους του Ισραήλ.

Ο αυξανόμενος ισραηλινός πληθυσμός του νησιού φέρνει στην κυπριακή κυβέρνηση αυξανόμενη ισραηλινή πίεση – κάτι που φάνηκε κατά την επίσκεψη του ισραηλινού υπουργού Διασποράς, Αμιχάι Τσίκλι, στη Λευκωσία πέρυσι, κατά την οποία κάλεσε την Λευκωσία να «καταπολεμήσει τον αντισημιτισμό» και να ενισχύσει την προστασία ασφαλείας για τους Ισραηλινούς ομογενείς.

Φοιτητική κατοικία: Νέο ράλι στα ενοίκια σε Ηράκλειο, Ρέθυμνο και Χανιά

Η αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας με προσιτό ενοίκιο εξελίσσεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία ενόψει της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς. Η ανοδική πορεία των ζητούμενων μισθωμάτων συνεχίζεται τόσο στα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης όσο και στις υπόλοιπες φοιτητουπόλεις της περιφέρειας, εντείνοντας τον προβληματισμό των οικογενειών που καλούνται να καλύψουν το σχετικό κόστος. Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια παγιωμένη τάση αύξησης των τιμών, η οποία περιορίζει τις διαθέσιμες επιλογές χαμηλού κόστους και αναδιαμορφώνει τον χάρτη της φοιτητικής στέγης σε ολόκληρη τη χώρα.

Η γενική τάση ανόδου στα μεγάλα αστικά κέντρα και την επαρχία

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, οι αυξήσεις στις τιμές των ενοικίων παρουσιάζουν γενικευμένο χαρακτήρα. Στην Αττική, τα ζητούμενα μισθώματα καταγράφουν μέση ετήσια αύξηση περίπου 7% σε σχέση με το 2025, ενώ στη Θεσσαλονίκη η αντίστοιχη άνοδος διαμορφώνεται στο 9%, αποτελώντας τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή μεταξύ των δύο μεγάλων πόλεων.

Η τάση αυτή δεν περιορίζεται στα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα. Στις 21 κυριότερες φοιτητουπόλεις της ελληνικής περιφέρειας, η μέση ετήσια αύξηση κινείται επίσης στα επίπεδα του 7%. Μια ελαφρώς η someπιότερη, αλλά σταθερά ανοδική τροχιά καταγράφεται στην Πάτρα, όπου η αύξηση των μισθωμάτων υπολογίζεται μεταξύ 5% και 6% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.

Η ακτινογραφία της αγοράς στις πόλεις της Κρήτης

Η περιφέρεια της Κρήτης βρίσκεται στο επίκεντρο της ανόδου, με τις τρεις βασικές φοιτητουπόλεις του νησιού να παρουσιάζουν σημαντικές μεταβολές στις κατηγορίες των ακινήτων που προτιμούν οι φοιτητές.

Ηράκλειο

Στο Ηράκλειο, οι τιμές των ακινήτων έως 25 τ.μ. κυμαίνονταν το 2025 μεταξύ 270€ και 400€, ενώ για το 2026 το εύρος διαμορφώνεται από 250€ έως 450€. Στα διαμερίσματα 30-45 τ.μ., το ζητούμενο μίσθωμα αυξήθηκε από 280-600€ πέρυσι, σε 300-670€ φέτος. Αντίστοιχα, στην κατηγορία των 50-60 τ.μ., οι τιμές κινήθηκαν από 450-720€ το 2025 σε 450-750€ το 2026.

Χανιά

Στα Χανιά, για τα μικρά ακίνητα έως 25 τ.μ. δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία και για τα δύο έτη. Στην κατηγορία των 30-45 τ.μ., οι τιμές ξεκικούσαν από τα 500€ το 2025 και πλέον διαμορφώνονται μεταξύ 520€ και 650€ για το 2026. Στα μεγαλύτερα διαμερίσματα επιφάνειας 50-60 τ.μ., το εύρος των τιμών που ήταν 500-800€ το 2025, καταγράφεται στα 600-800€ για το τρέχον έτος.

Ρέθυμνο

Στο Ρέθυμνο, η αγορά των ακινήτων έως 25 τ.μ. δεν παρουσίαζε στοιχεία το 2025, όμως για το 2026 οι τιμές εκκίνησης προσδιορίζονται από 350€ έως 550€. Στα διαμερίσματα 30-45 τ.μ., σημειώθηκε άνοδος από 400-550€ το 2025 σε 450-650€ το 2026. Τέλος, η κατηγορία των 50-60 τ.μ. παρουσιάζει μεταβολή από 500-650€ πέρυσι, σε 550-800€ για τη φετινή περίοδο.

Η παράμετρος της εποχικότητας στους τουριστικούς προορισμούς

Πέρα από την καθαρή αύξηση των τιμών, η δομή της αγοράς στις περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα επηρεάζεται από συγκεκριμένες πρακτικές μίσθωσης. Σε αρκετούς από τους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, ένα σημαντικό μέρος των ιδιοκτητών εξακολουθεί να επιλέγει τη βραχυχρόνια ή εποχική εκμετάλλευση των ακινήτων του.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι εν λόγω ιδιοκτήτες να διαθέτουν τα ακίνητά τους προς ενοικίαση σε φοιτητές αποκλειστικά και μόνο για τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους, υποχρεώνοντας τους ενοικιαστές να εκκενώνουν τις κατοικίες κατά την έναρξη της θερινής περιόδου.

 

 

Ναόμι Κλάιν: Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μια φασιστική ιδέα

Τα chatbots και άλλα εργαλεία παραγωγικής ΤΝ (genAI) καταναλώνουν τόσο πολλή ενέργεια που ανατρέπουν δεκαετίες κλιματικής προόδου, στρεφόμενα στα ορυκτά καύσιμα για να συμβαδίσουν με τη (μετοχικά καθοδηγούμενη) ζήτηση.

Σε αυτό το απόσπασμα από τη σειρά μας Reframing Impact, η Ναόμι Κλάιν αναλύει το τοξικό ερωτικό τρίγωνο ανάμεσα στις εταιρείες ΤΝ, τον Τραμπ και τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων.

Ο μύθος της εξωτερικής ανάθεσης της σκέψης

Η υπόσχεση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι μπορεί να σκέφτεται για εμάς, σωστά; Και αυτό είναι μια πραγματικά φασιστική ιδέα — η ιδέα της εξωτερικής ανάθεσης της σκέψης (outsourcing thinking). Η δύναμή μας έγκειται στην ικανότητά μας να σκεφτόμαστε ο ένας με τον άλλον και να παράγουμε πραγματικά νέες ιδέες. Αν αυτές οι εταιρείες πετύχουν αυτό που θέλουν —αν επικαλεστούν τον ψηφιακό τους Θεό και επιτύχουν την Ισχυρή Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial General Intelligence – AGI)— θα εξαλείψει όλες τις θέσεις εργασίας. Τι κάνουμε τότε;

Στο μεταξύ, το μόνο που κάνει στην πραγματικότητα όλη αυτή η τεχνολογία είναι να παράγει ελαττωματική σαβούρα (glitchy slop) και να αυξάνει τους λογαριασμούς ρεύματος των ανθρώπων.

Το είδαμε αυτό με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο με τον Ίλον Μασκ (Elon Musk). Οι περισσότεροι άνθρωποι τον θεωρούσαν μάλλον ως τον πιο προβεβλημένο επιχειρηματία πράσινης τεχνολογίας στον πλανήτη. Κι όμως, αυτός είναι ο τύπος που αποφάσισε ότι θα τροφοδοτούσε το Grok με 35 στροβίλους μεθανίου συνδεδεμένους μεταξύ τους, δηλητηριάζοντας μια πόλη στην πορεία. Πραγματικά δεν θα έπρεπε να συμβιβαζόμαστε με την ιδέα ότι αυτή η βιομηχανία μπορεί να είναι πράσινη. Δεν υπάρχει τρόπος να γίνει «πράσινο ξέπλυμα» (greenwash) σε αυτό. Ισχυρίζονται ότι θα λύσει την κλιματική αλλαγή, αλλά αυτό είναι απλώς ανόητο.

Είτε θα μεταβούμε σε μια οικονομία χωρίς ορυκτά καύσιμα και θα μειώσουμε τις εκπομπές μας εγκαίρως για να αποφύγουμε το όριο θέρμανσης των δύο βαθμών, είτε θα χτίσουμε έναν κόσμο καλυμμένο με κέντρα δεδομένων (data centers) μόνο και μόνο για να επικαλεστούμε έναν ψηφιακό Θεό που δεν πρόκειται να έρθει.

Ακραία διαταραχή πλούτου και AGI

Η ακραία διαταραχή του πλούτου τους συνδέεται άμεσα με αυτό, επειδή είναι αρκετά έξυπνοι για να γνωρίζουν ότι βάζουν φωτιά στον κόσμο. Είμαστε παγιδευμένοι σε έναν βρόχο αρνητικής ανάδρασης: χρειάζονται όλο και περισσότερα χρήματα για να οχυρωθούν απέναντι στο ίδιο το κολασμένο τοπίο που δημιουργούν. Πιστεύουν ότι μόλις τροφοδοτήσουν αρκετά δεδομένα, αποκτήσουν αρκετή ισχύ και εξασφαλίσουν αρκετή υπολογιστική ισχύ (compute), θα επιτύχουν τελικά αυτό το πολύ ασαφώς καθορισμένο ορόσημο που ονομάζεται AGI ή υπερφυής νοημοσύνη — το σημείο στο οποίο η πλειοψηφία της ανθρώμης οικονομικής δραστηριότητας θα μπορεί να αντικατασταθεί από την ΤΝ.

Υπάρχει μια βαθιά τραγωδία εδώ. Μόλις είχαμε αρχίσει να βλέπουμε κάποιους από τους αριθμούς να κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση γύρω από την τιμή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Μεγάλες οικονομίες όπως η Ινδία, το Πακιστάν και η Κίνα έπαιρναν πραγματικά σοβαρά τον εξηλεκτρισμό και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Αυτήν ακριβώς τη στιγμή, ακριβώς τη στιγμή που οι παραδοσιακές αγορές ορυκτών καυσίμων άρχιζαν να καταρρέουν, δόθηκε ένα σωσίβιο στον κλάδο. Το μήνυμα έγινε: απλώς χτίστε όλα αυτά τα κέντρα δεδομένων και τροφοδοτήστε τα με ορυκτά καύσιμα.

Ο Τραμπ και τα «τέρατα που τρώνε ηλεκτρική ενέργεια»

Ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) αποκαλεί τα κέντρα δεδομένων ΤΝ «τέρατα που τρώνε ηλεκτρική ενέργεια» (electricity-eating monsters), και το θεωρεί κοπλιμέντο. Αυτός είναι στην πραγματικότητα ο τρόπος με τον οποίο πείστηκε για την ΤΝ, επειδή παλιότερα δεν του άρεσε. Δεν μιλούσε καν για την ΤΝ κατά τους πρώτους μήνες της προεδρικής του εκστρατείας.

Αυτό που του άλλαξε γνώμη ήταν μια συνάντηση με μια ομάδα επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων (venture capitalists) της Silicon Valley λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2024. Του εξήγησαν πόση ακριβώς ηλεκτρική ενέργεια —συγκεκριμένα ενέργεια από ορυκτά καύσιμα— ήθελαν να καταναλώσουν. Ο Τραμπ συμφώνησε αμέσως μαζί τους, επειδή είχε ήδη πει στις εταιρείες ορυκτών καυσίμων: «Αν μου δώσετε ένα δισεκατομμύριο δολάρια, θα κάνω όλα τα όνειρά σας πραγματικότητα».

Αν και μπορεί να ανακαλέσει κάθε είδους κλιματικούς κανονισμούς και να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού, δεν μπορεί στην πραγματικότητα να δημιουργήσει από μόνος του εντελώς νέες αγορές για αυτές τις εταιρείες πόρων. Αυτό ακριβώς έκανε η έκρηξη της ΤΝ: προσέφερε ένα ζωτικής σημασίας οικονομικό σωσίβιο στον τομέα των ορυκτών καυσίμων.

Η εσκεμμένη σύγχυση της έρευνας για την ΤΝ

Δεν βλέπω πώς αυτή η τροχιά μπορεί να γίνει βιώσιμη. Το να το λέω αυτό δεν είναι το ίδιο με το να λέω ότι δεν βλέπω πιθανές θετικές χρήσεις της ΤΝ στον τομέα του κλίματος, αλλά αυτές οι θετικές χρήσεις δεν απαιτούν αυτές τις τεράστιες υποδομές παραγωγικής ΤΝ με μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (large language models). Αυτά είναι ξεχωριστά ζητήματα που συγχέονται σκόπιμα.

Χρησιμοποιούν τις θετικές εφαρμογές που όλοι θέλουμε —όπως η ιατρική έρευνα ή η βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας— ως ασπίδα. Ωστόσο, ειρωνικά, την ίδια στιγμή που αναπτύσσεται αυτή η εταιρική τεχνολογία, βλέπουμε συστημικές επιθέσεις στη δημόσια επιστημονική έρευνα να λαμβάνουν χώρα σε ολόκληρη τη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Αυτή είναι μια ευκαιρία για εμάς να θέσουμε θεμελιώδη ερωτήματα: Σε τι χρησιμεύει η οικονομία μας; Σε τι χρησιμεύει η τεχνολογία; Σε τι χρησιμεύουν οι άνθρωποι και τι εκτιμούμε πραγματικά;

Αυτή η μανία είναι τόσο εκτός ελέγχου που οι πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο μάς λένε ανοιχτά ότι επικαλούνται ψηφιακούς θεούς ή ψηφιακούς δαίμονες. Είτε πρόκειται για τον Ίλον Μασκ είτε για τον Σαμ Άλτμαν (Sam Altman), προβλέπουν κυριολεκτικά ένα μέλλον όπου ολόκληρος ο κόσμος θα είναι καλυμμένος με κέντρα δεδομένων. Στη συνέχεια, η Google παρεμβαίνει και προτείνει ότι ίσως απλώς θα κυκλώσουμε το εξωτερικό διάστημα με κέντρα δεδομένων. Αν αυτό δεν είναι το μέλλον που θέλουμε, πρέπει ξεκάθαρα να ονειρευτούμε ένα διαφορετικό μέλλον και να λάβουμε πολύ διαφορετικές αποφάσεις.

Ο αγώνας για ένα ανεξέλεγκτο μέτωπο της ΤΝ

Μόλις ο Τραμπ μπήκε στη φούσκα της ΤΝ, ευθυγραμμίστηκε πλήρως με αυτά τα στελέχη της Silicon Valley. Όλοι είδαμε τις φωτογραφίες από την ορκωμοσία και ο κόσμος αναρωτιόταν τι συνέβαινε, υποθέτοντας ότι αυτά τα στελέχη τεχνολογίας ήταν προοδευτικοί (liberals). Στην πραγματικότητα, αποφάσισαν ότι ήθελαν μια πλήρη «Άγρια Δύση» για την ΤΝ.

Ο δρόμος για τη μεγιστοποίηση του πλούτου τους βασίζεται στην εξάλειψη ακόμη και των πιο ήπιων κανονισμών, όπως αυτοί που εισήγαγε η κυβέρνηση Μπάιντεν ή η Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλουν ένα άνομο σύνορο, παρόμοιο με αυτό που είχαν οι επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων στις πρώτες μέρες του διαδικτύου, όταν έπεισαν τις κυβερνήσεις ότι το διαδικτυακό εμπόριο δεν μπορούσε να φορολογηθεί. Θέλουν το ίδιο ακριβώς σύνορο για την ΤΝ· θέλουν να μην υπάρχουν κανόνες.

Η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε εισαγάγει μετριοπαθείς, λογικούς κανονισμούς —όπως η απαίτηση ότι οποιοδήποτε κέντρο δεδομένων χτίζεται σε ομοσπονδιακή γη πρέπει να τροφοδοτείται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Τα στελέχη της τεχνολογίας επαναστάτησαν εναντίον αυτού και ως αποτέλεσμα υποστήρισαν τον Τραμπ.

Με την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Τραμπ κήρυξε αμέσως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ενέργεια. Αυτό άνοιξε τη στρόφιγγα για την επαναλειτουργία παροπλισμένων εργοστασίων άνθρακα και πυρηνικής ενέργειας, παράλληλα με μαζικές νέες υποδομές άνθρακα και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η ανομία επιτρέπει τα πράγματα που κάνει ο Ίλον Μασκ στο Μέμφις, όπου συναρμολογεί πρόχειρα μαζικούς στροβίλους μεθανίου που κινούνται με αέριο για να δημιουργήσει τον δικό του σταθμό ηλεκτροπαραγωγής χωρίς άδεια. Όλα δικαιολογούνται υπό το πρόσχημα μιας έκτακτης ανάγκης, επειδή έχουν ορίσει την «κυριαρχία των ΗΠΑ στην ΤΝ» ως τον εξαναγκασμό ολόκληρου του κόσμου να χρησιμοποιεί αμερικανική τεχνολογία.

Το σκαμνί με τα τρία πόδια: Σαβούρα που τροφοδοτεί σαβούρα

Αυτή η τάση δεν είναι μοναδική για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Βλέπουμε την κυβέρνηση Στάρμερ (Starmer) στο Ηνωμένο Βασίλειο να επιταχύνει τη χωροθέτηση και τον σχεδιασμό κέντρων δεδομένων, σφετεριζόμενη τα τοπικά συμβούλια και δηλώνοντας τη διάθεση να χτίσει αυτές τις εγκαταστάσεις σε πράσινες ζώνες (green belts), με βάση μια ασαφή αντίληψη για μια οικονομική ανάπτυξη που καθοδηγείται από την ΤΝ.

Η ΤΝ ως όργανο λιτότητας: Για κυβερνήσεις όπως του Στάρμερ, η ΤΝ χρησιμεύει ως ένα άλλο πρόσωπο της λιτότητας.

Επειδή αυτές οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν δημιουργήσει έναν τεράστιο όγκο υποδομών κατά τη διάρκεια αυτής της φούσκας, χρειάζονται απεγνωσμένα πελάτες. Στην ευρύτερη αγορά στην πραγματικότητα δεν αρέσει το προϊόν τους· οι επιχειρήσεις δεν βλέπουν τις τεράστιες αποδόσεις που τους υποσχέθηκαν. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει πραγματική οργανική αγορά για αυτό που μόλις χτίστηκε.

Για να γεφυρωθεί αυτό το τεράστιο χάσμα, οι κυβερνήσεις —και, προς μεγάλη μου απογοήτευση, τα πανεπιστήμια— ενεργούν ως εύκολοι στόχοι. Μια δημόσια διάσωση του τεχνολογικού τομέα έχει ξεκινήσει μέσω μαζικών συμβατικών προμηθειών, όπου οι κυβερνήσεις αγοράζουν ελαττωματική τεχνολογία και την καταβροχθίζουν.

Αυτή η κατάσταση αντικατοπτρίζει την πλοκή κάθε δυστοπικής ταινίας που έχουμε δει ποτέ. Εμείς ενεργά δεν θέλουμε αυτό το μέλλον· προειδοποιούμε τους εαυτούς μας γι’ αυτό μέσω της επιστημονικής φαντασίας εδώ και πολύ καιρό, κι όμως αυτοί χρησιμοποιούν αυτές τις προειδοποιήσεις ως οδηγό χρήσης.

Τελικά, αυτή η αναδυόμενη οικονομία ορυκτών καυσίμων και τεχνολογίας συμπεριφέρεται σαν ένα σκαμνί με τρία πόδια:

  • Ο τομέας των ορυκτών καυσίμων: Αναζητά απεγνωσμένα μια νέα αγορά για εκμετάλλευση.

  • Οι τεχνολογικοί κολοσσοί: Χτίζουν μαζικές υποδομές που απαιτούν άπειρη ενέργεια.

  • Το κράτος: Ιδιαίτερα ο μηχανισμός του αστυνομικού και στρατιωτικού κράτους, ο οποίος καταβροχθίζει επιθετικά αυτές τις τεχνολογίες επιτήρησης και αυτοματοποίησης.

Αυτές οι δυνάμεις αλληλοενισχύονται ενεργά. Το κοινό αποκλείεται εντελώς από αυτήν την εξίσωση. Ο τομέας των ορυκτών καυσίμων είχε πανικοβληθεί επειδή η ηλιακή ενέργεια είχε γίνει με επιτυχία φθηνότερη από το φυσικό αέριο και τα εργοστάσια άνθρακα παροπλίζονταν συστηματικά. Τώρα, προσπαθούν να δικαιολογήσουν την επιβίωσή τους δείχνοντας προς μελλοντικές, μη αποδεδειγμένες πηγές ενέργειας, όπως η πυρηνική σύντηξη.

Σκεφτείτε πόσες κερδοσκοπικές, θεωρητικές έννοιες συσσωρεύουμε τη μία πάνω στην άλλη: η AGI είναι εντελώς θεωρητική, και υποτίθεται ότι πρόκειται να τροφοδοτηθεί από μια θεωρητική πηγή ενέργειας. Στο μεταξύ, η φυσική πραγματικότητα που μας απομένει είναι η παραγωγή αυτοματοποιημένης σαβούρας ΤΝ από ορυκτά καύσιμα. Έχουμε σαβούρα που τροφοδοτεί σαβούρα, και το ονομάζουν μια φανταστική οικονομία.