Τις δικές του απόψεις εκθέτει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Δημήτρης Γούσιος, Καθηγητής Χωροταξίας & Ανάπτυξης Αγροτικού Χώρου, Επικεφαλής της Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής του Ινστιτούτου MOUNTMED, αναφερόμενος στην προσέλκυση ανθρώπων να επιστρέψουν στα χωριά. Η πρόσκληση οικογενειών να εγκατασταθούν σε ένα ορεινό χωριό, όπως συνέβη στη Φουρνά, επισημαίνει, κινητοποιεί την κοινωνία και φέρνει στο φως ένα πρόβλημα που για χρόνια αντιμετωπίζαμε σχεδόν μοιρολατρικά. Αντίστοιχα, η οικονομική στήριξη όσων επιλέγουν να εγκατασταθούν σε περιοχές, όπως ο Έβρος, η Ήπειρος κτλ., δείχνει ότι η δημογραφική εξασθένιση της υπαίθρου αρχίζει να αναγνωρίζεται ως θέμα εθνικής πολιτικής.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι απλώς, πώς θα προσελκύσουμε νέους κατοίκους, αλλά αν ο τόπος είναι έτοιμος να τους υποδεχθεί και να τους επιτρέψει να μείνουν, τονίζει χαρακτηριστικά. Για να εξηγήσει:
«Η διεθνής εμπειρία και η έρευνα σε ορεινές περιοχές δείχνουν ότι η επανακατοίκηση δεν είναι απλώς θέμα μετακίνησης πληθυσμού. Είναι μια πολύπλοκη διαδικασία εγκατάστασης και ένταξης. Η προσφορά οικονομικής στήριξης μπορεί να διευκολύνει την αρχική απόφαση. Μια δημόσια πρόσκληση υποβολής αιτήσεων μπορεί να δημιουργήσει ενδιαφέρον. Καμία από τις δύο, όμως, δεν δημιουργεί από μόνη της τις συνθήκες για να μείνουν οι άνθρωποι.
Πριν ένας τόπος προσκαλέσει νέους κατοίκους, χρειάζεται να γνωρίζει τι πραγματικά μπορεί να τους προσφέρει. Ποιες κατοικίες είναι διαθέσιμες και υπό ποιες προϋποθέσεις. Ποιες δυνατότητες απασχόλησης ή δημιουργίας δραστηριότητας υπάρχουν. Ποια γη και ποιοι τοπικοί πόροι παραμένουν αναξιοποίητοι. Πως εξασφαλίζεται η πρόσβαση σε σχολείο, υγειονομική περίθαλψη, μεταφορές και ψηφιακές υπηρεσίες. Και, εξίσου σημαντικό, ποιος υποδέχεται τις οικογένειες, τις βοηθά να εγκατασταθούν, να ενταχθούν και παρεμβαίνει όταν εμφανίζονται τα αναπόφευκτα προβλήματα της εγκατάστασης».
Γι’ αυτό χρειάζεται, τονίζει ο κ. Γούσιος, «να μεταβούμε από την πολιτική προσέλκυσης στην πολιτική υποδοχής. Η πραγματική δυνατότητα ενός χωριού να κερδίσει πληθυσμό δεν μετριέται από τον αριθμό εκείνων που ανταποκρίθηκαν σε μια πρόσκληση, αλλά από την ικανότητά του να τους υποδεχθεί, να τους εντάξει και τελικά να τους κρατήσει. Η ικανότητα αυτή δεν δημιουργείται από ένα πρόσωπο, όσο αξιέπαινη και αν είναι η πρωτοβουλία του, ούτε από ένα μεμονωμένο οικονομικό κίνητρο». Χτίζεται, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Γούσιος, συλλογικά από την κοινότητα, την τοπική αυτοδιοίκηση, τις δημόσιες υπηρεσίες, τους παραγωγικούς φορείς και μια διεπιστημονική ομάδα ικανή να συνδέει κατοικία, εργασία, υπηρεσίες, κοινωνική ένταξη και αξιοποίηση των τοπικών πόρων. Άλλωστε, ο στόχος δεν μπορεί να είναι η ανασύσταση της αγροτικής κοινότητας της δεκαετίας του 1960.
Πώς μπορεί όμως να είναι μια σύγχρονη κοινότητα;
Η σύγχρονη κοινότητα, τονίζει ο καθηγητής, μπορεί να είναι διευρυμένη και πολυτοπική: να συνδέει μόνιμους κατοίκους, απόδημους, εποχικούς κατοίκους και έναν περιορισμένο αλλά κρίσιμο αριθμό νεοεισερχομένων. Η πολυτοπική διαβίωση, η πολυδραστηριότητα και οι νέες συλλογικές μορφές συνεργασίας και επένδυσης μπορούν να διευρύνουν τις δυνατότητες ενεργοποίησης και τις λειτουργίες των τοπικών πόρων -παραγωγικές, οικιστικές, περιβαλλοντικές, πολιτισμικές- τις οποίες μια συρρικνωμένη τοπική κοινωνία αδυνατεί πλέον να αξιοποιήσει μόνη της. Ο στόχος δεν είναι, επομένως, η επαναφορά του πληθυσμού στο προηγούμενο μέγεθός του, αλλά η εξασφάλιση μιας κρίσιμης μάζας ανθρώπων, δραστηριοτήτων και σχέσεων σε λειτουργικές γεωγραφικές ζώνες. Μια τέτοια κοινότητα μπορεί να γίνει περισσότερο εξωστρεφής, λειτουργώντας ως κόμβος ευρύτερων κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών δικτύων, αναφέρει.
Για να καταλήξει τονίζοντας: «Η σειρά των ενεργειών είναι σημαντική: πρώτα γνωρίζουμε τον τόπο και τις δυνατότητές του, στη συνέχεια οργανώνουμε την ικανότητα υποδοχής του και μόνο τότε προσελκύουμε ανθρώπους. Η αντιστροφή αυτής της σειράς δημιουργεί τον κίνδυνο να γεννήσουμε προσδοκίες που ο ίδιος ο τόπος, χωρίς προετοιμασία και υποστήριξη, δεν είναι σε θέση να ικανοποιήσει.
Η ελληνική ύπαιθρος δεν χρειάζεται λιγότερες πρωτοβουλίες σαν αυτές που βλέπουμε σήμερα. Αυτό που χρειάζεται είναι αυτές οι πρωτοβουλίες να πάψουν να αποτελούν μεμονωμένες προσπάθειες και να ενταχθούν σε μια συγκροτημένη πολιτική επανακατοίκησης. Η χρηματοδότηση έχει θέση σε αυτή την πολιτική, αλλά ως εργαλείο και όχι ως υποκατάστατό της. Και η τοπική πρωτοβουλία είναι πολύτιμη, όταν υποστηρίζεται από γνώση, σχεδιασμό και θεσμούς που της επιτρέπουν να αποκτήσει διάρκεια.
Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι να φέρουμε ανθρώπους στα χωριά. Είναι να δημιουργήσουμε τόπους στους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να έρθουν, να ενταχθούν και να επιλέξουν να μείνουν».
Σωστικά συνεργεία στο Νεπάλ κατάφεραν σήμερα να βγάλουν ζωντανούς δυο εργάτες από υπόγεια σήραγγα στο βόρειο τμήμα της χώρας, όπου παρέμεναν παγιδευμένοι αφότου έπληξε τη χώρα καταστροφική πλημμύρα την 26η Αυγούστου, ανακοίνωσαν δυο υπουργοί.
«Πληροφορηθήκαμε ότι ένας άνθρωπος μόλις κατορθώθηκε να βγει σώος (…) από σήραγγα στο Τρισούλι-3», ανέφερε αρχικά ο υπουργός Ενέργειας Μπιράζ Μπάχτα Σρίστα.
«Μάθαμε μόλις ότι σώθηκε δεύτερος άνθρωπος», πρόσθεσε λίγο αργότερα ο υπουργός Εσωτερικών Σουντάν Γκουρούν.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες που μεταδίδει το BBC, ο πρώτος διασωθείς, Σαντζάγια Σαχ, δεν βρίσκεται σε κατάσταση να μιλήσει, ενώ μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στην περιοχή Μπάταρ, βορειοδυτικά της πρωτεύουσας Κατμαντού, για ιατρική φροντίδα.
Ο δεύτερος εργάτης, Καμπίρ Μαχαρτζάν, εμφανίστηκε σε καλύτερη κατάσταση. Σύμφωνα με τις αρχές, χαμογέλασε και εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του αμέσως μετά τη διάσωσή του. Η σύζυγός του ετοιμάζεται να μεταβεί στο στρατιωτικό νοσοκομείο Chhauni στην Κατμαντού, όπου αναμένεται να συνεχιστεί η ιατρική παρακολούθησή του.
«Είμαι τόσο χαρούμενος, ελάφρυνε η καρδιά μου», είπε χαρακτηριστικά στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Αμίρ Μαχαρτζάν, αδελφός του ενός από τους διασωθέντες, που μέχρι στιγμής αδυνατεί να κινήσει τα άκρα του.
Οι δύο εργαζόμενοι είχαν εγκλωβιστεί σε υπόγεια τμήματα του έργου μετά τις σφοδρές πλημμύρες που προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές σε περιοχές του Νεπάλ, αφήνοντας πίσω τους πάνω από 1200 νεκρούς, χιλιάδες αγνοούμενους και μεγάλες ζημιές σε υποδομές.
Συνεχίζονται οι έρευνες
Δεκάδες μέλη σωστικών συνεργείων, με τη βοήθεια ειδικών που έχουν σταλεί από τις αρχές της Ινδίας, της Κίνας και της Νότιας Κορέας, συνεχίζουν να σκάβουν ασταμάτητα εδώ και μια εβδομάδα σε διάφορες σήραγγες όπου πιστεύεται πως θάφτηκαν εκατοντάδες εργαζόμενοι εξαιτίας της πλημμύρας, σε διάφορες τοποθεσίες όπου λειτουργούσαν ή κατασκευάζονταν υδροηλεκτρικοί σταθμοί ή φράγματα.
Αμέσως μετά την καταστροφή, οι αρχές του Νεπάλ είχαν εκτιμήσει πως ήταν πιθανό να βρίσκονταν παγιδευμένοι κάπου εκατό εργαζόμενοι σε μια σήραγγα, στο έργο Τρισούλι-3.
Τα συνεργεία έρευνας και διάσωσης ως σήμερα δεν είχαν καταφέρει να βρουν παρά μόνο πτώματα σε σήραγγες γεμάτες νερό και λάσπη, αφού διάνοιξαν δρόμο με δυσκολία, χρησιμοποιώντας σε πολλές περιπτώσεις εκρηκτικά και βαριά μηχανήματα.
Αληθινό τείχος νερού, πάγου και συντριμμιών σάρωσε κοιλάδες της περιοχής στα σύνορα του Νεπάλ με την Κίνα. Ο πιο πρόσφατος επίσημος απολογισμός των θυμάτων κάνει λόγο για τουλάχιστον 1.280 νεκρούς και πάνω από 5.600 αγνοούμενους.
Ανάμεσα στους αγνοούμενους είναι πάνω από 900 υπάλληλοι ή εργάτες σε υδροηλεκτρικούς σταθμούς του Νεπάλ.
Η Περιφέρεια Κρήτης ανακοίνωσε την παράταση των προληπτικών μέτρων για την προστασία της κτηνοτροφίας του νησιού από τη νόσο της Ευλογιάς των αιγοπροβάτων, από την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026 έως και την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026, λόγω των αυξημένων κρουσμάτων στην ηπειρωτική Ελλάδα και της ανάγκης θωράκισης του ζωικού κεφαλαίου της Κρήτης.
Παρότι η Κρήτη παραμένει «ελεύθερη» από τη νόσο, η υψηλή μεταδοτικότητα του ιού και η δυνατότητα επιβίωσής του στο περιβάλλον έως και 6 μήνες, καθιστούν επιβεβλημένη την αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και τον περιορισμό των μετακινήσεων. Τα μέτρα θα επανεκτιμηθούν μετά τη λήξη της παράτασης.
Σχετικά με τις μετακινήσεις ζώων, οι ενδοπεριφερειακές μετακινήσεις αιγοπροβάτων για σφαγή επιτρέπονται σε όλη την Κρήτη, ενώ για αναπαραγωγή περιορίζονται αυστηρά εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας. Εξακολουθούν να επιτρέπονται οι μετακινήσεις για χειμερινό βοσκότοπο, τόσο εντός όσο και εκτός της εκάστοτε Περιφερειακής Ενότητας, πάντα εντός Κρήτης, σύμφωνα με τις ισχύουσες προϋποθέσεις. Απαγορεύεται αυστηρά η ταυτόχρονη μεταφορά αιγοπροβάτων που προέρχονται από διαφορετικές εκτροφές.
Όλες οι μετακινήσεις διενεργούνται υποχρεωτικά με υγειονομικά πιστοποιητικά και με κατάλληλα πιστοποιημένα οχήματα που έχουν απολυμανθεί πριν τη φόρτωση. Η εγκατάσταση προορισμού πρέπει να έχει καθαριστεί και απολυμανθεί πριν την είσοδο των ζώων, τα οποία παραμένουν σε καραντίνα για 21 ημέρες. Εξακολουθεί να ισχύει η απαγόρευση εισόδου αιγοπροβάτων στην Κρήτη από εκτροφές της υπόλοιπης Ελλάδας.
Για τα μέτρα βιοασφάλειας στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, οι ιδιοκτήτες καλούνται να τηρούν αυστηρά σειρά υποχρεώσεων. Απαιτείται θωράκιση των εγκαταστάσεων με περίφραξη για αποτροπή εισόδου και εξόδου ζώων, εγκατάσταση και χρήση απολυμαντικής τάφρου ή τάπητα με βιοκτόνο στις εισόδους και εξόδους οχημάτων, καθώς και απαγόρευση εισόδου σε άσχετα άτομα και οχήματα. Εάν απαιτείται είσοδος, λαμβάνονται μέτρα όπως ποδονάρια και φόρμες.
Επιπλέον, πρέπει να δημιουργείται χώρος καραντίνας για νεοεισερχόμενα ή ύποπτα ζώα, απομονωμένος από την υπόλοιπη εκτροφή. Απαιτείται έλεγχος προέλευσης ζωοτροφών, με απαγόρευση προμήθειας από απαγορευμένες ζώνες, χρήση ξεχωριστού ρουχισμού και υποδημάτων εντός της εκτροφής, καθώς και τακτική μυοκτονία και απεντόμωση με απομάκρυνση εστιών ρύπανσης και λιμναζόντων υδάτων. Οι κτηνοτρόφοι οφείλουν να ελέγχουν καθημερινά τα ζώα τους και να ενημερώνουν τις κτηνιατρικές υπηρεσίες σε περίπτωση παραμικρής υποψίας συμπτωμάτων. Δεν επιτρέπεται ο δανεισμός κοινών εργαλείων, ζώων ή προσωπικού με άλλες εκτροφές.
Για τα σφαγεία, προβλέπεται επαγρύπνηση για ύποπτα περιστατικά και άμεση ενημέρωση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, αύξηση μέτρων βιοασφάλειας με απολυμαντική τάφρο και σχολαστικούς καθαρισμούς, καθώς και παραλαβή ζώων μόνο με τα πλήρη συνοδευτικά έγγραφα και σήμανση. Τα τυροκομεία και οι εγκαταστάσεις γάλακτος οφείλουν να παραλαμβάνουν γάλα μόνο από εκτροφές χωρίς περιοριστικά μέτρα Ευλογιάς και σε καθεστώς Μ4 για τον μελιταίο πυρετό, με αυστηρή απολύμανση των βυτιοφόρων, ιδιαίτερα στους τροχούς, πριν την είσοδο και πριν την έξοδο από κάθε εκτροφή, και τήρηση σχετικού αρχείου.
Για το εμπόριο ζωοτροφών και τους μεταφορείς, προβλέπεται απολύμανση οχημάτων κατά την άφιξη και αναχώρηση από εγκαταστάσεις, με συνιστώμενο πλύσιμο ελαστικών από χώματα πριν την απολύμανση. Οι οδηγοί και μεταφορείς οφείλουν να χρησιμοποιούν φόρμα και ποδονάρια μιας χρήσης, τα οποία καταστρέφονται επιτόπου μετά τη φόρτωση ή εκφόρτωση. Επιχειρήσεις που διακινούν ζωοτροφές φυτικής προέλευσης από Βουλγαρία και Ρουμανία οφείλουν να ενημερώνουν τη Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητάς τους, δύο ημέρες πριν τη μεταφορά.
Τέλος, οι ιδιώτες κτηνίατροι και οι κτηνίατροι εκτροφής καλούνται σε αυξημένη επαγρύπνηση για τον έγκαιρο εντοπισμό ύποπτων κρουσμάτων και την άμεση ενημέρωση των αρχών, με αυστηρή τήρηση ατομικών μέτρων προστασίας και απολύμανση οχημάτων κατά τις επισκέψεις σε εκτροφές.
Ο Εμπορικός Σύλλογος Χανίων κατέθεσε δέσμη 11 θεσμικών και οικονομικών προτάσεων, με στόχο τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, την ενίσχυση της ρευστότητας στην τοπική αγορά και την άρση αντικινήτρων που εμποδίζουν την ανάπτυξη.
Η πρωτοβουλία ανακοινώθηκε με δελτίο τύπου στις 3 Σεπτεμβρίου 2026, με τον σύλλογο να επισημαίνει ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στηρίζουν την πραγματική οικονομία και την κοινωνία, χωρίς τις οποίες οι τοπικές αγορές και οι τοπικές κοινωνίες δεν μπορούν να υφίστανται.
Το πρώτο μέτρο που προτείνεται αφορά το συμφωνητικό επαγγελματικής μίσθωσης με ρήτρα ευελιξίας. Συγκεκριμένα, ζητείται η καθιέρωση ελάχιστης 9ετούς διάρκειας για τις εμπορικές μισθώσεις, καθώς και αυτοδίκαιη και άμεση τριετής παράταση για όλες τις εν ενεργεία επαγγελματικές μισθώσεις.
Ως δεύτερο μέτρο, ο σύλλογος προτείνει τη θεσμοθέτηση καθολικής ρύθμισης σε 120 δόσεις. Πρόκειται για νέα οριζόντια ρύθμιση για όλα τα φορολογικά και ασφαλιστικά χρέη, με δυνατότητα ένταξης των ήδη ρυθμισμένων οφειλών στην πάγια ρύθμιση.
Το τρίτο αίτημα εστιάζει στη θέσπιση νομοθετικού πλαισίου για την ουσιαστική προστασία της επαγγελματικής στέγης και της πρώτης κατοικίας από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Η θεσμική θωράκιση των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων με τη δημιουργία ακατάσχετου λογαριασμού αποτελεί το τέταρτο μέτρο. Ο σύλλογος ζητά τη θέσπιση ειδικού τραπεζικού λογαριασμού για τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με ύψος ίσο με τα αποδεδειγμένα λειτουργικά έξοδα της κάθε επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένης της μισθοδοσίας.
Πέμπτο μέτρο είναι η πλήρης απαλλαγή από την υποχρέωση της προκαταβολής φόρου, με πλήρη εξάλειψη της υποχρέωσης προκαταβολής φόρου εισοδήματος για όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Ο σύλλογος ζητά επίσης την εξαίρεση του λιανικού εμπορίου από τον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης, επισημαίνοντας ότι το οργανωμένο εμπόριο δεν έχει τα χαρακτηριστικά του ελεύθερου επαγγέλματος. Όπως αναφέρεται, το εμπόριο λειτουργεί πλέον ψηφιοποιημένα, με ανοιχτές πόρτες και άμεση πρόσβαση, άρα η φορολόγησή του πρέπει να γίνεται με βάση τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα κάθε ατομικής επιχείρησης.
Το έβδομο αίτημα είναι η νομοθετική κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για το σύνολο των επιχειρήσεων, με άμεση και οριστική ισχύ.
Όγδοο μέτρο αποτελεί η ένταξη στον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό για όλους, με δυνατότητα επανένταξης των επιχειρήσεων με βάση τις βελτιωμένες ρυθμίσεις του μηχανισμού εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών, χωρίς διακρίσεις λόγω χρόνου υποβολής της αίτησης.
Ο σύλλογος προτείνει ακόμη ψηφιακό μέλλον με ανοιχτό τραπεζικό σύστημα (Open Banking), για την απλοποίηση των διαδικασιών δανειοδότησης ώστε οι μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αποκτήσουν πραγματική πρόσβαση σε τραπεζικά κεφάλαια και στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το δέκατο μέτρο αφορά τη μείωση του λειτουργικού κόστους των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων ως εργαλείο ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, μέσω εφαρμογής στοχευμένων μέτρων και επιδοτήσεων για την άμεση αποκλιμάκωση του αυξημένου ενεργειακού και γενικού λειτουργικού κόστους των εμπορικών επιχειρήσεων.
Τέλος, ο σύλλογο ζητά ουσιαστικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο προσφορών και εκπτώσεων, με εκσυγχρονισμό και αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τις εκπτώσεις και τις προσφορές. Όπως επισημαίνεται, η άρση του περιορισμού στις προσφορές που απελευθέρωσε ο νόμος 4965/2022 επηρέασε αρνητικά τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Το δελτίο τύπου υπογράφεται από την πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου Χανίων Κυριακάκη Θεοδώρα και τον γενικό γραμματέα Μαρκαντωνάκη Παύλο. Η έδρα του συλλόγου βρίσκεται στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου 4, στο Μέγαρο ΕΒΕΧ (3ος όροφος), με ταχυδρομικό κώδικα 73100. Τα στοιχεία επικοινωνίας είναι το τηλέφωνο και φαξ 2821043028, η ηλεκτρονική διεύθυνση emporosil@outlook.com.gr και η σελίδα στο Facebook «Εμπορικός Σύλλογος Χανίων».
Το Ηράκλειο της Κρήτης ετοιμάζεται να υποδεχθεί ένα από τα σημαντικότερα διεθνή επιστημονικά συνέδρια στον τομέα της ατμοσφαιρικής χημείας και της κλιματικής αλλαγής, με το iCACGP-IGAC 2026 International Conference να συγκεντρώνει πάνω από 700 ερευνητές από όλο τον κόσμο από τις 6 έως τις 11 Σεπτεμβρίου 2026.
Η διοργάνωση πραγματοποιείται από κοινού από τη Διεθνή Επιτροπή Ατμοσφαιρικής Χημείας και Παγκόσμιας Ρύπανσης (iCACGP) και το Διεθνές Πρόγραμμα Παγκόσμιας Ατμοσφαιρικής Χημείας (IGAC), στο Πολιτιστικό – Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου. Με κεντρικό θέμα «Atmospheric Chemistry within the Earth System: Understanding changes and impacts» («Ατμοσφαιρική Χημεία στο Σύστημα της Γης: Κατανοώντας τις αλλαγές και τις επιπτώσεις»), το συνέδριο θα φέρει σε επαφή ερευνητές για να παρουσιάσουν τα πιο πρόσφατα ευρήματα και να συζητήσουν τις αλληλεπιδράσεις της ατμόσφαιρας με τη βιόσφαιρα και τους ωκεανούς, τις αλλαγές στις εκπομπές ρύπων και τις επιπτώσεις τους, τις αλληλεπιδράσεις κλίματος, ανθρώπινης υγείας και ποιότητας αέρα, καθώς και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην παρατήρηση και τη μοντελοποίηση της ατμόσφαιρας της γης.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και ειδική συζήτηση πάνελ αφιερωμένη στα αναδυόμενα ερευνητικά πεδία, τα εργαλεία και τις προκλήσεις του κλάδου. Πρόκειται για μια συνάντηση με μακρά ιστορία: η iCACGP ιδρύθηκε το 1957, ενώ το IGAC δημιουργήθηκε το 1990 ως διεθνές δίκτυο επιστημόνων που μελετούν την ποιότητα του αέρα, την κλιματική αλλαγή, με στόχο τη διεπιστημονική και διακρατική συνεργασία για τα πιο σημαντικά ζητήματα της παγκόσμιας αλλαγής και βιωσιμότητας.
Η επιλογή της Κρήτης δεν είναι τυχαία. Όπως αναφέρει στον χαιρετισμό της η Μαρία Κανακίδου, Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και Πρόεδρος της Τοπικής Οργανωτικής Επιτροπής, το νησί, με την πλούσια ιστορία, τη φυσική ομορφιά και τη στρατηγική του θέση στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, προσφέρει μοναδικές ευκαιρίες για ατμοσφαιρική έρευνα και υπαίθριες μελέτες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ευνοεί τόσο την επιστημονική όσο και την πολιτιστική ανταλλαγή. Συμπρόεδρος της Τοπικής Οργανωτικής Επιτροπής είναι ο Νίκος Μιχαλόπουλος, Διευθυντής Ερευνών από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Το συνέδριο θα φιλοξενηθεί στο Πολιτιστικό – Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, ένα σύγχρονο συγκρότημα πέντε κτιρίων που βρίσκεται κοντά σε εμβληματικά σημεία της πόλης, όπως τα ενετικά τείχη και ο τάφος του Νίκου Καζαντζάκη. Το Ηράκλειο, πρωτεύουσα της Κρήτης και πύλη προς την ανακτορική πόλη της Κνωσού, λίκνο του μινωικού πολιτισμού, προσφέρει στους συνέδρους τη σπάνια ευκαιρία να συνδυάσουν την επιστημονική ανταλλαγή με μια βαθιά εμπειρία ιστορίας και πολιτισμού χιλιάδων ετών.
Στο βήμα του συνεδρίου αναμένεται να ανέβουν διακεκριμένοι επιστήμονες από τον διεθνή χώρο της ατμοσφαιρικής επιστήμης, μεταξύ των οποίων οι κεντρικοί ομιλητές Cathy Clerbaux (LATMOS/Sorbonne Université, Γαλλία), Vicki H. Grassian (University of California San Diego, ΗΠΑ), Spyros Pandis (Πανεπιστήμιο Πατρών, Ελλάδα) και Allison Steiner (University of Michigan, ΗΠΑ). Την Επιστημονική Επιτροπή προεδρεύουν οι Christian George (CNRS-IRCELYON, Γαλλία) και Vinayak Sinha (Indian Institute of Science Education and Research Mohali, Ινδία), με τη συμμετοχή μελών από όλο τον κόσμο.
Πριν από το κυρίως συνέδριο θα πραγματοποιηθεί το IGAC Early Career Short Course, θεσμός που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της διοργάνωσης από το 2004 και δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε νέους ερευνητές και επιστήμονες από αναπτυσσόμενες χώρες. Το συνέδριο θα απονείμει επίσης το βραβείο Paul J. Crutzen, προς τιμήν του εκλείποντος Ολλανδού ατμοσφαιρικού χημικού βραβευμένου με Νόμπελ Χημείας.
Η εγγραφή στο συνέδριο είναι ήδη ανοιχτή, ενώ ενδιαφερόμενοι χορηγοί και εκθέτες μπορούν να επικοινωνήσουν με τη Γραμματεία του συνεδρίου. Επίσημος Διοργανωτής Συνεδρίου (PCO) και Επίσημη Γραμματεία είναι η CONVIN S.A., διαπιστευμένο μέλος της IAPCO (International Association of Professional Congress Organisers). Με πλούσιο ιστορικό άνω των 800 επιτυχημένων εθνικών και διεθνών συνεδρίων, η CONVIN είναι μια από τις πλέον έμπειρες ελληνικές εταιρείες διοργάνωσης συνεδρίων, με ενεργό παρουσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό, εδραιώνοντας παράλληλα τη θέση της Ελλάδας ως αξιόπιστου διεθνούς προορισμού συνεδρίων υψηλών προδιαγραφών.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το επιστημονικό πρόγραμμα, την εγγραφή και τις χορηγίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν την επίσημη ιστοσελίδα του συνεδρίου: www.icacgp-igac2026.org
Το iCACGP-IGAC 2026 International Conference διοργανώνεται από κοινού από τη Διεθνή Επιτροπή Ατμοσφαιρικής Χημείας και Παγκόσμιας Ρύπανσης (iCACGP), επιτροπή της IAMAS (International Association of Meteorology and Atmospheric Sciences) στο πλαίσιο της IUGG (International Union of Geodesy and Geophysics), και το Διεθνές Πρόγραμμα Παγκόσμιας Ατμοσφαιρικής Χημείας (IGAC).
Μισό και πλέον αιώνα μετά τα γεγονότα που σημάδεψαν ανεξίτηλα τη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας, η ζωντανή μαρτυρία της αντιδικτατορικής πάλης συναντά τον αναστοχασμό γύρω από τους δημοκρατικούς θεσμούς και τις κοινωνικές κατακτήσεις.
Στο πλαίσιο του 2ου Καλοκαιρινού Φεστιβάλ Τέχνης & Πολιτισμού «Με Θέα τις Καμάρες», διοργανώνεται την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου, στις 20:00, μια ανοιχτή βραδιά ιστορικής μνήμης και προβληματισμού με τίτλο «Εδώ Πολυτεχνείο! 53 χρόνια μετά…». Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης είναι ο Δημήτρης Παπαχρήστος, η φωνή του ραδιοφωνικού σταθμού του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973, ο οποίος θα συναντήσει τον Δημήτρη Δαμασκηνό σε έναν δημόσιο διάλογο αφιερωμένο στην εξέγερση, τη Χούντα των Συνταγματαρχών, αλλά και τις ανοιχτές προκλήσεις της Μεταπολίτευσης.
Η φωνή του Νοεμβρίου του 1973 και η βιωμένη εμπειρία της αντίστασης
Η εκδήλωση φέρνει στο επίκεντρο έναν από τους πρωταγωνιστές που βρέθηκαν στην καρδιά των ιστορικών εξελίξεων. Ο Δημήτρης Παπαχρήστος, του οποίου οι εκπομπές μέσα από το υπό πολιορκία Πολυτεχνείο καταγράφηκαν ανεξίτηλα στη συλλογική συνείδηση, καταθέτει μια μαρτυρία από πρώτο χέρι, απομακρυσμένη από τη συμβατική επετειακή απόσταση.
Όπως επισημαίνεται στο σκεπτικό της εκδήλωσης:
«Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν. Συνεχίζουν να μας μιλούν, να μας εμπνέουν και να μας καλούν σε διάλογο».
Μαζί με τον Δημήτρη Δαμασκηνό, η συζήτηση θα επικεντρωθεί στις προσωπικές εμπειρίες από τον αντιδικτατορικό αγώνα, στις συνθήκες ανελευθερίας που επέβαλε το στρατιωτικό καθεστώς και στη δυναμική των γεγονότων που κορυφώθηκαν με την εξέγερση των φοιτητών.
Η παρακαταθήκη της Μεταπολίτευσης και η ευθύνη απέναντι στο παρόν
Πέρα από την καταγραφή των ιστορικών γεγονότων, η συνάντηση επιχειρεί να ανοίξει ένα ουσιαστικό πεδίο κριτικής αποτίμησης για τη διαδρομή της χώρας μετά την πτώση της δικτατορίας. Πενήντα τρία χρόνια μετά το 1973, ο χαρακτήρας της Μεταπολίτευσης, οι θεσμικές εγγυήσεις, οι δημοκρατικές κατακτήσεις αλλά και οι σύγχρονες αντιφάσεις της εποχής τίθενται στο επίκεντρο του προβληματισμού.
Η πρωτοβουλία συνδέει τη μνήμη του αγώνα με τις τρέχουσες συζητήσεις γύρω από την ελευθερία και τη λειτουργία της δημοκρατίας:
«Σας προσκαλούμε σε μια βραδιά που δεν αφορά μόνο το χθες, αλλά και το σήμερα. Γιατί η ιστορία αποκτά πραγματικό νόημα όταν γίνεται αφορμή για διάλογο».
Το 2ο Φεστιβάλ «Με Θέα τις Καμάρες»: «Συλλογισμοί και βήματα για την ελευθερία»
Η εκδήλωση εντάσσεται στον προγραμματισμό του 2ου Καλοκαιρινού Φεστιβάλ Τέχνης & Πολιτισμού «Με Θέα τις Καμάρες», το οποίο διαρθρώνεται γύρω από τον γενικό άξονα «Συλλογισμοί και βήματα για την ελευθερία».
Η έναρξη της συζήτησης έχει οριστεί για τις 8 το βράδυ της 4ης Σεπτεμβρίου, προσφέροντας στο κοινό τη δυνατότητα άμεσης αλληλεπίδρασης με τους ομιλητές και ενεργού συμμετοχής σε έναν διάλογο που επιχειρεί να γεφυρώσει τις ιστορικές παρακαταθήκες με τις απαιτήσεις του σήμερα.
Σε μια ιστορική συγκυρία για τη Δημοκρατική Παράταξη, η καρδιά του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής χτύπησε στο Ηράκλειο της Κρήτης, όπου κορυφώθηκαν οι εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 52 ετών από την Ιδρυτική Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη του 1974.
Για πρώτη φορά στα μεταπολιτευτικά χρονικά, η Χαριλάου Τρικούπη επέλεξε να μεταφέρει τον κεντρικό εορτασμό της επετείου εκτός των αθηναϊκών τειχών, επιδιώκοντας να συνδέσει το ιστορικό φορτίο της παράταξης με μια δυναμική πολιτική επανεκκίνηση από την εκλογική της κοιτίδα. Μιλώντας ενώπιον μιας μαζικής συγκέντρωσης στην Πλατεία Ελευθερίας υπό το σύνθημα «3η Σεπτέμβρη – Ξεκίνημα Νίκης», ο πρόεδρος του κόμματος Νίκος Ανδρουλάκης χάραξε μια αυστηρή γραμμή πολιτικής αυτονομίας, εξαπολύοντας ταυτόχρονα σφοδρή διμέτωπη επίθεση τόσο στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας όσο και στην περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, δηλώνοντας με έμφαση πως «ο ελληνικός λαός δεν χρωστά μια νέα ευκαιρία ούτε στον Τσίπρα ούτε στον Μητσοτάκη».
Παράλληλα, ο κ. Ανδρουλάκης παρουσίασε ένα αναλυτικό πλέγμα προγραμματικών δεσμεύσεων για τη στέγαση, το κοινωνικό κράτος, την αναδιάρθρωση των εισοδημάτων και τη διοικητική ανασυγκρότηση μέσω του σχεδίου «Αναστάσιος Πεπονής».
Η επιλογή της Κρήτης, η εκλογική παρακαταθήκη και η γραμμή αυτονομίας
Ανοίγοντας την ομιλία του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στάθηκε στη σημειολογία της μαζικής παρουσίας των πολιτών, κάνοντας λόγο για «συγκλονιστική παρουσία» και επισημαίνοντας ότι «σήμερα ξαναπιάνουμε το νήμα της ιστορίας». Συνδέοντας τη σημερινή συγκυρία με τους ιστορικούς αγώνες του Ελευθερίου Βενιζέλου και την «Αλλαγή» του Ανδρέα Παπανδρέου το 1981, ο κ. Ανδρουλάκης υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του νησιού:
«Τιμούμε την Κρήτη που ξαναέβαψε πράσινο τον πολιτικό χάρτη στις τελευταίες εκλογές. Από εδώ έγινε το ξεκίνημα της νίκης που θα γίνει ένα μεγάλο, ορμητικό ρεύμα πολιτικής αλλαγής στις επόμενες εθνικές εκλογές. Μιας πολιτικής αλλαγής με πρωταγωνιστή τη Δημοκρατική Παράταξη».
Αναπτύσσοντας την έννοια της πολιτικής αυτονομίας, υποστήριξε ότι αυτή αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για ουσιαστικές συγκρούσεις με εδραιωμένα οικονομικά συμφέροντα, απορρίπτοντας τα κόμματα που στηρίζονται σε προνομιακές σχέσεις με την εγχώρια ολιγαρχία:
«Πώς θα συγκρουστείς με τα καρτέλ, αν εξαρτάσαι από αυτά; Πώς θα βάλεις κανόνες στις τράπεζες και τα funds, αν φοβάσαι τη δύναμή τους; Πώς θα συγκρουστείς με τους ισχυρούς της ενέργειας, αν έχεις οικοδομήσει μαζί τους σχέσεις αλληλεξάρτησης; Πώς θα χτυπήσεις το πελατειακό κράτος, αν πάνω σε αυτό έχεις στηρίξει τον κομματικό σου μηχανισμό; Δεν γίνεται. Και γι’ αυτό η πολιτική αυτονομία είναι η προϋπόθεση κάθε μεγάλης αλλαγής».
Μετωπική επίθεση στην κυβέρνηση: Επιτελικό κράτος, υποκλοπές και «ήρεμα νερά»
Ανεβάζοντας κατακόρυφα τους τόνους απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, ο Νίκος Ανδρουλάκης χαρακτήρισε τη διακυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ως «ένα από τα πιο συγκεντρωτικά συστήματα εξουσίας της Μεταπολίτευσης», κατηγορώντας την ηγεσία της ότι εξαπάτησε τους πολίτες με τις εξαγγελίες περί αξιοκρατίας:
«Η χώρα πρέπει να αλλάξει πορεία. Πρέπει να τελειώσουμε με το κλειστό σύστημα εξουσίας της ΝΔ που εξαπάτησε τον ελληνικό λαό. […] Απευθείας αναθέσεις που από εξαίρεση έγιναν μέθοδος. Υποκλοπές. Κατασπατάληση ευρωπαϊκών πόρων με ημετέρους. Πελατειακές διαδρομές και παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη. Καταστρατήγηση του Συντάγματος. Ένα σύστημα που ζητά από τον πολίτη να πιστέψει ότι για όλα φταίει πάντα κάποιος άλλος».
Απαντώντας στην πρωθυπουργική ρητορική περί ανάγκης νέας θητείας για την αντιμετώπιση των παθογενειών, σημείωσε:
«Ακούμε τον Πρωθυπουργό να δηλώνει ότι χρειάζεται μια τρίτη θητεία για να πολεμήσει το “βαθύ κράτος”. Δεν μπορεί το βαθύ κράτος να είναι πάντα κάποιος άλλος. […] Βαθύ κράτος είναι ακριβώς η αντίληψη ότι η εξουσία δεν λογοδοτεί, ότι οι θεσμοί είναι ενοχλητικοί, ότι το κράτος είναι κομματική ιδιοκτησία».
Παράλληλα, διατύπωσε ρητή προειδοποίηση για θεσμικό έλεγχο των δημόσιων δαπανών: «Να είναι σίγουροι οι σημερινοί κυβερνώντες, ότι όταν θα έρθει η ώρα θα ελέγξουμε πού πήγε και το τελευταίο ευρώ της εποχής των απευθείας αναθέσεων και των κατ’ επίφαση διαγωνιστικών διαδικασιών».
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άσκησε έντονη κριτική στο αφήγημα των «ήρεμων νερών», επικαλούμενος τη διαρκή προβολή της τουρκικής «Γαλάζιας Πατρίδας», τη μονομερή ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων και την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Διερωτήθηκε γιατί η κυβέρνηση δεν απαίτησε ευρωπαϊκές κυρώσεις σε βάρος της Άγκυρας, όπως ζήτησαν οι ευρωβουλευτές του κόμματός του, τονίζοντας ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να γίνει μέρος της αποτροπής» και ότι τα «ήρεμα νερά» δεν μπορούν να αποτελούν άλλοθι για τη δημιουργία τετελεσμένων.
Απόρριψη των «αντισυστημικών σωτήρων» και η κριτική για τη Golden Visa
Στρέφοντας τα πυρά του προς την αξιωματική αντιπολίτευση και την προηγούμενη κυβερνητική περίοδο του ΣΥΡΙΖΑ, ο κ. Ανδρουλάκης απέρριψε την επιστροφή όσων εμφανίστηκαν στο παρελθόν ως «αντισυστημικοί σωτήρες», κάνοντας λόγο για συνθηκολόγηση και αναξιοπιστία:
«Υπόσχονται λύσεις στο ιδιωτικό χρέος ενώ είναι αυτοί που άνοιξαν την πόρτα στα funds και τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς. Απευθύνονται στους συνταξιούχους ενώ κατάργησαν το ΕΚΑΣ και έφεραν το νόμο Κατρούγκαλου. Μιλάνε για φορολογική δικαιοσύνη αλλά αφαίμαξαν τα μεσαία στρώματα. Μιλάνε για αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας ενώ την υποθήκευσαν για έναν αιώνα στους δανειστές».
Εστιάζοντας στις τρέχουσες προγραμματικές τοποθετήσεις της Κουμουνδούρου, κατήγγειλε μεταστροφή στο ζήτημα της αγοράς ακινήτων:
«Αλλά και φρέσκα κουλούρια: Τον Ιούλιο δήλωναν ότι θα καταργήσουν τη Golden Visa. Και χθες ανακοίνωσαν ότι θα τη διατηρήσουν ως κεντρικό εργαλείο εσόδων για τα δημόσια ταμεία. Δηλαδή τι μας λένε; Να πουλήσουμε μερικές ακόμη χιλιάδες σπίτια σε πλούσιους πολίτες τρίτων χωρών, την ώρα που οι Έλληνες και ιδιαίτερα οι νέοι δεν μπορούν να βρουν σπίτι στον τόπο τους; Η συνέπεια δεν ήταν ποτέ το δυνατό τους σημείο».
Καταλήγοντας στο σκέλος αυτό, διακήρυξε ότι «το δίλημμα δεν είναι συντήρηση του σημερινού συστήματος ή ανακύκλωση ενός αποτυχημένου παρελθόντος. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται ούτε διαχειριστές της παρακμής, ούτε συστήματα διαφθοράς, ούτε νέους Μεσσίες».
Το πρόγραμμα «Τώρα ΠΑΣΟΚ»: Στέγη, εισοδήματα και σχέδιο «Αναστάσιος Πεπονής»
Παρουσιάζοντας τον οδικό χάρτη διακυβέρνησης, ο Νίκος Ανδρουλάκης ξεδίπλωσε τις βασικές προτεραιότητες του κόμματος ανά κοινωνική ομάδα:
Στεγαστική πολιτική: Άμεση εφαρμογή προγράμματος κοινωνικής κατοικίας, μέτρα για τη μείωση των ενοικίων και αύξηση της προσφοράς ακινήτων, ώστε η στέγη να καταστεί καθολικό δικαίωμα.
Ιδιωτικό χρέος και δανειολήπτες: Επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας, επιβολή αυστηρών ρυθμιστικών κανόνων στα funds και τους servicers, με προτεραιότητα στη ρύθμιση έναντι του πλειστηριασμού.
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις: Επαναφορά των 120 δόσεων για τις οφειλές προς το Δημόσιο.
Οικογένεια και πρόνοια: Καθολική, δωρεάν βρεφική και προσχολική αγωγή χωρίς αποκλεισμούς παιδιών από τους σταθμούς, καθώς και πλήρης ισότιμη προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία.
Μισθοί και συντάξεις: Δέσμευση για επαναφορά του 13ου μισθού στο Δημόσιο, θέσπιση 13ης σύνταξης και νέου ΕΚΑΣ, μείωση φορολογικών βαρών στον ιδιωτικό τομέα και ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων.
Αγροτικός τομέας: Θέσπιση αφορολόγητου πετρελαίου στην αντλία, προτεραιότητα στις ενεργειακές κοινότητες αγροτών για φθηνό ρεύμα, αυστηροί έλεγχοι στις παράνομες ελληνοποιήσεις και αντιμετώπιση της λειψυδρίας.
Παιδεία και Υγεία: Ισχυρό δημόσιο σχολείο με καθιέρωση Εθνικού Απολυτηρίου και αναδιοργάνωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας με αξιοπρεπείς αμοιβές και στελέχωση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο σχέδιο διοικητικής μεταρρύθμισης «Αναστάσιος Πεπονής», το οποίο προβλέπει την αναβάθμιση του ρόλου του ΑΣΕΠ για την εγγύηση της αξιοκρατίας σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα, την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς και την επίλυση των χρόνιων ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων που ταλανίζουν χιλιάδες πολίτες στην Κρήτη.
Η ιστορική παρακαταθήκη και οι παγκόσμιες προκλήσεις
Ανατρέχοντας στην 52χρονη διαδρομή του Κινήματος, ο Νίκος Ανδρουλάκης απέτισε φόρο τιμής στους διατελέσαντες προέδρους: τον ιδρυτή Ανδρέα Παπανδρέου, τον Κώστα Σημίτη, τον Γιώργο Παπανδρέου, τον Ευάγγελο Βενιζέλο και τη Φώφη Γεννηματά. Υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ προσέδωσε ουσιαστικό κοινωνικό περιεχόμενο στη Δημοκρατία, συνδέοντάς την με την πρόσβαση στην υγεία, την εκπαίδευση και την εργασία, ενώ υπενθύμισε την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση με άλυτο το Κυπριακό.
Ταυτόχρονα, τοποθετήθηκε απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις, καταγγέλλοντας την επιστροφή της πολεμικής βίας στην Ουκρανία, στη Γάζα —όπου κατηγόρησε την κυβέρνηση Νετανιάχου για προσπάθεια ξεκληρίσματος ενός ολόκληρου λαού— και στο Σουδάν. Ζήτησε μια Ευρώπη με κοινή εξωτερική πολιτική, ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και στρατηγική αυτονομία, ενώ έθεσε το κρίσιμο ερώτημα για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την αυτοματοποίηση: κατά πόσο τα οφέλη της εκρηκτικής αύξησης της παραγωγικότητας θα καρπώνονται αποκλειστικά οι μέτοχοι ή θα μεταφράζονται σε καλύτερους μισθούς, λιγότερο χρόνο εργασίας και αναβαθμισμένη ποιότητα ζωής για τους εργαζομένους.
Oλόκληρη η ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη:
«Συντρόφισσες και σύντροφοι,
φίλες και φίλοι,
δημοκρατικέ λαέ της Κρήτης,
Ένα μεγάλο ευχαριστώ, από τα βάθη της καρδιάς μου, για τη συγκλονιστική παρουσία σας απόψε εδώ στο Ηράκλειο.
Σήμερα τιμάμε τα 52 χρόνια από την ίδρυση του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος.
Εδώ που χτυπά διαχρονικά η καρδιά της Δημοκρατικής Παράταξης.
Στην Κρήτη, τη γενέτειρα του Ελευθέριου Βενιζέλου και των μεγάλων δημοκρατικών αγώνων.
Τον τόπο που αγκάλιασε τον Ανδρέα Παπανδρέου και την Αλλαγή του 1981.
Και που στήριξε το ΠΑΣΟΚ με συνέπεια ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της παράταξής μας.
Από εδώ που δείξαμε και ανοίξαμε δρόμους, βάφοντας ξανά τον πολιτικό χάρτη πράσινο στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις.
Το Ξεκίνημα της Νίκης έγινε εδώ.
Και να είστε βέβαιοι: με καθημερινό αγώνα,
με πίστη στις δυνάμεις μας,
αυτό το ξεκίνημα θα γίνει ένα μεγάλο, ορμητικό ρεύμα πολιτικής αλλαγής στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Μιας πολιτικής αλλαγής με πρωταγωνιστή τη Δημοκρατική Παράταξη.
Γιατί η χώρα πρέπει να αλλάξει πορεία.
Για να κάνουμε ξανά την πολιτική κοινή υπόθεση.
Για να ενώσουμε τις αγωνίες, τις ελπίδες και τις δημιουργικές δυνάμεις του τόπου.
Για να κοιτάξουμε το μέλλον, με αυτοπεποίθηση.
Για μια Ελλάδα αντάξια των προσδοκιών των παιδιών μας.
Φίλες και φίλοι,
Δεν είμαστε εδώ μόνο για να θυμηθούμε.
Όμως η μνήμη είναι φρουρός και πυξίδα.
Κάθε 3η του Σεπτέμβρη μάς συνδέει με μια μεγάλη ιστορική διαδρομή.
Με τους αγώνες για Σύνταγμα και Δημοκρατία απέναντι στη μοναρχία.
Με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και την προσπάθεια να οικοδομηθεί ένα σύγχρονο κράτος.
Με τον Γεώργιο Παπανδρέου και τον Ανένδοτο.
Με τους αγώνες για ελευθερία και λαϊκή κυριαρχία.
Και βέβαια με την 3η του Σεπτέμβρη του 1974.
Τότε ο Ανδρέας Παπανδρέου έκανε μια μεγάλη πολιτική τομή:
έδωσε στη Δημοκρατία κοινωνικό περιεχόμενο.
Γιατί Δημοκρατία δεν είναι μόνο το δικαίωμα να ψηφίζεις.
Είναι το δικαίωμα να μπορείς να μορφωθείς.
Το δικαίωμα να έχεις πρόσβαση στην υγεία.
Το δικαίωμα να εργάζεσαι με αξιοπρέπεια.
Το δικαίωμα να δημιουργείς στον τόπο σου.
Αυτό ήταν το μεγάλο έργο της Αλλαγής.
Το Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Το κοινωνικό κράτος.
Τα δικαιώματα των γυναικών.
Η κοινωνική συμφιλίωση.
Η ισχυρότερη Αυτοδιοίκηση.
Η δυνατότητα του παιδιού μιας φτωχής οικογένειας να σπουδάσει, να προχωρήσει, να αλλάξει τη ζωή του.
Και αργότερα, η Δημοκρατική Παράταξη έδωσε στη χώρα μια νέα προοπτική:
σύγχρονες υποδομές,
ευρωπαϊκή πορεία,
ισχυρή διεθνή παρουσία,
την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτή είναι η ιστορία μας.
Δεν τη νοσταλγούμε παθητικά.
Τη γνωρίζουμε. Την τιμούμε.
Και αντλούμε αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση για το μέλλον.
Γιατί το μεγάλο ερώτημα σήμερα δεν είναι:
«Τι έκανε το ΠΑΣΟΚ;»
Το ερώτημα είναι: Τι θα κάνουμε εμείς;
Ποια νέα δικαιώματα θα κατοχυρώσουμε;
Ποια νέα κοινωνική κατάκτηση θα αφήσουμε πίσω μας;
Ποιο νέο ΕΣΥ;
Ποια νέα παραγωγική Ελλάδα;
Ποιο κράτος;
Ποια Δημοκρατία;
Ποια χώρα θα παραδώσουμε στα παιδιά μας;
Δεν αρκεί να είμαστε κληρονόμοι μιας μεγάλης Ιστορίας.
Έχουμε χρέος να αποτυπώσουμε τις αρχές και τις αξίες μας και στη σημερινή την εποχή.
Φίλες και φίλοι,
Καλούμαστε να δράσουμε σε έναν κόσμο που αλλάζει με ασύλληπτη ταχύτητα.
Κοιτάξτε γύρω μας.
Ο πόλεμος επέστρεψε στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Στην Ουκρανία, πόλεις ισοπεδώνονται.
Στη Γάζα, ο Νεντανιάχου επιχειρεί να ξεκληρίσει έναν ολόκληρο λαό.
Στο Σουδάν, συντελείται μια συγκλονιστική ανθρωπιστική κρίση.
Η Μέση Ανατολή βράζει.
Πόλεμοι, δυστυχώς, πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν.
Το πιο επικίνδυνο είναι όμως ότι αρχίζουμε να τους συνηθίζουμε και δεν αντιδρούμε.
Που είναι τα φιλειρηνικά κινήματα του παρελθόντος;
Που είναι οι γενναίες παρεμβάσεις των διεθνών οργανισμών;
Ο πόλεμος δεν είναι φυσικό φαινόμενο.
Είναι αποτυχία της πολιτικής.
Είναι έλλειψη σεβασμού του διεθνούς δικαίου.
Μέσα σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον, η Ευρώπη δεν έχει δικαίωμα να παραμένει θεατής.
Δεν έχει δικαίωμα να αρκείται σε ανακοινώσεις χωρίς δράση.
Όταν υπάρχει η ρωσική επιθετικότητα.
Ο εντεινόμενος αναθεωρητισμός της Τουρκίας.
Η διαρκής αβεβαιότητα για τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Τραμπ.
Όταν υπάρχει ένας κόσμος όπου η ωμή ισχύς επιστρέφει στο κέντρο των διεθνών σχέσεων.
Εμείς οραματιζόμαστε μια άλλη Ευρώπη.
Μια Ευρώπη φωτεινό φάρο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το διεθνές δίκαιο, την ειρήνη, τη δικαιοσύνη.
Για εμάς δεν υπάρχει δίλημμα ανάμεσα στην ασφάλεια και το κοινωνικό κράτος.
Τα χρειαζόμαστε και τα δύο.
Θέλουμε μια Ευρώπη με κοινή εξωτερική πολιτική.
Με τη δική της αμυντική βιομηχανία.
Τη δική της τεχνολογική κυριαρχία.
Τη δική της ενεργειακή ασφάλεια.
Τη δική της στρατηγική αυτονομία.
Ασφάλεια όμως είναι και ένα σύγχρονο κοινωνικό κράτος.
Μια ποιοτική και συμμετοχική δημοκρατία.
Με τις ανάγκες του πολίτη σε απόλυτη προτεραιότητα.
Αυτή την Ευρώπη οραματιζόμαστε και για αυτή θα αγωνιστούμε.
Την ίδια στιγμή, μια επανάσταση εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας.
Η τεχνητή νοημοσύνη.
Η αυτοματοποίηση.
Η νέα βιομηχανική εποχή.
Μηχανές που μαθαίνουν.
Αλγόριθμοι που μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα κάνουν δουλειές που μέχρι χθες χρειάζονταν ώρες.
Η ανθρωπότητα αποκτά δυνατότητες που καμία προηγούμενη γενιά δεν είχε.
Κι όμως, κοιτάξτε την αντίφαση.
Ένας νέος άνθρωπος έχει περισσότερα εφόδια από τους γονείς του,
γνωρίζει ξένες γλώσσες,
χειρίζεται τεχνολογίες που πριν από είκοσι χρόνια δεν υπήρχαν,
και αναρωτιέται:
«Θα μπορέσω ποτέ να αποκτήσω δικό μου σπίτι;»
«Γιατί εγώ δεν ζω καλύτερα από τη γενιά των γονιών μου;»
Αυτή είναι η μεγάλη αντίφαση της εποχής μας.
Έχουμε περισσότερα μέσα από ποτέ για να δημιουργήσουμε ευημερία.
Αλλά δεν έχουμε εξασφαλίσει ότι αυτή η ευημερία θα φτάσει στους πολλούς.
Και σκεφτείτε το πολύ απλά.
Αν αύριο, χάρη στην τεχνολογία, ένας εργαζόμενος μπορεί σε τέσσερις ώρες να παράγει όσα παρήγαγε σε οκτώ, ποιος θα πάρει το όφελος;
Μόνο ο μέτοχος; Ή και ο εργαζόμενος;
Θα γίνει όλη η αύξηση της παραγωγικότητας μεγαλύτερο κέρδος;
Ή θα γίνει και καλύτερος μισθός;
Λιγότερος χρόνος εργασίας;
Καλύτερη ποιότητα ζωής;
Περισσότερη Δημοκρατία και αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος;
Αυτά τα πανανθρώπινα ερωτήματα δεν θα τα λύσει κανένας αλγόριθμος.
Θα το λύσει η πολιτική. Και, προφανώς, η προοδευτική πολιτική.
Η δική μας πολιτική, που έχει στο επίκεντρο τον άνθρωπο.
Παράλληλα, αποκαλύπτεται μια ακόμη μεγάλη αλήθεια της εποχής μας.
Για δεκαετίες μάς έλεγαν:
«Το κράτος είναι το πρόβλημα».
«Η αγορά θα βρει μόνη της τις λύσεις».
Και μετά ήρθε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Οι τράπεζες κινδύνευσαν.
Και ποιος έτρεξε να τις σώσει;
Το κράτος.
Ήρθε η πανδημία.
Οι επιχειρήσεις έκλεισαν. Εκατομμύρια εργαζόμενοι κινδύνευσαν.
Και ποιος κράτησε την οικονομία όρθια; Το κράτος.
Ήρθε η ενεργειακή κρίση.
Οι τιμές εκτοξεύθηκαν.
Και ποιος κλήθηκε ξανά να παρέμβει; Το κράτος.
Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, είναι για ποιον επέστρεψε το κράτος;
Όταν κινδυνεύουν οι μεγάλες επιχειρήσεις, βρίσκονται δισεκατομμύρια.
Όταν κινδυνεύει μια τράπεζα, υπάρχουν μηχανισμοί διάσωσης.
Όταν όμως μιλάμε για κοινωνική κατοικία,
για το ΕΣΥ,
για καλύτερους μισθούς,
για φθηνή ενέργεια για τα νοικοκυριά,
ξαφνικά ακούμε:
«Δεν υπάρχουν χρήματα».
Τι θέλουμε λοιπόν;
Ένα κράτος που κοινωνικοποιεί τις ζημιές και ιδιωτικοποιεί τα κέρδη;
Ή ένα κράτος που όλοι μαζί μοιραζόμαστε τα οφέλη της ανάπτυξης;
Ένα κράτος που λειτουργεί ως μηχανισμός προστασίας των ισχυρών;
Ή ένα κράτος που ανοίγει δρόμους για τους πολλούς;
Αυτή είναι η μεγάλη διαχωριστική γραμμή της εποχής μας.
Και σε αυτή τη διαχωριστική γραμμή εμείς έχουμε επιλέξει πλευρά.
Την πλευρά του ανθρώπου.
Την πλευρά της κοινωνίας.
Την πλευρά μιας προόδου που δεν αφήνει κανέναν πίσω.
Το κράτος της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Φίλες και φίλοι,
Μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει ένα ερώτημα που αφορά άμεσα τη χώρα μας και που θα απαντηθεί στις επόμενες εθνικές εκλογές:
Θα μείνουμε θεατές των εξελίξεων;
Ή θα πάρουμε ξανά το μέλλον στα χέρια μας;
Γιατί η Ελλάδα δεν αντέχει άλλη μια χαμένη τετραετία.
Δεν αντέχει άλλη μια θητεία Νέας Δημοκρατίας όπου τα κέρδη των λίγων θα ανεβαίνουν, αλλά ο μισθός θα τελειώνει στις 20 του μήνα.
Όπου η κυβέρνηση θα μιλά για επενδύσεις, αλλά η μικρή επιχείρηση θα παλεύει με το κόστος της ενέργειας και την έλλειψη χρηματοδότησης.
Όπου θα μιλάμε για ευημερία, αλλά χιλιάδες οικογένειες θα ζουν με το άγχος του χρέους, της ακρίβειας και της στέγης.
Αυτό δεν είναι πρόοδος.
Είναι στασιμότητα.
Και εμείς δεν συμβιβαζόμαστε με αυτή τη στασιμότητα.
Δεν συμβιβαζόμαστε με μια Ελλάδα χαμηλών προσδοκιών.
Δεν συμβιβαζόμαστε με τη μοιρολατρία του: «Έτσι είναι τα πράγματα».
Γιατί τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν.
Γιατί εμείς θέλουμε να τα αλλάξουμε.
Και θέλουμε και μπορούμε.
Να αλλάξουμε τις κοινωνικές προτεραιότητες.
Να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η εξουσία.
Και μπορούμε να το κάνουμε, γιατί δεν ερχόμαστε με συνθήματα και ευχές.
Δεν επιδιώκουμε να γίνουμε διαχειριστές ενός άδικου συστήματος που ευνοεί τους λίγους.
Ερχόμαστε με πρόγραμμα.
Με σχέδιο.
Με συγκεκριμένες προτάσεις.
Με ανθρώπους που γνωρίζουν πώς να τις εφαρμόσουν.
Και πάνω απ’ όλα:
με πολιτική αυτονομία.
Γιατί για να αλλάξεις πραγματικά τη χώρα πρέπει πρώτα να είσαι ελεύθερος να συγκρουστείς.
Και εμείς είμαστε.
Δεν έχουμε εξαρτήσεις.
Λογοδοτούμε μόνο σε εσάς, μόνο στον ελληνικό λαό.
Εσείς είστε η δύναμή μας.
Και αυτή η αυτονομία δεν είναι κομματική εμμονή.
Είναι όρος δημοκρατίας.
Είναι όρος πραγματικής αλλαγής.
Είναι η οριοθέτησή μας απέναντι στο ρουσφέτι και τα κλειστά συστήματα εξουσίας.
Απέναντι σε κόμματα προσωποπαγή, κόμματα παρέας, που δύναμή τους είναι οι προνομιακές σχέσεις εξουσίας με την εγχώρια ολιγαρχία.
Γιατί πείτε μου:
Πώς θα συγκρουστείς με τα καρτέλ, αν εξαρτάσαι από αυτά;
Πώς θα βάλεις κανόνες στις τράπεζες και τα funds, αν φοβάσαι τη δύναμή τους;
Πώς θα συγκρουστείς με τους ισχυρούς της ενέργειας, αν έχεις οικοδομήσει μαζί τους σχέσεις αλληλεξάρτησης;
Πώς θα χτυπήσεις το πελατειακό κράτος, αν πάνω σε αυτό έχεις στηρίξει τον κομματικό σου μηχανισμό; Δεν γίνεται.
Και γι’ αυτό η πολιτική αυτονομία είναι η προϋπόθεση κάθε μεγάλης αλλαγής.
Κοιτάξτε τι συνέβη επί Νέας Δημοκρατίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήρθε υποσχόμενος ότι θα επιστρέψει η χώρα στην κανονικότητα, έπειτα από την αποτυχία των κυβερνήσεων Τσίπρα-Καμένου.
Μίλησε για επιτελικό κράτος.
Μίλησε για τους «άριστους».
Μίλησε για αξιοκρατία.
Και τι οικοδόμησε; Ένα από τα πιο συγκεντρωτικά συστήματα εξουσίας της Μεταπολίτευσης.
Απευθείας αναθέσεις που από εξαίρεση έγιναν μέθοδος.
Υποκλοπές.
Κατασπατάληση ευρωπαϊκών πόρων με ημετέρους.
Πελατειακές διαδρομές και παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη.
Καταστρατήγηση του Συντάγματος.
Ένα σύστημα που ζητά από τον πολίτη να πιστέψει ότι για όλα φταίει πάντα κάποιος άλλος.
Και ύστερα από όλα αυτά, ακούμε τον Πρωθυπουργό να δηλώνει ότι χρειάζεται μια τρίτη θητεία για να πολεμήσει το «βαθύ κράτος».
Δεν μπορεί το βαθύ κράτος να είναι πάντα κάποιος άλλος.
Δεν μπορεί για κάθε αποτυχία να φταίνε κάποιες «διαχρονικές παθογένειες».
Δεν μπορεί για κάθε σκάνδαλο να υπάρχει μια βολική δικαιολογία.
Κυβερνάτε τόσα χρόνια.
Αναλάβετε επιτέλους μια φορά την ευθύνη.
Γιατί βαθύ κράτος είναι ακριβώς η αντίληψη ότι η εξουσία δεν λογοδοτεί.
Ότι οι θεσμοί είναι ενοχλητικοί.
Ότι το κράτος είναι κομματική ιδιοκτησία.
Ότι η κυβέρνηση ελέγχει τα πάντα και δεν ελέγχεται από κανέναν.
Αυτό είναι το βαθύ κράτος.
Και απέναντι σε αυτό, εμείς προτείνουμε ένα κράτος λογοδοσίας, αξιοκρατίας, ένα κράτος διαφάνειας.
Αλλά και στα εθνικά θέματα δεν χωρούν ούτε αυταπάτες ούτε επικοινωνιακά παιχνίδια.
Για χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη μάς μιλούσε για δήθεν «ήρεμα νερά». Μια εικόνα ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είχαν μπει σε νέα τροχιά.
Όμως η εξωτερική πολιτική δεν κρίνεται από τα συνθήματα.
Κρίνεται από τα αποτελέσματα.
Και σήμερα η Τουρκία εξακολουθεί να αμφισβητεί κυριαρχικά μας δικαιώματα.
Εξακολουθεί να προβάλλει τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Εξακολουθεί να αμφισβητεί δικαιώματα των νησιών μας.
Εξακολουθεί να μιλά για διχοτόμηση της Κύπρου.
Το βλέπουμε με τη μονομερή ανακήρυξη των θαλάσσιων πάρκων.
Και εδώ υπάρχει ένα πολύ απλό ερώτημα.
Αν η ίδια η κυβέρνηση λέει ότι πρόκειται για παράνομη ενέργεια,
αν λέει ότι επιχειρείται η δημιουργία τετελεσμένων,
τότε γιατί δεν ζήτησε ευρωπαϊκές κυρώσεις απέναντι στην Τουρκία όπως έκαναν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;
Γιατί δεν απαίτησε μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση;
Δεν γίνεται να ζητάμε από την Ευρώπη αλληλεγγύη μόνο στα λόγια.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να γίνει μέρος της αποτροπής.
Γιατί η εξωτερική πολιτική δεν είναι διαχείριση εντυπώσεων.
Και τα «ήρεμα νερά» δεν μπορούν να μετατρέπονται σε άλλοθι για τη δημιουργία τετελεσμένων.
Για το ΠΑΣΟΚ κάθε πρόκληση πρέπει να έχει καθαρή απάντηση ότι οι συνθήκες καλής γειτονίας βασίζονται πρωτίστως στον σεβασμό των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, όπως αυτά προβλέπονται από το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας.
Φίλες και φίλοι,
Όμως έχουμε και την επιστροφή εκείνων που εμφανίστηκαν κάποτε ως «αντισυστημικοί σωτήρες».
Αλλά αποδείχθηκε ότι το μόνο που ήθελαν εξαρχής ήταν να φτιάξουν το δικό τους σύστημα εξουσίας, χωρίς κανένα σεβασμό στους θεσμούς αλλά και στις δυσκολίες που βίωνε ο ελληνικός λαός.
Με μια αντίληψη που βάφτιζε τον τυχοδιωκτισμό «ρήξη» και την ανευθυνότητα «αντισυστημισμό».
Που συγκυβέρνησαν με τον Καμμένο.
Και σήμερα προσπαθούν να πείσουν τον λαό ότι δήθεν άλλαξαν.
Το πρόγραμμά τους είχε και έχει έναν και μόνο τίτλο: εξαπάτηση και αναξιοπιστία.
Υπόσχονται λύσεις στο ιδιωτικό χρέος ενώ είναι αυτοί που άνοιξαν την πόρτα στα funds και τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.
Απευθύνονται στους συνταξιούχους ενώ κατάργησαν το ΕΚΑΣ και έφεραν το νόμο Κατρούγκαλου.
Μιλάνε για φορολογική δικαιοσύνη αλλά αφαίμαξαν τα μεσαία στρώματα.
Μιλάνε για αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας ενώ την υποθήκευσαν για έναν αιώνα στους δανειστές.
Αλλά και φρέσκα κουλούρια:
Τον Ιούλιο δήλωναν ότι θα καταργήσουν τη Golden Visa.
Και χθες ανακοίνωσαν ότι θα τη διατηρήσουν ως κεντρικό εργαλείο εσόδων για τα δημόσια ταμεία.
Δηλαδή τι μας λένε;
Να πουλήσουμε μερικές ακόμη χιλιάδες σπίτια σε πλούσιους πολίτες τρίτων χωρών, την ώρα που οι Έλληνες και ιδιαίτερα οι νέοι δεν μπορούν να βρουν σπίτι στον τόπο τους;
Η συνέπεια δεν ήταν ποτέ το δυνατό τους σημείο.
Γι’ αυτό το δίλημμα δεν είναι:
συντήρηση του σημερινού συστήματος ή ανακύκλωση ενός αποτυχημένου παρελθόντος.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται ούτε διαχειριστές της παρακμής, ούτε συστήματα διαφθοράς, ούτε νέους Μεσσίες.
Κριθήκατε κύριοι, χρησιμοποιήσατε τα αδιέξοδα και τις αγωνίες του ελληνικού λαού για να κερδίσετε την εξουσία εξαπατώντας τον.
Και τώρα ζητάτε δεύτερη και τρίτη ευκαιρία.
Ευκαιρία για τι; Για τα ίδια λάθη;
Όχι, ο λαός μας δεν σας χρωστά άλλη ευκαιρία!
Η χώρα πρέπει να πάει μπροστά. Και θα πάει μπροστά.
Με τη Δημοκρατική παράταξη.
Μια παράταξη με αξιοπιστία και σχέδιο.
Με πολιτική αυτονομία, που μπορεί να συγκρουστεί με κατεστημένα.
Αυτό είναι το ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτό σας ζητώ να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να αγωνιστούμε μαζί.
Αλλά, φίλες και φίλοι,
εμείς δεν ζητάμε την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού μόνο επειδή θέλουμε.
Τη ζητάμε γιατί μπορούμε.
Και όταν λέμε Τώρα ΠΑΣΟΚ, δεν εννοούμε ένα σύνθημα.
Εννοούμε συγκεκριμένες αλλαγές στη ζωή συγκεκριμένων ανθρώπων.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για τον νέο και τη νέα:
Να μπορούν να νοικιάσουν ένα σπίτι χωρίς να δίνουν τον μισό μισθό τους.
Να μπορούν να σχεδιάσουν τη ζωή τους.
Γι’ αυτό, από την πρώτη ημέρα, θέτουμε σε πλήρη εφαρμογή το στεγαστικό μας πρόγραμμα.
Με κοινωνικές κατοικίες.
Με χαμηλότερα ενοίκια.
Με πολιτικές που αυξάνουν πραγματικά την προσφορά κατοικίας.
Γιατί η στέγη δεν μπορεί να είναι προνόμιο για λίγους.
Πρέπει να είναι δικαίωμα για όλους.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για τον δανειολήπτη που φοβάται ότι θα χάσει το σπίτι του:
να μην είναι μόνος απέναντι σε ένα fund.
Επαναφέρουμε την ουσιαστική προστασία της πρώτης κατοικίας.
Βάζουμε αυστηρούς κανόνες στα funds και στους servicers.
Και αλλάζουμε τη φιλοσοφία του συστήματος:
πρώτα η ρύθμιση του δανείου.
Όχι η εξόντωση του δανειολήπτη.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για τον μικρομεσαίο επιχειρηματία:
να μπορεί να κρατήσει την επιχείρησή του ανοιχτή.
Να μην πνίγεται από χρέη, ενέργεια και υποχρεώσεις.
Γι’ αυτό επαναφέρουμε τις 120 δόσεις για τις οφειλές προς το Δημόσιο.
Γιατί θέλουμε τον μικρομεσαίο να παράγει.
Να επενδύει.
Να δημιουργεί δουλειές.
Όχι να παλεύει κάθε μήνα απλώς για να επιβιώσει.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για τη νέα μητέρα και τον νέο πατέρα:
να μη χρειάζεται να επιλέγουν ανάμεσα στην εργασία και στην οικογένεια.
Καθολική, δωρεάν βρεφική και προσχολική αγωγή.
Κανένα παιδί έξω από βρεφονηπιακό σταθμό.
Γιατί μια κοινωνία που ζητά από τους νέους να κάνουν οικογένεια οφείλει πρώτα να τους δίνει τη δυνατότητα να την στηρίξουν.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για τον δημόσιο υπάλληλο:
Σεβασμό και αξιοκρατία. Όπως και αποκατάσταση των αδικιών των χρόνων της κρίσης.
Γι’ αυτό δεσμευόμαστε για την επαναφορά του 13ου μισθού.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για τον εργαζόμενο στον ιδιωτικό τομέα:
Λιγότερα φορολογικά βάρη.
Ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
Γιατί η ανάπτυξη χωρίς δικαιώματα δεν είναι πρόοδος.
Και ο εργαζόμενος δεν μπορεί να είναι ο τελευταίος που παίρνει το μέρισμα της ανάπτυξης.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για τον συνταξιούχο:
να μη σκέφτεται δύο και τρεις φορές τι θα αφήσει στο ράφι του σούπερ μάρκετ.
Δεσμευόμαστε για 13η σύνταξη και νέο ΕΚΑΣ.
Γιατί η αξιοπρέπεια δεν είναι επίδομα.
Είναι υποχρέωση μιας δίκαιης κοινωνίας.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για το άτομο με αναπηρία:
ένα κράτος που δεν το θυμάται μόνο στις επετείους.
Σημαίνει ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση.
Στην εργασία. Στην κοινωνική ζωή.
Στον πολιτισμό. Στον αθλητισμό.
Στην πολιτική εκπροσώπηση.
Γιατί η ισότιμη συμμετοχή των ανθρώπων με αναπηρία δεν είναι πράξη φιλανθρωπίας. Είναι μέτρο Δημοκρατίας.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για τον αγρότη και τον κτηνοτρόφο:
να μπορεί να παραμείνει στον τόπο του και να ζήσει από την παραγωγή του.
Αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία.
Προτεραιότητα στις ενεργειακές κοινότητες των παραγωγών για φθηνότερο ρεύμα.
Αυστηροί έλεγχοι στις παράνομες ελληνοποιήσεις.
Σχέδιο για τη διαχείριση υδάτων με πρωταγωνιστή τις τοπικές κοινωνίες.
Λύσεις για την έλλειψη εργατών γης.
Και τα ευρωπαϊκά χρήματα να πηγαίνουν στους πραγματικούς παραγωγούς.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για κάθε παιδί:
η ποιότητα της εκπαίδευσής του να μην εξαρτάται από το πορτοφόλι των γονιών του.
Γι’ αυτό θέλουμε ένα δημόσιο σχολείο ισχυρό.
Με ποιότητα.
Με περιεχόμενο.
Με Εθνικό Απολυτήριο.
Με ίσες ευκαιρίες για όλα τα παιδιά.
Γιατί για εμάς η κοινωνική κινητικότητα δεν είναι θεωρία.
Είναι το παιδί μιας οικογένειας χωρίς οικονομική δύναμη να μπορεί να φτάσει όσο μακριά του επιτρέπουν οι ικανότητες και η προσπάθειά του.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει για κάθε άνθρωπο που αρρωσταίνει:
να μη ρωτά πρώτα «πόσα χρήματα έχω;»
Να ξέρει ότι υπάρχει ένα ισχυρό Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Με γιατρούς.
Με νοσηλευτές.
Με πρόληψη.
Με αξιοπρέπεια.
Με ισότιμη πρόσβαση σε κάθε γωνιά της χώρας.
Γιατί μπροστά στην ασθένεια δεν υπάρχουν πλούσιοι και φτωχοί.
Και, φίλες και φίλοι,
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει και ένα άλλο κράτος.
Ένα κράτος που δεν ζητά από τον πολίτη να βρει γνωστό.
Ένα κράτος που δεν διοικείται από κομματικά γραφεία και συμβουλευτικές εταιρείες φίλων.
Με το σχέδιο «Αναστάσιος Πεπονής» χτίζουμε ένα κράτος αποτελεσματικό, αξιοκρατικό και διαφανές.
Ένα νέο ΑΣΕΠ που θα εγγυάται την αξιοκρατία σε ολόκληρο το Δημόσιο.
Ένα αποκεντρωμένο κράτος που δίνει αρμοδιότητες και πόρους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ένα κράτος στην υπηρεσία του πολίτη.
Όχι έναν πολίτη – όμηρο ενός αναποτελεσματικού κράτους.
Και αυτό αφορά άμεσα το σοβαρό πρόβλημα που έχει προκύψει με τις ιδιοκτησίες εδώ στην Κρήτη, προκαλώντας μεγάλη αναστάτωση σε χιλιάδες πολίτες.
Δεν μπορεί άνθρωποι που έχουν ακίνητα εδώ και δεκαετίες, να καλούνται ξαφνικά να αποδείξουν τα αυτονόητα και να υφίστανται τεράστια ταλαιπωρία.
Γιατί ασφάλεια δικαίου σημαίνει ένα κράτος που σέβεται τον πολίτη και την περιουσία του.
Τώρα ΠΑΣΟΚ σημαίνει πειστικές απαντήσεις στο μείζον εθνικό ζήτημα του Δημογραφικού, της ερήμωσης της υπαίθρου και των περιφερειακών ανισοτήτων.
Κάθε πολιτική κοινωνική πρέπει να έχει περιφερειακά χαρακτηριστικά.
Πρέπει να υπάρχουν ειδικά φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις.
Πρέπει να ξαναζωντανέψουμε τον τόπο μας.
Και για το ΠΑΣΟΚ ιστορικά η περιφερειακή ανάπτυξη και η αποκέντρωση ήταν και είναι προτεραιότητες.
Όλα αυτά είναι η διαφορά μας.
Συγκεκριμένες λύσεις.
Συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Συγκεκριμένες αλλαγές.
Φίλες και φίλοι,
Εμείς δεν μιλάμε για μια αφηρημένη πολιτική αλλαγή.
Η δική μας Αλλαγή έχει Πρόσωπο.
Έχει Περιεχόμενο.
Και έχει Ήθος.
Έχει Πρόσωπο.
Και πρόσωπό της είναι όλοι αυτοί οι άνθρωποι για τους οποίους μίλησα.
Οι άνθρωποι που αγωνίζονται, δημιουργούν και θέλουν να προχωρήσουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια.
Έχει Περιεχόμενο.
Είναι το πρόγραμμά μας.
Γιατί η αγανάκτηση από μόνη της δεν λύνει προβλήματα.
Και οι καλές προθέσεις δεν αρκούν όταν έρχεται η ώρα των αποφάσεων.
Και υπάρχει κάτι ακόμη.
Ίσως το σημαντικότερο.
Η πολιτική αλλαγή με τον ΠΑΣΟΚ έχει Ήθος.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά μας.
Για εμάς η Δικαιοσύνη δεν είναι μηχανισμός που θα ελέγχει η εκάστοτε κυβέρνηση.
Οι θεσμοί δεν είναι εμπόδια στην εκτελεστική εξουσία.
Είναι όρια στην αυθαιρεσία της.
Το δημόσιο χρήμα δεν ανήκει στην κυβέρνηση.
Ανήκει στον ελληνικό λαό.
Αυτό είναι το δικό μας ήθος διακυβέρνησης.
Να λογοδοτείς όταν κυβερνάς.
Να αναλαμβάνεις την ευθύνη όταν αποτυγχάνεις.
Να επιλέγεις τους άξιους και όχι τους «δικούς σου».
Να προστατεύεις τους θεσμούς ακόμη κι όταν περιορίζουν τη δική σου εξουσία.
Δεν θέλουμε απλώς να πάρουμε την εξουσία.
Θέλουμε να αλλάξουμε τον τρόπο που ασκείται η εξουσία.
Αυτή είναι η πολιτική αλλαγή που προτείνουμε στον ελληνικό λαό.
Και να είναι σίγουροι οι σημερινοί κυβερνώντες, ότι όταν θα έρθει η ώρα θα ελέγξουμε που πήγε και το τελευταίο ευρώ της εποχής των απευθείας αναθέσεων και των κατ΄επίφαση διαγωνιστικών διαδικασιών.
Φίλες και φίλοι,
συντρόφισσες και σύντροφοι,
Η Ιστορία δεν ζητά από καμία γενιά να επαναλάβει όσα έκαναν οι προηγούμενες.
Ζητά όμως από κάθε γενιά να σταθεί στο ύψος της δικής της εποχής.
Σήμερα τιμάμε την ιστορία του ΠΑΣΟΚ.
Τιμάμε τους απλούς ανθρώπους που με τους αγώνες τους το ρίζωσαν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Τιμάμε τους ανθρώπους που στάθηκαν στο πλευρό του Ανδρέα Παπανδρέου και υπέγραψαν μαζί του τη Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη.
Τιμάμε τους Προέδρους μας.
Τον αείμνηστο ιδρυτή μας, Ανδρέα Παπανδρέου.
Τον αείμνηστο Κώστα Σημίτη.
Τον Γιώργο Παπανδρέου.
Τον Ευάγγελο Βενιζέλο.
Την αείμνηστη Φώφη Γεννηματά.
Τιμάμε την ιστορία μας, με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.
Έτσι γιορτάζουμε την 3η του Σεπτέμβρη.
Και έτσι θα τη γιορτάζουμε για πολλά χρόνια ακόμη.
Γιατί τώρα είναι η δική μας σειρά.
Να αποδείξουμε ότι η Δημοκρατική Παράταξη είναι:
Δύναμη προοπτικής.
Δύναμη αλλαγής.
Δύναμη νίκης.
Απόψε, από εδώ, από την Κρήτη,
από έναν τόπο που ξέρει τι σημαίνει δημοκρατικός αγώνας,
από ένα νησί που έβαψε ξανά τον πολιτικό χάρτη πράσινο,
στέλνουμε ένα μήνυμα σε κάθε γωνιά της Ελλάδας:
Δεν νοσταλγούμε την Αλλαγή.
Προετοιμάζουμε την επόμενη.
Μια Αλλαγή με Πρόσωπο, με Ανθρωπιά και Ήθος.
Μια Αλλαγή που θα κάνει την ανασφάλεια προοπτική.
Την ατιμωρησία δικαιοσύνη.
Το δίκαιο του ισχυρού κράτος δικαίου.
Τη στασιμότητα πρόοδο.
Την ανάπτυξη καλύτερη ζωή.
Αυτή την Ελλάδα οραματιζόμαστε.
Για αυτήν την Ελλάδα θα αγωνιστούμε.
Ενώνουμε δυνάμεις.
Αλλάζουμε πολιτικές.
Κερδίζουμε μια καλύτερη ζωή.
Καλό μας αγώνα.
Πάμε μαζί.
Πάμε δυνατά.
Ξεκίνημα Νίκης – Ξεκίνημα Πολιτικής Αλλαγής.
Κάνουμε πράξη τη κοινωνική δικαιοσύνη και την εθνική αξιοπρέπεια.
Για το λαό και την πατρίδα.
Σας ευχαριστώ πολύ».
Η επιλογή της Κρήτης μόνο τυχαία δεν είναι. Για πρώτη φορά ο κεντρικός εορτασμός για την επέτειο ίδρυσης του Κινήματος μεταφέρεται στο νησί, με τη Χαριλάου Τρικούπη να επιδιώκει να συνδέσει το ιστορικό φορτίο της 3ης Σεπτέμβρη με την προσπάθεια για πολιτική επανεκκίνηση και αντεπίθεση.
Ο υπουργός Άμυνας της Εσθονίας παραιτήθηκε λόγω συμφωνίας όπλων για την Ουκρανία που περιλάμβανε κονδύλια της ΕΕ τα οποία καταβλήθηκαν σε μια ινδική εταιρεία χωρίς ιστορικό κατασκευής οβίδων.
Ο υπουργός Άμυνας της Εσθονίας Χάνο Πέβκουρ (Hanno Pevkur) ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι θα αποχωρήσει από το πολιτικό του αξίωμα, αφού αποκαλύφθηκε ότι η κυβέρνηση είχε χρησιμοποιήσει χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αγορά οβίδων πυροβολικού για την Ουκρανία από εταιρείες χωρίς προηγούμενο ιστορικό παραγωγής των εν λόγω όπλων.
Ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της Εσθονίας ERR ανέφερε την Τετάρτη ότι η κυβέρνηση συνήψε συμφωνία το 2024 για την απόκτηση οβίδων πυροβολικού για την Ουκρανία, καταβάλλοντας προκαταβολικά 70 εκατομμύρια ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (European Peace Facility) της ΕΕ για τη χρηματοδότηση της αγοράς.
Οι εμπλεκόμενες εταιρείες, ωστόσο, δεν είχαν πουλήσει ποτέ στο παρελθόν ούτε μία οβίδα πυροβολικού. Η Εσθονία αμφισβητεί τώρα τις συμβάσεις σε μια υπόθεση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Διαιτητικού Δικαστηρίου στο Στρασβούργο.
Ο Πέβκουρ, ο οποίος υπηρετεί ως υπουργός Άμυνας από το 2022, αναφέρθηκε στο σκάνδαλο ανακοινώνοντας την παραίτησή του στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό σταθμό ETV. Δήλωσε ότι, ως υπουργός, οφείλει να αναλάβει την ευθύνη για ολόκληρο τον τομέα υπό την αρμοδιότητά του.
«Αν και ο υπουργός δεν μετρά κάλτσες και πυρομαχικά ούτε διεξάγει διαπραγματεύσεις για συμβάσεις, οι επικρίσεις της Εθνικής Υπηρεσίας Ελέγχου, που αφορούν κυρίως τις δραστηριότητες των Αμυντικών Δυνάμεων και του Κέντρου Αμυντικών Επενδύσεων, εγείρουν το ζήτημα της πολιτικής ευθύνης», δήλωσε ο Πέβκουρ.
Η Εθνική Υπηρεσία Ελέγχου της Εσθονίας επέκρινε τις αμυντικές δαπάνες της χώρας της Βαλτικής τον περασμένο μήνα, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν από τις ένοπλες δυνάμεις της. Εξέφρασε επίσης ανησυχίες για το Εσθονικό Κέντρο Αμυντικών Επενδύσεων, την υπηρεσία στρατιωτικών προμηθειών της χώρας.
Αναφερόμενος στις συμβάσεις πυροβολικού, ο Πέβκουρ τόνισε ότι δεν τις είχε διαβάσει, λέγοντας ότι ο υπουργός Άμυνας παραδοσιακά δεν εμπλέκεται στις λεπτομέρειες μεμονωμένων συμφωνιών προμηθειών.
«Ο υπουργός Άμυνας δεν διεξάγει διαπραγματεύσεις για συμβάσεις. Ο υπουργός Άμυνας δεν μετρά κάλτσες και πυρομαχικά», είπε ο Πέβκουρ, προσθέτοντας: «Ο υπουργός Άμυνας λαμβάνει τη θεμελιώδη απόφαση να υποστηρίξει την Ουκρανία».
Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη είναι ένα χρηματοδοτικό μέσο της ΕΕ που θεσπίστηκε πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Στοχεύει στην ενίσχυση της ικανότητας του μπλοκ να αποτρέπει συγκρούσεις, να οικοδομεί και να διατηρεί την ειρήνη και να ενισχύει τη διεθνή ασφάλεια και σταθερότητα. Χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο για την υποστήριξη της Ουκρανίας μέσω στρατιωτικής βοήθειας και προμηθειών.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κρίστιαν Βίγκαντ (Christian Wigand) δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες βρίσκονται σε επαφή με τις εσθονικές αρχές για να διερευνήσουν εάν η Εσθονία πρέπει να επιστρέψει τα 70 εκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη.
«Υπάρχουν, φυσικά, δικλίδες ασφαλείας και υπάρχουν διαδικασίες ανάκτησης σε ισχύ για να διασφαλιστεί ότι τα χρήματα των φορολογουμένων δαπανώνται σωστά», είπε, προσθέτοντας ότι δεν μπορούσε να διευκρινίσει πότε θα πραγματοποιηθούν οι συνομιλίες.
Η παραίτηση του Πέβκουρ ακολουθεί την ηχηρή αποχώρηση του υπουργού Άμυνας της Λετονίας Άντρις Σπρουντς (Andris Sprūds) τον Μάιο.
Σε κακούργημα μετατρέπονται οι ποινές για όσους κάνουν τηλεφωνικές απάτες σε βάρος ηλικιωμένων, όπως προανήγγειλε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.
Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, σε ραδιοφωνική του συνέντευξη τόνισε ότι υπάρχει συνεννόηση με το υπουργείο Δικαιοσύνης, μέσα από την οποία προωθούνται αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα, ώστε οι απάτες που εντάσσονται στο πλαίσιο του οργανωμένου εγκλήματος να μετατραπούν σε κακουργηματικές πράξεις, με ιδιαίτερα επιβαρυντικό χαρακτήρα. Τόνισε μάλιστα ότι δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στις απάτες με θύματα ηλικιωμένα άτομα.
Για την πάταξη αυτού του φαινομένου συγκροτείται ειδική ομάδα στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, η οποία θα αποτελείται από εξειδικευμένους αξιωματικούς και θα εστιάζει αποκλειστικά στην εξάρθρωση των κυκλωμάτων που εξαπατούν πολίτες.
Παράλληλα ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης χαρακτήρισε το φαινόμενο ως επιδημία που πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη, με τα οργανωμένα δίκτυα να αποκομίζουν μεγάλες περιουσίες με πολύ εύκολο τρόπο.
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου έχει ήδη προγραμματιστεί, σύμφωνα με όσα προανέφερε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, ευρεία σύσκεψη για την ερχόμενη εβδομάδα με συναρμόδιους φορείς, όπως οι τράπεζες και ο ΔΕΔΔΗΕ.
Στην υπογραφή της μεγαλύτερης αμυντικής σύμβασης στην ιστορία των διμερών τους σχέσεων, συνολικού προϋπολογισμού 3,035 δισεκατομμυρίων ευρώ, προχώρησαν στο Τελ Αβίβ η Ελλάδα και το Ισραήλ, επισφραγίζοντας την απόκτηση του ολοκληρωμένου αντιαεροπορικού και αντιπυραυλικού συστήματος «Ασπίδα του Αχιλλέα» (Achilles Shield).
Η συμφωνία, η οποία υπεγράφη στην έδρα του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εξαγωγικές επιτυχίες στην ιστορία της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας, δεσμεύει την Αθήνα σε έναν ριζικό εκσυγχρονισμό της εθνικής αεράμυνας.
Το πρόγραμμα βασίζεται σε τρία διασυνδεδεμένα ισραηλινά πυραυλικά συστήματα, νέους προηγμένους αισθητήρες ραντάρ και ένα ενιαίο δίκτυο διοίκησης και ελέγχου. Τη σύμβαση συνυπέγραψαν ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, Αμίρ Μπαράμ (Amir Baram), και ο Γενικός Διευθυντής Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπούρας, παρουσία στελεχών της κρατικής διεύθυνσης αμυντικών εξαγωγών SIBAT και των κατασκευαστριών εταιρειών Rafael Advanced Defense Systems και Israel Aerospace Industries (IAI).
Η αρχιτεκτονική τριών επιπέδων: Από το «David’s Sling» στο «Barak MX» και το «SPYDER»
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» έχει σχεδιαστεί ως ένα ενιαίο εθνικό δικτυοκεντρικό πλέγμα αεράμυνας και όχι ως μεμονωμένη προμήθεια ανεξάρτητων πυροβολαρχιών. Η δομή της αναπτύσσεται σε τρία αλληλοσυμπληρούμενα στρώματα:
Ανώτερο επίπεδο (David’s Sling): Κατασκευάζεται από τη Rafael σε συνεργασία με τον Οργανισμό Πυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ. Προορίζεται για την αναχαίτιση βαρέων ρουκετών, τακτικών βαλλιστικών πυραύλων, βλημάτων κρουζ και λοιπών απειλών μεγάλου βεληνεκούς, με ακτίνα εμπλοκής που αγγίζει τα 300 χιλιόμετρα. Το σύστημα αναλαμβάνει τους επιχειρησιακούς ρόλους των σοβιετικής προέλευσης S-300, λειτουργώντας παράλληλα με τις αμερικανικές πυροβολαρχίες Patriot.
Ενδιάμεσο επίπεδο (Barak MX): Παραγωγή της IAI, με παραλλαγές αναχαιτιστών που καλύπτουν αποστάσεις από 35 έως 150 χιλιόμετρα. Θα παρέχει προστασία έναντι αεροσκαφών, ελικοπτέρων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), πυραύλων κρουζ και απειλών επιφανείας-επιφανείας, αποτελώντας τον διάδοχο των πεπαλαιωμένων συστοιχιών Hawk.
Κατώτερο και κινητό επίπεδο (SPYDER): Ανεπτυγμένο από τη Rafael, προσφέρει κινητή προστασία μικρού και μέσου βεληνεκούς (με αποστάσεις εμπλοκής 15, 20 και 40 χιλιομέτρων) απέναντι σε αεροσκάφη, ελικόπτερα, UAVs και βαλλιστικές απειλές μικρού βεληνεκούς. Το σύστημα προορίζεται να αντικαταστήσει τα ρωσικά αντιαεροπορικά Osa-AK και Tor-M1.
Σύμφωνα με προγενέστερες αναφορές του ελληνικού αμυντικού σχεδιασμού, εξετάστηκε μια σύνθεση δύναμης περίπου δύο συστημάτων David’s Sling, έξι πυροβολαρχιών Barak MX και δέκα πυροβολαρχιών SPYDER —μεγέθη που δεν επαναλήφθηκαν στις επίσημες ανακοινώσεις της υπογραφής και παραμένουν σχεδιαστικοί υπολογισμοί.
Βάσει των επιχειρησιακών αναγκών, οι συστοιχίες SPYDER αναμένεται να αναπτυχθούν στα νησιά του Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένων τουριστικών περιοχών, το Barak MX θα καλύψει την ηπειρωτική χώρα και τα μεγαλύτερα νησιά, ενώ το David’s Sling θα εξασφαλίζει κάλυψη στρατηγικού βάθους από τοποθεσίες της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Ραντάρ ELTA, τεχνητή νοημοσύνη και το σύστημα Drone Dome των 26 εκατ. ευρώ
Ο συντονισμός των οπλικών συστημάτων θα πραγματοποιείται μέσω ραντάρ επιτήρησης και ελέγχου πυρός των ELTA και IAI, σε διασύνδεση με ένα νέο κέντρο διοίκησης και ελέγχου (C2) υπό την καθοδήγηση της Rafael και τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών.
Το σύστημα C2 θα συγχωνεύει σε πραγματικό χρόνο δεδομένα από πολλαπλούς αισθητήρες και μονάδες πυρός, αξιοποιώντας λογισμικό υποστηριζόμενο από Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) για τον ταχύ εντοπισμό, την κατηγοριοποίηση των απειλών και την υπόδειξη της βέλτιστης επιλογής αναχαίτισης. Η νέα αρχιτεκτονική δεν θα αποσύρει άμεσα το σύνολο του υπάρχοντος οπλοστασίου, αλλά θα επικαθίσει πάνω του: οι πυροβολαρχίες Patriot παραμένουν ενεργές στο σύστημα, ενώ προβλέπεται η διασύνδεση του δικτύου με τις νέες φρεγάτες FDI/Belharra, τα αναβαθμισμένα μαχητικά F-16 Viper και τα μελλοντικά F-35 της Πολεμικής Αεροπορίας.
Παράλληλα με το κύριο συμβόλαιο, υπεγράφη ξεχωριστή συμφωνία ύψους 26 εκατομμυρίων ευρώ για την απόκτηση του συστήματος Drone Dome της Rafael, το οποίο εξασφαλίζει σημειακή προστασία στρατηγικών εγκαταστάσεων απέναντι σε μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα.
Ελληνική συμμετοχή άνω των 750 εκατ. ευρώ και πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα
Η εξασφάλιση ισχυρής εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής αποτέλεσε κεντρική επιδίωξη της Αθήνας καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, με το ποσοστό συμμετοχής να κλειδώνει σε τουλάχιστον 25%.
Όπως έγινε γνωστό από πηγές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το κατασκευαστικό έργο που θα αναλάβουν ελληνικές εταιρείες υπερβαίνει τα 700 εκατ. ευρώ, φτάνοντας τα 750 εκατομμύρια ευρώ κατανεμημένα σε 19 επιχειρήσεις. Το έργο περιλαμβάνει κατασκευή μερών, ολοκλήρωση υποσυστημάτων, εργασίες συντήρησης, υποστήριξη πυρομαχικών και συμμετοχή στην ανάπτυξη του κέντρου C2. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) και η Intracom Defense έχουν προσδιοριστεί ως βασικοί εταίροι συμπαραγωγής, με αξιοποίηση εγκαταστάσεων όπως αυτές της Τανάγρας, ενώ η Αθήνα στοχεύει στη δημιουργία εγχώριας παραγωγικής βάσης με προοπτική μελλοντικών εξαγωγών.
Εξαιρετικής σημασίας όρος της σύμβασης αποτελεί επίσης η κατοχύρωση της πρόσβασης της Ελλάδας στον πηγαίο κώδικα (source code) των ηλεκτρονικών συστημάτων. Η ρύθμιση αυτή εξασφαλίζει στην Αθήνα τη δυνατότητα να προβαίνει αυτόνομα σε μελλοντικές προσαρμογές και αναβαθμίσεις λογισμικού, χωρίς να εξαρτάται από τους Ισραηλινούς προμηθευτές για κάθε τροποποίηση, διασφαλίζοντας την εθνική κυριαρχία επί του κεντρικού συστήματος ελέγχου.
Το ορόσημο του 2029, η «Ατζέντα 2030» και οι γεωπολιτικές ισορροπίες
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» συνιστά τον κεντρικό πυλώνα του μακροπρόθεσμου σχεδίου εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων «Ατζέντα 2030». Το πρόγραμμα εγκρίθηκε επίσημα από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) στις 23 Ιουλίου 2026, με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια να προσδιορίζει τότε το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης:
«Οι παραδόσεις θα γίνουν σταδιακά, με στόχο την πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα εντός 35 μηνών».
Εφόσον τηρηθεί ο αρχικός σχεδιασμός, η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα της αντιαεροπορικής ομπρέλας τοποθετείται χρονικά στα μέσα του 2029. Υπενθυμίζεται ότι στην ίδια συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ εγκρίθηκαν επιπλέον εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων ευρώ, μεταξύ των οποίων η απόκτηση μεταγωγικών αεροσκαφών C-390, μη επανδρωμένων σκαφών Heron UAV, drones V-BAT και σκαφών ειδικών επιχειρήσεων VICTA.
Η υπογραφή της σύμβασης επιταχύνει τον οριστικό απεγκλωβισμό των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων από τα γηράσκοντα συστήματα ρωσικής κατασκευής (S-300, Tor-M1, Osa-AK) και την αντικατάστασή τους από δυτικές και ισραηλινές πλατφόρμες. Η κίνηση αυτή λαμβάνει χώρα εν μέσω των χρόνιων εντάσεων με την Τουρκία και της ευρύτερης γεωπολιτικής αναδιάταξης στην Ανατολική Μεσόγειο σε συντονισμό με την Κύπρο, με ελληνικά και διεθνή δημοσιεύματα να υπογραμμίζουν ότι το νέο πλέγμα αεράμυνας στοχεύει ευθέως στην εξουδετέρωση των αναδυόμενων πυραυλικών απειλών και των σμηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην ευρύτερη περιοχή.
