Η Ρωσία δήλωσε την Παρασκευή ότι στέκεται αλληλέγγυα προς την Κούβα και ότι θα συνεχίσει να παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια στην κομμουνιστική νησιωτική δημοκρατία, απορρίπτοντας αυτό που χαρακτήρισε ως εκβιασμούς και απειλές από την Ουάσιγκτον.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει να έχει την τιμή της «κατάληψης της Κούβας», αν και την ίδια στιγμή η Ουάσιγκτον ζητά από την Αβάνα να ανοίξει την οικονομία της και να επιτρέψει μεγαλύτερες πολιτικές ελευθερίες.
«Στο πλαίσιο της στοχευμένης και κακόβουλης κλιμάκωσης κατά της Κούβας, επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς την κουβανική κυβέρνηση και τον κουβανικό λαό», δήλωσε στους δημοσιογράφους η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα.
«Απορρίπτουμε τους εκβιασμούς και τις απειλές στην εξωτερική πολιτική, κάτι που ισχύει επίσης για την τρέχουσα επιδεικτική επιθετική πίεση της Ουάσιγκτον προς την Αβάνα με στόχο την κατάφωρη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Κούβας, προκειμένου να καταλυθεί η κουβανική κρατική υπόσταση».
Η Κούβα υπήρξε στενός σύμμαχος της Μόσχας για δεκαετίες, από την κομμουνιστική επανάσταση του 1959 που έφερε τον Φιντέλ Κάστρο στην εξουσία μέχρι την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991. Πιο πρόσφατα, η Ρωσία έχει στηρίξει το νησί τόσο με χρηματοδότηση όσο και με υλικά αγαθά.
«Η Ρωσία και η Κούβα έχουν μια στενή ιστορική σχέση. Ήμασταν πάντα στο πλευρό της Κούβας στον αγώνα της για ανεξαρτησία, στο δικαίωμά της να ζει με τους δικούς της κανόνες, να αναπτύσσεται με τη δική της πορεία και να υπερασπίζεται τα δικά της συμφέροντα», δήλωσε η Ζαχάροβα.
«Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε ανθρωπιστική βοήθεια στην Κούβα κατά τη διάρκεια αυτής της δύσκολης περιόδου της τεχνητά τροφοδοτούμενης αντιπαράθεσης».
Το υπό ρωσική σημαία δεξαμενόπλοιο Anatoly Kolodkin ξεφόρτωσε περίπου 700.000 βαρέλια ρωσικού αργού τύπου Urals στα τέλη Μαρτίου στον κόλπο Ματάνζας της Κούβας, αψηφώντας τον αποκλεισμό καυσίμων των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση Τραμπ δήλωσε ότι επέτρεψε την παράδοση για «ανθρωπιστικούς» λόγους.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ κατηγόρησε την κυβέρνηση των ΗΠΑ πως παραμέρισαν τις καθιερωμένες και αναγνωρισμένες διεθνείς διπλωματικές συμβάσεις καθώς το μόνο που την ενδιαφέρει είναι να εξυπηρετούνται αμερικανικά συμφέροντα και επιδιώκουν να κυριαρχήσουν στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του που μεταδόθηκε σήμερα.
Μιλώντας στη ρωσική δημόσια τηλεόραση, έκρινε ότι η Ουάσιγκτον, με τον τρόπο που κινείται, στη Λατινική Αμερική, στη Μέση Ανατολή, μας «γυρίζει πίσω σε έναν κόσμο όπου δεν υπήρχε τίποτα», δεν υπήρχε διεθνές δίκαιο.
«Οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει, επίσημα, ότι κανένας δεν τους υπαγορεύει τίποτα», τόνισε στη συνέντευξη, απομαγνητοφώνηση της οποίας αναρτήθηκε στον ιστότοπο του υπουργείου του.
«Ενδιαφέρονται μόνο για τη δική τους ευημερία, κι είναι έτοιμοι να την υπερασπίσουν με κάθε μέσο–πραξικοπήματα, απαγωγές, δολοφονίες ηγετών κρατών που κατέχουν φυσικούς πόρους τους οποίους χρειάζονται οι Αμερικανοί».
«Στη Βενεζουέλα, στο Ιράν, οι αμερικανοί συνάδελφοί μας δεν κρύβουν ότι το ζήτημα είναι το πετρέλαιο. Έχουν δόγμα για την κυριαρχία στην παγκόσμιες αγορές ενέργειας».
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών αναφερόταν στην αιχμαλώτιση του πρώην προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στη αμερικανική αιματηρή στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας τον Ιανουάριο και στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν Αλί Χαμενεΐ στους κοινούς αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στα τέλη Φεβρουαρίου.
Οι ΗΠΑ, συνέχισε ο Σεργκέι Λαβρόφ, «έκοψαν» τη σύνδεση Ρωσίας-Ευρώπης, αξιώνοντας κράτη μέλη της ΕΕ να εγκαταλείψουν τους αγωγούς Nord Stream–που έχουν υποστεί ζημιές–για τη μεταφορά αερίου από ρωσικά κοιτάσματα στη Γερμανία και υποστηρίζοντας τις ευρωπαϊκές αξιώσεις η Ουγγαρία και η Σλοβακία να πάψουν να αγοράζουν ρωσικό αέριο και πετρέλαιο.
Αυτή «δεν είναι προσέγγιση στις διεθνείς σχέσεις» αλλά «απόπειρα να επιστρέψουμε στην εποχή της αποικιοκρατίας», είπε ο κ. Λαβρόφ, καταγγέλλοντας επίσης την ευρωπαϊκή πολιτική, που κατ’ αυτόν ελατήρια έχει «την αλαζονεία» και «την περιφρόνηση για τους άλλους».
Καθώς η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου ο οποίος μαίνεται για πάνω από τέσσερα χρόνια στην Ουκρανία, υποσχέθηκε οφέλη από «τεράστιες οικονομικές ευκαιρίες», σημείωσε.
«Ταυτόχρονα, όλα όσα μόλις περιέγραψα γίνονται παράλληλα. Μας σπρώχνουν έξω από όλες τις διεθνείς αγορές ενέργειας», συνέχισε ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας.
«Αν είμαστε διατεθειμένοι να προχωρήσουμε σε αμοιβαία επωφελή προγράμματα στο έδαφός μας και να δώσουμε στους Αμερικανούς πράγματα που τους συμφέρουν (…) οφείλουν να γίνουν σεβαστά και δικά μας συμφέροντα. Μέχρι τώρα, δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο», είπε ο κ. Λαβρόφ.
Σε φάση έντονης κατασκευαστικής δραστηριότητας βρίσκεται ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ), με τα εργοτάξια να αναπτύσσονται ταυτόχρονα σε όλα τα βασικά τμήματα του έργου. Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ύστερα και από την πρόσφατη επίσκεψή της επί τόπου, επιβεβαιώνει ότι το έργο εξελίσσεται με σταθερούς ρυθμούς, ενώ παράλληλα υλοποιούνται κρίσιμες παρεμβάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στον υφιστάμενο άξονα.
Οι εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη στις παρακάμψεις Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου, οι οποίες εντάσσονται στο κύριο τμήμα της παραχώρησης Κίσσαμος – Χερσόνησος, συνολικού μήκους 187 χιλιομέτρων. Παράλληλα, προχωρούν τα έργα στο τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη μέσω ΣΔΙΤ, καθώς και από τη Νεάπολη έως τον Άγιο Νικόλαο, διαμορφώνοντας ένα ενιαίο πλέγμα παρεμβάσεων σε όλο το μήκος του νησιού.
Σύμφωνα με τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, σε λιγότερο από έναν χρόνο από τη συμβασιοποίηση του βασικού έργου τον Μάιο του 2025, έχουν ήδη αναπτυχθεί εργοτάξια στις τρεις μεγαλύτερες πόλεις της Κρήτης, ενώ έχουν ολοκληρωθεί παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας σε δύο κρίσιμα σημεία.
Την ίδια στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες σε τρία ακόμη τμήματα, ενώ για δύο επιπλέον έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες και αναμένεται η άμεση έναρξη των εργασιών. Σύμφωνα με τον κ. Δήμα, στόχος είναι ο ΒΟΑΚ να επεκταθεί ακόμα περισσότερο προς τα ανατολικά του νησιού, καθώς όπως έκανε γνωστό, με εντολή του πρωθυπουργού, το έργο αναμένεται να φτάσει μέχρι τη Σητεία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας στον υφιστάμενο ΒΟΑΚ, με στοχευμένες παρεμβάσεις σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας. Στόχος είναι η άμεση μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο νέος αυτοκινητόδρομος, ακολουθώντας το παράδειγμα αντίστοιχων παρεμβάσεων σε άλλους οδικούς άξονες της χώρας.
Ο ΒΟΑΚ, ωστόσο, δεν αποτελεί μόνο ένα μεγάλο έργο μεταφορών. Όπως επισημαίνεται, πρόκειται για μια στρατηγική υποδομή που αναμένεται να ενισχύσει συνολικά την αναπτυξιακή δυναμική της Κρήτης. Η βελτίωση της συνδεσιμότητας, οι συνδέσεις με λιμάνια και αεροδρόμια, αλλά και οι παρεμβάσεις αστικής κινητικότητας σε πόλεις όπως το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο, δημιουργούν νέες προοπτικές για την οικονομία και τον τουρισμό.
Παρά τις προκλήσεις που συνοδεύουν ένα έργο τέτοιου μεγέθους, η πρόοδος που καταγράφεται δείχνει ότι ο ΒΟΑΚ εισέρχεται σε τροχιά υλοποίησης με σαφές χρονοδιάγραμμα και στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου και ασφαλούς οδικού άξονα για την Κρήτη.
Συμπληρώνονται ήδη πενήντα ημέρες από τη στιγμή που οι γεωπολιτικές τεκτονικές πλάκες της Μέσης Ανατολής μετακινήθηκαν βίαια, παρασύροντας την παγκόσμια οικονομία σε μια δίνη αβεβαιότητας που όμοιά της δεν έχει καταγραφεί στα χρονικά της σύγχρονης βιομηχανικής ιστορίας. Η ένοπλη σύρραξη μεταξύ των δυνάμεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν έχει παύσει προ πολλού να αποτελεί μια περιφερειακή κρίση περιορισμένης εμβέλειας. Σήμερα, η «φλόγα» του Κόλπου καίει τα θεμέλια της παγκόσμιας ευημερίας, έχοντας ήδη εξανεμίσει παραγωγή πετρελαίου αξίας άνω των 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το ποσό αυτό, που ισοδυναμεί με το συνολικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν κρατών όπως η Εσθονία ή η Λετονία, δεν αντιπροσωπεύει απλώς μια λογιστική απώλεια, αλλά το μέγεθος ενός συστημικού σοκ που απειλεί να βυθίσει τον πλανήτη σε μια παρατεταμένη περίοδο ύφεσης και ενεργειακής σπάνης.
Η Ανατομία ενός Παγκόσμιου Σοκ: Πενήντα Ημέρες που Άλλαξαν τον Κόσμο
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) υπήρξε κατηγορηματική στις πρόσφατες αναφορές της: βρισκόμαστε ενώπιον της μεγαλύτερης ενεργειακής κρίσης που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα. Η διαπίστωση αυτή, αν και ηχεί δραματική, εδράζεται σε αμείλικτα δεδομένα. Σε λιγότερο από δύο μήνες, η πολεμική μηχανή έχει καταφέρει να πλήξει την «καρδιά» της παγκόσμιας τροφοδοσίας, προκαλώντας μια πρωτοφανή σύσφιξη της προσφοράς που απειλεί πλέον να συνθλίψει τη ζήτηση.
Ενώ στις αντλίες των Ηνωμένων Πολιτειών η τιμή της βενζίνης ξεπέρασε το ψυχολογικό και οικονομικό όριο των 4 δολαρίων ανά γαλόνι, στην Ευρώπη το σκηνικό θυμίζει πολεμικές περιόδους άλλων δεκαετιών. Βιομηχανικοί κολοσσοί βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα του δελτίου στην ενέργεια, ενώ οι αναδυόμενες οικονομίες, από τη Βραζιλία έως την Κίνα, αισθάνονται ήδη τους κραδασμούς της διαταραχής στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Το βάρος της κρίσης, ωστόσο, δεν κατανέμεται εξίσου. Όπως συμβαίνει σε κάθε παγκόσμιο κλονισμό, οι ασθενέστεροι οικονομικά δρώντες και τα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού είναι εκείνα που επωμίζονται το μεγαλύτερο κόστος, βλέποντας το διαθέσιμο εισόδημά τους να εξανεμίζεται από τις αυξήσεις στα βασικά αγαθά και τη θέρμανση.
Το «Φράγμα» του Ορμούζ: Η Παγκόσμια Αορτή που Έπαψε να Χτυπά
Στο επίκεντρο αυτής της οικονομικής παράλυσης βρίσκεται μια στενή λωρίδα θάλασσας, τα Στενά του Ορμούζ. Η γεωγραφική αυτή «κλειδαρότρυπα», από την οποία διέρχεται το 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει μετατραπεί σε ένα αδιάβατο τείχος. Οι αναλυτές υπολογίζουν ότι περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου έχουν ήδη χαθεί από την παγκόσμια αγορά λόγω του αποκλεισμού και των εχθροπραξιών. Ο αριθμός αυτός είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτός στην πλήρη του έκταση: αντιστοιχεί στην ποσότητα καυσίμων που καταναλώνει ολόκληρη η παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία σε διάστημα δέκα εβδομάδων ή στο σύνολο των οδικών οχημάτων του πλανήτη για έντεκα ημέρες.
Ακόμα και στο υποθετικό σενάριο μιας άμεσης εκεχειρίας και πλήρους ανοίγματος των Στενών, η επιστροφή στην ομαλότητα δεν θα είναι ακαριαία. Η ανακατανομή του παγκόσμιου στόλου των δεξαμενόπλοιων, πολλά από τα οποία έχουν ήδη εκτραπεί προς εναλλακτικές, μακρύτερες και πιο δαπανηρές διαδρομές, θα απαιτήσει τουλάχιστον δώδεκα εβδομάδες. Η παγκόσμια ναυτιλία λειτουργεί ως ένας δυσκίνητος οργανισμός που δεν μπορεί να αλλάξει κατεύθυνση εν ριπή οφθαλμού, και οι καθυστερήσεις αυτές θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν την αστάθεια των τιμών για μεγάλο διάστημα μετά την παύση των πυρών.
Ιστορικοί Παραλληλισμοί: Από το 1973 και το 2022 στη Σκληρή Πραγματικότητα του 2026
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της τρέχουσας απειλής, οφείλουμε να ανατρέξουμε στις μεγάλες πετρελαϊκές κρίσεις του παρελθόντος. Το 1973, με αφορμή τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, ο αραβικός κόσμος χρησιμοποίησε το πετρέλαιο ως όπλο, τετραπλασιάζοντας τις τιμές και προκαλώντας σοκ στη Δύση. Το 2022, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία εκτόξευσε το αργό τύπου Brent πάνω από τα 130 δολάρια. Σήμερα, αν και η μέση τιμή κυμαίνεται γύρω στα 100 δολάρια, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν η σύρραξη παραταθεί, το φράγμα των 200 δολαρίων ανά βαρέλι είναι ένα απολύτως ρεαλιστικό, αν και εφιαλτικό, σενάριο.
Υπάρχει όμως μια ειδοποιός διαφορά που καθιστά τη σημερινή κρίση πιο επικίνδυνη. Το 1973, ο κόσμος ήταν μεν πιο εξαρτημένος από το πετρέλαιο για την ηλεκτροπαραγωγή, αλλά η σημερινή οικονομία είναι απείρως πιο διασυνδεδεμένη και βασίζεται σε μια ευρύτερη γκάμα εισροών που πλήττονται ταυτόχρονα. Δεν πρόκειται μόνο για το πετρέλαιο· είναι το φυσικό αέριο (LNG), τα λιπάσματα, τα πετροχημικά, ακόμη και το ήλιο. Ο Dan Jorgensson, Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, περιέγραψε την κατάσταση ως «τη σοβαρότερη κρίση των τελευταίων δεκαετιών, που συνδυάζει τα χειρότερα χαρακτηριστικά του 1973 και του 2022». Η αγορά δεν έχει πλέον τα περιθώρια ανακατεύθυνσης που είχε στο παρελθόν. Η παραγωγή δεν έχει απλώς αλλάξει προορισμό· ένα μεγάλο μέρος της έχει κυριολεκτικά χαθεί κάτω από τα ερείπια των υποδομών.
Τα Ερείπια των Υποδομών: Το Κόστος των Χτυπημάτων στον Κόλπο
Η φυσική καταστροφή των ενεργειακών εγκαταστάσεων αποτελεί ίσως τη δυσκολότερη πτυχή της κρίσης. Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας, περισσότερες από 80 εγκαταστάσεις στον Κόλπο έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές από αεροπορικές επιδρομές, δολιοφθορές και ανταλλαγές πυρών. Μεταξύ αυτών, ο στρατηγικός κόμβος LNG του Ras Laffan στο Κατάρ, ο οποίος απώλεσε περίπου το 17% της παραγωγικής του ικανότητας. Τουλάχιστον 18 διυλιστήρια στην ευρύτερη περιοχή έχουν πληγεί, με αποτέλεσμα τον παροπλισμό τουλάχιστον 2,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερήσιας ικανότητας διύλισης.
Η αποκατάσταση αυτών των υποδομών δεν είναι ζήτημα εβδομάδων, αλλά ετών. Οι επιθέσεις σε αγωγούς, εγκαταστάσεις αποθήκευσης και μονάδες επεξεργασίας έχουν δημιουργήσει ένα κενό που δεν μπορεί να καλυφθεί από την εφεδρική ικανότητα άλλων χωρών. Επιπλέον, η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και η ταυτόχρονη ζήτηση για επισκευές από όλα τα κράτη της περιοχής —Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ιράκ, Κουβέιτ— δημιουργούν ένα «λαιμό μπουκαλιού» στις προσπάθειες ανοικοδόμησης. Η ενεργειακή ασφάλεια του πλανήτη έχει δεχθεί ένα πλήγμα που θα απαιτήσει μια ολόκληρη γενιά για να επουλωθεί πλήρως, αφήνοντας την παγκόσμια οικονομία εκτεθειμένη σε μια παρατεταμένη περίοδο υψηλού κόστους και περιορισμένων πόρων.
Η Οικονομική Δίνη: Πληθωρισμός, Ύφεση και το «Φάντασμα» των 200 Δολαρίων
Καθώς η σύρραξη παρατείνεται, η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια φάση που οι οικονομολόγοι περιγράφουν ως «σκοτεινή περιοχή». Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε μια κίνηση που αντικατοπτρίζει την ένταση της κρίσης, προχώρησε ήδη στην υποβάθμιση των προβλέψεών του για την παγκόσμια ανάπτυξη από το 3,4% στο 3,1%. Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός —ο αόρατος εχθρός της αγοραστικής δύναμης— αναθεωρήθηκε ανοδικά στο 4,4%, σημειώνοντας άλμα 0,6 ποσοστιαίων μονάδων από τις αρχικές εκτιμήσεις. Αυτά τα νούμερα δεν είναι απλώς στατιστικές· είναι η αποτύπωση μιας συλλογικής φτωχοποίησης.
Η αγορά πετρελαίου παρουσιάζει σήμερα ένα παράδοξο φαινόμενο «διπλής ταχύτητας». Ενώ οι αγορές μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) δείχνουν μια σχετική αυτοσυγκράτηση, διατηρώντας μια δόση αισιοδοξίας για μια πιθανή διπλωματική διέξοδο, η φυσική αγορά —εκεί όπου το πετρέλαιο αλλάζει χέρια σε πραγματικό χρόνο— εκπέμπει σήματα κινδύνου. Σε χώρες όπως η Σρι Λάνκα, η τιμή του παραδοτέου αργού έχει ήδη αγγίξει το αδιανόητο επίπεδο των 250 δολαρίων ανά βαρέλι. Αυτή η απόκλιση υποδηλώνει ότι οι εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν διαρραγεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε η τιμή στο ταμπλό του χρηματιστηρίου να μην αντανακλά πλέον το πραγματικό κόστος της σπάνης. Η «καταστροφή της ζήτησης» (demand destruction) είναι πλέον ορατή, με την ΙΕΑ να προβλέπει συρρίκνωση της ημερήσιας ζήτησης κατά 80.000 βαρέλια, μια σαφής ένδειξη ότι η παγκόσμια μηχανή αρχίζει να «ρετάρει». Αν η τιμή σταθεροποιηθεί πάνω από τα 100 δολάρια για παρατεταμένο διάστημα, το φάντασμα μιας παγκόσμιας ύφεσης παύει να είναι σενάριο εργασίας και καθίσταται νομοτέλεια.
Η Αμερικανική Ασπίδα και το Παράδοξο της Αντλίας
Στον αντίποδα της παγκόσμιας ευαλωτότητας, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται ως ο πιο θωρακισμένος παίκτης της σκακιέρας. Ως ο μεγαλύτερος παραγωγός αργού στον κόσμο, οι ΗΠΑ διαθέτουν ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που τους επιτρέπει να μην εξαρτώνται από τις ροές των Στενών του Ορμούζ. Το ΔΝΤ, ενώ «ψαλίδισε» τις προσδοκίες για το σύνολο του πλανήτη, διατήρησε την πρόβλεψη για την αμερικανική ανάπτυξη στο 2,3%, με μια σχεδόν αμελητέα διόρθωση. Οι αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες βιώνουν μια περίοδο απροσδόκητων κερδών (windfall profits), με τις εξαγωγές να σημειώνουν ρεκόρ επταμήνου, ξεπερνώντας τα 5,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ωστόσο, αυτή η μακροοικονομική ασφάλεια δεν μεταφράζεται σε ανακούφιση για τον μέσο Αμερικανό πολίτη. Παρά την επάρκεια στην παραγωγή, οι τιμές στις αντλίες έχουν εκτιναχθεί κατά 35% από την έναρξη του πολέμου. Πρόκειται για το «παράδοξο της παγκόσμιας αγοράς»: το πετρέλαιο είναι ένα διεθνώς εμπορεύσιμο αγαθό και οι εγχώριες τιμές ακολουθούν την παγκόσμια καμπύλη, ανεξάρτητα από την πηγή προέλευσης. Η πολιτική πίεση στον Λευκό Οίκο αυξάνεται, καθώς το κόστος διαβίωσης μετατρέπεται σε κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης, αποδεικνύοντας ότι στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, κανένα «ενεργειακό οχυρό» δεν είναι απόλυτα απόρθητο από τις κοινωνικές αναταράξεις.
Η Στρατηγική της Κίνας: Ο Παίκτης που Προέβλεψε την Καταιγίδα
Αν οι ΗΠΑ είναι ο παίκτης με τη μεγαλύτερη ισχύ, η Κίνα είναι ο παίκτης με τη μεγαλύτερη προνοητικότητα. Το Πεκίνο εισήλθε σε αυτή την κρίση με τα μάτια «διάπλατα ανοιχτά». Αναγνωρίζοντας εδώ και χρόνια την τρωτότητα των θαλάσσιων οδών της Μέσης Ανατολής, η Κίνα προχώρησε σε μια συστηματική οικοδόμηση στρατηγικών αποθεμάτων, τα οποία σήμερα εκτιμάται ότι επαρκούν για περισσότερους από έξι μήνες κατανάλωσης. Αυτό το «μαξιλάρι» της επιτρέπει να ελίσσεται με μεγαλύτερη άνεση από τη Δύση, αποφεύγοντας τον άμεσο πανικό.
Παρ’ όλα αυτά, η κινεζική οικονομία, ως η κύρια βιομηχανική ατμομηχανή του κόσμου, δεν παραμένει ανεπηρέαστη. Η στρατηγική του Πεκίνου μετατοπίζεται πλέον προς τη μακροπρόθεσμη απεξάρτηση από τον Κόλπο. Παρατηρείται μια έντονη κινητικότητα προς τον Καναδά, τη Βραζιλία και τη Γουιάνα για την εξασφάλιση νέων πηγών τροφοδοσίας, ενώ η Ασία συνολικά επαναξιολογεί την ενεργειακή της ασφάλεια. Η κρίση του 2026 λειτουργεί ως καταλύτης για μια δομική αναδιάταξη των παγκόσμιων επενδύσεων: οι χώρες που κάποτε θεωρούνταν δευτερεύοντες παραγωγοί, αναβαθμίζονται τώρα σε κρίσιμους πυλώνες της παγκόσμιας σταθερότητας, καθώς το κέντρο βάρους μετακινείται από την εύφλεκτη Μέση Ανατολή προς τον Ατλαντικό και την Αμερικανική ήπειρο.
ΟΠΕΚ+: Το Λυκόφως μιας Ενεργειακής Αυτοκρατορίας;
Για δεκαετίες, ο ΟΠΕΚ και αργότερα το σχήμα ΟΠΕΚ+ (με τη συμμετοχή της Ρωσίας) αποτελούσαν τον απόλυτο ρυθμιστή των τιμών του μαύρου χρυσού. Η ικανότητά τους να αυξομειώνουν την παραγωγή κατά βούληση τους προσέδιδε μια σχεδόν αυτοκρατορική ισχύ. Σήμερα, όμως, το καρτέλ βρίσκεται αντιμέτωπο με μια υπαρξιακή κρίση. Σχεδόν το ένα τρίτο των κρατών-μελών του εξαρτώνται άμεσα από τα Στενά του Ορμούζ για τις εξαγωγές τους. Όταν δεν μπορείς να παραδώσεις το προϊόν σου στην αγορά, η ισχύς σου να καθορίσεις την τιμή του εξανεμίζεται.
Η εσωτερική ισορροπία δυνάμεων εντός του ΟΠΕΚ+ έχει διαταραχθεί βίαια. Το Ιράν, μέσω της γεωγραφικής του θέσης και του ελέγχου των στενών, κρατά πλέον τα «κλειδιά» της ροής, υποσκελίζοντας de facto την επιρροή της Σαουδικής Αραβίας. Η στρατηγική του καρτέλ να διατηρεί «πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα» ως μοχλό πίεσης έχει καταρρεύσει, καθώς το πρόβλημα δεν είναι πλέον η έλλειψη βαρελιών, αλλά η αδυναμία μεταφοράς τους. Αυτή η «παράλυση» του ΟΠΕΚ+ δημιουργεί ένα κενό εξουσίας στην παγκόσμια αγορά, το οποίο σπεύδουν να καλύψουν ανεξάρτητοι παραγωγοί, αλλάζοντας οριστικά τους κανόνες του παιχνιδιού που ίσχυαν από τη δεκαετία του ’70.
Η Αόρατη Κρίση: Λιπάσματα, Τρόφιμα και η Τραγωδία του Αναπτυσσόμενου Κόσμου
Πίσω από τους τίτλους για την τιμή του βαρελιού και τις χρηματιστηριακές διακυμάνσεις, κρύβεται μια πολύ πιο απειλητική και «σιωπηλή» κρίση που πλήττει τα θεμέλια της ανθρώπινης επιβίωσης. Η διαταραχή στην τροφοδοσία φυσικού αερίου από τον Κόλπο δεν επηρεάζει μόνο τη θέρμανση ή την ηλεκτροπαραγωγή, αλλά αποτελεί τον κύριο μοχλό της παγκόσμιας επισιτιστικής αλυσίδας. Το φυσικό αέριο είναι η βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή αζώτου, το οποίο με τη σειρά του αποτελεί το κρίσιμο συστατικό των σύγχρονων λιπασμάτων.
Η εκτόξευση των τιμών του αερίου έχει ήδη προκαλέσει ένα ντόμινο ακρίβειας στα λιπάσματα, καθιστώντας τα απρόσιτα για εκατομμύρια αγρότες στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Στην Υποσαχάρια Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία, όπου η πρόσβαση σε αξιόπιστες πηγές ενέργειας ήταν ήδη περιορισμένη, το κόστος των καλλιεργειών έχει καταστεί απαγορευτικό. Παρατηρείται μια σκληρή διαδικασία «εκτόπισης» στην παγκόσμια αγορά: οι πλούσιες οικονομίες της Ευρώπης και της Βορειοανατολικής Ασίας (Ιαπωνία, Νότια Κορέα), διαθέτοντας την οικονομική επιφάνεια, απορροφούν τα διαθέσιμα φορτία LNG πληρώνοντας όσο-όσο, αφήνοντας τις ασθενέστερες οικονομίες, όπως το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές, στο σκοτάδι και την πείνα. Αυτή η ανισοκατανομή του βάρους της κρίσης δεν αποτελεί απλώς ένα οικονομικό ζήτημα, αλλά μια βραδυφλεγή βόμβα κοινωνικής αστάθειας που απειλεί να προκαλέσει νέα κύματα προσφυγικών ροών και πολιτικών ανατροπών.
Το Σχιστολιθικό Πετρέλαιο και τα Όρια της Επενδυτικής Κερδοφορίας
Πολλοί αναλυτές στρέφουν το βλέμμα τους στη Βόρεια Αμερική, ελπίζοντας ότι η αύξηση της παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου (shale oil) θα λειτουργήσει ως το αντίδοτο στην έλλειψη των βαρελιών από τη Μέση Ανατολή. Πράγματι, με τις τιμές να σταθεροποιούνται πάνω από τα 100 δολάρια, η κερδοφορία των νέων γεωτρήσεων φαντάζει εξαιρετικά ελκυστική. Στο Τέξας και τη Βόρεια Ντακότα, το σημείο ισορροπίας (break-even) για νέα έργα κυμαίνεται μεταξύ 60 και 65 δολαρίων, ενώ στον Καναδά οι πετρελαιοφόρες άμμοι γίνονται κερδοφόρες ακόμα και πάνω από τα 40 δολάρια.
Ωστόσο, η πραγματικότητα της αγοράς είναι πιο σύνθετη από μια απλή εξίσωση προσφοράς και ζήτησης. Η εποχή που οι αμερικανικές εταιρείες σχιστολίθου «έκαιγαν» κεφάλαια για να αυξήσουν την παραγωγή με κάθε κόστος έχει παρέλθει. Σήμερα, η Wall Street επιβάλλει μια αυστηρή πειθαρχία, απαιτώντας την επιστροφή των κερδών στους μετόχους μέσω μερισμάτων και επαναγοράς μετοχών, αντί για ριψοκίνδυνες επενδύσεις σε νέες υποδομές. Οι εταιρείες παραμένουν επιφυλακτικές, γνωρίζοντας ότι μια γεωπολιτική κρίση μπορεί να εκτονωθεί τόσο γρήγορα όσο ξεκίνησε, αφήνοντάς τες εκτεθειμένες σε δαπανηρά έργα που δεν θα προλάβουν να αποδώσουν. Συνεπώς, η «έκρηξη» της αμερικανικής παραγωγής που πολλοί προσδοκούν ενδέχεται να είναι πιο περιορισμένη και βραδύτερη από ό,τι απαιτεί η τρέχουσα παγκόσμια ανάγκη.
Ο Μακρύς Δρόμος της Αποκατάστασης: Μια Επίπονη Διαδικασία Επούλωσης
Ακόμα και αν αύριο το πρωί υπογραφόταν μια οριστική συμφωνία ειρήνης, ο ενεργειακός χάρτης του Κόλπου θα χρειαζόταν μήνες, ίσως και χρόνια, για να επανέλθει στην προπολεμική του κατάσταση. Οι ζημιές στις υποδομές είναι δομικές και εκτεταμένες. Η καταγραφή δείχνει ότι τουλάχιστον 18 διυλιστήρια έχουν υποστεί πλήγματα, με τη συνολική τους ικανότητα να έχει μειωθεί στο μισό. Η επανεκκίνηση ενός διυλιστηρίου ή ενός κοιτάσματος που έχει σφραγιστεί βίαια δεν είναι μια απλή διαδικασία· απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, ανταλλακτικά που αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε έλλειψη και, κυρίως, χρόνο.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην ανοικοδόμηση είναι η έλλειψη εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού. Καθώς όλες οι χώρες της περιοχής —Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιράκ, Κατάρ— θα προσπαθούν ταυτόχρονα να αποκαταστήσουν τις δικές τους εγκαταστάσεις, ο ανταγωνισμός για τους πόρους και το εργατικό δυναμικό θα είναι αδυσώπητος. Η καταστροφή στρατηγικών κόμβων, όπως το Ras Laffan, έχει δημιουργήσει κενά στην παγκόσμια αλυσίδα LNG που θα χρειαστούν χρόνια για να καλυφθούν πλήρως. Η εμπειρία του 2026 μας διδάσκει ότι η ενεργειακή υποδομή είναι πολύ πιο εύθραυστη από όσο τολμούσαμε να παραδεχτούμε, και η αποκατάστασή της θα είναι μια διαδικασία που θα μετράται σε εξάμηνα και όχι σε εβδομάδες.
Επίλογος: Ο Επιταχυντής της Ενεργειακής Μετάβασης και το Νέο Δόγμα Ασφάλειας
Η κρίση του 2026 σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής και την αρχή μιας νέας, πιο ρεαλιστικής προσέγγισης στην ενεργειακή ασφάλεια. Για δεκαετίες, ο πλανήτης βασιζόταν στην υπόθεση της απρόσκοπτης ροής φθηνών ορυκτών καυσίμων από τη Μέση Ανατολή. Αυτή η βεβαιότητα κατέρρευσε οριστικά μέσα σε πενήντα ημέρες πολέμου.
Η παρούσα οδύνη ενδέχεται να λειτουργήσει ως ο ισχυρότερος επιταχυντής για την ενεργειακή μετάβαση. Χώρες όπως η Ινδία, το Πακιστάν και οι αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας, που έβλεπαν το φυσικό αέριο ως το «μεταβατικό καύσιμο» από τον άνθρακα στις ανανεώσιμες πηγές, αναθεωρούν τώρα τις στρατηγικές τους. Η επένδυση σε εγχώριες, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν αποτελεί πλέον μόνο μια περιβαλλοντική αναγκαιότητα, αλλά το ύψιστο ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Η μείωση της ενεργειακής έντασης στην παραγωγή και η στροφή στην καινοτομία για την αποδοτικότητα των καυσίμων είναι οι μόνες διέξοδοι από τον φαύλο κύκλο των γεωπολιτικών εκβιασμών.
Συμπερασματικά, ο κόσμος μετά τον πόλεμο στο Ιράν δεν θα είναι ο ίδιος. Η ενεργειακή ασφάλεια έχει πλέον πάρει τη θέση της ενεργειακής αφθονίας ως η κύρια προτεραιότητα της παγκόσμιας διπλωματίας. Η ανθρωπότητα καλείται να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον όπου η ενέργεια θα είναι ακριβότερη, η τροφοδοσία πιο κατακερματισμένη και η ανάγκη για αυτάρκεια επιτακτική. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα επιστρέψουμε στην προτέρα κατάσταση, αλλά πόσο γρήγορα μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα νέο, πιο ανθεκτικό σύστημα που δεν θα κρέμεται από μια λεπτή κλωστή στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός ανακοίνωσε 19 διμερείς συμφωνίες με την Κίνα και προέτρεψε το Πεκίνο να βοηθήσει στη διαμεσολάβηση για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, ενώ απέφυγε να σχολιάσει τη δίκη της συζύγου του.
Ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ υπερασπίστηκε τον ρόλο της Κίνας ως βασικού παράγοντα στη διεθνή σταθερότητα και στην αναζήτηση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Πεκίνο την Τρίτη, ανακοινώνοντας παράλληλα 19 διμερείς συμφωνίες για την ενίσχυση των οικονομικών δεσμών μεταξύ των δύο χωρών.
Σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντησή του με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, ο Σάντσεθ επιβεβαίωσε την έναρξη ενός «στρατηγικού διαλόγου» με το Πεκίνο και τόνισε ότι η Κίνα πρέπει να βλέπει την Ισπανία και την Ευρώπη ως «εταίρους» για επενδύσεις και συνεργασία.
Από τις συμφωνίες που ανακοινώθηκαν, δώδεκα συνδέονται με την οικονομία και αποσκοπούν στην ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο εθνών.
Ο Σάντσεθ επέμεινε στη φιλοευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική της Ισπανίας και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να προσεγγίσει τη σχέση της με την Κίνα ρεαλιστικά. «Η Ισπανία είναι μια βαθιά φιλοευρωπαϊκή χώρα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι είναι δυνατόν να ενισχυθούν οι δεσμοί με το Πεκίνο υπερασπιζόμενοι παράλληλα τα ευρωπαϊκά συμφέροντα και τη διεθνή τάξη.
Η δίωξη της συζύγου επισκιάζει το ταξίδι
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, ο Σάντσεθ απέφυγε να αξιολογήσει την απόφαση που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα από τον δικαστή Χουάν Κάρλος Πεϊνάδο για τη δίωξη της συζύγου του, Μπεγκόνια Γκόμεθ, για φερόμενη άσκηση επιρροής, διαφθορά στις επιχειρήσεις, υπεξαίρεση δημοσίων πόρων και κατάχρηση.
«Όπως έχω πει πάντα, αυτό που ζητώ από τη δικαιοσύνη είναι να αποδώσει δικαιοσύνη. Η δικαιοσύνη πρέπει να αποδώσει δικαιοσύνη. Και επειδή είμαι πεπεισμένος ότι ο χρόνος θα βάλει τα πάντα και τους πάντες στη θέση τους, λοιπόν…» απάντησε ο Σάντσεθ όταν ρωτήθηκε για το θέμα. «Δεν έχω να πω τίποτα περισσότερο».
Ο Σάντσεθ ζήτησε επίσης μεγαλύτερη κινεζική συμμετοχή στην παγκόσμια τάξη και στην επίλυση μεγάλων συγκρούσεων. Είπε στον Σι ότι η Κίνα πρέπει να παίξει ενεργό ρόλο στην αναζήτηση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή.
Η υπεράσπιση μιας διπλωματικής λύσης από τον Ισπανό ηγέτη συνέπεσε με το μήνυμα του Σι τις τελευταίες ώρες. Ο Κινέζος πρόεδρος ζήτησε μια «συνολική και διαρκή» κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας ότι η λύση στην κρίση πρέπει να βρεθεί μέσω πολιτικών και διπλωματικών μέσων.
Ο Σι υπερασπίστηκε τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των χωρών της περιοχής και προειδοποίησε ενάντια στην επιλεκτική χρήση του διεθνούς δικαίου, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί να εφαρμόζεται «όταν βολεύει και να απορρίπτεται όταν όχι». Ο Κινέζος ηγέτης προειδοποίησε επίσης για τον κίνδυνο να επικρατήσει ο «νόμος του ισχυρότερου» στο διεθνές σύστημα, μια έκφραση που χρησιμοποίησε επίσης κατά τη συνάντησή του με τον Σάντσεθ.
Ομιλία στο Πανεπιστήμιο Τσινγκχουά
Τη Δευτέρα, ο Σάντσεθ μίλησε στο Πανεπιστήμιο Τσινγκχουά του Πεκίνου, όπου υπερασπίστηκε την ανάγκη οικοδόμησης «ισορροπημένων και αμοιβαίων» εμπορικών σχέσεων μεταξύ Κίνας, Ισπανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Σάντσεθ υποστήριξε την ανάγκη θεώρησης του νέου διεθνούς πλαισίου ως έναν «πολλαπλασιασμό πόλων» ισχύος και ευημερίας, αντί για μια απλή εναλλαγή ηγεμονιών.
«Η πρόταση της Ισπανίας είναι σαφής: η οικοδόμηση μιας σχέσης βασισμένης στον αμοιβαίο σεβασμό», δήλωσε, ζητώντας συνεργασία «όσο το δυνατόν περισσότερο», ανταγωνισμό «όταν είναι απαραίτητο» και υπεύθυνη διαχείριση των διαφορών, σύμφωνα με δήλωση της Μονκλόα.
Ο Σάντσεθ υπερασπίστηκε επίσης έναν ανανεωμένο πολυμερισμό, με μεταρρυθμίσεις του ΟΗΕ που αντικατοπτρίζουν καλύτερα την τρέχουσα ισορροπία δυνάμεων, και ζήτησε μεγαλύτερη συμμετοχή των μεγάλων δυνάμεων σε παγκόσμιες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή, η τεχνητή νοημοσύνη και ο έλεγχος των πυρηνικών οπλοστασίων.
Σύμφωνα με τη Μονκλόα, η επίσκεψη στο Πεκίνο επιδιώκει να τοποθετήσει την Ισπανία ως αξιόπιστο συνομιλητή μεταξύ Ευρώπης και Κίνας σε ένα όλο και πιο κατακερματισμένο διεθνές σενάριο. Αυτή είναι η τέταρτη επίσκεψη του Σάντσεθ στην Κίνα σε λίγο περισσότερο από τρία χρόνια.
Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν λεηλατήσει μεγάλες ποσότητες πολιτικών περιουσιών από σπίτια και καταστήματα στο νότιο Λίβανο με τη γνώση των διοικητών τους, ανέφερε την Πέμπτη η εφημερίδα Haaretz.
Το Ισραήλ έχει ανακοινώσει τον πλήρη έλεγχο 55 χωριών στο νότιο Λίβανο ως μέρος αυτού που αποκαλεί «Κίτρινη Γραμμή» (Yellow Line), απαγορεύοντας στους κατοίκους να επιστρέψουν και στοχοποιώντας όσους πλησιάζουν.
Η λεηλασία δεν είναι νέο φαινόμενο μεταξύ των Ισραηλινών στρατιωτών, καθώς προηγούμενες ισραηλινές αναφορές τα τελευταία δύο χρόνια τεκμηρίωσαν παρόμοια περιστατικά κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα.
Η Haaretz επικαλέστηκε ανώνυμους στρατιώτες και διοικητές πεδίου που εδρεύουν στο νότιο Λίβανο, οι οποίοι δήλωσαν ότι τακτικά και εφεδρικά στρατεύματα λεηλατούν περιουσίες πολιτών από σπίτια και καταστήματα. «Η κλοπή μοτοσικλετών, τηλεοράσεων, πινάκων, καναπέδων και χαλιών έχει γίνει ένα ευρέως διαδεδομένο και επαναλαμβανόμενο φαινόμενο», ανέφερε η εφημερίδα. Πρόσθεσε ότι τόσο οι ανώτεροι όσο και οι διοικητές πεδίου γνωρίζουν για τις λεηλασίες, αλλά δεν έχουν λάβει πειθαρχικά μέτρα για να τις σταματήσουν. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, οι στρατιώτες φορτώνουν τα κλεμμένα αντικείμενα στα οχήματά τους κατά την αποχώρησή τους από τον Λίβανο χωρίς να προσπαθούν να τα αποκρύψουν.
«Τρελό φαινόμενο»
Ένας στρατιώτης περιέγραψε τη λεηλασία ως «ένα τρελό φαινόμενο». «Όποιος παίρνει κάτι όπως τηλεοράσεις, τσιγάρα, εργαλεία ή οτιδήποτε άλλο, το βάζει αμέσως στο αυτοκίνητό του ή το κρύβει στην άκρη. Δεν είναι μυστικό. Όλοι βλέπουν και καταλαβαίνουν», είπε.
Άλλοι στρατιώτες δήλωσαν ότι ορισμένοι διοικητές αγνοούν την πρακτική, ενώ άλλοι την καταδικάζουν αλλά απέχουν από την τιμωρία των εμπλεκομένων. «Οι διοικητές ταγμάτων και ταξιαρχιών γνωρίζουν τα πάντα και δεν παραπονιούνται ούτε θυμώνουν», δήλωσε ένας στρατιώτης. Ένας άλλος στρατιώτης είπε ότι ένας διοικητής έπιασε κάποτε στρατεύματα να φεύγουν με κλεμμένα αντικείμενα, τους φώναξε και τους διέταξε να πετάξουν τα αγαθά, αλλά δεν ακολούθησε καμία έρευνα. Ένας τρίτος στρατιώτης είπε ότι οι διοικητές αναγνωρίζουν τη σοβαρότητα του ζητήματος, αλλά δεν αναλαμβάνουν δράση. Οι στρατιώτες δήλωσαν ότι η λεηλασία έχει επιδεινωθεί λόγω έλλειψης επίβλεψης. «Όταν δεν υπάρχει τιμωρία, το μήνυμα είναι σαφές. Αν απέβαλλαν ή φυλάκιζαν κάποιον ή ανέπτυσσαν στρατιωτική αστυνομία στα σύνορα, θα σταματούσε αμέσως», είπε ένας εξ αυτών.
Κατάρρευση της πειθαρχίας
Οι στρατιώτες δήλωσαν ότι η έκταση της λεηλασίας ποικίλλει μεταξύ των μονάδων, με κάποιες να εμφανίζουν ελάχιστη ή καθόλου, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν εκτεταμένες κλοπές, ανάλογα με την επιβολή της πειθαρχίας από τους διοικητές. Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι πέντε μεραρχίες επιχειρούν επί του παρόντος στο νότιο Λίβανο.
Ορισμένοι στρατιώτες συνέδεσαν τη συνεχιζόμενη μάχη από τον πόλεμο της Γάζας με την απροθυμία του στρατού να εμπλέξει την στρατιωτική αστυνομία σε έρευνες για λεηλασίες από εφέδρους. «Οι διοικητές γνωρίζουν ότι η πειθαρχία έχει καταρρεύσει και στερούνται της ικανότητας να την επηρεάσουν, οπότε προτιμούν να καλύπτουν τα πράγματα σιωπηλά, ώστε οι στρατιώτες να μπορούν να επιστρέψουν για την επόμενη εναλλαγή», δήλωσε ένας στρατιώτης.
Οι στρατιώτες ανέφεραν ότι η λεηλασία έχει επεκταθεί εν μέσω εκτεταμένης καταστροφής υποδομών και περιουσιών μετά από στρατιωτικές επιχειρήσεις. «Οι στρατιώτες λένε στον εαυτό τους: τι διαφορά κάνει αν το πάρω; Θα καταστραφεί ούτως ή άλλως», ανέφερε η Haaretz. Πρόσθεσε ότι η λεηλασία έχει αυξηθεί καθώς τα μοτίβα των μαχών στο νότιο Λίβανο έχουν αλλάξει, με πολλούς μαχητές της Χεζμπολάχ να κινούνται προς τα βόρεια, αφήνοντας τα στρατεύματα σταθμευμένα για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε εγκαταλελειμμένες περιοχές πολιτών.
Ο στρατός ισχυρίστηκε ότι λαμβάνει πειθαρχικά και ποινικά μέτρα όταν είναι απαραίτητο και ότι η στρατιωτική αστυνομία διενεργεί ελέγχους στα συνοριακά περάσματα. Ωστόσο, η εφημερίδα ανέφερε ότι ορισμένα σημεία ελέγχου της στρατιωτικής αστυνομίας που είχαν δημιουργηθεί προηγουμένως για την πρόληψη των λεηλασιών έχουν αφαιρεθεί, ενώ άλλα δεν δημιουργήθηκαν ποτέ.
Ο ισραηλινός στρατός έχει σκοτώσει περισσότερους από 2.475 ανθρώπους, έχει τραυματίσει σχεδόν 7.700 και έχει εκτοπίσει πάνω από 1,6 εκατομμύρια σε επιθέσεις σε ολόκληρο τον Λίβανο από τις 2 Μαρτίου. Μια 10ήμερη κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε από τις ΗΠΑ στις 16 Απριλίου πρόκειται να λήξει την Κυριακή και παραβιάζεται καθημερινά από το Ισραήλ. Η Ουάσιγκτον αναμένεται να φιλοξενήσει έναν δεύτερο γύρο προκαταρκτικών συνομιλιών μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ σε επίπεδο πρεσβευτών το βράδυ της Πέμπτης, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του ισραηλινού πολέμου.
Ένας ανώτερος Λιβανέζος αξιωματούχος δήλωσε στο Anadolu ότι η Βηρυτός «θα ζητήσει κατά τη διάρκεια της συνάντησης παράταση της κατάπαυσης του πυρός και παύση της κατεδάφισης και της ισοπέδωσης σπιτιών σε κατεχόμενα χωριά». Η συνάντηση που είχε προγραμματιστεί για το βράδυ της Πέμπτης αποτελεί συνέχεια μιας προπαρασκευαστικής συνόδου που φιλοξενήθηκε από τις ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα.
Στοιχεία για υποθέσεις που αφορούν τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και για το εύρος των ελέγχων και των δεσμεύσεων περιουσιακών στοιχείων παρουσίασε ο πρόεδρος της Αρχής για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος, Χαράλαμπος Βουρλιώτης, μιλώντας στο 11ο Φόρουμ των Δελφών.
Όπως ανέφερε, από τον έλεγχο του πόθεν έσχες σε 170.000 υποχρέους, προκύπτουν χιλιάδες παραβάσεις για ποσά που φθάνουν ως τα 500.000 ευρώ, ενώ το σύνολο των δεσμεύσεων της Αρχής σε ένα χρόνο έχει φθάσει το 1 δισ. ευρώ.
Απαντώντας ο κ. Βουρλιώτης σε ερώτηση, για το ποια είναι η γνώμη του για το επίπεδο διαφθοράς στη χώρα μας, τόνισε μεταξύ άλλων, ότι «εκείνο που τον ανησυχεί είναι ότι η διαφθορά που είναι υπαρκτή εμφανίζεται ως καθημερινότητα» για να προσθέσει ότι «διαφθορά δεν υπάρχει μόνον στη χώρα μας αλλά αποτελεί ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα».
Ο κ. Βουρλιώτης αναφερόμενος σε έρευνες της Αρχής, είπε ότι ερευνώνται δεκάδες πρόσωπα για τρομοκρατική δράση ή για χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και έχουν γίνει δεσμεύσεις εκατομμύριων ευρώ στο πλαίσιο των ελέγχων.
Σε ό,τι αφορά τις έρευνες της Αρχής για την τρομοκρατία ο κ. Βουρλιώτης δήλωσε ότι «περιλαμβάνουν και πρόσωπα που σχετίζονται με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή μας», ενώ ανέφερε ότι ο σχετικός κατάλογος των ελεγχόμενων προσώπων «είναι εξαιρετικά δυναμικός, στον οποίο κάθε μέρα εντάσσονται και απεντάσσονται άτομα, είτε με αποφάσεις της Αρχής, είτε του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, είτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το ύψος των δεσμεύσεων για αυτού του είδους τις δραστηριότητες είναι πάρα πολλά εκατομμύρια».
Ακόμη, ανάφερε ότι η «Αρχή μας έχει αναμειχθεί στο θέμα των κυρώσεων λόγω του πολέμου που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ουκρανία, αλλά και στην περίπτωση του Ιράν». Από το 2020-2021, όταν ξεκίνησε η ρωσοουκρανική σύγκρουση, «έχουμε επιβάλει πολλές κυρώσεις σε πρόσωπα, κυρίως Ρώσους υπηκόους που σχετίζονται με το καθεστώς της Ρωσίας και οι οποίοι προσέφεραν υπηρεσίες ή συνεργάζονταν με το καθεστώς». Ακόμη, είπε ότι «φυσικά, ό,τι περιουσιακό στοιχείο βρέθηκε στην Ελλάδα, δεσμεύτηκε».
Επίσης, για την περίπτωση του Ιράν, ο κ. Βουρλιώτης τόνισε ότι δεσμεύτηκαν πολλά φορτία που μετέφεραν προϊόντα διττού σκοπού, δηλαδή προϊόντα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για ειρηνικούς όσο και για πολεμικούς σκοπούς. «Υπάρχουν πρώτες ύλες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ηλεκτρονικών υπολογιστών και λιπασμάτων και αυτά δεσμεύονται στα ελληνικά χωρικά ύδατα», εξήγησε. Και πρόσθεσε, ότι «έχουν γίνει πολλές τέτοιες δεσμεύσεις» και στο πλαίσιο των κυρώσεων περιλαμβάνεται και ιρανικών συμφερόντων πιστωτικό ίδρυμα (τράπεζα).
Το φαινόμενο της λευκής κόλλας
Ο κ. Βουρλιώτης σε ό,τι αφορά τον έλεγχο του πόθεν έσχες αποκάλυψε ότι «προκύπτουν χιλιάδες πολλές παραβάσεις». Τώρα τελευταία, μάλιστα έχει εντοπιστεί ένα φαινόμενο, το οποίο ο ίδιος ονόμασε το φαινόμενο της «λευκής κόλλας». Και διευκρίνισε: «Πολλοί υπόχρεοι που υποβάλλουν δηλώσεις περιορίζονται σε μια υποβολή, πατώντας το πλήκτρο “υποβολή δήλωσης”, η οποία δεν περιέχει τίποτα απολύτως». «Αυτό σημαίνει ότι αν με βρουν, με βρήκαν. Ωστόσο, εμείς» πρόσθεσε, «εντοπίζουμε αυτές τις περιπτώσεις και έχουμε διαπιστώσει ότι έτσι αποκρύπτονται τεράστια ποσά από υπόχρεους, οι οποίοι δεν μπορούν να δικαιολογήσουν σε καμία περίπτωση τα εισοδήματα που έχουν».
Διαφθορά
Παράλληλα, κ. Βουρλιώτης απαντώντας σε ερωτήσεις της δημοσιογράφου Ιωάννας Μάνδρου που συντόνισε τη συζήτηση, σχετικά με φαινόμενα διαφθοράς στη χώρα μας, μεταξύ άλλων, τόνισε: «Θα ήμουν ανειλικρινής αν έλεγα ότι δεν υπάρχει διαφθορά στην Ελλάδα» και προσέθεσε ότι «δεν θα ήταν συνεπής αν ισχυριζόταν πως μόνο στην Ελλάδα υπάρχει το φαινόμενο και πουθενά αλλού».
Εστιάζοντας στην ελληνική πραγματικότητα, ο κ. Βουρλιώτης τόνισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τη χώρα είναι πως η διαφθορά έχει αρχίσει να γίνεται μια καθημερινότητα: «Με το πέρασμα του χρόνου, η διαφθορά στην ελληνική πραγματικότητα αρχίζει να γίνεται κουλτούρα ανοχής, κουλτούρα επιδοκιμασίας και, στο τέλος, κουλτούρα μιμητισμού», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι αυτή η τάση ενισχύει το πρόβλημα.
«Οι ίδιοι οι άνθρωποι πρέπει να αναδείξουν τις αρχές που υπηρετούν, είτε είναι σε ανεξάρτητες Αρχές, είτε η Δικαιοσύνη», τόνισε, προσθέτοντας ότι ο θεσμός της Δικαιοσύνης παραμένει σεβαστός, αλλά δεν πρέπει να αγνοούμε τις αστοχίες από μερικούς που δημιουργούν αφορμές για αμφισβήτηση.
«Πρέπει και εμείς οι ίδιοι, αυτοί που υπηρετούμε σε θεσμούς, όπως είναι η Δικαιοσύνη και οι ανεξάρτητες αρχές, με τον τρόπο μας, τη συμπεριφορά μας και τη στάση μας, να αναδείξουμε τις αρχές και να τις καταξιώσουμε», τόνισε, προσθέτοντας ότι μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η περαιτέρω απαξίωση.
Σχετικά με την διαχείριση των αποφάσεων της Δικαιοσύνης από τα πολιτικά κόμματα, τόνισε ότι «το πολιτικό σύστημα, στην προσπάθειά του να επωφεληθεί, θα αναζητήσει αναχώματα στη Δικαιοσύνη με τρόπο που δεν επιτρέπεται και βλάπτει έτσι τη Δικαιοσύνη». Σε άλλο σημείο ανέφερε ότι «δεν έχει δεχθεί πολιτικές πιέσεις στην άσκηση των καθηκόντων του».
Δηκτικά σχολίασε την συνέντευξη του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στο Φόρουμ των Δελφών ο γραμματέας της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδης.
Σε συνέντευξή του στην τηλεόραση του Σκάι, όταν ρωτήθηκε πού διαφοροποιείται η πολιτική πρόταση της Νέας Αριστεράς από όσα είπε ο Αλέξης Τσίπρας, δεν παρέλειψε να πετάξει την «μπηχτή» του: «Δεν θα σας πω να φτιάξουμε ταμεία που να βασίζονται στη φιλανθρωπία των πλουσίων, επειδή κάποιος θα τους πείσει να το κάνουν, όπως είπε ο κ. Τσίπρας. Αυτό δεν αποτελεί αριστερή πρόταση».
«Η Νέα Αριστερά μιλά για τη φορολόγηση των πλουσίων, για μια πραγματική φορολογική μεταρρύθμιση στη βάση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Τα υπερπλεονάσματα του κ. Μητσοτάκη προκύπτουν από το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει μετατρέψει την ακρίβεια σε δημοσιονομική ευκαιρία, γεμίζοντας τα δημόσια ταμεία μέσω της έμμεσης φορολογίας. Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι να μειωθεί ο ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, που είναι κοινωνικά άδικοι, καθώς επιβαρύνουν δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα».
Σε άλλο σημείο της συνέντευξης ο κ. Σακελλαρίδης τόνισε «αυτές είναι συγκεκριμένες πολιτικές προτάσεις της Νέας Αριστεράς, που αντιμετωπίζουν το ζήτημα της φορολογικής δικαιοσύνης όχι με “ταξικό μένος”, όπως είπε ο κ. Τσίπρας, αλλά με ορθολογισμό και στη βάση της κοινωνικής δικαιοσύνης».
Η επίσκεψη του προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα, αναμένεται να δώσει νέα ώθηση στην ελληνογαλλική στρατηγική συνεργασία σε άμυνα και οικονομία.
Ο Γάλλος πρόεδρος αφίχθη στην Ελλάδα την Παρασκευή το απόγευμα, λίγα λεπτά πριν τις 19:00, προκειμένου να συναντηθεί με τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο πλαίσιο της συμφωνίας για επέκταση της αμυντικής συνεργασίας των δύο κρατών. Ψηλά στην ατζέντα είναι και η εμβάθυνση της συνεργασίας σε τομείς όπως η οικονομία, η πολιτική προστασία και η καινοτομία. Τον Γάλλο πρόεδρο υποδέχθηκε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.
Στρατιωτικό άγημα πήρε μέρος στην υποδοχή, ενώ μετείχε και γαλλική αντιπροσωπεία προκειμένου να συνοδεύσει τον Γάλλο πρόεδρο στο κέντρο της Αθήνας.
Αμέσως μετά ο Γάλλος πρόεδρος πήγε στην εκδήλωση στη Ρωμαϊκή Αγορά, παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού. Η συζήτηση, στην οποία μετείχαν, εντάσσεται στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργανώνει η εφημερίδα «Καθημερινή» με θέμα «Προκλήσεις για την Ευρώπη – Ο δρόμος προς το αύριο».
Λόγω της καθυστέρησης στην άφιξή του, ο Γάλλος πρόεδρος δεν πήγε από το αεροδρόμιο στο ξενοδοχείο, αλλά κατευθείαν στη Ρωμαϊκή Αγορά.
Η συζήτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Γαλλίας Emmanuel Macron, στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργανώνει η εφημερίδα «Καθημερινή» με θέμα «Προκλήσεις για την Ευρώπη – Ο δρόμος προς το αύριο»:
Από τη συζήτηση που είχαν στη Ρωμαϊκή Αγορά, προέκυψε συμφωνία στην ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει – και να δώσει ουσία – στρατηγική αυτονομία.
Χρόνια υπαρξιακής σημασίας
«Πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή είναι η στιγμή της Ευρώπης για πολλούς λόγους. Αρχικά, όλοι σε αυτόν τον κόσμο έχουν σαφή άποψη ότι πρόκειται για κόμβο αστάθειας. Η νούμερο 1 δύναμη, οι ΗΠΑ, μπορεί να είναι σύμμαχος, αλλά δεν είναι προβλέψιμος και αξιόπιστος. Η διεθνής τάξη τίθεται σε κίνδυνο. Και τι είναι η ΕΕ; Ένα σημείο προβλεψιμότητας και αξιοπιστίας. Όταν έχουμε συμμάχους, είμαστε μαζί. Ελλάδα και Γαλλία έδρασαν μαζί με τις χώρες του Κόλπου. Από την πρώτη μέρα στείλαμε συστήματα αεράμυνας στις χώρες και αυτές το αναγνώρισα. Συνεισφέραμε συγκεκριμένα στην άμυνα τους. Δεν πρέπει να το υποτιμάμε αυτό» σχολίασε αρχικά ο Γάλλος πρόεδρος.
«Η Ευρώπη είναι σημαντικός εμπορικός παίκτης, το ίδιο βεληνεκές με την Κίνα. Είμαστε χώρος σημαντικής οικονομικής δραστηριότητας και βελτιώσαμε τις σχέσεις Ελλάδας και Γαλλίας τους τελευταίους μήνες μέσω της Euronext» τόνισε ο Γάλλος πρόεδρος. Και συνέχισε: «Πλέον, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το βάρος μας στη διεθνή σκηνή για να μας σέβονται περισσότερο από σήμερα και να επιβάλλουμε αμοιβαιότητα στο σκέλος του παγκοσμίου εμπορίου».
«Συμφωνώ με τον Γάλλο πρόεδρο ότι αυτή η πρόκληση είναι μια μεγάλη ευκαιρία για την Ευρώπη, η οποία διαμορφώθηκε μέσα από κρίσεις. Πιστεύω ότι υπάρχει μια μεγάλη ευκαιρία να ανεβάσουμε ταχύτητα σε δύο μέτωπα» είπε από την πλευρά του ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Να προσθέσουμε ουσία στο στοίχημα της στρατηγικής αυτονομίας, η Ελλάδα και η Γαλλία είναι στην αιχμή της συζήτησης. Αυτό το κάναμε το 2021 με τη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας που υπογράψαμε το 2021. Τώρα πρέπει να ξοδέψουμε περισσότερα, αλλά και πιο έξυπνα για την άμυνα» σημείωσε ακόμη.
«Η δεύτερη πρόκληση» είπε ο πρωθυπουργός, «είναι να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα μας. Είμαστε μεγάλη αγορά, μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσουμε θέματα για την κοινή αγορά, για τη ρηγμάτωση της αγοράς ενέργειας, πρέπει να μετακινηθούμε από τις λέξεις στην πράξη για τις επενδύσεις. Πρέπει τώρα να εφαρμόσουμε τις πολιτικές, πέρα από το να συμφωνούμε να το κάνουμε».
«Τα επόμενα χρόνια θα είναι υπαρξιακής σημασίας για την Ε.Ε., σήμερα είχαμε τη συζήτηση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό» συνέχισε. «Πρέπει να πείσουμε άλλους εταίρους στην Ε.Ε. ότι πρέπει να κινητοποιήσουμε και ευρωπαϊκά χρήματα για να πετύχουμε τους στόχους μας. Αλλά την ίδια συζήτηση κάναμε και το 2020 και πείσαμε την Άνγκελα Μέρκελ (για το Ταμείο Ανάκαμψης). Παραμένω αισιόδοξος ότι σε αυτό το σημείο καμπής η Ε.Ε. έχει σημαντικό ρόλο να παίξει. Απλά η Ε.Ε. πολλές φορές δεν κινείται με την ταχύτητα που θέλουμε, αλλά όταν κινείται, κινείται με ένταση».
Τεράστια απειλή η Κίνα
«Πρέπει να κινηθούμε πιο γρήγορα και με απλουστευτική λογική. Σε ορισμένους τομείς υπερ-ρυθμίσαμε, έχουμε πολλούς εθνικούς κανονισμούς σε αρκετά πεδία. Όμως, ορισμένες φορές χρειαζόμαστε ρυθμίσεις για να προστατεύσουμε τις δικές μας βιομηχανίες» σχολίασε ο Μακρόν.
Και συμπλήρωσε: «Και οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν κανονισμούς για να προστατεύσουν τις δικές τους επιχειρήσεις. Εμείς πρέπει να διατηρήσουμε ένα δίκαιο περιβάλλον ανταγωνισμού, αλλά πρέπει να προστατεύσουμε τα συμφέροντά μας. Η Κίνα έχει πολλές δυνατότητες και «σκοτώνει» την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Αλλά εμείς αργούμε να το δούμε. Πέρυσι η Κίνα διέλυσε 250.000 θέσεις εργασίας στη Γερμανία. Πρέπει να αντιδράσουμε και θα αντιδράσουμε με κανονισμούς σε ορισμένους τομείς. Πρέπει να αντιδράσουμε και στο ψηφιακό περιβάλλον, με κανονισμούς για τους εφήβους».
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε: «Δύο πεδία εστίασης είναι η προστασία των εφήβων στο Διαδίκτυο. Αναμένω ότι αυτό που κάνουμε σε εθνικό επίπεδο θα περάσει και στο διεθνές. Έχουμε στείλει ένα σαφές μήνυμα και στις εταιρείες τεχνολογίας. Παράλληλα, πρέπει να διαφυλάξουμε τον δημόσιο χώρο. Και στην Αρχαία Αθήνα υπήρχαν fake news, αλλά αυτό που συμβαίνει τώρα είναι εκτός ελέγχου. Αυτό που γίνεται με την ανωνυμία, τα προβλήματα των deepfakes θα είναι μεγάλη πρόκληση για όλους, ιδίως για όσους έχουμε εκλογές μπροστά μας».
«Αν η βασική ανησυχία των πολιτών είναι το κόστος ζωής, πρέπει να διαμορφώσουμε τη συζήτηση υπό αυτό το πρίσμα. Να πούμε ότι ελεύθερο εμπόριο σημαίνει χαμηλότερες τιμές, μια λειτουργική αγορά και η δυνατότητα να χρηματοδοτούμε το κράτος πρόνοιας. Δεν πρέπει να κάνουμε αυτές τις συζητήσεις πολύ τεχνικές, πρέπει να εξηγήσουμε γιατί μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μπορεί να είναι θετική για τους ελαιοπαραγωγούς μας -π.χ. εξαγωγές στην Ινδία» τόνισε ακόμη ο πρωθυπουργός.
Ο Κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι «αυτό που συμβαίνει στην Κίνα είναι μια τεράστια απειλή για τη μεταποίηση στην Ευρώπη. Να αλλάξουμε τους κανόνες περί συγχωνεύσεων, να είμαστε πιο γενναιόδωροι με τους Ευρωπαίους επενδυτές. Τα χρηματιστήρια, το Euronext ήρθε, εξαγόρασε το χρηματιστήριο της Αθήνας, ο αντίκτυπος ήταν θετικός. Θέλουμε να προσελκύσουμε μεγάλες επιχειρήσεις για λόγους κλίμακας», ενώ ο Μακρόν τόνισε ότι «χρειαζόμαστε λιγότερους κανόνες. Πρέπει να ξεχάσουμε λίγο τα εθνικά συμφέροντα, τα συμφέροντα συγκεκριμένων εταιρειών για να πάμε μπροστά. Η Αμυνα και η Ασφάλεια είναι εξαιρετικό παράδειγμα. Πώς θα εξασφαλίσουμε στρατηγική αυτονομία; Αυτό προϋποθέτει να παράγουμε ευρωπαϊκά και να αγοράζουμε ευρωπαϊκά. Ας συμπεριφερθούμε ως Ευρωπαίοι».
Όλοι απέναντι στην Ευρώπη
«Είναι μια μοναδική στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος, ο Ρώσος πρόεδρος και ο Κινέζος πρόεδρος είναι απέναντι στους Ευρωπαίους. Να ξυπνήσουμε!» είπε χαρακτηριστικά ο Γάλλος ηγέτης.
«Το καμπανάκι ήταν με τον πρόεδρο Πούτιν το 2022. Το ΝΑΤΟ βρέθηκε υπό πίεση, ήταν σαφές ότι οι Ευρωπαίοι χρειάστηκαν να επωμιστούν μεγαλύτερο φορτίο. Ολοι πια δαπανούν περισσότερα. Το άρθρο 5 το επικαλείται τώρα ο πρόεδρος Τραμπ. Το ΝΑΤΟ είναι πολύ χρήσιμο, λόγω της διαλειτουργικότητας, είναι μία πολύ χρήσιμη συμμαχία για όλους. Εγώ πιστεύω στον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ. Ο στόχος είναι η στρατηγική αυτονομία. Δεν θα αποδυναμώσουμε το ΝΑΤΟ, αλλά οι Ευρωπαίοι πρέπει να γίνουν πιο δυνατοί», τόνισε.
Υπογράμμισε, δε, ότι «είμαι υπέρ της μείωσης των κινδύνων. Οπου υπάρχουν υπερβολικές εξαρτήσεις, πρέπει να κάνουμε κάτι. Εξαρτώμαστε υπερβολικά από την Κίνα, τις σπάνιες γαίες, την τεχνολογία. Αυτό ισχύει και έναντι των ΗΠΑ. Μείωση των κινδύνων, των εξαρτήσεων. Χωρίς να βάλω στην ίδια μοίρα Κίνα και ΗΠΑ».
«Θα είμαστε εδώ»
Αναφερόμενος στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, ο Μακρόν είπε ότι «γνωρίζω τον πρόεδρο Τραμπ, έχει τον χαρακτήρα του. Πρέπει όμως να είμαστε απολύτως διαυγείς όσον αφοράν την αμερικανική πολιτική. Οι ΗΠΑ, εδώ και 15 χρόνια, αποφάσισαν να προτάξουν τα συμφέροντα της Αμερικής. Το κατανοώ, το σέβομαι. Κατανοώ γιατί εξελέγη ο πρόεδρος Τραμπ. Δείτε την Κίνα.
Πολλές φορές ο πρόεδρος Τραμπ τα λέει έξω από τα δόντια και πιο επιθετικά. Η στρατηγική των ΗΠΑ δεν έχει στο επίκεντρό της τα ευρωπαϊκά συμφέροντα. Πρέπει να παίρνουμε αποφάσεις, να δρούμε. Αυτά πρέπει να τα επιταχύνουμε. Να δράσουμε πιο αποτελεσματικά για να ενισχύσουμε την ανεξαρτησία μας. Μπορούμε όμως να μιλήσουμε με τους Αμερικανούς. Οι Κινέζοι έχουν κάποια μονοπώλια. Αυτά που κάνει η Αμερική σήμερα, θα συνεχίσει να τα κάνει».
Συμφώνησε και ο Κ. Μητσοτάκης: «Σήμερα ο Λευκός Οίκος δεν αποτελεί συνέχεια των προηγούμενων κυβερνήσεων στις ΗΠΑ. Βάζουν τώρα πολύ περισσότερο μπροστά τα εθνικά τους συμφέροντα. Παρ’ όλα αυτά οι διατλαντικές σχέσεις επιβιώνουν, παραμένουν ισχυρές. Η Ευρώπη επωφελήθηκε και αυτή από την παγκόσμια τάξη αλλά η απειλή από την Κίνα συνίσταται στο ότι μπορεί ξαφνικά να ενισχύσει τον έναν ή τον άλλο τομέα. Υπάρχουν δυνατότητες αμοιβαίας επωφελούς συνεργασίας με τις ΗΠΑ».
Προσέθεσε, ωστόσο, ότι «η εξισορρόπηση του ρόλου των ΗΠΑ αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε μια πιο ισχυρή Ευρώπη. Οποιαδήποτε ανισορροπία θα είναι εις βάρος μας. Θα αγόμαστε και θα φερόμαστε».
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι «στην Κύπρο ανταποκριθήκαμε σε ένα αίτημα. Κινηθήκαμε σε επιχειρησιακό επίπεδο βάσει μίας ευρωπαϊκής συνθήκης. Αναλάβαμε τις ευθύνες μας ως Ευρωπαίοι. Το ΝΑΤΟ είναι επίσης εκεί, αποτελεί πυρήνα αποτροπής. Ομως υπάρχουν και χώρες που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Κύπρος».
«Θα είμαστε εδώ! Αν δείτε τι κάναμε το 2021 και τι κάναμε στην Κύπρο. Για εμάς αυτό είναι ο ορισμός της φιλίας και της συμμαχίας. “Ελλάς-Γαλλία συμμαχία”. Αυτό είναι. Αν η κυριαρχία σας απειλείται, κάντε ό,τι χρειάζεται. Θα είμαστε εδώ για εσάς» διαμήνυσε ο Γάλλος πρόεδρος, ερωτηθείς για τη συμμαχία του Παρισιού με την Αθήνα.
Ο αμερικανικός στρατός έχει εξαντλήσει σημαντικά το απόθεμά του σε βασικούς πυραύλους κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, δημιουργώντας έναν «βραχυπρόθεσμο κίνδυνο» εξάντλησης πυρομαχικών σε μια μελλοντική σύγκρουση, εάν προκύψει κάποια μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια, σύμφωνα με ειδικούς και τρία άτομα που είναι εξοικειωμένα με πρόσφατες εσωτερικές αξιολογήσεις των αποθεμάτων του Υπουργείου Άμυνας.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων επτά εβδομάδων πολέμου, ο αμερικανικός στρατός έχει καταναλώσει:
Τουλάχιστον το 45% του αποθέματος των Πυραύλων Ακριβείας (Precision Strike Missiles).
Τουλάχιστον το ήμισυ του αποθέματος των πυραύλων THAAD, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων.
Σχεδόν το 50% του αποθέματος των πυραύλων αναχαίτισης αεράμυνας Patriot.
Σύμφωνα με μια νέα ανάλυση που διεξήχθη από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), αυτοί οι αριθμοί ευθυγραμμίζονται στενά με τα απόρρητα δεδομένα του Πενταγώνου για τα αμερικανικά αποθέματα, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την αξιολόγηση.
Προκλήσεις στην Παραγωγή
Νωρίτερα φέτος, το Πεντάγωνο υπέγραψε μια σειρά συμβάσεων που θα βοηθούσαν στην επέκταση της παραγωγής πυραύλων, αλλά το χρονοδιάγραμμα παράδοσης για την αντικατάσταση αυτών των συστημάτων είναι τρεις έως πέντε έτη, ακόμη και με την αυξημένη παραγωγική ικανότητα, ανέφεραν οι ειδικοί του CSIS και οι πηγές.
Βραχυπρόθεσμα, οι ΗΠΑ πιθανότατα διατηρούν αρκετές βόμβες και πυραύλους για να συνεχίσουν τις πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, σε οποιοδήποτε σενάριο, εάν η ασταθής κατάπαυση του πυρός δεν αντέξει. Ωστόσο, ο αριθμός των κρίσιμων πυρομαχικών που παραμένουν στα αμερικανικά αποθέματα δεν επαρκεί πλέον για την αντιμετώπιση ενός αντιπάλου παρόμοιας ισχύος, όπως η Κίνα, και πιθανότατα θα χρειαστούν χρόνια προτού το απόθεμα αυτών των όπλων επανέλθει στα προπολεμικά επίπεδα, καταλήγει η ανάλυση του CSIS.
Παράθυρο Ευαλωτότητας
«Οι υψηλές δαπάνες πυρομαχικών έχουν δημιουργήσει ένα παράθυρο αυξημένης ευαλωτότητας στον δυτικό Ειρηνικό», δήλωσε στο CNN ο Mark Cancian, συνταξιούχος συνταγματάρχης του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ και ένας από τους συγγραφείς της έκθεσης του CSIS. «Θα χρειαστούν ένα έως τέσσερα χρόνια για την αναπλήρωση αυτών των αποθεμάτων και αρκετά χρόνια μετά από αυτό για να επεκταθούν εκεί που πρέπει να βρίσκονται».
Σε δήλωσή του στο CNN, ο επικεφαλής εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Sean Parnell, δήλωσε ότι ο στρατός «έχει όλα όσα χρειάζεται για να δράσει στον χρόνο και στον τόπο που θα επιλέξει ο Πρόεδρος».
«Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του ο Πρόεδρος Τραμπ, έχουμε πραγματοποιήσει πολλαπλές επιτυχημένες επιχειρήσεις σε διάφορα κέντρα διοίκησης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι ο αμερικανικός στρατός διαθέτει ένα βαθύ οπλοστάσιο δυνατοτήτων για την προστασία του λαού μας και των συμφερόντων μας», πρόσθεσε.
Ανάλυση Συστημάτων
Ο αμερικανικός στρατός έχει επίσης καταναλώσει:
Περίπου το 30% του αποθέματος πυραύλων Tomahawk.
Πάνω από το 20% του αποθέματος των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς Joint Air-to-Surface Standoff (JASSM).
Περίπου το 20% των πυραύλων SM-3 και SM-6, σύμφωνα με την ανάλυση και τις πηγές.
Θα χρειαστούν περίπου τέσσερα έως πέντε χρόνια για την αντικατάσταση αυτών των συστημάτων.
Πολιτικές Αντιπαραθέσεις
Τα «μαθηματικά των πυραύλων» που καταγράφουν το εξαντλημένο απόθεμα έρχονται σε έντονη αντίθεση με τον πρόσφατο ισχυρισμό του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ δεν αντιμετωπίζουν έλλειψη οπλισμού — παρόλο που ζήτησε πρόσθετη χρηματοδότηση για πυραύλους λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν στα υπάρχοντα αποθέματα.
«Ζητάμε για πολλούς λόγους, πέρα από αυτά που συζητάμε για το Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ τον περασμένο μήνα, αναφερόμενος στο αίτημα για πρόσθετη χρηματοδότηση του Πενταγώνου. «Ειδικά για τα πυρομαχικά, στα πιο εξελιγμένα έχουμε πολλά, αλλά τα προστατεύουμε». «Είναι ένα μικρό τίμημα για να διασφαλίσουμε ότι παραμένουμε στην κορυφή», πρόσθεσε.
Η έκθεση του CSIS σημειώνει ότι οι πρόσφατες συμφωνίες της κυβέρνησης Τραμπ με ιδιωτικές εταιρείες αναμένεται να ενισχύσουν την παραγωγή, αλλά οι βραχυπρόθεσμες παραδόσεις αυτών των βασικών πυρομαχικών είναι σχετικά χαμηλές λόγω των μικρών παραγγελιών στο παρελθόν.
Προειδοποιήσεις και Ανησυχίες
Πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού, Στρατηγός Dan Caine, και άλλοι στρατιωτικοί ηγέτες προειδοποίησαν τον Τραμπ ότι μια παρατεταμένη στρατιωτική εκστρατεία θα μπορούσε να επηρεάσει τα αμερικανικά αποθέματα όπλων — ιδιαίτερα εκείνα που υποστηρίζουν το Ισραήλ και την Ουκρανία, όπως είχε αναφέρει προηγουμένως το CNN.
Από την έναρξη της σύγκρουσης, οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο έχουν εκφράσει ανησυχία για την ποσότητα των πυρομαχικών που χρησιμοποιούνται και τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για την αμερικανική άμυνα στη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτήν.
«Οι Ιρανοί έχουν την ικανότητα να κατασκευάζουν πολλά drones Shahed, βαλλιστικούς πυραύλους μέσου και μικρού βεληνεκούς και διαθέτουν ένα τεράστιο απόθεμα», δήλωσε τον περασμένο μήνα ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Αριζόνα, Mark Kelly. «Έτσι, κάποια στιγμή… αυτό γίνεται ένα μαθηματικό πρόβλημα: πώς μπορούμε να αναπληρώσουμε τα πυρομαχικά αεράμυνας. Από πού πρόκειται να προέλθουν;»
