Το Κρεμλίνο αντέδρασε μετά από έκρηξη παγιδευμένου αυτοκινήτου στη Μόσχα, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες σκότωσε έναν Ρώσο στρατηγό.

Ο Νταμίρ Νταβίντοφ (Damir Davydov), επικεφαλής της πτέρυγας πυραύλων και πυροβολικού του ρωσικού υπουργείου Άμυνας, φέρεται να σκοτώθηκε από έκρηξη αυτοκινήτου στην Μπαλασίκχα (Balashikha) στις 5:30 π.μ. την Τρίτη. Οι Ρώσοι ερευνητές δεν έχουν ακόμη κατονομάσει το θύμα της βομβιστικής επίθεσης, αλλά ξεκίνησαν έρευνα για την επίθεση.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ (Dmitry Peskov) δήλωσε ότι σημειώθηκε έκρηξη, αλλά οι λεπτομέρειες δεν μπορούν να αποκαλυφθούν όσο η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη.

«Σημειώθηκε μια έκρηξη, αλλά οι λεπτομέρειες, όπως καταλαβαίνετε, δεν είναι ανακοινώσιμες σε σχέση με την έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη», δήλωσε ο Πεσκόφ. «Φυσικά, αυτό είναι ένα ζήτημα για τις ειδικές υπηρεσίες μας».

Η Ουκρανία δεν έχει προβεί σε κάποιο σχόλιο για τον θάνατό του μέχρι στιγμής, αν και το Κίεβο έχει αναλάβει την ευθύνη για αρκετές επιθέσεις εναντίον Ρώσων στρατηγών από την έναρξη του πολέμου του Βλαντίμιρ Πούτιν (Vladimir Putin).

Μια άλλη βομβιστική επίθεση σε αυτοκίνητο σημειώθηκε στη νοτιοδυτική Μόσχα, με στόχο έναν υπάλληλο επιστημονικής παραγωγικής επιχείρησης.

Οι ερευνητές συνέλαβαν δύο υπόπτους, αναφέροντας ότι άγνωστοι είπαν σε ένα έφηβο κορίτσι να παραλάβει τη βόμβα και εκείνη την παρέδωσε σε ένα έφηβο αγόρι, το οποίο την τοποθέτησε στο αυτοκίνητο μαζί με έναν ιχνηλάτη GPS (GPS tracker), σύμφωνα με την επιτροπή.

Μόνο το 11% των Ευρωπαίων σε 15 χώρες θεωρεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ως σύμμαχο, ένα ιστορικό χαμηλό που παρουσιάζει πτώση από το 16% πριν από μισό χρόνο και το 22% τον Νοέμβριο του 2024, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (European Council on Foreign Relations) την Τετάρτη.

Τα ευρήματα, τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα ενόψει των συνόδων κορυφής της G7 και του ΝΑΤΟ, υπογραμμίζουν τη φθίνουσα εμπιστοσύνη της Ευρώπης προς την Ουάσιγκτον ως αξιόπιστο εταίρο ασφάλειας. Οι πλειοψηφίες σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα εξέφρασαν αμφιβολίες για το αν οι ΗΠΑ θα έσπευδαν να τις υπερασπιστούν σε περίπτωση επίθεσης.

Οι Ευρωπαίοι ήταν κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες πιο πιθανό σε σχέση με πέρυσι να υποστηρίξουν την αύξηση των εθνικών αμυντικών δαπανών. Η Ιταλία είναι η μόνη χώρα όπου μια σαφής πλειοψηφία παραμένει αντίθετη.

Το 47% των ερωτηθέντων σε όλη την περιοχή υποστηρίζει την ιδέα του συλλογικού δανεισμού της ΕΕ για τη χρηματοδότηση αμυντικών πρωτοβουλιών, με την ισχυρότερη υποστήριξη να καταγράφεται στην Πορτογαλία (59%), τη Δανία (56%) και την Ολλανδία (55%).

Η πλειονότητα των ερωτηθέντων τάχθηκε υπέρ της μείωσης της εξάρτησης από το στρατιωτικό υλικό των ΗΠΑ προς όφελος ευρωπαϊκών εναλλακτικών λύσεων, με τη Δανία, την Ολλανδία και τη Σουηδία να αναφέρουν την υψηλότερη υποστήριξη για την «αγορά ευρωπαϊκών προϊόντων».

Η Πολωνία ήταν η μόνη εξαίρεση με την πλειοψηφία να τάσσεται υπέρ της αύξησης των αγορών αμερικανικών όπλων, ενώ η Γερμανία, η Ιταλία και η Ουγγαρία εμφάνισαν σημαντικό διχασμό επί του θέματος.

Η αντίσταση στη μείωση των εγχώριων δημόσιων δαπανών για την αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών παραμένει ισχυρή στην Ιταλία (63%), την Αυστρία (59%) και τη Γερμανία (56%).

Όσον αφορά την ενεργειακή πολιτική, το 44% των Ευρωπαίων αντιτάχθηκε στην επανέναρξη των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία παρά το αυξανόμενο κόστος.

Οι περισσότεροι ερωτηθέντες συνεχίζουν να υποστηρίζουν την Ουκρανία ως σύμμαχο ή στρατηγικό εταίρο, αν και η συναίνεση εξασθενεί όταν πρόκειται για την αποστολή ειρηνευτικών στρατευμάτων στην Ουκρανία μετά τον πόλεμο ή την επέκταση της ΕΕ προς ανατολάς.

Οι πλειοψηφίες σε κάθε χώρα που συμμετείχε στην έρευνα, εκτός από τη Βουλγαρία, πίστευαν ότι οι αμερικανοευρωπαϊκές σχέσεις θα βελτιώνονταν όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) αποχωρούσε από το αξίωμά του.

Η δημοσκόπηση διενεργήθηκε τον Μάιο του 2026 με τη χρήση συνδυασμού μεθόδων από εταιρείες δημοσκοπήσεων, συμπεριλαμβανομένων των Mandate Research και YouGov, λαμβάνοντας δείγμα από τις απόψεις ατόμων ηλικίας 18 ετών και άνω στην Αυστρία, τη Βουλγαρία, τη Δανία, την Εσθονία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, την Ιταλία, την Ολλανδία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, τη Σουηδία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο (UK).

reuters.com

Ένας «ήρωας» περαστικός που παρενέβη με γενναιότητα σε επίθεση με μαχαίρι στο Μπέλφαστ δήλωσε ότι προσπαθούσε να «προστατεύσει ένα νεαρό αγόρι» και ότι είναι χαρούμενος που στάθηκε αντιμέτωπος με τον επιτιθέμενο.

Ο Ματιού Μαγκ Τίρναν (Maitiu Mag Tighearnan) έχει δεχθεί επαίνους για τις πράξεις του, αφού χρησιμοποίησε με γενναιότητα ένα μπαστούνι χέρλινγκ (hurling stick) για να απωθήσει έναν άνδρα που επιτεθόταν στο θύμα, το οποίο υπέστη σοβαρά τραύματα στα μάτια, τον λαιμό και την πλάτη, στο βόρειο Μπέλφαστ το βράδυ της Δευτέρας.

Περισσότερες από 18.000 λίρες έχουν συγκεντρωθεί για να εκφραστεί η υποστήριξη προς τον 32χρονο πατέρα και να του «αγοράσουν μια μπίρα».

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο κ. Τίρναν ανέφερε ότι «απλώς βρέθηκε εκεί κατά τύχη» και κατάφερε να «προστατεύσει ένα νεαρό αγόρι», σύμφωνα με όσα μετέδωσε η εφημερίδα The Guardian.

Ένας 30χρονος αιτών άσυλο από το Σουδάν κατηγορείται για απόπειρα ανθρωποκτονίας για την επίθεση και πρόκειται να εμφανιστεί ενώπιον του Πταισματοδικείου του Μπέλφαστ την Τετάρτη.

Το μαχαίρωμα πυροδότησε μεγάλες διαδηλώσεις στο Μπέλφαστ, με σπίτια και αυτοκίνητα να παραδίδονται στις φλόγες την Τρίτη, αφού εκατοντάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους σε μια νύχτα ταραχών.

Όταν ρωτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γιατί παρενέβη και αν είχε περιμένει την ααστυνομία, ο ίδιος είπε:

«Φίλε, απλώς βρέθηκα εκεί κατά τύχη. Η αστυνομία κλήθηκε προτού καν βγω έξω για να προστατεύσω ένα νεαρό αγόρι. Λες και το να περιμένω την αστυνομία ήταν η πρώτη μου σκέψη».

Βίντεο από το σημείο δείχνει τον κ. Τίρναν να χτυπά επανειλημμένα τον επιτιθέμενο, ενώ άλλοι δύο περαστικοί παρενέβησαν επίσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, επισκεπτόταν τη σύντροφό του όταν έστριψε στη λεωφόρο Κινέιρντ (Kinnaird Avenue), όπου έλαβε χώρα η επίθεση, και είδε αυτό που φαινόταν να είναι δύο άνδρες που μάλωναν.

Η μαρτυρία του κ. Τίρναν

Ο κ. Τίρναν δήλωσε στην Daily Mail ότι ήταν «χαρούμενος» που έσπευσε να βοηθήσει.

«Ήταν αργά τη νύχτα και έτσι σκεφτήκαμε ότι θα ήταν καλύτερο να πάμε να τους χωρίσουμε. [Ο φίλος μου] ο Αντρέ (Andre) βρισκόταν στο κάθισμα του συνοδηγού και πήδηξε έξω πρώτος.

Μου φώναξε ότι ο άνδρας που επιτεθόταν στον άλλον είχε μαχαίρι και να πάρω κάτι για να βοηθήσω. Εκείνη τη στιγμή πίστεψα ότι κάποιος επρόκειτο να χάσει τη ζωή του».

Πρόσθεσε επίσης:

«Είχα πάει τον γιο μου στην προπόνηση χέρλινγκ νωρίτερα εκείνο το βράδυ, οπότε βγήκα από το αυτοκίνητο, πήγα στο πορτμπαγκάζ και άρπαξα το μπαστούνι του χέρλινγκ.

Το ένστικτο επικράτησε, έτρεξα εκεί και χτύπησα αυτόν τον τύπο στο κεφάλι με το μπαστούνι του χέρλινγκ. Ακριβώς με την επίπεδη πλευρά, περίπου τρεις φορές. Όσο πιο δυνατά μπορούσα».

Ανέφερε ότι στη συνέχεια έφτασαν αστυνομικοί και ανέλαβαν την κατάσταση.

«Είμαι χαρούμενος που παρέμβαμε όταν το κάναμε», δήλωσε στην εφημερίδα. «Ήταν καθαρή τύχη που ακολουθήσαμε αυτή τη διαδρομή προς το βενζινάδικο.

Ο κόσμος μας αποκαλεί ήρωες, αλλά για να είμαι ειλικρινής, θα ήθελα να πιστεύω ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα είχαν εμπλακεί και θα είχαν βοηθήσει αν μπορούσαν. Απλώς ελπίζω το θύμα να τα καταφέρει και να ανακάμψει όσο το δυνατόν καλύτερα».

Η σύντροφός του, Ιφέ Ο’Ράιλι (Aoife O’Reilly), περιέγραψε τον κ. Τίρναν ως «πάρα, πάρα πολύ ταπεινό».

Δήλωσε στην Daily Mail: «Δεν θα μπορούσα να είμαι πιο περήφανη για τον Ματ (Matt). Αυτός είναι ο σύντροφός μου και ο πατέρας του παιδιού μου που μπήκε μπροστά και, ευτυχώς, έσωσε τη ζωή ενός ανθρώπου χθες το βράδυ».

Κύμα υποστήριξης και διεθνής αναγνώριση

Μια σελίδα στο GoFundMe δημιουργήθηκε από τον ψηφιακό δημιουργό Νίαλ Ντόναν (Niall Donnan) για τη συγκέντρωση χρημάτων προς υποστήριξη του κ. Τίρναν.

Η σελίδα ανέφερε:

«Αντιμέτωπος με αφάνταστη βία, επέλεξε το θάρρος αντί για τον φόβο και άρπαξε ένα μπαστούνι χέρλινγκ (hurley stick) για να υπερασπιστεί τον συμπατριώτη του Ιρλανδό.

Έχω δημιουργήσει αυτό το GoFundMe ώστε οι άνθρωποι του τόπου μας να δείξουν την υποστήριξή μας στον Ματ για την απίστευτη γενναιότητα και το θάρρος του. Το 100% των δωρεών θα σταλεί απευθείας στον Ματ. Ας του αγοράσουμε μια μπίρα!»

Η σελίδα έχει προσελκύσει υποστήριξη από όλο τον κόσμο, με κάποιον από την Τασμανία της Αυστραλίας να τον αποκαλεί «γενναίο άνδρα».

Ένα άλλο άτομο έγραψε:

«Οι περισσότεροι άνθρωποι θα είχαν σταματήσει, θα κοιτούσαν και θα βιντεοσκοπούσαν καθώς εκτυλισσόταν η φρικτή πράξη. Ένας αληθινός σύγχρονος ήρωας που προστατεύει τον συμπατριώτη του. Πιες μια μπίρα στην υγειά μου, φίλε. Ανυπομονώ για τον τίτλο του ιππότη σου, σου αξίζει απόλυτα».

Ο υπουργός για τη Βόρεια Ιρλανδία, Χίλαρι Μπεν (Hilary Benn), ευχαρίστησε όσους προσπάθησαν να σταματήσουν την επίθεση. Μιλώντας στη Βουλή των Κοινοτήτων (Commons), δήλωσε:

«Όταν βρέθηκαν αντιμέτωποι με σκηνές τρομακτικής βίας, μέλη του κοινού δεν προσπέρασαν.

Σε αυτά τα άτομα, θα ήθελα να πω το εξής – δείξατε το καλύτερο πρόσωπο της ανθρωπότητας και έχετε τη βαθιά ευγνωμοσύνη ολόκληρου αυτού του Σώματος».

Η Νάταλι Πόρτμαν (Natalie Portman), η Ζυστίν Τριέ (Justine Triet, «Ανατομία μιας Πτώσης») και ο Ζακ Οντιάρ (Jacques Audiard, «Emilia Pérez») είναι μεταξύ των 350 προσωπικοτήτων του κλάδου που υπέγραψαν μια ανοιχτή επιστολή καταδικάζοντας το πολιτιστικό μποϊκοτάζ του Ισραηλινού σκηνοθέτη Ναντάβ Λαπίντ (Nadav Lapid). Ο τελευταίος είναι δριμύς επικριτής της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu) και ζει σε αυτοεξορία στη Γαλλία από το 2021. Η τελευταία του ταινία, «Yes», χαρακτηρίστηκε ως μια «σφοδρή επίθεση στον ισραηλινό εθνικισμό» από το Variety.

Η αντιπαράθεση πηγάζεται από την προγραμματισμένη συμμετοχή του Λαπίντ ως μέλους της κριτικής επιτροπής στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου FID της Μασσαλίας (FID Marseille), το οποίο διεξάγεται από τις 7 έως τις 12 Ιουλίου. Η διευθύντρια του φεστιβάλ, Τσβέτα Ντομπρέβα (Tsveta Dobreva), δήλωσε ότι ο Λαπίντ προσκλήθηκε αρχικά «αποκλειστικά από σεβασμό προς το σινεμά του», αλλά σύντομα άρχισε να δέχεται τηλεφωνήματα που απαιτούσαν την απόσυρση της πρόσκλησής του. Όταν η πίεση εντάθηκε, το φεστιβάλ πρότεινε έναν περιορισμένο συμβιβασμό — ο Λαπίντ θα παρουσίαζε απλώς την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους του 2011 «Policeman» σε μια δημόσια προβολή και θα υπέγραφε βιβλία. Ωστόσο, περίπου 10 κινηματογραφιστές απέσυραν τελικά τις ταινίες τους από την επιλογή, αναγκάζοντας τον Λαπίντ να αποσυρθεί εντελώς.

Η εφημερίδα Le Monde δημοσίευσε δύο διαφορετικά κείμενα παρέμβασης (tribunes), τη Δευτέρα και την Τρίτη, υπερασπιζόμενη τον Λαπίντ. Αυτό που υπογράφεται από τους Πόρτμαν, Οντιάρ και Τριέ, μαζί με τη Ρεμπέκα Ζλοτόφσκι (Rebecca Zlotowski, «A Secret Life») και τον Μισέλ Χαζαναβίσιους (Michel Hazanavicius, «The Artist»), μεταξύ άλλων, αποκαλεί το μποϊκοτάζ «μια πνευματική αποτυχία» και υποστηρίζει ότι «Ρώσοι, Ισραηλινοί και Ιρανοί κινηματογραφιστές δεν θα έπρεπε να απειλούνται με διαγραφή ως μια μορφή εξιλέωσης για εγκλήματα που διαπράχθηκαν από κυβερνήσεις, των οποίων οι ίδιοι είναι συχνά οι πιο ένθερμοι επικριτές». Υπογραμμίζει την πορεία του Λαπίντ ως «του μεγαλύτερου Ισραηλινού αντικαθεστωτικού καλλιτέχνη, ο οποίος εργάζεται ακούραστα για να καταγγείλει τις φασιστικές και αποικιοκρατικές ακρότητες της κυβέρνησής του, τις εγκληματικές ηθικές αποτυχίες της, σε ταινίες που έχουν βραβευτεί σε όλο τον κόσμο» — και υποστηρίζει ότι η απόσυρσή του από ένα γαλλικό φεστιβάλ «θα έπρεπε να μας αφυπνίσει και να μας κινητοποιήσει πέρα από αυτή την εκτροπή».

Η επιστολή θέτει το ρητορικό ερώτημα: «Σε ποιο επίπεδο δημόσιας χρηματοδότησης αποφασίζει κανείς ότι ένα έργο, ή ο δημιουργός του, όσο επικριτικός και αν είναι, γίνεται το φερέφωνο μιας εγκληματικής κυβέρνησης; Τίποτα δεν δικαιολογεί την ακύρωση της φωνής ενός καλλιτέχνη».

Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν επίσης ότι η συνεχής ενασχόληση και επαφή, αντί για τον αποκλεισμό, αποτελεί την πιο αποτελεσματική μορφή πολιτικής πίεσης. «Μέσα από τη συνεχή και αδιάκοπη πρόσκλησή τους διατηρείται αυτός ο μοχλός αμφισβήτησης», γράφουν, αναφερόμενοι στον Ρώσο σκηνοθέτη Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ (Andrei Zvyagintsev), ο οποίος χρησιμοποίησε την αποδοχή του Μεγάλου Βραβείου στις Κάννες τον περασμένο μήνα για την ταινία «Μινώταυρος» (Minotaur) για να καλέσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν (Vladimir Putin) να «τερματίσει το μακελειό» στην Ουκρανία. «Όσοι ζητούν την πλήρη διαγραφή των καλλιτεχνών από τη δημόσια σφαίρα πρέπει να αντιμετωπίσουν αντίσταση», καταλήγει η επιστολή. «Το σινεμά πρέπει να είναι αυτό το καταφύγιο».

«Το Σινεμά δεν είναι Πρεσβεία»

Ένα δεύτερο κείμενο, με τίτλο «Το Σινεμά δεν είναι Πρεσβεία» και δημοσιευμένο τη Δευτέρα στη Le Monde, υπογράφηκε από την Άλις Ντιόπ (Alice Diop, «Saint Omer»), τον Αρτούρ Χαραρί (Arthur Harari, «The Unknown»), καθώς και από τους παραγωγούς Σαΐντ Μπεν Σαΐντ (Saïd Ben Saïd) και Ζουντίθ Λου Λεβί (Judith Lou Lévy), οι οποίοι εργάστηκαν με τον Λαπίντ στα «Συνώνυμα» (Synonyms) και το «Yes» αντίστοιχα.

Καταγγέλλει μια «εκστρατεία εκφοβισμού» που στοχεύει τον σκηνοθέτη και «μια σκόπιμη προσπάθεια αποκλεισμού ενός κινηματογραφιστή από έναν χώρο συζήτησης και δημιουργίας», ενώ αμφισβητεί τη λογική πίσω από το μποϊκοτάζ. «Με ποιον τρόπο η παρουσία ενός κινηματογραφιστή σε μια κριτική επιτροπή ή η προβολή μιας από τις ταινίες του τον καθιστά εκπρόσωπο ενός κράτους; Η πρόσκληση ενός καλλιτέχνη σε ένα φεστιβάλ δεν αποσκοπεί στην ανύψωσή του στο καθεστώς ενός πολιτιστικού πρεσβευτή, αλλά στην αναγνώριση ενός έργου, μιας καριέρας και ενός κινηματογραφικού οράματος».

Το άρθρο γνώμης ρωτά με νόημα: «Πώς θα μπορούσε ο Ναντάβ Λαπίντ —του οποίου το έργο έχει οικοδομηθεί εδώ και πολλά χρόνια πάνω σε μια άμεση κριτική των πολιτικών που ακολουθούν οι διάφορες κυβερνήσεις της χώρας του, με το κόστος της ανάληψης πραγματικών κινδύνων, και ο οποίος έχει καταγγείλει δημόσια, σε πολυάριθμες περιπτώσεις, την καταστροφή της Γάζας— να εξισωθεί με οποιαδήποτε μορφή ισραηλινής πολιτιστικής πρεσβείας;» Αποκαλεί αυτή τη σύγχυση «μια λογική κατάταξης» που υποβιβάζει έναν καλλιτέχνη στην εθνικότητά του.

Η Γαλλοαλγερινή σκηνοθέτιδα Ναριμάν Μαρί (Narimane Mari), μία από τους κινηματογραφιστές που απέσυραν την ταινία τους, απέρριψε την κατηγορία περί λογοκρισίας: «Δεν καταδικάζουμε ένα ανθρώπινο ον — αρνούμαστε ένα πολιτιστικό και πολιτικό μοντέλο που συνεχίζει να συντηρείται», φέρεται να δήλωσε στη Le Monde.

Ζητήματα Χρηματοδότησης

Όσοι αντιτάχθηκαν στη συμμετοχή του Λαπίντ στο φεστιβάλ επισήμαναν ότι αποδέχθηκε μερική χρηματοδότηση για την ταινία του 2025 «Yes» από το Κινηματογραφικό Ταμείο του Ισραήλ (Israel Film Fund), το οποίο θεωρούν ως βραχίονα του ισραηλινού κράτους. Στην πραγματικότητα, το Ταμείο αποτελεί την πρωταρχική πηγή χρηματοδότησης της χώρας για ισραηλινές και παλαιστινιακές ταινίες και λειτουργεί ανεξάρτητα από την κυβέρνηση.

Έχει μακρά παράδοση στην υποστήριξη προοδευτικών φωνών, όπως το «Βαλς με τον Μπασίρ» (Waltz With Bashir) του Άρι Φόλμαν (Ari Folman), το «Λίβανος» (Lebanon) του Σαμουέλ Μαόζ (Samuel Maoz) και πιο πρόσφατα το «Yes». Παρομοίως, τα βραβεία της Ισραηλινής Ακαδημίας Κινηματογράφου συγκρούστηκαν με την κυβέρνηση τον περασμένο Σεπτέμβριο, αφού η αντιπολεμική ταινία «The Sea» κέρδισε το κορυφαίο βραβείο στην τοπική τελετή απονομής και υποβλήθηκε ως η υποψηφιότητα του Ισραήλ για τα Όσκαρ.

Σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στις 6 Ιουνίου στη Le Monde, ο Λαπίντ δήλωσε ότι συμφώνησε να αποσυρθεί για να μην φέρει σε δύσκολη θέση το φεστιβάλ, αλλά εξέφρασε την απογοήτευσή του για την κλιμακούμενη πίεση.

«Για έναν χρόνο, η ταινία μου “Yes” ήταν εκείνη που δεχόταν επίθεση. Και μετά, ξαφνικά, η απλή παρουσία μου έγινε απαράδεκτη. Αναρωτήθηκα: τι ακριβώς θέλουν; Να σταματήσω να κάνω ταινίες; Να φύγω από τη Γαλλία; Πόσο μακριά θα πάει αυτό;»

Προειδοποίησε επίσης για μια ευρύτερη αποθαρρυντική επίδραση (chilling effect) στα πολιτιστικά ιδρύματα: «Πολλά φεστιβάλ αρχίζουν τώρα να αποφεύγουν ορισμένες ταινίες ή πρόσωπα, απλώς από φόβο για την αντιπαράθεση. Και παραδόξως, εκείνοι που ισχυρίζονται ότι θέλουν να στρέψουν την προσοχή στην Παλαιστίνη μερικές φορές παράγουν το αντίθετο αποτέλεσμα — οι ταινίες εξαφανίζονται, οι συζητήσεις δεν πραγματοποιούνται πλέον και όλοι υποχωρούν στη σιωπή».

Ο Λαπίντ, ο οποίος στο παρελθόν κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο στο Βερολίνο με τα «Συνώνυμα» και το Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στις Κάννες με το «Το Γόνατο της Άχεντ» (Ahed’s Knee), δήλωσε παρόλα αυτά ότι αρνείται να θεωρήσει τους κινηματογραφιστές που κάνουν μποϊκοτάζ ως εχθρούς, υποδεικνύοντας ότι οι ενέργειές τους αντανακλούν «αδυναμία, θυμό και τεράστια απογοήτευση για την πολιτική αδράνεια γύρω από τη Γάζα», ενώ επανέλαβε τη δική του μακροχρόνια υποστήριξη σε πραγματικές πολιτικές κυρώσεις κατά του Ισραήλ. «Το πραγματικό ζήτημα είναι οι ουσιαστικές πολιτικές κυρώσεις κατά του ισραηλινού κράτους — τις οποίες υποστηρίζω εδώ και χρόνια», είπε.

Η ισραηλινή κυβέρνηση διεξάγει μια κρατικά κατευθυνόμενη εκστρατεία εθνοκάθαρσης στη Δυτική Όχθη, η οποία δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε μεμονωμένους εποίκους ή εξτρεμιστές υπουργούς, ισχυρίζεται μια νέα καταδικαστική έκθεση.

Μια εκθετική αύξηση της υποστηριζόμενης από το κράτος βίας των εποίκων έχει εκδιώξει χιλιάδες Παλαιστινίους και έχει επιτρέψει την προσάρτηση της γης τους, ανέφερε η Διεθνής Αμνηστία στην 150 σελίδων έκθεσή της.

Η αποτυχία των παγκόσμιων ηγετών να επιβάλουν αυστηρές κυρώσεις στο Ισραήλ αποθρασύνει τις ισραηλινές αρχές ώστε να επεκτείνουν τον έλεγχό τους στο έδαφος, πρόσθεσε.

Η έκθεση έβαλε επίσης στο στόχαστρο τα «αναποτελεσματικά λόγια και ημίμετρα» που προσφέρει η βρετανική κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των εγκλημάτων που διαπράττονται στους οικισμούς, καθώς και την άρνησή της να απαγορεύσει το εμπόριο ή τις επενδύσεις που συνδέονται με στοιχεία που εμπλέκονται στην κατοχή.

Η έκθεση δημοσιεύθηκε μια ημέρα αφότου η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Υβέτ Κούπερ (Yvette Cooper) παρουσίασε μια σειρά νέων κυρώσεων σε έξι οργανώσεις και ένα άτομο που εμπλέκονται στη «χρηματοδότηση, τη διευκόλυνση και τη διεξαγωγή» της βίας των εποίκων στη Δυτική Όχθη – όμως αρκετοί βουλευτές δήλωσαν στην εφημερίδα The Independent ότι τα μέτρα αποτυγχάνουν να αντιμετωπίσουν επαρκώς την κλίμακα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Παλαιστίνοι στη Δυτική Όχθη.

Στατιστικά στοιχεία εκτοπισμών και κατεδαφίσεων

Στην έκθεσή της, η Αμνηστία επικαλέστηκε στοιχεία του ΟΗΕ που δείχνουν ότι τουλάχιστον 117 κοινότητες Βεδουίνων και Παλαιστινίων κτηνοτρόφων αντιμετώπισαν είτε πλήρη είτε μερική εκτόπιση μεταξύ Ιανουαρίου 2023 και Απριλίου 2026, με τουλάχιστον 5.910 άτομα να έχουν εκτοπιστεί βίαια μέχρι το τέλος Απριλίου 2026.

Κατά την ίδια περίοδο, στοιχεία από το OCHA (το Γραφείο του ΟΗΕ για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων) δείχνουν ότι οι ισραηλινές αρχές κατεδάφισαν 3.407 παλαιστινιακά σπίτια και δομές στο τμήμα της Δυτικής Όχτης που είναι γνωστό ως Περιοχή Γ (Area C), εκτοπίζοντας 2.996 Παλαιστινίους.

Πέρυσι, η The Independent μίλησε με Παλαιστινίους που είχαν απομακρυνθεί βίαια από τον οικισμό Χαλέτ αλ-Ντάμπα (Khalet al-Daba’a) στους λόφους της Νότιας Χεβρώνας, ένα χωριό που στη συνέχεια κατεδαφίστηκε εξολοκλήρου από ισραηλινές μπουλντόζες.

Αυτή την εβδομάδα, Παλαιστίνοι κοντά στη νότια πόλη της Χεβρώνας διαδηλώνουν ενάντια στις κατασχέσεις γης στην υπό ισραηλινή κατοχή Δυτική Όχθη. Εικόνες δείχνουν Ισραηλινούς εποίκους και στρατιώτες να προστατεύουν μια μπουλντόζα ενώ εργάζεται σε παλαιστινιακή γη κοντά στο χωριό Ντούρα (Dura), κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.

Μια συντονισμένη κρατική εκστρατεία

«Η κλίμακα και η ένταση των ενεργειών των Ισραηλινών εποίκων και ορισμένων στρατιωτικών δυνάμεων στη Δυτική Όχθη έχουν φτάσει σε φρικτά και βαθύτατα ανησυχητικά επίπεδα», δήλωσε ο Άχμεντ Φ. Αλχατίμπ (Ahmed F Alkhatib), μόνιμος ανώτερος συνεργάτης στην Πρωτοβουλία για την Ασφάλεια στη Μέση Ανατολή Scowcroft του Atlantic Council.

«Η καταστροφή περιουσιών, οι στοχευμένες επιθέσεις, οι κλοπές, οι παρενοχλήσεις, οι δολοφονίες, ο καθημερινός εκφοβισμός Παλαιστινίων αμάχων και οι τακτικές επιθέσεις εναντίον ολόκληρων χωριών και κοινοτήτων με πλήρη ατιμωρησία δεν αποτελούν πλέον έργο μεμονωμένων παραγόντων.

Αντικατοπτρίζουν μια συντονισμένη εκστρατεία που διευκολύνεται και, σε πολλές περιπτώσεις, υποστηρίζεται ενεργά από σημαντικά στοιχεία της ισραηλινής κυβέρνησης και του κράτους».

Το Ισραήλ δηλώνει ότι ο αυστηρότερος έλεγχος στο έδαφος είναι απαραίτητος για τη διασφάλιση της ασφάλειας των οικισμών και έχει προειδοποιήσει στο παρελθόν για τον κίνδυνο μιας επίθεσης τύπου 7ης Οκτωβρίου στους οικισμούς.

«Απαιτείται να διατηρήσουμε ένα υψηλό επίπεδο ετοιμότητας και εγρήγορσης, χρησιμοποιώντας παράλληλα τον χρόνο για να ενισχύσουμε τα επαγγελματικά μας θεμέλια», δήλωσε τον Δεκέμβριο ο υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατς (Israel Katz).

Τον Φεβρουάριο, η ισραηλινή κυβέρνηση ενέκρινε νέα μέτρα που της επιτρέπουν να καταγράφει γη της Δυτικής Όχθης ως «κρατική ιδιοκτησία» – μια κίνηση που ο κ. Κατς δήλωσε ότι θα «ενισχύσει, θα εδραιώσει και θα διευρύνει» τον εβραϊκό εποικισμό στην περιοχή.

Η The Independent επικοινώνησε με το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών για κάποιο σχόλιο.

Αρπαγή γης και παράνομα φυλάκια

Η έκθεση της Αμνηστίας διαπίστωσε ότι οι Ισραηλινού έποικοι είχαν δημιουργήσει 363 φυλάκια (outposts) στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη μέχρι το τέλος Απριλίου 2026, επικαλούμενη τη ΜΚΟ Peace Now, με έως και 212 από αυτά να έχουν δημιουργηθεί από το 2023 με την ενεργό ενθάρρυνση των ισραηλινών αρχών.

Ταυτόχρονα, η ισραηλινή κυβέρνηση πραγματοποιεί αρπαγές γης, αναφέρει η έκθεση. Σχεδόν το 58% της γης στην Περιοχή Γ – η οποία αποτελεί σχεδόν τα δύο τρίτα της Δυτικής Όχθης – είναι μη καταγεγραμμένη, που σημαίνει ότι η ιδιοκτησία της δεν είναι καταχωρημένη σε κρατικό μητρώο. Όμως, μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026, οι ισραηλινές αρχές είχαν κατασχέσει τη μισή από αυτή τη γη μέσω διακηρύξεων κρατικής γης.

Η Ανιές Καλαμάρ (Agnes Callamard), γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, δήλωσε:

«Τα τελευταία τρεισήμισι χρόνια, οι ισραηλινές αρχές έχουν επιταχύνει μια κρατικά επιδοτούμενη εκστρατεία εθνοκάθαρσης στη Δυτική Όχθη, ξεριζώνοντας, αποστερώντας την ιδιοκτησία και μεταφέροντας αναγκαστικά παλαιστινιακές κοινότητες.

Αυτό που βλέπουμε είναι μια σκόπιμη, κρατικά κατευθυνόμενη προσάρτηση, σε πλήρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, η οποία εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια ολόκληρου του κόσμου.

Οι χώρες, ιδιαίτερα εκείνες που έχουν επιρροή στο Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, καθώς και της Ιταλίας και άλλων κρατών της ΕΕ και αραβικών κρατών, πρέπει να απαγορεύσουν αμέσως κάθε εμπόριο, επενδύσεις και κάθε μορφή συνεργασίας ή οικονομικής βοήθειας που συμβάλλει στην παράνομη κατοχή του Ισραήλ, στο σύστημα απαρτχάιντ και στην εθνοκάθαρση των Παλαιστινίων».

Διεθνείς αντιδράσεις και κριτική

Αναφερόμενος στις τελευταίες κυρώσεις της βρετανικής κυβέρνησης, ο βουλευτής των Εργατικών Ρίτσαρντ Μπούργκον (Richard Burgon) δήλωσε στην The Independent ότι η έκθεση της Αμνηστίας δείχνει πως η «προσέγγιση της κυβέρνησης ήταν εντελώς ανεπαρκής» και ζήτησε «το είδος των εκτεταμένων κυρώσεων κατά του Ισραήλ που πολύ σωστά επιβλήθηκαν κατά της Ρωσίας μετά την παράνομη εισβολή της στην Ουκρανία».

Ο Τζέρεμι Κόρμπιν (Jeremy Corbyn), πρώην ηγέτης των Εργατικών, δήλωσε ότι το Ισραήλ «συνεχίζει να επεκτείνει την παράνομη κατοχή του επειδή γνωρίζει ότι μπορεί» και ότι δεν θα υπάρξουν «καμία συνέπεια». Είπε ότι η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έχει «κανονικοποιήσει την εθνοκάθαρση και έχει αποθρασύνει το Ισραήλ να διαπράττει εγκλήματα πολέμου», ενώ επέκρινε τις «αποσπασματικές κυρώσεις» της.

Ερωτηθέν για τις επικρίσεις στην έκθεση, το Υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου (Foreign Office) δήλωσε ότι η βία και η επέκταση των εποίκων είναι «παράνομες και αποτελούν θεμελιώδη απειλή για τη βιωσιμότητα μιας λύσης δύο κρατών». Ανέφερε επίσης ότι θα «εξετάσει περαιτέτερω συγκεκριμένα βήματα για την αντιμετώπιση της επέκτασης των οικισμών» μετά τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν την Τρίτη.

Η οικογένεια του θύματος της επίθεσης με μαχαίρι στο Μπέλφαστ καταδίκασε τις βίαιες ταραχές που οδήγησαν σε πυρπολήσεις σπιτιών, αναγκάζοντας οικογένειες να τραπούν σε φυγή, χαρακτηρίζοντάς τις ως «μη ευπρόσδεκτες».

Συγγενείς του Στίβεν Ογκίλβι (Stephen Ogilvie), ο οποίος έχασε το μάτι του στην επίθεση της Δευτέρας το βράδυ, δήλωσαν «συγκλονισμένοι» από την επίθεση, αλλά τόνισαν ότι δεν θέλουν το περιστατικό να τροφοδοτήσει τον διχασμό, αφότου οικογένειες μεταναστών στοχοποιήθηκαν από ταραχοποιούς.

Υπερασπίστηκαν τους μετανάστες, οι οποίοι, όπως δήλωσαν, «προσφέρουν μια βαθιά πολύτιμη συνεισφορά» στη Βόρεια Ιρλανδία και κάλεσαν σε ειρηνικές διαμαρτυρίες στο εξής.

Η παρέμβαση αυτή έγινε αφότου πυρπολήθηκαν αυτοκίνητα, καθώς οι εντάσεις για τη μετανάστευση οξύνθηκαν όταν αποκαλύφθηκε ότι ο φερόμενος ως δράστης, ο 30χρονος Χάντι Αλοντίντ (Hadi Alodid), ήταν αιτών άσυλο που είχε φτάσει στο Ηνωμένο Βασίλειο από το Σουδάν.

Δύο αστυνομικοί τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων και τρία άτομα έχουν συλληφθεί, αν και ο υπουργός Ασφάλειας Νταν Τζάρβις (Dan Jarvis) προειδοποίησε ότι «περισσότερες θα ακολουθήσουν σίγουρα».

Η αστυνομία είναι προετοιμασμένη για περαιτέρω ταραχές και έχει αναπτύξει επιπλέον 200 αστυνομικούς στους δρόμους το βράδυ της Τετάρτης για να βοηθήσει στη διατήρηση της ασφάλειας στην κοινότητα.

Αυτό συνέβη την ώρα που:

• Ο σερ Κιρ Στάρμερ (Sir Keir Starmer) δήλωσε ότι η βία που παρατηρείται στο Μπέλφαστ είναι «εντελώς αδικαιολόγητη» και ανέφερε ότι οι ηγέτες είναι ενωμένοι στην έκκληση για ηρεμία και αποφασισμένοι να αποκαταστήσουν την τάξη.

• Ο Αλοντίντ εμφανίστηκε στο δικαστήριο κατηγορούμενος για την απόπειρα ανθρωποκτονίας του κ. Ογκίλβι, καθώς και για απειλές κατά της ζωής ενός ακτινογράφου του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) και για κατοχή μαχαιριού.

• Η δήμαρχος του Μπέλφαστ από το κόμμα Σιν Φέιν (Sinn Féin), Ρουαζίν-Μαρί Ντόνελι (Róis-Máire Donnelly), δήλωσε ότι η αστυνομία την προειδοποίησε πως «έχουν διατυπωθεί απειλές κατά της ζωής μου» μετά την επίθεση στην πόλη.

• Ο φορέας μεταφορών Translink ακύρωσε όλα τα δρομολόγια λεωφορείων μετά τις 5 μ.μ. και των τρένων μετά τις 6 μ.μ. «λόγω αναμενόμενων διαμαρτυριών» την Τετάρτη.

Σε δήλωση που εκδόθηκε μέσω του Φίλιπ Μπρετ (Phillip Brett), μέλους του Δημοκρατικού Ενωτικού Κόμματος (DUP) στη συνέλευση της Βόρειας Ιρλανδίας, η οικογένεια του κ. Ογκίλβι ανέφερε:

«Είμαστε ενήμεροι για τις εντάσεις και τις συζητήσεις περί διαμαρτυριών μετά από αυτό το περιστατικό.

Θέλουμε να καταστήσουμε απολύτως σαφές ότι οι ολονύκτιες ταραχές δεν είναι ευπρόσδεκτες και η ειρηνική διαμαρτυρία είναι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός.

Έχουμε πολλούς μετανάστες που προσφέρουν μια βαθιά πολύτιμη συνεισφορά στη χώρα μας, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης και του κλάδου της φιλοξενίας, και βασιζόμαστε σε αυτούς για να λειτουργήσει η χώρα μας.

Δεν θέλουμε αυτή η φρικτή τραγωδία να χρησιμοποιηθεί για να διχάσει τους ανθρώπους ή να τροφοδοτήσει την εχθρότητα».

Στη δήλωσή της, η οικογένεια του κ. Ογκίλβι ανέφερε ότι είναι «εντελώς συντετριμμένη» από την επίθεση και εξέφρασε ένα «βαθύ ευχαριστώ» σε όσους παρενέβησαν.

«Οι γρήγορες ενέργειές σας έσωσαν απολύτως τη ζωή του και δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τι κάνατε γι’ αυτόν εκείνη τη στιγμή», δήλωσαν.

Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι οι ταραχές στο Μπέλφαστ ήταν «σοκαριστικές και εντελώς απαράδεκτες».

«Είναι σαφές ότι άνθρωποι στοχοποιήθηκαν χθες το βράδυ λόγω της καταγωγής τους και δεν θα το ανεχτώ», δήλωσε. «Οι υπεύθυνοι θα νιώσουν όλη την αυστηρότητα του νόμου».

Οι αστυνομικές δυνάμεις σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο παρακολουθούν τις πληροφορίες σχετικά με τις διαμαρτυρίες και έχουν εκπονήσει σχέδια που τους επιτρέπουν να κινητοποιήσουν αστυνομικούς σε περίπτωση που ξεσπάσουν περαιτέρω ταραχές.

Διαδικτυακές αναρτήσεις από άτομα που περιλαμβάνουν τον δισεκατομμυριούχο Ίλον Μασκ (Elon Musk), το αφεντικό της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης X, και τον ακροδεξιό ακτιβιστή Τόμι Ρόμπινσον (Tommy Robinson) υπογράμμισαν τα αιτήματα προς τους πολίτες να βγουν στους δρόμους.

Η υπουργός Δικαιοσύνης της Βόρειας Ιρλανδίας, Ναόμι Λονγκ (Naomi Long), δήλωσε ότι οι υποκινητές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίοι «χθες θα δυσκολεύονταν να βρουν το Μπέλφαστ στον χάρτη», «εργαλειοποιούν τον φόβο που πραγματικά έχουν οι άνθρωποι για όσα συνέβησαν».