Ξημερώματα της 20ης Ιουλίου 1974 ξεκίνησε το πρώτο μέρος της τουρκικής εισβολής με την απόβαση στην Κερύνεια
Το πρωί της 20ης Ιουλίου 1974 ο ήχος των σειρήνων ξύπνησε όλη την Κύπρο. Ήταν η προειδοποίηση της τουρκικής εισβολής στο νησί, που έμελλε να οδηγήσει έναν μήνα αργότερα στην κατοχή του 36% της κυπριακής επικράτειας, η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Η Κύπρος είναι η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τελεί υπό κατοχή. Και όλα ξεκίνησαν 52 χρόνια πριν.
ΦΩΤΌ ΑΡΧΕΊΟΥAP/AP1974
Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποίησαν απόβαση στην Κερύνεια ενώ η τουρκική αεροπορία έπληττε στόχους στην Κύπρο, προκαλώντας τον πανικό και σκορπίζοντας τον θάνατο. Χιλιάδες αλεξιπτωτιστές προσγειώθηκαν στο κυπριακό έδαφος, με τους κατοίκους να παρακολουθούν και να βιώνουν έναν εφιάλτη που κανείς δεν ξεχνά ακόμα και σήμερα.
Η Τουρκία συνεχίζει να ισχυρίζεται πως δεν ήταν εισβολή αλλά ειρηνική επέμβαση που είχε στόχο να επαναφέρει την συνταγματική τάξη και να προστατεύσει τους Τουρκοκύπριους.
φωτό αρχείουAP/AP
Πέντε ημέρες νωρίτερα είχε προηγηθεί η αφορμή για να προχωρήσει στην εισβολή η Τουρκία. Η Χούντα της Ελλάδας ανέτρεψε με πραξικόπημα τον Πρόεδρο της Κύπρου, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, ο οποίος διέφυγε μέσω της Πάφου και έφτασε στη Νέα Υόρκη όπου κατήγγειλε την εισβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών και την πρόθεση για ένωση με την Ελλάδα. Κάποιοι λένε πως αυτή η ομιλία του Μακάριου έδωσε το πάτημα στους Τούρκους να εισβάλλουν στην Κύπρο, όμως η στρατιωτική προετοιμασία είχε ήδη γίνει από την τουρκική πλευρά καθώς η απόβαση πραγματοποιήθηκε το επόμενο πρωινό.
φωτό αρχείουCharles Tasnadi/AP
Η ελληνική πλευρά πιάστηκε απροετοίμαστη, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι εισβολείς να προελαύνουν με μεγάλη άνεση, κάτι που εξέπληξε και τους ίδιους. Υπό την διοίκηση του στρατηγού Νουρετίν Ερσίν, πάνω από 40.000 στρατιώτες εισέβαλαν στην Κύπρο.
Οι μονάδες της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛΔΥΚ, όταν κινητοποιήθηκαν, αρκετές ώρες μετά την έναρξη της εισβολής με την ονομασία Αττίλας, άρχισαν να πολεμούν με αυτοθυσία, χωρίς να διαθέτουν αεροπορική κάλυψη και σύγχρονο οπλισμό. Υπολογίζεται πως ήταν περίπου 12.000 άνδρες, υπό τη διοίκηση του ταξιάρχου Μιχαήλ Γεωργίτση, που είχε το γενικό πρόσταγμα στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου.
φωτό αρχείουASSOCIATED PRESS/AP1974
Στο μεταξύ, άρχισε να κινητοποιείται και ο ελληνοκυπριακός ανδρικός πληθυσμός και να μετέχει στον άνισο αγώνα με ό,τι διέθετε ο καθένας, πυροβολώντας από τις στέγες των σπιτιών του κατά των εισβολέων αλεξιπτωτιστών. Όμως η μάχη ήταν άνιση και η ανακωχή που επετεύχθη λίγα 24ωρα αργότερα ήταν τελικά προσωρινή, καθώς τότε η Τουρκία κατείχε μόλις το 3% της Κύπρου.
φωτό αρχείουMax Nash/AP
Τον Αύγουστο έδωσε το τελειωτικό χτύπημα με τον Αττίλα ΙΙ, αδιαφορώντας για τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και καταλαμβάνοντας το κομμάτι του νησιού που κατέχει μέχρι σήμερα. Ηνωμένα Έθνη και Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταδικάσει πολλάκις την Τουρκία για εκτοπισμό πληθυσμού και εποικισμούς που ισοδυναμούν με εθνοκάθαρση, για την παρεμπόδιση επιστροφής Ελληνοκυπρίων προσφύγων στα σπίτια τους στα κατεχόμενα και πολλές ακόμα θηριωδίες.
φωτό αρχείουAP Photo
Για θηριωδίες εις βάρος Τουρκοκυπρίων έχει καταδικαστεί και η ελληνοκυπριακή πλευρά, ειδικά για τη σφαγή της Μαράθας, του Σανταμάρη και της Αλόας στη διάρκεια της δεύτερης τουρκικής εισβολής τον Αύγουστο. Από τότε μέχρι σήμερα, οι σχεδόν 2000 αγνοούμενοι και το δράμα των συγγενών τους ρίχνουν ακόμη ένα μαύρο πέπλο πάνω από το Κυπριακό.
Οι συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού δεν έχουν αποδώσει μετά από πέντε ολόκληρες δεκαετίες και υπάρχουν εκείνοι που πιστεύουν ότι δεν θα αποδώσουν ποτέ.
Όμως η Κύπρος και ο ελληνισμός κρατούν μέσα στην καρδιά τους δύο λέξεις για εκείνη την δραματική περίοδο: «Δεν ξεχνώ».
Στη σύλληψη ενός 22χρονου ημεδαπού προχώρησαν οι αστυνομικές αρχές στο Ηράκλειο, μετά από έλεγχο που πραγματοποιήθηκε σε περιοχή του Δήμου Χερσονήσου το βράδυ της 18ης Ιουλίου 2026.
Ο νεαρός συνελήφθη από αστυνομικούς της Ομάδας Δίκυκλης Αστυνόμευσης του Τμήματος Άμεσης Δράσης Ηρακλείου, κατηγορούμενος για παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών ουσιών.
Κατά τη διάρκεια του αστυνομικού ελέγχου, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν 40,58 γραμμάρια κοκαΐνης.
Η προανάκριση για την υπόθεση ενεργείται από το Αστυνομικό Τμήμα Χερσονήσου.
Η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης προχώρησε σε δημόσια καταγγελία για απαράδεκτες και επικίνδυνες εικόνες που καταγράφηκαν το Σάββατο 17 Ιουλίου 2026 στη Λαϊκή Αγορά των Χανίων, όπου παραγωγοί διέθεταν ευπαθή τυροκομικά προϊόντα εντελώς εκτεθειμένα στο περιβάλλον χωρίς καμία χρήση ψυγείου, εν μέσω ακραίου καύσωνα με θερμοκρασίες που άγγιζαν τους 40°C.
Η κατάσταση αυτή, όπως επισημαίνει η Ένωση, θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη δημόσια υγεία και υποβαθμίζει την ασφάλεια των καταναλωτών. Μέχρι οι αρμόδιες υπηρεσίες να πράξουν το αυτονόητο, η οργάνωση εξέδωσε συγκεκριμένες οδηγίες προς τους καταναλωτές για την προστασία της υγείας τους.
Σύμφωνα με τις οδηγίες που απευθύνει η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης, οι καταναλωτές καλούνται να αποφεύγουν κατηγορηματικά την αγορά τυροκομικών προϊόντων που βρίσκονται εκτός ψυγείου, να ελέγχουν οπτικά και με την αφή τα προϊόντα για τυχόν αλλοιώσεις ή «ίδρωμα» λόγω της ζέστης, καθώς και να καταγγέλλουν αμέσως στην Ένωση κάθε παρόμοιο περιστατικό που υποπίπτει στην αντίληψή τους, στο τηλέφωνο 2821092306, κατά τις ημέρες και ώρες λειτουργίας από Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00 έως 12:00.
Παράλληλα, η Ένωση καταγγέλλει τις ελεγκτικές αρχές για πλήρη απραξία, σημειώνοντας ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι άφαντοι την ώρα που απειλείται άμεσα η υγεία των πολιτών. Καταγγέλλεται επίσης η μηδενική πρόληψη, καθώς δεν νοείται η διενέργεια αγορών χωρίς την τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής και ψυκτικής αλυσίδας.
Η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης καλεί άμεσα τις υγειονομικές υπηρεσίες και την Περιφέρεια Κρήτης να κάνουν τους επιβαλλόμενους ελέγχους και να επιβάλουν τις νόμιμες κυρώσεις όπου διαπιστώνεται μη τήρηση των κανόνων. Η ανοχή των αρμόδιων αρχών σε τέτοια φαινόμενα χαρακτηρίζεται από την οργάνωση ως συνενοχή.
Η πρόεδρος της Ένωσης, Ιωάννα Μελακη, δήλωσε ότι δεν θα επιτραπεί να θυσιαστεί η υγεία και η ασφάλεια των καταναλωτών στον βωμό της καιροσκοπίας, της κερδοσκοπίας, της ανευθυνότητας και της έλλειψης ελέγχων για την προστασία της ασφάλειας των τροφίμων που προσφέρονται στις λαϊκές αγορές.
Η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης λειτουργεί υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή με αριθμό μητρώου 35 και εδρεύει στην πλατεία 1866 αριθμός 2 στα Χανιά. Οι καταναλωτές μπορούν να επικοινωνούν μέσω email στο epkxan@gmail.com ή στα τηλέφωνα 2821092666 και 2821092306.
Η Διοίκηση του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων «Ο Άγιος Γεώργιος» προχώρησε σε δημόσια τοποθέτηση σχετικά με τη χρήση κτιρίου εντός του νοσοκομειακού χώρου, με αφορμή πρόσφατες ανακοινώσεις για τη δημιουργία Κέντρου Υποστήριξης Ανοϊκών Ασθενών Alzheimer, διατυπώνοντας έντονες επιφυλάξεις για την επιλογή του συγκεκριμένου χώρου.
Σύμφωνα με το δελτίο τύπου που εξέδωσε η Διοίκηση του Νοσοκομείου, μέχρι σήμερα δεν έχει περιέλθει επίσημη πρόσκληση για συμμετοχή στην τελετή αγιασμού και έναρξης των εργασιών, παρά τις σχετικές αναφορές σε δημοσιεύματα ότι θα παρίσταται η Διοίκηση. Ωστόσο, ακόμη και αν υπάρξει σχετική πρόσκληση, η Διοίκηση δεν προτίθεται να συμμετάσχει, καθώς θεωρεί ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται σε αντίθεση με ένα πάγιο, διαχρονικό και απολύτως τεκμηριωμένο αίτημα: τη δημιουργία παιδικού σταθμού εντός του νοσοκομειακού χώρου.
Η Διοίκηση του Νοσοκομείου επισημαίνει ότι η δημιουργία παιδικού σταθμού θα αποτελούσε ουσιαστική επένδυση για τους εργαζόμενους του Νοσοκομείου, τις νέες οικογένειες που υπηρετούν στο ΕΣΥ, τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής, αλλά και τους πολίτες που επισκέπτονται το Νοσοκομείο και θα μπορούσαν να εξυπηρετούνται με ασφάλεια κατά τη διάρκεια των εξετάσεων ή της νοσηλείας συγγενών τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία το μεγαλύτερο πρόβλημα του Εθνικού Συστήματος Υγείας είναι η προσέλκυση και η διατήρηση ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, η ύπαρξη παιδικού σταθμού θα αποτελούσε ένα ουσιαστικό κοινωνικό κίνητρο για νέους επαγγελματίες υγείας να επιλέξουν το Γενικό Νοσοκομείο Χανίων.
Η Διοίκηση υπενθυμίζει ότι η ανάγκη αυτή είχε αναδειχθεί δημόσια και από τη Βουλευτή Χανίων κα Ντόρα Μπακογιάννη, η οποία τον Απρίλιο του 2025 είχε επισημάνει την προοπτική αξιοποίησης του συγκεκριμένου ακινήτου για τη δημιουργία παιδικού σταθμού προς όφελος των εργαζομένων του Νοσοκομείου και της τοπικής κοινωνίας.
Παράλληλα, η Διοίκηση του Νοσοκομείου είχε καταθέσει συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση για τη στέγαση του Κέντρου Υποστήριξης Ανοϊκών Ασθενών σε χώρους του Κέντρου Μητέρας και Παιδιού επί της Λεωφόρου Σούδας, ιδιοκτησίας της 7ης Υγειονομικής Περιφέρειας Κρήτης, τους οποίους είχε επισκεφθεί μαζί με τους υπεύθυνους του Κέντρου Alzheimer, προκειμένου να διερευνηθεί η δυνατότητα αξιοποίησής τους.
Η Διοίκηση του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων διευκρινίζει ότι αναγνωρίζει και σέβεται το σημαντικό έργο που επιτελείται για τους ανθρώπους που πάσχουν από νόσο Alzheimer και τις οικογένειές τους, διευκρινίζοντας ότι η θέση της δεν αφορά την αξία του έργου αυτού, αλλά την επιλογή του συγκεκριμένου χώρου. Όπως τονίζεται, η εν λόγω επιλογή στερεί από το Νοσοκομείο μια μοναδική ευκαιρία να αποκτήσει μια υποδομή με διαχρονικό όφελος για τους εργαζόμενους, τις οικογένειές τους και την κοινωνία των Χανίων.
Η Διοίκηση δεσμεύεται ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη δημιουργία παιδικού σταθμού στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων και καλεί όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να επανεξετάσουν, μέσα από θεσμικό διάλογο, λύσεις που θα επιτρέψουν την κάλυψη και των δύο σημαντικών κοινωνικών αναγκών.
Παλαιστίνιοι σε ολόκληρη τη Γάζα και την Κατεχόμενη Δυτική Όχθη γιόρτασαν τη νίκη της Ισπανίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο, συγκεντρωμένοι γύρω από αυτοσχέδιες οθόνες, ζητωκραυγάζοντας σε στάδια και βγαίνοντας στους δρόμους για να γιορτάσουν τη νίκη της Ισπανίας και την υποστήριξη που η κυβέρνησή της έχει προσφέρει στην Παλαιστίνη.
– Ο Άχμεντ αλ-Μποζμ (Ahmed al-Bozm) ήξερε ακριβώς ποια ομάδα θα υποστήριζε στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου. «Είμαι απόλυτα στο πλευρό της Ισπανίας επειδή υπερασπίστηκε την Παλαιστίνη», δήλωσε ο 33χρονος Παλαιστίνιος πριν από την αναμέτρηση της «Φούρια Ρόχα» (La Roja) εναντίον της Αργεντινής την Κυριακή. end of list
Είναι μια άποψη που συμμερίζονταν πολλοί άνθρωποι στη Λωρίδα της Γάζας, ωθούμενοι εν μέρει από τις θέσεις της ισπανικής κυβέρνησης κατά τη διάρκεια του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων και τις δημόσιες εκφράσεις υποστήριξης από Ισπανούς αθλητικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του αστεριού της Μπαρτσελόνα, Λαμίν Γιαμάλ (Lamine Yamal).
«Σε αγαπάμε από την Παλαιστίνη», είπε ο αλ-Μποζμ, στέλνοντας ένα μήνυμα στον Γιαμάλ, ο οποίος τον Μάιο κυμάτισε την παλαιστινιακή σημαία κατά τη διάρκεια της παρέλασης της Μπαρτσελόνα με ανοιχτό λεωφορείο, αφού κέρδισαν το πρωτάθλημα της La Liga.
«Σε υποστηρίζουμε ολόψυχα και ελπίζουμε να σηκώσεις το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου και να υψώσεις επίσης την παλαιστινιακή σημαία», πρόσθεσε.
Προσπαθώντας να αναβιώσει μια αίσθηση αθλητικής ζωής που έχει σε μεγάλο βαθμό εξαφανιστεί κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο Αφίφι (Afifi) διοργανώνει φιλικούς αγώνες επίδειξης με θέμα το Παγκόσμιο Κύπελλο στο Palestine Sports Club στην Πόλη της Γάζας, το μόνο ποδοσφαιρικό σωματείο που εξακολουθεί να λειτουργεί και είναι προσβάσιμο σε παίκτες στη Λωρίδα.
Την Πέμπτη και το Σάββατο, ο σύλλογος διοργάνωσε δύο προσομοιωμένους αγώνες Παγκοσμίου Κυπέλλου μεταξύ ομάδων που εκπροσωπούσαν την Παλαιστίνη και την Ισπανία.
Οι εκδηλώσεις περιλάμβαναν διαιτητές και μάλιστα ένα συμβολικό σύστημα βίντεο-διαιτητή (VAR) για να δώσουν στους παίκτες μια γεύση από έναν επαγγελματικό διεθνή αγώνα.
«Η ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη πάθος και θετικότητα, και ήταν η μεγαλύτερη εκδήλωση υποστήριξής μας προς την εθνική ομάδα της Ισπανίας», δήλωσε ο αλ-Αφίφι (al-Afifi), 37 ετών.
«Αυτές οι χειρονομίες σημαίνουν πολλά»
Τον Μάιο του 2024, η ισπανική κυβέρνηση αναγνώρισε επίσημα το Κράτος της Παλαιστίνης. Ο Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ (Pedro Sanchez) δήλωσε ότι η κίνηση αυτή αποσκοπούσε στην υποστήριξη μιας λύσης δύο κρατών στην ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση και στη βοήθεια για τον τερματισμό της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα, ενώ κάλεσε επίσης σε κατάπαυση του πυρός και παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας.
Αρκετοί αθλητές και προπονητές της εθνικής ομάδας της Ισπανίας έχουν επίσης εκφράσει την αλληλεγγύη τους προς τον λαό της Γάζας, συμπεριλαμβανομένου του Γιαμάλ και του πρώην προπονητή της Μάντσεστερ Σίτι, Πεπ Γκουαρδιόλα (Pep Guardiola) – χειρονομίες που έχουν καταλήξει να συμβολίζουν κάτι περισσότερο από ποδόσφαιρο για τους Παλαιστίνιους.
«Ολόκληρος ο παλαιστινιακός λαός ελπίζει η Ισπανία να κερδίσει το Παγκόσμιο Κύπελλο», δήλωσε ο Χάτεμ αλ-Μαγκρίμπι (Hatem al-Maghribi), ο πρώτος προπονητής της ποδοσφαιρικής ομάδας ακρωτηριασμένων της Γάζας, Gaza al-Irada, ή «Αποφασιστικότητα της Γάζας».
«Αυτοί οι παίκτες έχασαν τα πόδια και τα χέρια τους, αλλά δεν έχασαν τα λόγια ευγνωμοσύνης, αγάπης και εκτίμησής τους για όσους στάθηκαν στο πλευρό της Παλαιστίνης», πρόσθεσε ο αλ-Μαγκρίμπι, ενώ ευχαρίστησε επίσης τον προπονητή της Αιγύπτου, Χοσάμ Χασάν (Hossam Hassan), για τη δημόσια υποστήριξή του προς τους Παλαιστίνιους κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
«Αυτές οι χειρονομίες σημαίνουν πολλά για εμάς», συμφώνησε ο αλ-Αφίφι. «Μας κάνουν να νιώθουμε ότι κάποιος βλέπει αυτό που περνάμε».
Παρά τον πόλεμο, την καταστροφή και τη βαθιά ανθρωπιστική κρίση, το ποδόσφαιρο παρέμεινε ένα σημαντικό κομμάτι της καθημερινής ζωής στη Γάζα καθ’ όλη τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου, προσφέροντας μια σπάνια ευκαιρία διαφυγής από την πραγματικότητα του πολέμου, έστω και για 90 λεπτά.
«Όλοι θέλουν να παρακολουθήσουν τους μεγάλους αγώνες, ειδικά τον τελικό», δήλωσε ο αλ-Αφίφι, εκφράζοντας την ελπίδα ότι τοπικές οργανώσεις και κοινοτικές πρωτοβουλίες θα διοργανώσουν δημόσιες προβολές για τον αγώνα της Κυριακής σε ολόκληρη τη Γάζα.
Με κομμένη την ανάσα παρακολουθεί ολόκληρος ο πλανήτης όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή τις τελευταίες ώρες.
Παρά το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν πρόσφατα οι ΗΠΑ και το Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να πυροδοτήσει ξανά τη σπίθα του πολέμου, με τον αμερικανικό στρατό να σφυροκοπά τις τελευταίες ημέρες διάφορους στόχους (όχι μόνο στρατιωτικούς, αλλά και ενεργειακούς).
Το Μνημόνιο Κατανόησης κατέρρευσε
Το γεγονός αυτό προκάλεσε την οργή της Τεχεράνης που προχώρησε σε σκληρά αντίποινα και τονίζοντας ουσιαστικά πως το Μνημόνιο έχει καταρρεύσει.
Μεταξύ άλλων, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπάντι κατηγόρησε τις ΗΠΑ και τόνισε ότι η Τεχεράνη έχει αναστείλει τις δεσμεύσεις της και την εφαρμογή της συμφωνίας. Επίσης, ο Ρεζά Αμίρι Μογκαντάμ, πρέσβης του Ιράν στο Πακιστάν, δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ ξεκίνησαν έναν πόλεμο κατά παράβαση των όρων» της συμφωνίας «και των διεθνών αρχών καταστρέφοντας τις υποδομές».
Χαμενεΐ: Το «μέτωπο της αντίστασης» θα δώσει «αξέχαστα μαθήματα» στις ΗΠΑ
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε σε γραπτή ανακοίνωσή του που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα ότι οι επανειλημμένες παραβιάσεις εκ μέρους των ΗΠΑ του μνημονίου συνεργασίας που είχε υπογραφεί από τους προέδρους των δύο χωρών έδειξαν ότι η υπογραφή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ήταν «εντελώς χωρίς αξία και στερούμενη αξιοπιστίας».
Ο Χαμενεΐ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι το ιρανικό έθνος και το «μέτωπο της αντίστασης» έχουν «αξέχαστα μαθήματα» να τους δώσουν. «Τώρα που ο Αμερικανός εχθρός επιδιώκει να υποδαυλίσει τον πόλεμο (…) πρέπει να ξέρει ότι το ιρανικό έθνος και το μέτωπο της αντίστασης έχουν να του δώσουν αξέχαστα μαθήματα» ανέφερε ο αγιατολάχ στο γραπτό μήνυμα που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση.
«Εγκλήματα πολεμου»
Τα ιρανικά αντίποινα εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών στόχων (κυρίως στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και την Ιορδανία) προκάλεσαν την έντονη αντίδραση των κρατών του Κόλπου. Ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (CCG) καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον πολιτικών υποδομών στο Μπαχρέιν, στην Ιορδανία και στο Κουβέιτ, χαρακτηρίζοντάς τες «εγκλήματα πολέμου».
«Οι ενέργειες του Ιράν συνιστούν εξαιρετικά επικίνδυνη κλιμάκωση, σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και εγκλήματα πολέμου (…) λαμβάνοντας υπόψη τη σκόπιμη στοχοθέτηση πολιτικών υποδομών και εγκαταστάσεων», ανέφερε σε μια ανακοίνωση ο Τζάσεμ Μοχάμεντ Αλ Μπουντάιουι.
Οι επιθέσεις
Το Ιράν εξαπέλυσε σήμερα και άλλες επιθέσεις εναντίον συμμάχων της Ουάσινγκτον στον Κόλπο και της Ιορδανίας έπειτα από πλήγματα των ΗΠΑ για έβδομη νύχτα στη σειρά σε ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους, κλιμακώνοντας τον πόλεμο μία εβδομάδα μετά την κατάρρευση συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Το Κουβέιτ τέθηκε στο στόχαστρο συνεχών επιθέσεων και επλήγη εργοστάσιο αφαλάτωσης, ενώ το Διεθνές Αεροδρόμιο του Κουβέιτ ανέστειλε τη λειτουργία του λόγω επαναλαμβανόμενων απειλών με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drones).
Το σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσε ότι έπληξε κέντρο υποστήριξης των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ στο Καμπ Αριφτζάν και κατέστρεψε εγκατάσταση ραντάρ στην Αεροπορική Βάση Άλι Σάλεμ. Η Kuwait Petroleum Corporation δήλωσε αργότερα ότι μία από τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της επλήγη σε «επαναλαμβανόμενες ιρανικές επιθέσεις», προκαλώντας σημαντικές ζημιές και τραυματισμούς, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων.
Οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ δήλωσαν ότι αναχαίτισαν ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους και drones νωρίς σήμερα το πρωί, προσθέτοντας πως πυροσβέστες και εργαζόμενοι στον πετρελαϊκό τομέα τραυματίστηκαν ως αποτέλεσμα επιθέσεων. Το Ιράν απαντούσε σε επιθέσεις των ΗΠΑ σε γέφυρες, ενεργειακές εγκαταστάσεις και άλλες υποδομές.
«Δεν έχουμε άλλον δρόμο…»
«Εφόσον δεν υπάρχει κάποιος διεθνής θεσμός για να εμποδίσει τη βαναυσότητα των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, δεν έχουμε άλλο δρόμο μπροστά μας από την προσταγή του Κορανίου: “Σε όποιον σας επιτίθεται, επιτεθείτε με τον ίδιο τρόπο”», ανέφεραν σε ανακοίνωση που εξέδωσαν οι Φρουροί, προειδοποιώντας τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή να αναμένουν και άλλα πλήγματα.
Το υπουργείο Υγείας του Ιράν ανακοίνωσε σήμερα ότι 50 άνθρωποι σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 500 τραυματίστηκαν από πλήγματα των ΗΠΑ τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, όπως μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων ILNA.
Οι Φρουροί έθεσαν στο στόχαστρο εγκατάσταση στο Μπαχρέιν όπου συγκεντρώνονται αεροσκάφη μάχης των ΗΠΑ στην Αεροπορική Βάση Σεΐχης Ίσα και κέντρο δεδομένων των υπηρεσιών πληροφοριών, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά ΜΜΕ.
Οι Φρουροί δήλωσαν επίσης ότι κατέστρεψαν τουλάχιστον δύο μαχητικά αεροσκάφη των ΗΠΑ και άλλα τρία αεροσκάφη στη διάρκεια επίθεσης με πυραύλους και drones νωρίς σήμερα το πρωί στην αμερικανική βάση στην Αλ Αζράκ, στην Ιορδανία, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση.
Το Ιράν εξαπέλυσε επίσης επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία για πρώτη φορά σε περίπου τρεις μήνες, σύμφωνα με δύο ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα, προκαλώντας συναγερμούς έγκαιρης προειδοποίησης στην Αλ Χαρτζ, ανατολικά της πρωτεύουσας Ριάντ, και στη Γιάνμπου στις ακτές της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Σύμφωνα με τους ανθρώπους αυτούς, μία επίθεση είχε στόχο την Αεροπορική Βάση Πρίγκιπας Σουλτάν στην Αλ Χαρτζ, η οποία φιλοξενεί δυνάμεις των ΗΠΑ.
Σαουδαραβικά ΜΜΕ δεν εξήγησαν τι προκάλεσε τους συναγερμούς και το κυβερνητικό γραφείο για τον Τύπο δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλια. Οι Φρουροί δεν έκαναν καμία αναφορά σχετικά με επίθεση στη Σαουδική Αραβία.
Κοντά στα σύνορα της Γάζας, η ισραηλινή αστυνομία και οι IDF (Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις) προσπάθησαν να εμποδίσουν εκατοντάδες Ισραηλινούς που συγκεντρώθηκαν για μια πορεία που καλούσε σε εβραϊκή επανεγκατάσταση στη Λωρίδα, δήλωσαν οι διοργανωτές της πορείας. Παρά το γεγονός ότι αρχικά ενέκριναν την πορεία και κήρυξαν τη διαδρομή της ως κλειστή στρατιωτική ζώνη, οι IDF αργότερα ανακάλεσαν την απόφαση, δήλωσαν οι διοργανωτές, προσθέτοντας ότι πολυάριθμα λεωφορεία εγκλωβίστηκαν κοντά στο αρχικό σημείο συγκέντρωσης της πορείας.
Οι συμμετέχοντες, κυρίως γυναίκες και ανήλικοι, άρχισαν στη συνέχεια να παρακάμπτουν τα οδοφράγματα της αστυνομίας. Αν και η αστυνομία πάσχιζε να ελέγξει το πλήθος, αργότερα δήλωσε ότι οι διαδηλωτές παρέμειναν περίπου 1 χιλιόμετρο μακριά από τα σύνορα της Γάζας. Περίπου 100 διαδηλωτές κατάφεραν τελικά να φτάσουν στα σύνορα.
Αρκετοί υπουργοί της κυβέρνησης και νομοθέτες του συνασπισμού συμμετέχουν στην πορεία, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό το σύνθημα «Επιστροφή στο σπίτι μετά από 21 χρόνια», μια αναφορά στην αποχώρηση του Ισραήλ από τη Λωρίδα το 2005, κατά την οποία εκκενώθηκαν 21 οικισμοί και χιλιάδες έποικοι. Η πορεία διοργανώνεται από το κίνημα Ναχάλα (Nachala), ηγέτιδα του οποίου είναι η Ντανιέλα Βάις (Daniella Weiss), στην οποία επιβλήθηκαν κυρώσεις από τον Καναδά και το Ηνωμένο Βασίλειο για τον ρόλο της στην υποστήριξη και τη διευκόλυνση της βίας κατά των Παλαιστινίων.
Ο Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ (Itamar Ben Gvir) δηλώνει ότι οι διαδηλωτές υπέρ των εποικισμών που πραγματοποιούν πορεία προς τη Γάζα δεν έχουν σκοπό να διασχίσουν τα σύνορα προς τον παλαιστινιακό θύλακα.
Ο Ισραηλινός Υπουργός Μπεν Γκβιρ, μαζί με χιλιάδες Ισραηλινούς στην πορεία για τον αποικισμό της Γάζας, δήλωσε:
«Αν μας έλεγαν, πριν από 3 χρόνια, ότι θα ελέγχαμε το 70% της Γάζας, κανείς δεν θα το είχε πιστέψει. Σήμερα, λέω ότι θα υπάρξει εβραϊκός αποικισμός σε ολόκληρη τη Γάζα. Θα απελάσουμε εκείνους που πρέπει να σταλούν πίσω. Αυτή είναι η Γάζα μας».
Παρά το γεγονός ότι η πορεία πραγματοποιείται σε κλειστή στρατιωτική ζώνη και παρά τις ρητές εντολές των IDF, η «Πορεία των Χιλιάδων» έχει τύχει ευρείας υποστήριξης από μέλη της κυβέρνησης του Ισραήλ. Σύμφωνα με τους διοργανωτές της ομάδας εποίκων Ναχάλα (Nachala), σε αυτήν συμμετείχαν 28 υπουργοί και βουλευτές του συνασπισμού.
Μιλώντας περίπου ένα χιλιόμετρο μακριά από τα σύνορα στην πορεία των χιλιάδων ανθρώπων, ο Υπουργός Επικοινωνιών Σλόμο Κάρχι (Shlomo Karhi, Λικούντ) εκφράζει την υποστήριξή του για τον εβραϊκό εποικισμό στη Γάζα.
Καλεί να «εγκατασταθούμε σε όλες τις περιοχές της γης που δόθηκε στους προγόνους μας, για να δείξουμε στους εχθρούς μας ότι δεν αξίζει να τα βάζουν μαζί μας, για να δείξουμε μια ουσιαστική εικόνα νίκης».
Συνεχίζει να προτρέπει τους Ισραηλινούς να «φυτέψουν βαθιές ρίζες σε κάθε γη που δόθηκε στους προγόνους μας, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής της Γάζας».
Νωρίτερα σήμερα, ο Υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς (Bezalel Smotrich) εθεάθη να ανταλλάσσει χειραψίες και να προσφέρει την υποστήριξή του στους διαδηλωτές κοντά στην αρχή της διαδρομής.
Μετά τη διάσπαση του πρώτου οδοφράγματος κοντά στην παραλία Ζικίμ (Zikim Beach), οι διαδηλωτές χωρίστηκαν σε διάφορες κατευθύνσεις, ανεβαίνοντας σε αμμόλοφους για να παρακάμψουν τα στρατιωτικά τζιπ και τους αστυνομικούς.
Ορισμένοι κατάφεραν να φτάσουν σε έναν λόφο που εφάπτεται στον φράχτη των συνόρων της Γάζας. Είναι ασαφές εάν κάποιοι από τους διαδηλωτές πέτυχαν να περάσουν μέσα στο έδαφος του θύλακα.
Η απόφαση μιας ισραηλινής οικογένειας να εγκαταλείψει την ασφάλεια και την άνεση ενός πολυτελούς ρετιρέ προκειμένου να εγκατασταθεί σε μια απομονωμένη φάρμα στην Κοιλάδα του Ιορδάνη, πλησίον παλαιστινιακού χωριού, φέρνει εκ νέου στο προσκήνιο την έντονη ιδεολογική και πολιτική αντιπαράθεση γύρω από την εποικιστική δραστηριότητα.
Η δημόσια εξομολόγηση του Γιόσι Ράινερ (Yossi Reiner) για τη σιωνιστική του αποστολή, η οποία συνοδεύτηκε από την έκδοση αδειών οπλοφορίας για τον ίδιο και τη σύζυγό του, προκάλεσε ένα κύμα σφοδρών αντιδράσεων στην ψηφιακή σφαίρα, αναδεικνύοντας τη βαθιά πόλωση και τα εκρηκτικά χαρακτηριστικά που περιβάλλουν το ζήτημα της εδαφικής κυριαρχίας στην περιοχή.
Το σκεπτικό πίσω από την απόφαση της μετακόμισης αναπτύχθηκε εκτενώς από τον Γιόσι Ράινερ, ο οποίος περιέγραψε τη μετακίνηση αυτή ως την υλοποίηση ενός μακροχρόνιου ιδεολογικού ονείρου. Επηρεασμένος από την ιστορία του σιωνιστικού κινήματος και τις ιστορικές αναφορές, όπως η ίδρυση των 11 σημείων-οικισμών μέσα σε μία μόνο νύχτα το 1946, ο κ. Ράινερ εξέφρασε την επιθυμία του να αποτελέσει ενεργό μέρος αυτής της διαδικασίας.
Στο κείμενό του, ο κ. Ράινερ περιγράφει το πέρασμα από τη θεωρία στην πράξη:
«Σε όλη μου τη ζωή διάβαζα για τον Σιωνισμό, για τον εποικισμό της γης, για την αυτοθυσία των εποίκων […]. Διάβαζα, συγκινούμουν, και το συναίσθημα πάντα παρέμενε μέσα μου ότι θέλω και εγώ να είμαι μέρος αυτού του υπέροχου πράγματος. Όχι απλώς να μιλάω για τον Σιωνισμό, όχι απλώς να συγκινούμαι από τις ιστορίες άλλων ανθρώπων, αλλά να σηκωθώ και να πράξω. Τώρα αποφασίσαμε να σταματήσουμε να διαβάζουμε την ιστορία και να αρχίσουμε να τη γράφουμε».
Διαβάστε τι αναφέρει:
Ο Σιωνισμός είναι πραγματικά μια ψυχική ασθένεια, μεταξύ άλλων φρικτών πραγμάτων.
Αφήνουμε το πολυτελές ρετιρέ μας στο Μπεϊτ Σεμές (Beit Shemesh) και μετακομίζουμε για να ζήσουμε σε μια απομονωμένη φάρμα δίπλα στην Κοιλάδα του Ιορδάνη, κοντά σε ένα εχθρικό παλαιστινιακό χωριό.
Γράφω αυτή τη φράση και ακόμα δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι είναι πραγματικότητα.
Σε όλη μου τη ζωή διάβαζα για τον Σιωνισμό, για τον εποικισμό της γης, για την αυτοθυσία των εποίκων και τα 11 σημεία που στήθηκαν στο έδαφος σε μια μόνο νύχτα το 1946. Για τους πρωτοπόρους του παρελθόντος, για ανθρώπους που άφησαν τα πάντα και αφοσιώθηκαν σε ένα όραμα, για τον εποικισμό της Γης του Ισραήλ όχι με λόγια, αλλά με τα χέρια και τα πόδια.
Διάβαζα, συγκινούμουν, και το συναίσθημα πάντα παρέμενε μέσα μου ότι θέλω και εγώ να είμαι μέρος αυτού του υπέροχου πράγματος. Όχι απλώς να μιλάω για τον Σιωνισμό, όχι απλώς να συγκινούμαι από τις ιστορίες άλλων ανθρώπων, αλλά να σηκωθώ και να πράξω.
Τώρα αποφασίσαμε να σταματήσουμε να διαβάζουμε την ιστορία και να αρχίσουμε να τη γράφουμε.
Μετά από πολλές σκέψεις, αμφιβολίες και νυχτερινές συζητήσεις, η σύζυγός μου Εστί (Esti) @esti_rainer κι εγώ πήραμε μια κοινή και γενναία απόφαση που θα αλλάξει τη ζωή μας.
Και οι δύο έχουμε αποκτήσει άδειες οπλοφορίας. Αφήνουμε το πολυτελές ρετιρέ μας στο Μπεϊτ Σεμές, αποχωριζόμαστε την οικογένεια που μας περιέβαλλε, την καταπληκτική κοινότητα, τους στενούς μας φίλους, εγκαταλείπουμε τη σύντομη μετακίνηση προς τη δουλειά μου στην Ιερουσαλήμ και μαζεύουμε τη ζωή μας καθ’ οδόν προς ένα νέο μέρος.
Πού μετακομίζουμε;
Σε μια απομονωμένη φάρμα, σε ακαλλιέργητη γη, κοντά σε ένα εχθρικό παλαιστινιακό χωριό. Θα είμαστε μόλις η δεύτερη οικογένεια που θα φτάσει και θα ζήσει εκεί.
Αυτή η φάρμα είναι μια πραγματική γραμμή ανάσχεσης που σταματά την κατάληψη περιοχών της Γης του Ισραήλ γύρω από το χωριό από τον εχθρό. Όταν επισκεφθήκαμε τη φάρμα, συνειδητοποιήσαμε ότι στην ίδια την τοποθεσία υπάρχουν εγκαταλελειμμένες κατασκευές που χτίστηκαν από Παλαιστίνιους προτού ο ιδιοκτήτης της φάρμας φτάσει στο μέρος.
Έρχομαστε εκεί για να εποικίσουμε τη γη με τα σώματά μας. Για να χτίσουμε ένα σπίτι, να μεγαλώσουμε παιδιά, να φυλάξουμε τη γη και να δημιουργήσουμε μια πραγματικότητα που δεν θα επιτρέψει στο μέλλον την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους στην καρδιά της Γης του Ισραήλ.
Δεν κοροϊδεύω τον εαυτό μου. Αυτό θα είναι ένα περίπλοκο ταξίδι. Η Εστί ίσως χρειαστεί να βρει μια νέα δουλειά. Θα πρέπει να βρούμε για το 4χρονο φως μας ένα ποιοτικό και βασισμένο σε αξίες πλαίσιο. Θα απομακρυνθούμε από φίλους, από την κοινότητα, από τα καταστήματα, από τους δρόμους και από την άνεση που έχουμε συνηθίσει. Θα ανταλλάξουμε την οικεία αίσθηση ασφάλειας με μια ζωή στην οποία η ευθύνη της ασφάλειας είναι μέρος της καθημερινότητας. Ναι. Θα χρειαστεί να ζήσουμε με το σπαθί στο χέρι.
Δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι θα υπάρξουν στιγμές που δεν θα είναι εύκολες. Θα υπάρξουν φόβοι. Θα υπάρξουν δυσκολίες. Πιθανώς θα υπάρξουν και μέρες που θα μας λείψει το σπίτι μας στο Μπεϊτ Σεμές και η ζωή που είχαμε.
Αλλά η καρδιά μας είναι απόλυτα σίγουρη.
Εκπληρώνουμε ένα τεράστιο όνειρο. Ένα όνειρο για τα παιδιά μας, τον Γεχονατάν Ορ (Yehonatan Or) και τη Χαλέλ Σαλέμ (Hallel Shalem), και ένα ιδεολογικό όνειρο που σκεφτόμαστε εδώ και χρόνια.
Θέλουμε τα παιδιά μας να μεγαλώσουν γνωρίζοντας ότι οι αξίες δεν είναι απλώς όμορφες προτάσεις που διδάσκονται στο σχολείο. Αξίες είναι οι επιλογές που είσαι διατεθειμένος να κάνεις, τα πράγματα που είσαι διατεθειμένος να απαρνηθείς και το τίμημα που είσαι διατεθειμένος να πληρώσεις για αυτό που πιστεύεις.
Ξεκινάμε μια οικογενειακή, σιωνιστική και βασισμένη σε αξίες αποστολή.
Θα είναι απαιτητικό. Μερικές φορές ίσως και σκληρό. Αλλά ξέρω ότι κάθε πρωί που θα ξυπνάμε εκεί, κάθε δέντρο που θα φυτεύουμε, κάθε φως που θα ανάβουμε και κάθε γέλιο των παιδιών στην αυλή θα είναι μέρος κάποιου πράγματος πολύ μεγαλύτερου από εμάς.
Δεν ξέρουμε ακριβώς πώς θα μοιάζει αυτό το μονοπάτι. Ξέρουμε μόνο ότι ήρθε η ώρα να ξεκινήσουμε την πορεία μας σε αυτό.
Πρωτοφανή οικονομική αφαίμαξη έχουν αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά, που πίστεψαν ότι είχαν «κλειδώσει» ισόβιες παροχές υγείας με τα παλιά και άκρως γενναιόδωρα προγράμματα των εταιρειών: μέσα σε μια τριετία έχουν υποστεί ένα «χαράτσι» που ξεπερνά το 40% σε αυξήσεις ασφαλίστρων.
Την ίδια στιγμή, ισχυρά επενδυτικά κεφάλαια, όπως το CVC Capital, καταγράφουν αστρονομικές αποδόσεις, αναμορφώνοντας τον επιχειρηματικό χάρτη των ιδιωτικών κλινικών και των ασφαλιστικών εταιρειών.
Το σοκ της τριετίας 2024-2026
Η τριετία 2024-2026 θα καταγραφεί στην ιστορία της ελληνικής ιδιωτικής ασφάλισης ως η περίοδος του απόλυτου οικονομικού εγκλωβισμού για τους κατόχους μακροχρόνιων, ισόβιων συμβολαίων υγείας – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απέφυγαν τις αυξήσεις όσοι έχουν προγράμματα που ανανεώνονται κάθε χρόνο.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες, αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο, επέβαλαν δυσθεώρητες αναπροσαρμογές στα ασφάλιστρα, που σε πολλές περιπτώσεις ανάγκασαν ασφαλισμένους να εγκαταλείψουν τα ισόβια συμβόλαια, μένοντας κατά κανόνα ακάλυπτοι, αφού λόγω ηλικίας και ιστορικού υγείας δεν γίνονται δεκτοί από τις ασφαλιστικές για προγράμματα που ανανεώνονται ετησίως.
Για να αντιμετωπιστεί -θεωρητικά- το φαινόμενο των αυθαίρετων αυξήσεων, για τις οποίες έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις εις βάρος των ασφαλιστικών, η κυβέρνηση εισήγαγε τον Φεβρουάριο του 2022 τον Ενιαίο Δείκτη Υγείας (ΕΔΥ), ο οποίος υπολογιζόταν από το ΙΟΒΕ.
Σε αντίθεση με έναν απλό δείκτη τιμών, ο ΕΔΥ μετρούσε τη μεταβολή του «καθαρού κόστους κάλυψης», ενσωματώνοντας το μέσο κόστος αποζημίωσης ανά περιστατικό πολλαπλασιασμένο με τη συχνότητα εμφάνισης ζημίας. Ετσι, ακόμη και αν δεν είχε μεγάλη αύξηση ο πληθωρισμός υγείας (δηλαδή το μέσο κόστος των ιατρικών πράξεων), ο ΕΔΥ εκτοξευόταν στα ύψη εάν εμφανιζόταν -όπως και έγινε- αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ζημίας.
Αντί να λειτουργήσει προστατευτικά για τους ασφαλισμένους, ο ΕΔΥ έδωσε στις εταιρείες το τέλειο άλλοθι για μεγάλες, οριζόντιες αναπροσαρμογές, καθώς τα στατιστικά του ΙΟΒΕ έδειξαν αύξηση 115% στο καθαρό κόστος αποζημιώσεων μέσα σε 12 χρόνια. Η αγορά χρησιμοποίησε αυτά τα νούμερα ως εστιακό σημείο, όπως το ονομάζουν οι ειδικοί στα θέματα ανταγωνισμού, επιβάλλοντας ομοιόμορφες αυξήσεις χωρίς κανέναν ανταγωνισμό.
Ο χορός των αυξήσεων
Η σωρευτική επιβάρυνση δεν προκύπτει από μια απλή πρόσθεση των ετήσιων ποσοστών, αλλά από τον «ανατοκισμό» τους: κάθε νέα αύξηση επιβάλλεται πάνω στο ήδη διογκωμένο ασφάλιστρο του προηγούμενου έτους. Η διαδρομή των αναπροσαρμογών έχει ως εξής:
2024: Εφαρμογή του ΕΔΥ με αύξηση14,0%.
2025: Νέα εκτίναξη του ΕΔΥ κατά 14,6%.
2026: Μετά την κατάργηση του ΕΔΥ και εν αναμονή του νέου δείκτη ΕΔΑ της ΕΛΣΤΑΤ, που δημοσιεύτηκε μόλις τον Ιούνιο, οι εταιρείες εκμεταλλεύτηκαν το μεταβατικό στάδιο. Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς (ΑΑΕΑ&ΠΚ), η μέση αύξηση (σταθμισμένη βάσει αριθμού ασφαλισμένων) διαμορφώθηκε στο 7,5%, με την πραγματική οικονομική επιβάρυνση (βάσει αξίας ασφαλίστρων) να φτάνει το 8,20%.
Αυτά μεταφράζονται σε μια πραγματική σωρευτική αύξηση 40,4% μέσα σε μόλις τρία χρόνια: ακόμη και οι ασφαλισμένοι που ίσως άντεξαν τον πρώτο μεγάλο γύρο αυξήσεων είναι πολύ αμφίβολο αν κατάφεραν να σώσουν το συμβόλαιό τους ύστερα από μια τόσο μεγάλη σωρευτική αύξηση, όταν μάλιστα τα βασικά εισοδήματα των περισσότερων ασφαλισμένων με ισόβια συμβόλαια είναι συντάξεις.
Ηλικιωμένοι υπό διωγμό
Πίσω από τις ιλιγγιώδεις αυξήσεις στα ισόβια προγράμματα, οι οποίες για τους ηλικιωμένους αναφέρθηκε ότι φέτος από ορισμένες εταιρείες φτάνουν και το 30%, κρύβεται μια εταιρική στρατηγική απομάκρυνσης ασφαλισμένων αυτής της κατηγορίας για να μεγιστοποιηθούν τα κέρδη.
Τα παλιά, «γενναιόδωρα» ισόβια συμβόλαια θεωρούνται πλέον από τις εταιρείες ως οικονομική «πληγή». Οι αρχικοί υπολογισμοί κόστους των προηγούμενων δεκαετιών αποδείχθηκαν εσφαλμένοι, αλλά οι εταιρείες προσπαθούν να μεταφέρουν το κόστος στους ασφαλισμένους αντί να το αναλάβουν οι ίδιες.
Είναι ενδεικτικό ότι το 2024, οι αποζημιώσεις που κατέβαλαν οι ασφαλιστικές για τα ισόβια προγράμματα ανήλθαν σε 229 εκατ. ευρώ, ποσό σχεδόν ίσο με τα 254 εκατ. ευρώ των ετήσιων προγραμμάτων, παρότι τα ετήσια έχουν τριπλάσιους ασφαλισμένους. Το μέσο ετήσιο κόστος ανά ασφαλισμένο στα ισόβια αγγίζει τα 950 ευρώ – 2,6 φορές μεγαλύτερο από τα ετήσια.
Για να απαλλαγούν από αυτό το βάρος, οι ασφαλιστικές «φορτώνουν» με δυσβάσταχτα ασφάλιστρα τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασφαλισμένους, εξωθώντας τους σε διακοπή συμβολαίου. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, μεταξύ 2022 και 2024 οι ασφαλισμένοι με ισόβια συμβόλαια μειώθηκαν κατά 31.819 άτομα. Η δε συνολική πτώση από το 2011 (από 711.000 σε περίπου 240.000) είναι τεράστια. Οι ασφαλιστικές ωφελούνται διπλά από την απομάκρυνση ασφαλισμένων με ισόβια συμβόλαια. Οχι μόνο απαλλάσσονται οριστικά από την έκθεση σε ζημιογόνα προγράμματα, αλλά απελευθερώνουν και τεχνικά αποθεματικά που είναι από τον νόμο υποχρεωμένες να τηρούν για να καλύπτουν τις μελλοντικές ζημιές των συμβολαίων.
Με βάση το ρυθμιστικό πλαίσιο Solvency II, οι εταιρείες υποχρεούνται να δεσμεύουν κεφάλαια για την κάλυψη μελλοντικών κινδύνων (αποθεματικά γήρανσης). Οταν ένας πελάτης εξαναγκάζεται σε ακύρωση του ισόβιου συμβολαίου του, αυτή η υποχρέωση εκλείπει και τα κεφάλαια αυτά αποδεσμεύονται, ώστε οι εταιρείες να μπορούν να τα αξιοποιούν με επενδυτικές τοποθετήσεις που ενισχύουν την κερδοφορία τους. Ερωτήματα για αυτό το θέμα έθεσε η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, στον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, σημειώνοντας:
● Πώς διασφαλίζεται ότι τα τεχνικά αποθεματικά που θα έπρεπε να έχουν σχηματιστεί για τους ασφαλισμένους των ισόβιων προγραμμάτων υγείας αξιοποιούνται πράγματι για τον σκοπό τους, την κάλυψη δηλαδή των αυξημένων κινδύνων, και δεν μετατρέπονται με τις υπέρογκες αυξήσεις των ασφαλίστρων και τον εξαναγκασμό των ασφαλισμένων στην εγκατάλειψη των ισόβιων αυτών προγραμμάτων σε αθέμιτα σε βάρος των ασφαλισμένων κέρδη για τις ασφαλιστικές εταιρίες; Ποια είναι τα αποτελέσματα της ασκούμενης από την Τράπεζα της Ελλάδος εποπτείας;
Σημειώνεται ότι οι πρακτικές που ακολουθούν οι ασφαλιστικές εταιρείες στην Ελλάδα σε σχέση με τα ισόβια συμβόλαια απέχουν πολύ από αντίστοιχες πρακτικές που ακολουθούνται σε ευρωπαϊκές χώρες. Για παράδειγμα, στη Γερμανία και την Αυστρία, η νομοθεσία επιβάλλει τη δημιουργία σημαντικών «αποθεματικών γήρανσης» από τις πρώτες δεκαετίες του συμβολαίου. Με αυτόν τον τρόπο, όταν ο ασφαλισμένος εισέλθει στην τρίτη ηλικία, διασφαλίζεται ότι το ασφάλιστρο αυξάνεται μόνο όσο προκύπτει από τη γενική αύξηση του πληθωρισμού υγείας, χωρίς να επιβαρύνεται από «καπέλα» λόγω ηλικίας.
Ανεξέλεγκτη η αύξηση κόστους
Γιατί, όμως, φουσκώνει τόσο θεαματικά το κόστος της ιδιωτικής υγείας; Η τελική έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού που δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο 2025 ύστερα από κλαδική έρευνα φωτίζει ένα βασικό πρόβλημα της ιδιωτικής υγείας στην Ελλάδα: την προκλητή ζήτηση. Δηλαδή, την τεχνητή δημιουργία ζήτησης ιατρικών πράξεων από γιατρούς, θεραπευτήρια και διαγνωστικά κέντρα, που φαίνεται ότι εντάθηκε τα τελευταία χρόνια, τουλάχιστον όπως έδειξε η μεγάλη αύξηση ιατρικών πράξεων που καταγράφηκε από το ΙΟΒΕ.
Οπως αναφέρει η Επιτροπή:
«Ως προκλητή ζήτηση ονομάζεται η αγορά υπηρεσιών υγείας που προκαλεί ο επαγγελματίας υγείας (π.χ. γιατρός) στον ασθενή με σκοπό τη δική του ευημερία και όχι απαραίτητα του ασθενή, εκμεταλλευόμενος την ασύμμετρη πληροφόρηση που υπάρχει μεταξύ του κατόχου των γνώσεων όσον αφορά το αγαθό της υγείας σε σύγκριση με τις γνώσεις του ασθενή.
Ο γιατρός παρακινεί τον ασθενή να αγοράσει υπηρεσίες υγείας που δεν είναι αναγκαίες για τη διάγνωση και τη θεραπεία της ασθένειας ή προκαλεί αύξηση της συχνότητας των επισκέψεων του ασθενή με απώτερο σκοπό οικονομικό κέρδος ή στο πλαίσιο «αμυντικής ιατρικής». Ο ασθενής, από ενδιαφέρον για την υγεία του αλλά και από άγνοια και εμπιστοσύνη προς τον επαγγελματία υγείας, τις περισσότερες φορές ακολουθεί τις ιατρικές οδηγίες που του δίνονται χωρίς πάντα να του είναι απαραίτητες.
Συνήθως το φαινόμενο της προκλητής ζήτησης εμφανίζεται σε συστήματα υγείας όπου ο γιατρός αμείβεται κατά πράξη ή κατά παραπομπή και γίνεται εντονότερο σε περιπτώσεις που το κόστος καλύπτεται από ασφαλιστικούς φορείς. Σημαντικός παράγοντας είναι και η άμεση ή έμμεση διαφήμιση ιατρικών προϊόντων και υπηρεσιών του ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να αυξηθεί η κερδοφορία των ιατρικών και φαρμακευτικών επιχειρήσεων. Η μελέτη του φαινομένου έχει οδηγήσει στη διαπίστωση θετικής συσχέτισης ανάμεσα στον αριθμό των γιατρών και την κατανάλωση ιατρικών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα παρατηρείται ότι η αύξηση των γιατρών κατά 10% επιφέρει αύξηση της κατανάλωσης ιατρικών υπηρεσιών κατά 1%, ενώ στην περίπτωση των χειρουργών, η αντίστοιχη αύξηση των εγχειρήσεων είναι 3%.
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα επί πολλά χρόνια έως και σήμερα παρουσιάζει διεθνώς τη μεγαλύτερη ανισορροπία σε σχέση με τον αριθμό ιατρών και αριθμό νοσηλευτών, έχοντας και το 2022 την πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρώπης στους ιατρούς (6,6 ιατροί/1.000 κατοίκους, έναντι μέσου όρου 4,2/1.000 κατοίκους της Ε.Ε.-27).
Σοκ 2,3 δισ. από τις δαπάνες για την υγεία
Ενα μεγάλο επιχειρηματικό πάρτι στον χώρο της ιδιωτικής υγείας και ασφάλισης έχει στηθεί από το 2020, μετά την κρίση της πανδημίας και με ισχυρά funds να αναλαμβάνουν δυναμική δράση στους δύο αυτούς τομείς.
Στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2020-2024 καταγράφουν τεράστια αύξηση τόσο των ποσών που πληρώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά ιδιωτικά για την κάλυψη δαπανών υγείας όσο και της δαπάνης για ασφάλιστρα σε ιδιωτικές εταιρείες.
Την περίοδο 2017-2019, η αύξηση της ιδιωτικής χρηματοδότησης υγείας ήταν μικρή (1,96%), ενώ αρκετά σημαντική ήταν ήδη η αύξηση της δαπάνης για ιδιωτική ασφάλιση (κατά 16,3%).
Ομως, την περίοδο 2020-2024, η «αφαίμαξη» των ελληνικών νοικοκυριών για δαπάνες υγείας ήταν πρωτοφανής: Η ιδιωτική χρηματοδότηση υγείας εκτινάχθηκε 33% υψηλότερα, πλησιάζοντας τα 8 δισ. ευρώ, με την αύξηση κατά την περίοδο αυτή σε απόλυτο ποσό να προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι περίπου το ένα τρίτο αυτής της ιδιωτικής δαπάνης κατευθύνεται σε νοσήλια ιδιωτικών θεραπευτηρίων.
Οι δαπάνες μέσω ιδιωτικής ασφάλισης αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, από τα 678 εκατ. στα 975 εκατ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν κατά 44%.
Συνολικά, δηλαδή, μέσα σε μια πενταετία, τα ποσά που πληρώνουν οι Ελληνες από την τσέπη τους για την ιδιωτική υγεία και ασφάλιση αυξήθηκαν περίπου κατά 2,3 δισ. ευρώ.
Οι μεγάλες ιδιωτικές δαπάνες υγείας φέρνουν πολλά νοικοκυριά στην οικονομική καταστροφή. Οπως σημειώνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού στην έρευνά της για την ιδιωτική υγεία (Αύγ. 2025), «η μεγάλη εξάρτηση από τις άμεσες ιδιωτικές πληρωμές για ιατρικές δαπάνες στην Ελλάδα σημαίνει ότι ένα μεγάλο ποσοστό των νοικοκυριών αντιμετωπίζει “καταστροφικές δαπάνες” για την υγεία, δηλαδή άμεσες πληρωμές που ξεπερνούν το 40% των συνολικών δαπανών ενός νοικοκυριού, αφού αφαιρεθούν οι δαπάνες κάλυψης βασικών αναγκών (διατροφή, στέγαση και λογαριασμοί υπηρεσιών κοινής ωφέλειας)».
Η πλειονότητα των εταιρειών του χώρου που συμμετείχαν στην έρευνα της Επιτροπής εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για την αύξηση της συγκέντρωσης στον κλάδο, κυρίως μέσα από τις κινήσεις που έκανε το fund CVC, συγκροτώντας έναν όμιλο που ελέγχει πάνω από το 1/3 της αγοράς.
Οι 29 από τους 60 ερωτηθέντες θεωρούν ότι οι μέχρι τώρα πραγματοποιούμενες συγκεντρώσεις και μετοχικές μεταβολές έχουν δημιουργήσει προβλήματα στην ομαλή λειτουργία της σχετικής αγοράς, σημειώνει η Επιτροπή, και τόνισαν ότι πρέπει να μεριμνήσει νομοθετικά το κράτος ώστε να περιορίζεται η δυνατότητα συγκέντρωσης μετοχικών κεφαλαίων σε λίγα νομικά πρόσωπα με τον κίνδυνο δημιουργίας δεσπόζουσας θέσης στην αγορά.
Παρότι αυτές οι ανησυχίες δεν επιβεβαιώθηκαν από τις αρχές ανταγωνισμού (Κομισιόν και Επιτροπή Ανταγωνισμού), συμμετέχοντες στην έρευνα επισήμαναν ότι οι συνέργειες μεταξύ παρόχων υγείας και ασφαλιστικών εταιρειών θα κατευθύνουν το μεγαλύτερο μέρος των ασφαλισμένων προς τους μεγάλους ομίλους υπηρεσιών υγείας. Μια τέτοια πολιτική θα μεγεθύνει συνεχώς τους ήδη μεγάλους ομίλους στον κλάδο υγείας, απειλώντας μελλοντικά μικρότερες επιχειρήσεις-κλινικές.
Η κατάργηση του ΕΔΥ έφερε τον Ετήσιο Δείκτη Αναπροσαρμογής (ΕΔΑ) της ΕΛΣΤΑΤ, ο οποίος καταγράφει γενικά πιο ήπιες αυξήσεις σε σχέση με τον δείκτη του ΙΟΒΕ, όμως «τιμωρεί» τους ασφαλισμένους μεγάλης ηλικίας.
Τα στοιχεία του ΕΔΑ για το 2024 είναι δυσμενή για τους ηλικιωμένους με ισόβια προγράμματα: η μεταβολή του κόστους αποζημιώσεων με την επίδραση της ηλικίας ήταν 7,23%, ενώ χωρίς την επίδραση της ηλικίας μόλις 1,76%. Αντίστοιχα, στα ετήσια προγράμματα ήταν 5,36% με την ηλικία και μόλις 0,79% χωρίς αυτήν.
Η επέλαση των funds στην υγεία και τα μυθικά κέρδη του CVC
Η CVC επέβαλε επιθετικές στρατηγικές εξαγορών, καθετοποίηση υπηρεσιών και στρατηγικές εξόδου που άφησαν πίσω τους μυθικές υπεραξίες
Μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία, ο κλάδος της ιδιωτικής περίθαλψης στην Ελλάδα μετατράπηκε από μια κατακερματισμένη αγορά παραδοσιακών, οικογενειακών ή ιατροκεντρικών κλινικών, σε «Ελντοράντο» διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων.
Η επέλαση των funds, με πρώτο το CVC, άλλαξε ριζικά τους κανόνες του παιχνιδιού, επιβάλλοντας επιθετικές στρατηγικές εξαγορών (buy and build), καθετοποίηση υπηρεσιών και στρατηγικές εξόδου που άφησαν πίσω τους μυθικές υπεραξίες για τους μετόχους των funds αλλά και μια αγορά συγκεντρωμένη σε λιγότερα χέρια, με ασθενέστερο ανταγωνισμό.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρέθηκε το CVC Capital Partners, το οποίο παρέδωσε ένα πραγματικό σεμινάριο χρηματοοικονομικής μηχανικής, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη σε λίγα χρόνια από εξαγορές ιδιωτικών θεραπευτηρίων και της Εθνικής Ασφαλιστικής.
Η προσέγγιση του CVC στην ελληνική αγορά υγείας δεν βασίστηκε στην οργανική ανάπτυξη, αλλά στη σαρωτική συγκέντρωση. Το fund «έστησε» το Hellenic Healthcare Group (HHG), ελέγχοντας τα μεγαλύτερα «φιλέτα» της δευτεροβάθμιας περίθαλψης.
Από το 2017, το CVC ξεκινά μπαράζ εξαγορών απορροφώντας τα κορυφαία νοσοκομεία της Αττικής. Αποκτά το ΥΓΕΙΑ (με τίμημα περίπου 350 εκατ. ευρώ), το Metropolitan (~80 εκατ. ευρώ), το Ιασώ General (~19,5 εκατ. ευρώ), καθώς και τα ΜΗΤΕΡΑ, ΛΗΤΩ και Creta Interclinic. Το συνολικό κόστος για το «χτίσιμο» του ομίλου υπολογίζεται στα 450-500 εκατ. ευρώ.
Σε μια κίνηση που άλλαξε τα δεδομένα, το CVC εξαγοράζει το 2021 το 90,01% της μεγαλύτερης ασφαλιστικής εταιρείας της χώρας, της Εθνικής Ασφαλιστικής, έναντι 221,5 εκατ. ευρώ σε μετρητά. Γίνεται ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος πάροχος υγείας και ο μεγαλύτερος πληρωτής.
Με τον τρόπο αυτό το CVC βρέθηκε και από τις δύο πλευρές της αγοράς, επηρεάζοντας τόσο τις τιμές των ιατρικών υπηρεσιών, όσο και των ασφαλίστρων, αν και οι αρμόδιες υπηρεσίες ανταγωνισμού δεν ανέδειξαν κάποιο πρόβλημα ανταγωνισμού.
Η κερδοφόρα έξοδος του fund από αυτές τις τοποθετήσεις άρχισε τον Μάρτιο του 2025, με την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών του HHG. Το 60% μεταβιβάζεται στην Pure Health Holdings (όμιλος ADQ) από το Αμπου Ντάμπι. Η συναλλαγή αποτίμησε την αξία του HHG στο 1,33 δισ. ευρώ.
Το CVC ολοκλήρωσε το 2025 τη στρατηγική εξόδου, πωλώντας το ποσοστό του (90,01%) στην Εθνική Ασφαλιστική προς την Τράπεζα Πειραιώς, κλείνοντας έναν εξαιρετικά κερδοφόρο επενδυτικό κύκλο.
Η επιτυχία ενός private equity fund (επενδυτικό κεφάλαιο που δεν είναι εισηγμένο σε χρηματιστήριο) κρίνεται αποκλειστικά από την ικανότητά του να αγοράζει φτηνά, να δημιουργεί οικονομίες κλίμακας και να πουλάει ακριβά. Το CVC το πέτυχε αυτό δύο φορές:
Στην περίπτωση της Εθνικής Ασφαλιστικής, επένδυσε 221,5 εκατ. ευρώ και άντλησε 540 εκατ. από το τίμημα πώλησης και 117,7 εκατ. από μερίσματα.
Από τον όμιλο HHG, άντλησε με την πώληση του 60% περίπου 800 εκατ. ευρώ, ενώ είχε επενδύσει περίπου 500 εκατ. για τις εξαγορές που έγιναν, ώστε να δημιουργηθεί ο κορυφαίος όμιλος ιδιωτικής υγείας της χώρας. Παράλληλα, το CVC διατηρεί το 35% των μετοχών και βάζει υποθήκη για μελλοντικές υπεραξίες.
Το CVC έδειξε τον δρόμο, αλλά δεν ήταν το μόνο fund που μπήκε στην ελληνική αγορά με αξιώσεις. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κινήσεις των funds Blantyre και Oaktree.
Η Blantyre και η Oaktree
Η Blantyre εστίασε στην εξυγίανση και ενοποίηση προβληματικών χαρτοφυλακίων που βρίσκονταν στα χέρια τραπεζών. Μεταξύ 2022 και 2024, εξαγόρασε τις συμμετοχές της Τράπεζας Πειραιώς στο «Ερρίκος Ντυνάν» (μέσω του ομίλου ΗΜΙΘΕΑ) και στη Euromedica.
Το 2024, η στρατηγική ολοκληρώθηκε με την πλήρη απορρόφηση 8 κλινικών και κέντρων αποκατάστασης της Euromedica από τον όμιλο ΗΜΙΘΕΑ. Ετσι δημιουργήθηκε ένας νέος πόλος υγείας.
Το αμερικανικό fund Oaktree στόχευσε στον εξαιρετικά προσοδοφόρο τομέα των μαιευτικών και γυναικολογικών κλινικών. Το 2021 πήρε τον έλεγχο της κλινικής ΙΑΣΩ. Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, ο βαθμός συγκέντρωσης σε αυτή την υπο-αγορά είναι πλέον ασφυκτικός: οι 4 μεγαλύτεροι παίκτες ελέγχουν το 90% της συνολικής αγοράς.
Ο νέος χάρτης της αγοράς ιδιωτικής υγείας δεν έχει σήμερα την παραμικρή σχέση με τον κατακερματισμό τού όχι πολύ μακρινού παρελθόντος. Η αγορά χαρακτηρίζεται από αυξημένο βαθμό συγκέντρωσης, καθώς τρεις μεγάλοι όμιλοι (HHG, Ιατρικό Αθηνών, ΙΑΣΩ) ελέγχουν το 57% του συνολικού κύκλου εργασιών των νοσοκομειακών παρόχων σε όλη τη χώρα. Ειδικά οι δύο μεγαλύτεροι όμιλοι (HHG και Ιατρικό) ελέγχουν σχεδόν τη μισή αγορά (47%).
Ο λογαριασμός στους ασθενείς
Οι καθυστερήσεις στο δημόσιο σύστημα, οι μεγάλες λίστες αναμονής και η ανάγκη για άμεση πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις και χειρουργικές επεμβάσεις οδήγησαν ολοένα και περισσότερους ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα
Ντάνι Βέργου
Την… ανηφόρα τραβάει σταθερά την τελευταία δεκαετία η ιδιωτική δαπάνη για την υγεία στη χώρα μας. Τα ελληνικά νοικοκυριά καλούνται από το 2017 μέχρι σήμερα να σηκώσουν ολοένα και περισσότερο το οικονομικό βάρος της περίθαλψης.
Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Τα στοιχεία τόσο της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) όσο και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης αποδεικνύουν ότι οι Ελληνες καλύπτουν την περίοδο 2017-2024 από την τσέπη τους ένα από τα υψηλότερα ποσοστά δαπανών υγείας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η συνολική ιδιωτική χρηματοδότηση της υγείας αυξήθηκε από περίπου 5,6 δισ. ευρώ το 2017 σε περισσότερο από 7,3 δισ. ευρώ το 2023, ενώ το 2024 η ανοδική πορεία συνεχίστηκε. Την ίδια περίοδο η ιδιωτική ασφάλιση υγείας αυξήθηκε από 578 εκατ. ευρώ σε σχεδόν 1 δισ. ευρώ (975 εκατ. ευρώ), παρουσιάζοντας άνοδο περίπου 70% μέσα σε επτά χρόνια!
Νοσοκομειακή περίθαλψη
Σημαντικό μέρος αυτής της αύξησης αφορά τη νοσοκομειακή περίθαλψη. Μετά το 2021 καταγράφεται έντονη άνοδος των πληρωμών προς τα ιδιωτικά νοσοκομεία, τόσο από τα ίδια τα νοικοκυριά όσο και μέσω ιδιωτικών ασφαλιστικών συμβολαίων.
Η πανδημία επιτάχυνε μια ήδη διαμορφωμένη τάση. Οι καθυστερήσεις στο δημόσιο σύστημα, οι μεγάλες λίστες αναμονής και η ανάγκη για άμεση πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις και χειρουργικές επεμβάσεις οδήγησαν ολοένα και περισσότερους ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα.
Ασφαλιστικά κέρδη
Την ίδια περίοδο σημειώνει αύξηση και η ιδιωτική ασφάλιση υγείας. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι οι δαπάνες μέσω ασφαλιστικών εταιρειών αυξήθηκαν κατά περίπου 70% από το 2017 έως το 2024.
Η εξέλιξη αυτή δεν αντανακλά μόνο την αύξηση των ασφαλισμένων. Συνδέεται επίσης με τη διεύρυνση των καλύψεων, την αύξηση των ασφαλίστρων, αλλά και τη μεγαλύτερη χρήση ιδιωτικών νοσοκομείων, τα οποία αποτελούν πλέον βασικούς συνεργάτες των ασφαλιστικών εταιρειών.
Παρά την ανάπτυξη της ιδιωτικής ασφάλισης, η μεγαλύτερη επιβάρυνση εξακολουθεί να προέρχεται από τις άμεσες πληρωμές των νοικοκυριών. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, περίπου το ένα τρίτο των συνολικών δαπανών υγείας στην Ελλάδα προέρχεται από πληρωμές «από την τσέπη» των πολιτών – ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Οι μεγαλύτερες ιδιωτικές δαπάνες αφορούν:
τη νοσοκομειακή περίθαλψη
τα φάρμακα και τις συμμετοχές στη φαρμακευτική δαπάνη
τις επισκέψεις σε ιδιώτες γιατρούς
τις διαγνωστικές εξετάσεις.
Ιδιωτική συμμετοχή
Τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν με σαφήνεια ότι η οικονομική συμμετοχή των νοικοκυριών στην υγειονομική περίθαλψη παραμένει ιδιαίτερα υψηλή και αυξάνεται διαχρονικά.
Σε μια χώρα όπου η δημόσια χρηματοδότηση της υγείας εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, η πρόσβαση σε ταχύτερες ή ποιοτικότερες υπηρεσίες συνδέεται ολοένα και περισσότερο με την οικονομική δυνατότητα του πολίτη. Για όσους δεν έχουν, ισχύει το γνωστό «όπου φτωχός κι η μοίρα του». Το αποτέλεσμα είναι η διαμόρφωση ενός συστήματος υγείας δύο ταχυτήτων, όπου η οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών αποτελεί πλέον δομικό χαρακτηριστικό και όχι μια προσωρινή συνέπεια της κρίσης ή της πανδημίας.
Σε πεδίο έντονης κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης μετατράπηκε το Δημαρχείο Άργους – Μυκηνών, μετά την παρέμβαση μελών της συλλογικότητας «Μηδενική Ανοχή: Κίνηση Χειραφέτησης Αναπήρων» και αλληλέγγυων πολιτών.
Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τον θάνατο του 20χρονου ανάπηρου Θοδωρή Ζαβραδινού Καραμπάμπα από ενέργειες αστυνομικών, καθώς και τη δημόσια τοποθέτηση του Δημάρχου, Γιάννη Μαλτέζου, την οποία η αναπηρική κοινότητα καταγγέλλει ως μισαναπηρική.
Στο πλαίσιο της διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκε συνάντηση 35 λεπτών με τον κ. Μαλτέζο, η οποία ωστόσο αξιολογήθηκε από τη συλλογικότητα ως ανεπιτυχής, ανοίγοντας μια ευρύτερη συζήτηση για τα δικαιώματα, την ορατότητα και την ασφάλεια των ατόμων με αναπηρία στον δημόσιο χώρο.
Το χρονικό της παρέμβασης στο Δημαρχείο και η συνάντηση με την τοπική αρχή
Η παρέμβαση ξεκίνησε όταν μέλη της «Μηδενικής Ανοχής» και πολίτες συγκεντρώθηκαν στο δημαρχιακό μέγαρο του Άργους, αξιώνοντας να συναντηθούν άμεσα με τον Δήμαρχο.
Σκόπος της παρουσίας τους ήταν η παράδοση κειμένου διαμαρτυρίας αναφορικά με το «ποσοστό μισαναπηρισμού» της δημοτικής αρχής, εκφράζοντας παράλληλα τη βαθιά τους οργή για τα κοινωνικά αντανακλαστικά που ενεργοποιήθηκαν μετά το συμβάν.
Η συνάντηση με τον κ. Γιάννη Μαλτέζο πραγματοποιήθηκε και διήρκησε 35 λεπτά, με τη συλλογικότητα όμως να σημειώνει εκ των υστέρων ότι η διαδικασία ολοκληρώθηκε ανεπιτυχώς, προσθέτοντας πως δεν ανέμεναν κάτι καλύτερο.
Μετά την ολοκλήρωση της παρουσίας τους στο κτίριο, οι συγκεντρωμένοι προγραμμάτισαν πορεία προς το συγκεκριμένο σημείο όπου οι αστυνομικές δυνάμεις αφαίρεσαν τη ζωή του 20χρονου.
Οι εκατέρωθεν τοποθετήσεις και η πολιτική αντιπαράθεση
Στο επίκεντρο της διαμαρτυρίας βρέθηκε η επίσημη δήλωση του Δημάρχου Άργους – Μυκηνών, η οποία προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αναπηρικής κοινότητας, με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτησή του υποστηρίζοντας ότι η τοποθέτησή του «στάζει αίμα».
Ο κ. Ιωάννης Μαλτέζος είχε δηλώσει συγκεκριμένα για το περιστατικό:
«…ακούσαμε τη μητέρα του θανόντος να αναφέρεται στα σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και την ιδιαιτερότητα του παιδιού της. Εννοείται ότι ένας νέος άνθρωπος χάθηκε και αυτό είναι ένα τραγικό γεγονός που δεν επιδέχεται σχετικοποίησης. Το ερώτημα όμως είναι αμείλικτο: Όταν γνωρίζεις ότι ένας νέος άνθρωπος αντιμετωρίζει τέτοια προβλήματα, πώς τον αφήνεις να κυκλοφορεί στους δρόμους της πόλης»…
Από την πλευρά της συλλογικότητας, η Γιώτα Καραγιάννη έδωσε το στίγμα της αντίδρασης των συγκεντρωμένων, τονίζοντας τις θεσμικές προεκτάσεις του ζητήματος:
«Η δολοφονία του Θοδωρή από αστυνομικούς αποτελεί μια δραματική υπενθύμιση ότι ο μισαναπηρισμός δεν ελλοχεύει μόνο στη γλώσσα ή στις κοινωνικές αναπαραστάσεις, αλλά διαπερνά θεσμούς, πρακτικές και πολιτικές».
Η ιδεολογική ανάλυση του μισαναπηρισμού και των κοινωνικών αποκλεισμών
Με αφορμή την κινητοποίηση, η «Μηδενική Ανοχή» ανέπτυξε τις θέσεις της γύρω από τις έννοιες του μισαναπηρισμού (disablism) και της εξιδανικευμένης κανονικότητας (ableism).
Σύμφωνα με τη συλλογικότητα, οι έννοιες αυτές έχουν βαθιές ρίζες σε ιδέες περί ευγονικής και σε ανθρωπομετρικά πρότυπα περί του «κανονικού», λειτουργώντας ως αξιολογικά εργαλεία που καθορίζουν ποιο ανάπηρο άτομο και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να πραγματώσει έναν κοινωνικό ρόλο.
Επισημαίνουν ότι ο μισαναπηρισμός δεν αποτελεί μια μεμονωμένη κακή συμπεριφορά της στιγμής, αλλά ένα ευρύτερο σύνολο υποθέσεων, αντιλήψεων και πρακτικών που αψηφούν τα δικαιώματα, αντιμετωπίζουν τους ανάπηρους ως κατώτερους και παράγουν αποκλεισμούς, περιγράφοντας σχέσεις εξουσίας και καταπίεσης, αντίστοιχα με τον ρατσισμό και τον σεξισμό.
Η κίνηση υποστηρίζει ότι η άγνοια γύρω από την αναπηρία είναι σκόπιμη και οδηγεί στην εξαφάνιση των ανάπηρων ατόμων από τον δημόσιο χώρο με συγκεκριμένους τρόπους:
Μέσω της ιδρυματοποίησης, του περιορισμού σε ιδιωτικούς χώρους και της παρεμπόδισης της ελεύθερης κινητικότητας.
Μέσω της απουσίας της γνώσης, των εμπειριών και των αφηγήσεών τους από τη δημόσια σφαίρα, την πολιτική και την επιστήμη.
Μέσω της παρουσίασής τους είτε ως παθητικών θυμάτων που χρήζουν βοήθειας και θεραπείας, είτε ως επικίνδυνων για τους άλλους, εξαιτίας της δικής τους βλάβης και όχι λόγω του κοινωνικού αποκλεισμού.
Η δημοσιοποίηση της φωτογραφίας του Θοδωρή και η διεκδίκηση της ορατότητας
Στο πλαίσιο της προσπάθειας να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη του θύματος, η συλλογικότητα προχώρησε στη δημοσιοποίηση της φωτογραφίας του 20χρονου Θοδωρή, έχοντας εξασφαλίσει τη ρητή και σύμφωνη γνώμη της μητέρας του, Ναταλίας, την οποία και ευχαρίστησαν δημόσια για την εμπιστοσύνη της.
Η ενέργεια αυτή, όπως διευκρινίζουν, δεν αποσκοπεί στη συγκίνηση της κοινής γνώμης, αλλά στη διασφάλιση ότι το πρόσωπο του θανόντος δεν θα ξεχαστεί, αποκαθιστώντας την παρουσία του στον δημόσιο χώρο από τον οποίο αποκλείστηκε.
Η διαμαρτυρία ολοκληρώθηκε με κεντρικά συνθήματα που διεκδικούν «Αξιοπρέπεια και Δικαιοσύνη για όλες, όλους και όλα», παραμένοντας σε σταθερή κατεύθυνση αμφισβήτησης των επίσημων χειρισμών.
