Πάνδημο φαίνεται ότι είναι το αίτημα τόσο από απλούς πολίτες όσο και από τα προοδευτικά κόμματα της Βουλής να αποκτηθούν από την ελληνική πολιτεία οι ιστορικές φωτογραφίες, από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή,που εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο Ebay με την διαδικασία να διακόπτεται, από τον ίδιο τον συλλέκτη, όπως διευκρίνισε ο Βέλγος. Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ έστειλε σχετική επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής, ενώ ο Παύλος Μαρινάκης ανακοίνωσε στο briefing ότι το Υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες απόκτησής των ιστορικών ντοκουμέντων, με την υπουργό Πολιτισμού να δηλώνει ότι το Υπουργείο θα αγοράσει τις φωτογραφίες, εφόσον είναι γνήσιες και θα τις αποδώσει στη Βουλή των Ελλήνων.
«Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα ‘Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944’», αναφέρει σε σημερινή ανακοίνωσή του το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο, όπως τονίζει, «ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι: 1. Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες, 2. Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους».
Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ αναφέρει τα εξής:
«Δώδεκα φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών, πριν από την εκτέλεσή τους, στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου. Ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ο οποίος τις προσέφερε για πώληση.
Το ΥΠΠΟ ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι:
1. Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες,
2. Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους.
Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).
Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944». Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της».
«Ανοιχτός σε διάλογο με τις ελληνικές αρχές» δηλώνει ο Βέλγος συλλέκτης
Ο Βέλγος συλλέκτης που έχει στην κατοχή του τις συγκλονιστικές φωτογραφίες στην Καισαριανή, με σημείωμα που έστειλε στην Εφημερίδα των Συντακτών δηλώνει ανοιχτός για εποικοδομητικό διάλογο με τις ελληνικές αρχές
Στο σημείωμα του ο Τιμ Ντε Κρένε από τη Γάνδη, αναφέρει πως «κατανοεί πλήρως ότι αυτές οι φωτογραφίες είναι ευαίσθητης ιστορικής φύσης».
Επίσης, δηλώνει σοκαρισμένος βαθιά «από τη ζημιά που προκλήθηκε στο μνημείο της Καισαριανής χθες».
«Γνωρίζω ότι τα συναισθήματα γύρω από αυτό το θέμα μπορεί να είναι σημαντικά και λυπάμαι που το θέμα εργαλειοποείται και πολιτικά», υπογραμμίζει.
«Σήμερα το πρωί, αποφάσισα προσωπικά να κλείσω τις δημοπρασίες του eBay σχετικά με τις ιστορικές φωτογραφίες της Καισαριανής», εξηγεί.
«Δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για πώληση και παραμένω ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού», τονίζει.
Πάντως ξεκαθαρίζει ότι «τελικά, η απόφαση σχετικά με το σε ποιον και υπό ποιες συνθήκες αυτές οι φωτογραφίες μπορούν να βρουν νέο φύλακα εναπόκειται σε εμένα και σκοπεύω να λάβω τέτοιες αποφάσεις προσεκτικά, υπεύθυνα και με πλήρη επίγνωση της ιστορικής τους σημασίας».
Όπως αποκαλύπτει, μετά την έντονη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης χθες, επικοινώνησε μαζί του μεγάλος αριθμός ιδιωτών συλλεκτών που εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση των φωτογραφιών.
«Ταυτόχρονα,ζητώ με σεβασμό να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί με τον δέοντα σεβασμό η νόμιμη ιδιοκτησία μου επί των φωτογραφιών. Τεχνητά τροποποιημένες εικόνες που αφαιρούν την προστασία των πνευματικών μου δικαιωμάτων έχουν διαδοθεί ευρέως, παραμορφώνοντας ακόμη και ορισμένα πρόσωπα των θυμάτων και προκαλώντας άσκοπη συζήτηση σχετικά με την αυθεντικότητα των φωτογραφιών», σημειώνει.
«Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας, για τον σεβασμό της ιδιωτικότητάς μου και για την τιμή που επιθυμούσα να μην παρέχω περαιτέρω σχόλια ή συνεντεύξεις στα μέσα ενημέρωσης», καταλήγει.
Μενδώνη: ΤΟ ΥΠΠΟ θα αγοράσει τις φωτογραφίες και θα τις διαθέσει στη Βουλή
Στο υπουργείο Πολιτισμού και από εκεί στη Βουλή θα «μεταφερθούν» οι συγκλονιστικές φωτογραφίες από την Καισαριανή, με την προϋπόθεση να είναι γνήσιες.
Συγκεκριμένα, η Λίνα Μενδώνη επικοινώνησε με τον Νικήτα Κακλαμάνη και τον ενημέρωσε ότι το υπουργείο Πολιτισμού θα αγοράσει τις φωτογραφίες, εάν είναι γνήσιες, και θα τις διαθέσει στη συνέχεια στην Βουλή των Ελλήνων για να τις διαχειριστεί αυτή όπως θέλει.
Νωρίτερα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, σημείωσε, διαβάζοντας σχετική ενημέρωση του υπουργείου Πολιτισμού σημείωσε ότι οι φωτογραφίες, εφόσον επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους, θα πρέπει να αποκτηθούν.
«Οι φωτογραφίες πρέπει να αποκτηθούν, εφόσον είναι γνήσιες. Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες απόκτησής τους, υπό την προϋπόθεση ότι ο κάτοχος ή το eBay μπορούν να αποδείξουν τη γνησιότητά τους ή να αποδεχθούν έλεγχο από ειδικούς για την πιστοποίησή τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μετά από την ενημέρωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, ότι το υπουργείο Πολιτισμού θα αναλάβει τη διαδικασία απόκτησης των φωτογραφιών, την Πέμπτη στη διάσκεψη των Προέδρων, ο κ. Κακλαμάνης θα ζητήσει την εξουσιοδότηση για να βοηθήσει το υπουργείο, όπου χρειαστεί.
Επιστολή Κουτσούμπα στον πρόεδρο της Βουλής και στους υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού
Επιστολή προς τον Πρόεδρο της Βουλής και τους Υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού για τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, έστειλε ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας.
Με την επιστολή αυτή, ο κ. Κουτσούμπας αναφέρει πως τα ντοκουμέντα αυτά αποτελούν «ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας» και υπογραμμίζει πως η θέση τους «δεν είναι στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους, αλλά στην πατρίδα μας ως αδιάψευστος μάρτυρας των ηρωικών αγώνων και θυσιών του ελληνικού λαού».
Ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ καλεί τη Βουλή των Ελλήνων «να προβεί σε όλες τις απαραίτητες νομικές και άλλες ενέργειες προκειμένου να σταματήσει η δημοπράτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών» οι οποίες, όπως τονίζει «θα πρέπει να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, το Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ».
Αναλυτικά η επιστολή του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ:
«Προς:
τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτα Κακλαμάνη
τον Υπουργό Εσωτερικών, κ. Θεόδωρο Λιβάνιο
την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη
Αθήνα, 16/02/26
Κύριε Πρόεδρε,
Κυρία & Κύριε Υπουργέ,
Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας.
Αποτυπώνουν μια από τις κορυφαίες στιγμές της αντικατοχικής πάλης κι αντιστασιακής εποποιίας του λαού μας. Συνεπώς η θέση τους δεν είναι στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους, αλλά στην πατρίδα μας ως αδιάψευστος μάρτυρας των ηρωικών αγώνων και θυσιών του ελληνικού λαού.
Τις τελευταίες ημέρες, άλλωστε, γινόμαστε μάρτυρες ενός πραγματικά συγκινητικού και πρωτόγνωρου παλλαϊκού αιτήματος, το οποίο εκφράζουν και πολλοί συγγενείς, απόγονοι των εκτελεσμένων, ζητώντας να υπάρχει κάποια πρωτοβουλία, έτσι ώστε τα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα να επιστραφούν και να αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εκτελεσμένων ήταν μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και η θυσία τους είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του Κόμματός μας, κάνει για εμάς ακόμη μεγαλύτερη την ευθύνη να ανταποκριθούμε σε αυτό το αίτημα.
Δεδομένου ότι τα ντοκουμέντα αυτά βρίσκονται σε ηλεκτρονική δημοπρασία, θεωρούμε σημαντικό η Βουλή των Ελλήνων να προβεί σε όλες τις απαραίτητες νομικές και άλλες ενέργειες προκειμένου να σταματήσει η δημοπράτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών, που αποτελούν εκτός των άλλων και πειστήρια των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου κατά της χώρας μας, όπως επίσης και να περιελθουν αυτές στην κατοχή της Βουλής των Ελλήνων.
Στη συνέχεια και με γνώμονα την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή τους προς όφελος της ιστορικής μνήμης και γνώσης και με τρόπο που να αρμόζει στη θυσία των εκτελεσμένων, τα συγκεκριμένα αρχεία θα πρέπει να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, το Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ, ανοιχτά και προσιτά στον λαό και τη νεολαία. Θυμίζουμε ότι στο ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ βρίσκονται ήδη σημειώματα, γράμματα κι άλλα προσωπικά αντικείμενα των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής.
Στη διάθεση σας,
Δημήτρης Κουτσούμπας
Γ.Γ. της Κ.Ε. του ΚΚΕ & Πρόεδρος της Κ.Ο. του ΚΚΕ»
Κακλαμάνης: Στη Διάσκεψη των Προέδρων παραπέμπει το θέμα των φωτογραφιών
Από την πλευρά του, ο Νικήτας Κακλαμάνης, νωρίτερα, ενημέρωσε τους κοινοβουλευτικούς συντάκτες ειδικότερα, σε σχέση με το αίτημα που δέχτηκε τόσο από τον Αλέξη Τσίπρα όσο και από τον Δημήτρη Κουτσούμπα, για τις φωτογραφίες.
Καταρχάς ξεκαθάρισε ότι αρμόδια είναι η Βουλή η οποία έχει προϋπολογισμό και όχι το Ίδρυμα της Βουλής που δεν έχει δικό του προϋπολογισμό. Ως εκ τούτου σημείωσε ότι ο πρώην πρωθυπουργός στην επιστολή Τσίπρα, με την οποία μιλά για το Ίδρυμα της Βουλής «έχει κάνει λάθος», σε αντίθεση με την επιστολή του ΚΚΕ που όπως είπε το αίτημα είναι σωστό καθώς μιλά για απόκτηση από την Βουλή.
Από εκεί και πέρα σημείωσε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού είναι αρμόδιο κανονικά, και η Βουλή «δεν έχει καμία» δουλειά. Ωστόσο τόνισε πως την Πέμπτη, στην Διάσκεψη των Προέδρων, θα ζητήσει εξουσιοδότηση ώστε, «να ελέγξουμε την γνησιότητα φωτογραφιών» – και πρόσθεσε ότι «υπάρχει νόμος διεθνής που απαγορεύει σε αυτή την πλατφόρμα να εμπορεύεται τεκμήρια πολέμου». «Αν δεν υπάρχει τέτοιο κώλυμα η Βουλή θα προσπαθήσει να τις πάρει» κατέληξε.
Πολιτικές παρεμβάσεις
Μετά τη δημοσιοποίηση υπήρξαν πολιτικές παρεμβάσεις προκειμένου η Πολιτεία να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε οι φωτογραφίες να μην καταλήξουν σε κάποια ιδιωτική συλλογή στο εξωτερικό και αλλά να περιέλθουν στην κατοχή του ελληνικού κράτους.
Ο Αλέξης Τσίπρας με παρέμβασή του ζήτησε για να διασφαλιστεί η απόκτηση των ιστορικών φωτογραφιών από την εκτέλεση των κομμουνιστών στην Καισαριανή τον Μάιο του 1944.
Ο πρώην πρωθυπουργός με επιστολή του προς τον Νικήτα Κακλαμάνη ζητά να ληφθούν οι απαραίτητες πρωτοβουλίες προκειμένου να αγοράσει το Ίδρυμα της Βουλής τις συγκεκριμένες φωτογραφίες ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της.
«Αν είναι αυθεντικές, αποτελούν τεκμήρια μιας εμβληματικής στιγμής της ελληνικής ιστορίας. Είναι αποδείξεις του ηρωισμού και του πατριωτισμού όσων θυσιάστηκαν για την ελευθερία , την ανεξαρτησία και τη δημοκρατία. Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό. Η πολιτεία έχει ευθύνη να τις αναδείξει και να τις προστατεύσει», δήλωσε στην ίδια γραμμή και ο εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας σε σημερινή του ανάρτηση ανέφερε πως είναι, «χρέος απέναντι στην ιστορική μνήμη του τόπου, είναι η Ελληνική πολιτεία να αποκτήσει την κυριότητα αυτών των πολύτιμων ιστορικών ντοκουμέντων. Είναι χρέος τιμής στο αντιστασιακό έπος του ελληνικού λαού, είναι δέσμευση μνήμης ότι η ελευθερία και η δημοκρατία δεν είναι αυτοσυντηρούμενες, αλλά απαιτούν αέναη, ενεργή επαγρύπνηση» καταλήγοντας πως: «Ο Δήμος της Αθήνας, είναι έτοιμος να συμβάλει με όποιον τρόπο χρειαστεί».
Ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας ανέφερε πως «πρόκειται για ήρωες, μέλη, στελέχη του ΚΚΕ και αυτές οι φωτογραφίες δεν μπορεί να βρίσκονται σε εμπόρους, σε ιδιώτες. Πρέπει να αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το ΚΚΕ θα πάρει τις απαραίτητες πολιτικές και άλλες πρωτοβουλίες».
Την ίδια άποψη εξέφρασε και ο ΣΥΡΙΖΑ με τον εκπρόσωπο τύπου, Κ. Ζαχαριάδη να δηλώνει: «Αυτές οι εικόνες είναι τα πρώτα φωτογραφικά ντοκουμέντα από τη δολοφονία των 200 αγωνιστών του λαού μας πριν 82 χρόνια και πρέπει να περιέλθουν στο ελληνικό κράτος και να αξιοποιηθούν για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης».
Παράλληλα και Νέα Αριστερά ζήτησε: «Να διεκδικηθούν θεσμικά ως κομμάτι της εθνικής μας Ιστορίας και να περιέλθουν στην κυριότητα του Ελληνικού Κράτους αφού ελεγχθεί η αυθεντικότητά τους και να υπάρξει σοβαρή μουσειακή πλαισίωση, ώστε να ενταχθούν σε δημόσιο χώρο μνήμης και γνώσης».
