Την πρόθεσή της να κινηθεί νομικά κατά χρηστών που αναρτούν δημόσια σχόλια υπέρ γυναικοκτόνων ανακοίνωσε η δικαστικός Αριστοτέλεια Δόγκα, γνωστή από τη δίκη της Ελένης Τοπαλούδη.
«Όποιος αναρτά δημόσια σχόλια υπέρ γυναικοκτόνων, μισαλλόδοξα για γυναίκες νεκρές ή ζωντανές, θα μηνύεται από μένα» γράφει στην ανάρτησή της η κ. Δόγκα, σηματοδοτώντας την πρωτοβουλία της για νομικές ενέργειες απέναντι σε περιεχόμενο μίσους στο διαδίκτυο.
Η Φωτεινή Λαμπρίδη, δημοσιογράφος του TVXS, απαντάει σε χρήστη του Facebook
Η πρωτοβουλία της, σύμφωνα με τις αναρτήσεις και παρεμβάσεις που έγιναν γνωστές, πλαισιώθηκε από δημοσιογράφους όπως η Μαρινίκη Αλεβιζοπούλου και η Φωτεινή Λαμπρίδη, καθώς και από χρήστες του διαδικτύου που δηλώνουν ότι συνδράμουν στη συλλογή σχολίων μίσους.
Σε δημόσιες τοποθετήσεις της, η κ. Δόγκα αναφέρεται επίσης σε συγκεκριμένα περιστατικά και λογαριασμούς στα social media, ενώ παρεμβαίνει σε αναρτήσεις και συζητήσεις που αφορούν ζητήματα νομοθεσίας και διαδικτυακής βίας. Σε μία από αυτές, σχολιάζοντας σε ανάρτηση της Φωτεινής Λαμπρίδη, απαντά σε χρήστη με το όνομα Perseus, ο οποίος φέρεται να χρησιμοποιεί προφίλ με εικόνα που απεικονίζει κακοποίηση γυναίκας.
«Εγώ θα τα στέλνω μαζικά και επώνυμα»
Σε άλλη ανάρτησή της, η κ. Δόγκα αφήνει αιχμές για την απουσία θεσμικής παρέμβασης, γράφοντας χαρακτηριστικά:
«Κώστας Δραγάτης έχω σοκαριστεί έχω ΞΑΝΑ αηδιάσει…!! ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΠΟΛΥ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΣΤΕΛΝΟΝΤΑΣ στον Κώστα. Ώστε να συλλεγούν σωστά κ να μπορέσω να πάω στο δικαστήριο μου στην Πατρα. ΣΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ Κώστα. ΣΕ ΑΚΟΥΣΑ ΤΟΤΕ. ΔΕΝ ΘΑ ΞΕΧΑΣΩ ΠΟΤΕ. Ήμουν έτοιμη να φύγω ειδικά με την πολιτική κ κατι άλλες περίεργες παρουσίες αλλά ΡΙΓΗΣΑ μόλις σε άκουσα σε εκείνο το συνέδριο.
ΠΕΙΤΕ ΜΟΥ ΛΟΙΠΟΝ ΘΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΣΕΤΕ ΣΧΕΤΙΚΆ Η ΟΧΙ? ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΙΑΣΕΤΕ Η ΟΧΙ? ΘΑ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΕΤΕ Η ΜΗΠΩΣ ΟΧΙ?
Οι προειδοποιήσεις των επιστημόνων για την επικείμενη έλευση ενός φαινομένου «Super El Niño», το οποίο ενδέχεται να καταγράψει θερμοκρασίες ρεκόρ σε παγκόσμια κλίμακα, κινητοποιούν το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας για τις ευρύτερες επιπτώσεις των κλιματικών αναταράξεων.
Στο πλαίσιο της εκπομπής «The Global Story» του BBC, με οικοδέσποινα τη δημοσιογράφο Asma, ο καθηγητής Παγκόσμιας Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Πίτερ Φράνκοπαν (Peter Frankopan), αναλύει πώς οι ιστορικοί κύκλοι του El Niño συνδέονται άμεσα με μείζονα ιστορικά γεγονότα, από καταστροφικούς λιμούς έως πολιτικές επαναστάσεις και γεωπολιτικές καταρρεύσεις.
Η κλιματική ιστορία αναδεικνύεται πλέον σε ένα κρίσιμο εργαλείο για την κατανόηση του παρελθόντος και την προετοιμασία απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις, καθώς οι περιβαλλοντικοί κραδασμοί δοκιμάζουν τη σταθερότητα των κρατικών και δημοκρατικών δομών.
Η μηχανική του El Niño και τα δεδομένα της σύγχρονης κλιματικής ανατροπής
Τα παγκόσμια κλιματικά συστήματα χαρακτηρίζονται από υψηλή πολυπλοκότητα και στενή αλληλεξάρτηση. Όπως εξηγεί ο κ. Φράνκοπαν, το φαινόμενο El Niño αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κλιματικού συστήματος μαζί με τη La Niña, τα οποία αποτελούν τις αντίθετες φάσεις της ίδιας επαναλαμβανόμενης διακύμανσης, γνωστής ως Νότια Διασφάλιση El Niño (ENSO).
Η φάση El Niño ενεργοποιείται όταν ασυνήθιστα θερμά ύδατα συγκεντρώνονται και εξαπλώνονται ανατολικά στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, προκαλώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση που αποδιοργανώνει τις παγκόσμιες κλιματικές ισορροπίες. Η μεταβολή αυτή εξασθενεί τους αληγείς ανέμους, μετατοπίζει τις διαδρομές των καταιγίδων και αλλοιώνει τα πρότυπα των βροχοπτώσεων, οδηγώντας σε έντονες πλημμύρες, παρατεταμένες ξηρασίες και ασταθείς μουσώνες.
Η διαμόρφωση ενός «Super El Niño» κατά την τρέχουσα περίοδο αποδίδεται στην αλληλεπίδραση τριών διακριτών παραγόντων. Πρώτον, στο φαινόμενο της «απότομης μετάβασης» (whiplash effect) από την παρατεταμένη προηγούμενη φάση La Niña, η οποία συσσώρευσε τεράστια ποσά υποθαλάσσιας θερμότητας.
Δεύτερον, στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, καθώς η καύση ορυκτών καυσίμων και η έκλυση διοξειδίου του άνθρακα έχουν αλλάξει τις βασικές περιβαλλοντικές συνθήκες, με τους ωκεανούς να απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της πλεονάζουσας θερμότητας.
Τρίτον, στην καταγραφή πρωτοφανών δεδομένων, καθώς οι μετρήσεις των ωκεάνιων σημαντήρων στον Ειρηνικό καταγράφουν αποκλίσεις από 5°C έως 6°C πάνω από τον μέσο όρο. Η ταχύτητα αυτών των μεταβολών αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στο παράδειγμα του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου σημειώθηκε άνοδος της θερμοκρασίας κατά 20°C μέσα σε λιγότερο από 48 ώρες.
Γεωγραφικά επίκεντρα και η ιστορική παρακαταθήκη των περιβαλλοντικών κρίσεων
Οι γεωγραφικές επιπτώσεις του El Niño εκτείνονται σε ολόκληρο τον πλανήτη, φέρνοντας ασυνήθιστα θερμό και ξηρό καιρό σε μεγάλες περιοχές της Νότης Αμερικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Αυστραλίας, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές. Παράλληλα, το φαινόμενο εξασθενεί συστηματικά τον ινδικό μουσώνα και διαταράσσει τις βροχοπτώσεις στο Κέρας της Αφρικής.
Στο βιβλίο του με τίτλο The Earth Transformed (Η Μεταμορφωμένη Γη), ο κ. Φράνκοπαν υποστηρίζει ότι οι περιβαλλοντικές ανατροπές διαμορφώνουν ενεργά τα μεγάλα παγκόσμια γεγονότα, αποτελώντας τη βάση ακόμη και για τις θεμελιώδεις αφηγήσεις των παγκόσμιων θρησκειών, όπως η ιστορία του Κατακλυσμού του Νώε, όπου η κλιματική κρίση λειτουργούσε ως ηθικός καθρέφτης της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Στη νεότερη ιστορία, η δεκαετία του 1780 σημαδεύτηκε από ένα εξαιρετικά καταστροφικό «Super El Niño» με συγκλονιστικό παγκόσμιο αποτύπωμα. Στην Αυστραλία, οι Βρετανοί αποικιοκράτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με καταρρακτώδεις βροχές που μετατράπηκαν απότομα σε έναν ανελέητο καύσωνα.
Στη Νότια Αφρική, η πολυετής ξηρασία προκάλεσε τον λιμό Mahlatule, όρος που μεταφράζεται ως «η εποχή που αναγκαστήκαμε να φάμε γρασίδι». Στην Ινδία, το ίδιο σύστημα προκάλεσε τον λιμό Doji Bara (ή «Λιμό των Κρανίων»), λόγω των εκατομμυρίων θυμάτων που υρέκυψαν στην ασιτία.
Την ίδια ακριβώς περίοδο στην Ευρώπη, η συγκεκριμένη κλιματική διαταραχή προκάλεσε σφοδρές χαλαζοπτώσεις και καταστροφή των καλλιεργειών στη Γαλλία, οδηγώντας σε εκτόξευση των τιμών των σιτηρών και του οίνου. Η αδυναμία της μοναρχίας του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄ να επιλύσει την κρίση ώθησε τους πολίτες στην εξέγερση την άνοιξη του 1789, πυροδοτώντας τη Γαλλική Επανάσταση.
Η κατάρρευση αυτοκρατοριών και ο «Μεγάλος Ληστής Σιτηρών» του 1972
Οι δομικές συνδέσεις μεταξύ των κλιματικών φαινομένων και της πολιτικής αστάθειας αποτυπώνεται και στην κατάρρευση μεγάλων αυτοκρατοριών. Στην αποικιακή Ινδία του τέλους του 19ου αιώνα, οι λιμοί εξέθεσαν τα όρια της βρετανικής διοίκησης.
Παρά την κατασκευή σιδηροδρομικών δικτύων για τη μεταφορά σιτηρών, ο διανοούμενος Dadabhai Naoroji διατύπωσε τη «Θεωρία της Απομύζησης» (Drain Theory), αποδεικνύοντας ότι η συστηματική εξαγωγή του πλούτου της Ινδίας μέσω της φορολογίας και των εμπορικών μονοπωλίων άφησε τον τοπικό πληθυσμό απολύτως ευάλωτο στους περιβαλλοντικούς κραδασμούς, αναδεικνύοντας τους λιμούς ως σύμπτωμα ενός ληστρικού οικονομικού συστήματος.
Ένα πιο σύγχρονο παράδειγμα κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου καταγράφηκε το 1972, όταν ένα συγκριτικά ήπιο φαινόμενο El Niño έπληξε τη Σοβιετική Ένωση, μειώνοντας την εγχώρια παραγωγή σιτηρών κατά 25 εκατομμύρια τόνους. Για την αποτροπή εσωτερικής κρίσης, το Κρεμλίνο προσέγγισε μυστικά τις Ηνωμένες Πολιτείες και εξασφάλισε πιστωτική γραμμή 750 εκατομμυρίων δολαρίων.
Οι Σοβιετικοί αγόρασαν τεράστιες ποσότητες του αμερικανικού αποθέματος σιταριού μέσα σε λιγότερο από 30 ημέρες, σε ένα γεγονός που έμεινε γνωστό ως ο «Μεγάλος Ληστής Σιτηρών» (Great Grain Robbery). Η έλλειψη προηγμένων δορυφορικών δεδομένων εκείνη τη στιγμή στέρησε από τις ΗΠΑ τη δυνατότητα να αντιληφθούν την αγροτική κατάρρευση της ΕΣΣΔ, γεγονός που μετέβαλε τις γεωπολιτικές ισορροπίες δυνάμεων ενόψει των κρίσιμων συνομιλιών για τον περιορισμό των εξοπλισμών.
Σύγχρονες δημοκρατίες, επισιτιστική ασφάλεια και η ικανότητα προσαρμογής
Στο σύγχρονο γεωπολιτικό τοπίο, οι περιβαλλοντικές προκλήσεις συμπίπτουν με μια σειρά από παράλληλες κρίσεις, όπως οι αστάθειες στις εφοδιαστικές αλυσίδες, οι περιφερειακοί πόλεμοι και ο παγκόσμιος πληθωρισμός. Ο κ. Φράνκοπαν, επικαλούμενος τον Σαίξπηρ από το έργο Άμλετ, υπογραμμίζει τους κινδύνους της ταυτόχρονης εκδήλωσης πολλαπλών κραδασμών:
«Όταν έρχονται οι λύπες, δεν έρχονται ως μεμονωμένοι κατάσκοποι, αλλά σε τάγματα.»
Iστορικά, οι έντονες περιβαλλοντικές και οικονομικές κρίσεις συνδέονται στενά με την ενίσχυση του συγκεντρωτισμού και του αυταρχισμού, καθώς οι κυβερνήσεις τείνουν να παρακάμπτουν τις δημοκρατικές διαδικασίες για τη λήψη γρήγορων αποφάσεων σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, η ετοιμότητα των κρατών εμφανίζει σημαντικές αποκλίσεις, όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα σχετικά με τη χωρητικότητα των στρατηγικών αποθεμάτων τροφίμων:
Περιοχή / Πόλεις
Χωρητικότητα Στρατηγικών Αποθεμάτων Τροφίμων
Μεγάλες Κινεζικές Πόλεις (Πληθυσμός > 1 εκατομμύριο)
Η ιστορική καταγραφή των κλιματικών αλλαγών δεν αποτελεί πρόσφατο φαινόμενο. Προσωπικότητες όπως ο Τόμας Τζέφερσον κατέγραφαν συστηματικά τις θερμοκρασίες και τους ανέμους για σχεδόν 50 χρόνια, θεωρώντας ότι η υλοτομία των δασών επηρέαζε το τοπικό κλίμα. Αντίστοιχα, η έκρηξη του ηφαιστείου Ταμπόρα το 1815, που διέκοψε το κλίμα της Ευρώπης, περιόρισε σε εσωτερικό χώρο στην Ελβετία τη Μαίρη Σέλλεϊ, εμπνέοντας τη συγγραφή του Φρανκενστάιν —μια αλληγορία που χρησιμοποιήθηκε αργότερα, το 1983, για να περιγράψει τις συνέπειες ενός «πυρηνικού χειμώνα».
Η πορεία των προηγούμενων αιώνων καταδεικνύει ότι οι περιβαλλοντικές ανατροπές δοκιμάζουν τα όρια της ανθρώπινης ανθεκτικότητας και εφευρετικότητας, καθώς οι μεγάλες κρίσεις συχνά γεννούν νέες μορφές τέχνης και τεχνολογικής προστασίας.
Όπως υπενθυμίζει ο κ. Φράνκοπαν, η φύση παραμένει αδιάφορη για τη μακροχρόνια επιτυχία του είδους μας, και η επιβίωση, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές του Καρόλου Δαρβίνου, εξαρτάται αποκλειστικά από την ικανότητα προσαρμογής. Η λήψη συντονισμένων μέτρων και η θεσμική θωράκιση των υποδομών απέναντι στο επερχόμενο κύμα του «Super El Niño» αποτελούν τη μόνη ρεαλιστική οδό για τη διασφάλιση της παγκόσμιας σταθερότητας και την προστασία των μελλοντικών γενεών.
Σε φάση κατασκευαστικής επιτάχυνσης περνά το τεράστια τουριστικό έργο Elounda Hills της Mirum Hellas, συμφερόντων του Βιτάλι Μπορίσοφ. Η μεγάλη επένδυση, που αγγίζει τα 800 εκατομμύρια ευρώ, θωρακίζεται σταδιακά με τις απαραίτητες εγκρίσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για την υλοποίηση των βασικών υποδομών του σχεδίου χωρίς γραφειοκρατικές εκκρεμότητες.
Πρόσφατα σημειώθηκε ένα ακόμα βήμα διοικητικής ωρίμανσης, με την κατάθεση του Φακέλου Συμμόρφωσης Τελικού Σχεδιασμού (Α1) στην εγκεκριμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του ΕΣΧΑΣΕ «Elounda Hills». Η κίνηση αυτή οριστικοποιεί τις τεχνικές προδιαγραφές για το εσωτερικό οδικό δίκτυο του συγκροτήματος. Αν και πρόκειται για τυπική διαδικασία, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί το πέρασμα από τη θεωρητική έγκριση στην πράξη, εδραιώνοντας το project ως μία από τις πιο σύνθετες και κορυφαίες τουριστικές αναπτύξεις σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Το πρωτοποριακό μοντέλο ECI και οι κατασκευαστικοί εταίροι
Το Elounda Hills εκτείνεται σε μια προνομιακή επιφάνεια περίπου 950 στρεμμάτων στον Κόλπο του Μιραμπέλου, προσφέροντας ανεμπόδιστη θέα προς την Ελούντα και τη Σπιναλόγκα.
Για την υλοποίησή του επιστρατεύεται μια διεθνής πρακτική που σπανίζει στα ελληνικά δεδομένα: το μοντέλο Early Contractor Involvement (ECI). Η Mirum Hellas έχει υπογράψει σχετικές συμβάσεις με τους κατασκευαστικούς ομίλους AKTOR και Δομική Κρήτης, εμπλέκοντάς τους ενεργά από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού και του προϋπολογισμού.
Κάθε εταιρεία έχει αναλάβει συμβόλαιο ύψους περίπου 800.000 ευρώ για μια πεντάμηνη περίοδο τεχνικής προετοιμασίας.
Με την ευδόκιμη ολοκλήρωση αυτής της φάσης, τα έργα της πρώτης περιόδου εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν τα 300 εκατομμύρια ευρώ, αφορώντας τη δόμηση 62.000 έως 65.000 τετραγωνικών μέτρων.
Τι περιλαμβάνει η πρώτη φάση των έργων
Το βάρος της πρώτης φάσης πέφτει στην οικιστική και τουριστική ανάπτυξη της ζώνης HILLTOP, η οποία αποτελεί το επίκεντρο του σχεδιασμού. Το πλάνο για τη συγκεκριμένη περιοχή περιλαμβάνει:
Το ξενοδοχείο Hilltop 1, δυναμικότητας 129 δωματίων.
Χώρους εστίασης, εμπορικά καταστήματα και σύγχρονες αθλητικές εγκαταστάσεις.
Οικιστικά συγκροτήματα, στα οποία ξεχωρίζουν 22 branded βίλες Mirabello, 73 διαμερίσματα Hilltop και 5 πολυτελείς επαύλεις στο παραθαλάσσιο μέτωπο.
Παράλληλα, θα αναπτυχθεί η παραλιακή ζώνη που θα φιλοξενήσει το Marina Village, beach clubs, ένα boutique ξενοδοχείο, καθώς και εξειδικευμένες εμπορικές υποδομές. Συνολικά, η επένδυση διαρθρώνεται σε τρεις χωρικές ενότητες (HERA, LANDBANK PARCEL και HILLTOP), ενσωματώνοντας μαρίνα, δημόσιους χώρους πρασίνου και ξενοδοχειακά καταλύματα υπό τη διαχείριση κορυφαίων διεθνών brands.
Ορίζοντας ολοκλήρωσης και οικονομικό αποτύπωμα
Η κατασκευαστική δραστηριότητα αναμένεται να κορυφωθεί κατά τη διετία 2027–2028, με απώτερο στόχο το Elounda Hills να παραδοθεί πλήρως πριν από το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας.
Το έργο, το οποίο έχει ενταχθεί στο καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων από το 2016, αποτελεί πρότυπο mixed-use τουριστικού χωριού μεγάλης κλίμακας. Η συμμετοχή παγκόσμιων ονομάτων της φιλοξενίας, όπως η 1 Hotels, υπογραμμίζει τον διεθνή του χαρακτήρα.
Σε τοπικό επίπεδο, η επένδυση αναμένεται να λειτουργήσει ως ισχυρός οικονομικός πνεύμονας για την Κρήτη, δημιουργώντας εκατοντάδες θέσεις εργασίας τόσο κατά την κατασκευαστική περίοδο όσο και κατά τη μετέπειτα λειτουργία του, εδραιώνοντας παράλληλα το νησί στον παγκόσμιο χάρτη του τουρισμού πολυτελείας (ultra-luxury).
Η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης εξέδωσε δελτίο τύπου με αφορμή τη δημοσίευση της υπ’ αριθμόν 6/2026 απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, με την οποία ξεκαθαρίζονται οριστικά οι όροι εκτοκισμού για τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον ν. 3869/2010, γνωστό ως νόμο Κατσέλη.
Σύμφωνα με την απόφαση, ο εκτοκισμός γίνεται αποκλειστικά επί της μηνιαίας δόσης που όρισε τελεσίδικα το δικαστήριο για κάθε δανειολήπτη, ενώ απαγορεύεται ρητά ο υπολογισμός τόκων επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου. Η ερμηνεία αυτή ισχύει αναδρομικά από την έναρξη ισχύος του νόμου, γεγονός που καθιστά κάθε άλλη πρακτική των τραπεζών εξαρχής παράνομη, όπως σημειώνει η Ένωση.
Η πρακτική που εφάρμοζαν οι τράπεζες και στη συνέχεια οι servicers, σύμφωνα με την καταναλωτική οργάνωση, συνεχίστηκε παρά τη σαφήνεια της νομοθεσίας. Παρά την απόφαση του Αρείου Πάγου, διαπιστώνεται ότι οι servicers δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε αυτόματες επιστροφές χρημάτων ή διορθώσεις δοσολογίων αν δεν πιεστούν νομικά, εκμεταλλευόμενοι την άγνοια των δανειοληπτών καταναλωτών για να κρατήσουν τα παράνομα εισπραχθέντα ποσά.
Η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης προτείνει τρία άμεσα βήματα για τους δανειολήπτες. Πρώτον, έλεγχος και διακοπή παράνομων χρεώσεων για το μέλλον, με απαίτηση εγγράφως από τον servicer της άμεσης προσαρμογής των επόμενων δόσεων με βάση την απόφαση 6/2026, με τον τόκο να υπολογίζεται μόνο στο ποσό της δόσης. Δεύτερον, διεκδίκηση αναδρομικών ποσών για το παρελθόν, καθώς όσα υπερβολικά ποσά πληρώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια λόγω μη νόμιμου υπολογισμού διεκδικούνται ως «αχρεωστήτως καταβληθέντα» με στόχο την επιστροφή τους ή τον συμψηφισμό τους με επόμενες δόσεις. Τρίτον, αποστολή εξώδικης όχλησης σε περίπτωση που οι servicers δεν συμμορφωθούν άμεσα, χωρίς να περιμένουν οι δανειολήπτες να επικοινωνήσουν μαζί τους.
Η Πρόεδρος της Ένωσης, Ιωάννα Μελάκη, καλεί όλους τους δανειολήπτες της Κρήτης, μέλη ή μη, που έχουν υπαχθεί στο νόμο Κατσέλη και βρίσκονται σε στάδιο αποπληρωμής, να μην υπογράφουν κανένα νέο έγγραφο ή δρομολόγιο από servicers χωρίς νομικό έλεγχο. Υπενθυμίζει επίσης ότι όλη η επικοινωνία με τους servicers ή τους εκπροσώπους τους, συμπεριλαμβανομένων των δικηγορικών γραφείων, πρέπει να γίνεται γραπτώς.
Η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης διατίθεται να ελέγξει τις καταστάσεις πληρωμών και να κατευθύνει τους δανειολήπτες στις απαραίτητες ενέργειες. Για επικοινωνία, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο 28210 92306, τις εργάσιμες ημέρες και ώρες από 9:00 έως 12:00. Η οργάνωση σημειώνει χαρακτηριστικά: «Μην τους χαρίζετε τα χρήματά σας. Ο νόμος πλέον σας δικαιώνει απόλυτα».
Νέα εποχή για το οικοσύστημα καινοτομίας της Κρήτης ξεκινά με τη στρατηγική συνεργασία του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) με τα τρία Πανεπιστημιακά Ιδρύματα του νησιού, μέσω του Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου Κρήτης (STEP-C), που στοχεύει στη δημιουργία ενός ενιαίου περιβάλλοντος συνεργασίας για ερευνητικές ομάδες, νεοφυείς επιχειρήσεις και καινοτόμες εδραιωμένες εταιρείες.
Η συνεργασία της Εταιρείας Διαχείρισης και Ανάπτυξης του Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου Κρήτης Α.Ε. (ΕΔΑΠ/ΕΤΕΠ-Κ) με τις Εταιρείες Αξιοποίησης και Διαχείρισης Περιουσίας (ΕΑΔΙΠ) του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ) και του Πολυτεχνείου Κρήτης επισφραγίστηκε την Τρίτη 8 Ιουνίου 2026 με την υπογραφή σχετικών συμβάσεων από τον Πρόεδρο της ΕΔΑΠ-ΕΤΕΠ-Κ και τους εκπροσώπους των ΕΑΔΙΠ των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων.
Στο πλαίσιο αυτής της σύμπραξης, οι φορείς προχωρούν στη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου για τη διαχείριση και αξιοποίηση χώρων εντός των εγκαταστάσεων των τριών ιδρυμάτων στην Κρήτη, οι οποίοι θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του STEP-C στο ΙΤΕ. Στόχος είναι η διεύρυνση της δυνατότητας φιλοξενίας και υποστήριξης καινοτόμων ερευνητικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων, καθώς και η ίδρυση νέων εταιρειών έρευνας και ανάπτυξης με σκοπό την ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής, καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών και νέων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών.
Μέσα από αυτή τη συνεργασία ενισχύεται η αξιοποίηση της ερευνητικής αριστείας, η μεταφορά τεχνολογίας και η δημιουργία νέων διαδρομών που θα επιτρέπουν στην επιστημονική γνώση να μετατρέπεται σε προϊόντα, υπηρεσίες και επιχειρηματικές δραστηριότητες με αντίκτυπο στην οικονομία και την κοινωνία. Σήμερα το STEP-C φιλοξενεί ήδη 46 εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, έχοντας εξελιχθεί σε ένα από τα πλέον ώριμα και ολοκληρωμένα HUB καινοτομίας και επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα.
Ο Πρόεδρος της ΕΔΑΠ και Διευθυντής του ΕΤΕΠ Κρήτης, Δρ. Γιώργος Παπαμιχαήλ, δήλωσε: «Η συνεργασία αυτή σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στην εξέλιξη του Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου Κρήτης και αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για την περαιτέρω ενδυνάμωση του οικοσυστήματος καινοτομίας και επιχειρηματικότητας του νησιού. Το STEP-C, αξιοποιώντας την εμπειρία, την τεχνογνωσία και τη δυναμική που έχει αναπτύξει μέσα από περισσότερα από 30 χρόνια λειτουργίας, ενώνει δυνάμεις με τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα της Κρήτης, διαμορφώνοντας ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον συνεργασίας όπου η επιστημονική γνώση, η τεχνολογική ανάπτυξη και η επιχειρηματική δραστηριότητα μπορούν να συνυπάρχουν, να αλληλεπιδρούν και να εξελίσσονται».
Ο Πρόεδρος του ΙΤΕ και καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Βασίλης Χαρμανδάρης, τόνισε: «Ένας από τους βασικούς στόχους του ΙΤΕ, από την ίδρυσή του μέχρι και σήμερα, είναι η ανάπτυξη βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας σε τομείς αιχμής, με στόχο την βαθύτερη κατανόηση του κόσμου που μας περιβάλλει, συνεισφέροντας παράλληλα στη βελτίωση της πολιτιστικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής της χώρας μας. Το Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης ιδρύθηκε από το ΙΤΕ για να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην καινοτόμο έρευνα και την επιχειρηματικότητα, ρόλο που επιτελεί με επιτυχία όλα αυτά τα χρόνια. Σήμερα κάνουμε ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, έχοντας τις νεοφυείς – και όχι μόνο – επιχειρήσεις της Κρήτης στο επίκεντρο».
Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΑΔΙΠ και εσωτερικό μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Κρήτης, καθηγητής Μιχάλης Παυλίδης, υπογράμμισε: «Το Πανεπιστήμιο Κρήτης, από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, έχει αναπτύξει μια ισχυρή παράδοση αριστείας στην εκπαίδευση και την έρευνα, επενδύοντας παράλληλα στην εξωστρέφεια και στη συνεργασία με τους ακαδημαϊκούς, ερευνητικούς και παραγωγικούς φορείς της Κρήτης. Η συνεργασία με το Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση. Σε συνδυασμό με τις δράσεις της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας του Πανεπιστημίου, ενισχύεται ακόμη περισσότερο η αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων».
Η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΕΑΔΙΠ και Αντιπρύτανις Διοικητικών, Τεχνικών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας του Πολυτεχνείου Κρήτης, καθηγήτρια Δέσποινα Διμέλλη, δήλωσε: «Η σύμπραξη του ΙΤΕ με τα ακαδημαϊκά ιδρύματα της Κρήτης δημιουργεί νέες δυνατότητες αξιοποίησης της έρευνας και της τεχνογνωσίας προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας, και αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την περαιτέρω ενίσχυση του οικοσυστήματος έρευνας, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας στην Κρήτη. Το Πολυτεχνείο Κρήτης, αξιοποιώντας την ισχυρή ερευνητική του δραστηριότητα και το υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό του, συμμετέχει ενεργά σε αυτή την κοινή προσπάθεια».
Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΑΔΙΠ και Αντιπρύτανης Οικονομικών, Προγραμματισμού, Ανάπτυξης και Φοιτητικής Μέριμνας του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, καθηγητής Νίκος Βιδάκης, σημείωσε: «Η σημερινή συνεργασία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της σύνδεσης του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου με την έρευνα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα. Μέσα από κοινές δράσεις και συνέργειες, επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες αξιοποίησης της γνώσης, να στηρίξουμε την ανάπτυξη καινοτόμων ιδεών και να συμβάλουμε ουσιαστικά στην παραγωγική και τεχνολογική εξέλιξη της Κρήτης».
Την εκδήλωση υπογραφής της συμφωνίας τίμησαν με την παρουσία τους ο καθηγητής Βασίλης Χαρμανδάρης, Πρόεδρος του ΙΤΕ, ο καθηγητής Μιχάλης Ζερβάκης, Πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης, ο καθηγητής Νίκος Κατσαράκης, Πρύτανης του ΕΛΜΕΠΑ, ο κ. Αντώνης Παπαδεράκης, Ειδικός Σύμβουλος Καινοτομίας της Περιφέρειας Κρήτης, η κ. Χρυσούλα Δασκαλάκη, Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού της Περιφέρειας Κρήτης, και ο Δρ. Μανώλης Στρατάκης, μέλος ΔΣ της ΕΔΑΠ ΕΤΕΠ Κρήτης.
Πρόστιμο 270.000 ευρώ επιβλήθηκε σε έναν 55χρονο στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος εγκατέλειψε εννέα γατάκια σε απομακρυσμένο σημείο της Καλαμαριάς.
Ο άνδρας καλείται να πληρώσει 30.000 ευρώ για κάθε ζώο που άφησε πίσω του. «Εγώ δεν έχω. Εγώ τόσα πήρα στη ζωή μου που δούλευα», δήλωσε ο ίδιος, προσπαθώντας να εξηγήσει την οικονομική του αδυναμία.
Όλα ξεκίνησαν το βράδυ του περασμένου Σαββάτου. Σε βίντεο που εξασφάλισε η εκπομπή «Live News», φαίνεται ο 55χρονος να φτάνει με μηχανάκι στο σημείο όπου εντοπίστηκαν τα γατάκια. Εκείνη τη στιγμή δύο γυναίκες τον είδαν και ειδοποίησαν την Αστυνομία.
Οι έρευνες οδήγησαν γρήγορα στα ίχνη του άνδρα, ο οποίος φέρεται να θέλησε να απαλλαγεί από τα ζώα του. «Χρειαζόμουν τουλάχιστον κάποια κυβικά άμμο τον μήνα. Στο τέλος άρχισαν να μου τρώνε 10 κιλά σε 4 μέρες άμμο. Δεν μπορούσα εγώ να βρω τη χρηματική… να καλύψω την άμμο, ούτε τις τροφές», είπε ο ίδιος.
Ο 55χρονος μετέφερε τα εννέα γατάκια με δύο δρομολόγια. Οι αστυνομικοί που έφτασαν στο σημείο, απελευθέρωσαν τα ζώα και την ίδια νύχτα εντόπισαν τον δράστη.
Οι μαρτυρίες των γυναικών
Οι γυναίκες που τον κατήγγειλαν, θυμούνται τον διάλογο που είχαν μαζί του λίγο πριν καλέσουν την Αστυνομία: «Τον σταμάτησα και του λέω “χρειάζεστε βοήθεια;”. Μου λέει “όχι”. “Βλέπω, κρατάτε μία γατοφόρο”. “Ναι”, λέει, “έχω μία μάνα με τέσσερα μικρά και θέλω κάπου να τα αφήσω”».
Όπως ανέφεραν, ο 55χρονος τους εξήγησε, πως τα γατάκια προέρχονταν από τις γέννες δύο μητέρων που του είχε φέρει ο γιος του και δεν ήταν στειρωμένες. «Δεν μπορούσε να συντηρήσει πλέον τα μωρά από τις δύο γέννες και βρήκε αυτήν τη λύση», είπαν χαρακτηριστικά.
«Δεν γνώριζα τους νόμους περί εγκατάλειψης ζώου»
Ο ίδιος υποστήριξε ότι αγνοούσε τη νομοθεσία για την εγκατάλειψη ζώων. «Δεν γνώριζα τους νόμους περί εγκατάλειψης ζώου. Γνώριζα τους νόμους μόνο περί κακοποίησης ζώου» ανέφερε, τονίζοντας ότι φρόντιζε τα ζώα όσο μπορούσε, αλλά δεν μπορούσε πλέον να ανταπεξέλθει οικονομικά.
«Τα τέσσερα μικρούλια, ένα από τα οποία είναι αυτό μαζί με τη μανούλα, ήταν στη μεγάλη γατοφόρο. Και τα υπόλοιπα τα μεγαλούτσικα, λίγο πιο μεγάλα, έναν μήνα πιο μεγάλα, ήτανε στη μικρούλα», περιέγραψαν οι γυναίκες.
Προς το παρόν, οι γάτες φιλοξενούνται στο σπίτι της γειτόνισσας του 55χρονου. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να μεταφερθούν σε φιλοζωική οργάνωση, ενώ για την υπόθεση έχει ήδη υπάρξει εισαγγελική παρέμβαση, προκειμένου να αποσαφηνιστούν πλήρως οι συνθήκες του περιστατικού.
Η πολιτική και κοινωνική γεωγραφία του Κράτους του Ισραήλ διέρχεται την πιο βαθιά και δομική κρίση της σύγχρονης ιστορίας του, καθώς η ιδεολογική μετατόπιση της άρχουσας τάξης επανακαθορίζει τα θεμέλια της κρατικής υπόστασης και των περιφερειακών ισορροπιών στη Μέση Ανατολή.
Η ανάδυση ριζοσπαστικών εθνικιστικών και μεσσιανικών κινημάτων από το περιθώριο της πολιτικής ζωής στην απόλυτη κυβερνητική εξουσία δεν αποτελεί μια συγκυριακή εξέλιξη, αλλά το αποτέλεσμα μιας μακράς και συστηματικής διαδικασίας εξομάλυνσης της ρητορικής της εθνοτικής ανωτερότητας και του αναγκαστικού εκτοπισμού.
Εν μέσω εν εξελίξει στρατιωτικών επιχειρήσεων, το εσωτερικό μέτωπο της χώρας εμφανίζεται βαθιά διχασμένο ανάμεσα σε ένα αυξανόμενο αυταρχικό-θρησκευτικό όραμα και σε ένα ευρύ κίνημα αντίστασης που υπερασπίζεται τον φιλελεύθερο-δημοκρατικό χαρακτήρα του κράτους, αναδεικνύοντας τις υπαρξιακές επιλογές που καλείται να αντιμετωπίσει η ισραηλινή κοινωνία.
Το παρόν κείμενο βασίζεται στα στοιχεία, τις απομαγνητοφωνημένες μαρτυρίες και τις πρωτογενείς καταθέσεις πεδίου που έφερε στο φως η δημοσιογραφική έρευνα του διεθνούς ντοκιμαντέρ «Israel’s Extremists: The Radical Men Pushing the Region Toward Chaos» της πλατφόρμας ENDEVR.
Η Συνδιάσκεψη της Ιερουσαλήμ και το μεσσιανικό όραμα του επανεποικισμού
Στις 24 Ιανουαρίου 2024, ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη, χιλιάδες συμμετέχοντες συγκεντρώθηκαν στην Ιερουσαλήμ σε μια οργανωμένη συνδιάσκεψη με κεντρικό αντικείμενο τον επανεποικισμό των παλαιστινιακών εδαφών.
Η εκδήλωση αυτή αποτύπωσε την πλήρη θεσμική μετατόπιση των αιτημάτων της ισραηλινής ριζοσπαστικής δεξιάς, η οποία δεν διστάζει πλέον να διακηρύσσει δημόσια τη στρατηγική της για δημογραφική αλλοίωση της περιοχής. Κατά τη διάρκεια της συνδιάσκεψης, κεντρικός ομιλητής της παράταξης των εποίκων έθεσε το πλαίσιο της εδαφικής διεκδίκησης, συνδέοντας την εθνική ασφάλεια με την πλήρη προσάρτηση:
«Καλησπέρα. Χωρίς εποικισμό δεν υπάρχει ασφάλεια, και χωρίς ασφάλεια στα περίχωρα του Ισραήλ δεν υπάρχει ασφάλεια σε ολόκληρο το Ισραήλ. Μόλις πριν από τρία χρόνια είπα για πολλοστή φορά ότι στη Γάζα θα πρέπει να επιστρέψουμε και να την καταλάβουμε. Ο αιώνιος λαός, με τη βοήθεια του Θεού, θα νικήσει! “Ας ανέβουμε και ας την κυριεύσουμε, γιατί σίγουρα μπορούμε να την κατακτήσουμε”. Είναι η ώρα να τους ενθαρρύνουμε να φύγουν από εδώ, να επιστρέψουν στα σπίτια τους και να εκπληρώσουμε αυτό που είπε και λέει η Τορά μας: “Και θα διώξετε τους κατοίκους της γης”. Αυτή η γη είναι δική μας από πάντα και για πάντα, και θα νικήσουμε όλους τους τρομοκράτες».
Η απάντηση από τις δυνάμεις της μετριοπαθούς αντιπολίτευσης υπήρξε άμεση και καταγγελτική, αναδεικνύοντας τον κίνδυνο πλήρους αποδόμησης των διεθνών νομικών δεσμεύσεων του κράτους. Πολιτικός σχολιαστής της αντιπολίτευσης υπογράμμισε ότι οι συμμετέχοντες στη συνδιάσκεψη εκπροσωπούν μια ακραία ιδεολογική τάση, η οποία στο παρελθόν αντιμετωπιζόταν ως απειλή για την εσωτερική σταθερότητα:
«Αυτοί οι άνθρωποι είναι μεσσιανιστές, ρατσιστές και εγκληματίες. Αποτελούσαν αντικείμενο παρακολούθησης από τις υπηρεσίες ασφαλείας λόγω της δραστηριότητάς τους κατά του κράτους. Θέλουν το κράτος του Ισραήλ να εκτείνεται σε όλα τα εδάφη και να απομακρύνει τους Άραβες από εκεί — ακόμη μια προσάρτηση εις βάρος των πάντων».
Η πολιτική μεταβολή του 2022 και η θεσμική στόχευση του συνασπισμού
Η ιδεολογική αυτή μεταστροφή απέκτησε κυβερνητική υπόσταση τον Δεκέμβριο του 2022, οπότε και σηματοδοτήθηκε η επιστροφή του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην εξουσία, ως επικεφαλής του πιο δεξιού και συντηρητικού κυβερνητικού συνασπισμού στην ιστορία της χώρας. Ο συνασπισμός συγκροτήθηκε από τη σύμπραξη του παραδοσιακού δεξιού κόμματος Λικούντ με ακροδεξιές και εθνικοθρησκευτικές φράξιες. Η ριζοσπαστική αυτή στροφή έφερε στο προσκήνιο δύο πρόσωπα, παραχωρώντας τους πρωτοφανή εκτελεστική ισχύ: τον Μπεζαλέλ Σμότριτς, ηγέτη του κόμματος «Θρησκευτικός Σιωνισμός», ο οποίος ανέλαβε το Υπουργείο Οικονομικών, και τον Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, ο οποίος τοποθετήθηκε στο κρίσιμο Υπουργείο Εθνικής Ασφάλειας.
Η ανάληψη της εξουσίας συνοδεύτηκε από μια συντονισμένη προσπάθεια αναθεώρησης των θεσμικών ισορροπιών και του συστήματος ελέγχου της κρατικής εξουσίας. Εκπρόσωπος των πολιτικών κινημάτων που αντιτάχθηκαν στην κυβερνητική πολιτική περιέγραψε μια συγκεκριμένη δημόσια τοποθέτηση, η οποία λειτούργησε ως σήμα κινδύνου για τους υποστηρικτές του φιλελεύθερου μοντέλου διακυβέρνησης:
«Ανέβηκε στη σκηνή και έβγαλε μια ομιλία που ήταν ένα κάλεσμα αφύπνισης για όλους. Είπε το εξής: “Θα θέσουμε υπό τον έλεγχό μας τους νομικούς συμβούλους, θα θέσουμε υπό τον έλεγχό μας το Ανώτατο Δικαστήριο, θα θέσουμε υπό τον έλεγχό μας τον Γενικό Εισαγγελέα”. Και τελείωσε αυτή τη φρικτή ομιλία λέγοντας: “Kαι αυτό είναι μόνο το πρώτο στάδιο”».
Το κίνημα διαμαρτυρίας και η ιδεολογική σύγκρουση για τη δημοκρατία
Η προώθηση των δικαστικών και καθεστωτικών αλλαγών προκάλεσε την άμεση ενεργοποίηση των προοδευτικών και φιλελεύθερων στρωμάτων της ισραηλινής κοινωνίας. Μια εξέχουσα ηγετική φυσιογνωμία του κινήματος διαμαρτυρίας, με την ιδιότητα της διδάκτορος πυρηνικής φυσικής, ανέλαβε τον συντονισμό της αντιπολίτευσης στους δρόμους, επιδιώκοντας να ανακόψει τη νομοθετική διαδικασία:
«Ο καθένας μπορεί να βάλει ένα ξύλο στα γρανάζια της δικτατορίας. Εκατοντάδες χιλιάδες ξύλα θα διασφαλίσουν ότι το Ισραήλ θα παραμείνει δημοκρατία. Πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτή η καθεστωτική ανατροπή βασίζεται στο κράτος του Ισραήλ σε ένα ρατσιστικό και φασιστικό κίνημα υπό την ηγεσία των Μπεν-Γκβιρ και Σμότριτς — ανθρώπων που θεωρούν τους εαυτούς τους ανώτερους λόγω και μόνο του ότι είναι Εβραίοι. Θεωρούν τους εαυτούς τους ανώτερους από οποιονδήποτε δεν είναι Εβραίος, και ανώτερους από οποιονδήποτε δεν είναι Εβραίος όπως εκείνοι το ορίζουν. Αυτό συνδέεται άμεσα με την επιθυμία τους να καταλάβουν ολόκληρη τη Γη του Ισραήλ και να επιβάλουν μια αντιδημοκρατική πολιτική στον αραβικό και παλαιστινιακό πληθυσμό».
Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές της κυβερνητικής πολιτικής προέταξαν το επιχείρημα της λαϊκής κυριαρχίας, θεωρώντας ότι η δικαστική μεταρρύθμιση αποτελεί εκπλήρωση της εντολής του εκλογικού σώματος. Στέλεχος του κυβερνητικού στρατοπέδου υποστήριξε τη νομιμότητα των μέτρων, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Το εθνικό στρατόπεδο νίκησε. Συνεχίζουμε με αυτή τη νομοθεσία γιατί αυτή είναι η ουσία της δημοκρατίας. Ο λαός ψήφισε υπέρ της δικαστικής μεταρρύθμισης».
Το «Σχέδιο Υποταγής» του Μπεζαλέλ Σμότριτς και η ιστορική παρακαταθήκη του 1967
Ο Μπεζαλέλ Σμότριτς, ο οποίος αναδείχθηκε νωρίς σε ηγετική μορφή της ριζοσπαστικής δεξιάς, είχε διαμορφώσει ένα σαφές δογματικό πλαίσιο για τη διαχείριση των κατεχομένων εδαφών. Το πολιτικό του όραμα προβλέπει την επιβολή πλήρους ισραηλινής κυριαρχίας στις περιοχές της Ιουδαίας και της Σαμάρειας (Δυτική Όχθη), θέτοντας στον αραβικό πληθυσμό τρεις συγκεκριμένες και αυστηρές επιλογές:
«Η πρώτη: Να εγκαταλείψουν την παλαιστινιακή εθνική φιλοδοξία, ή με άλλα λόγια, τη φιλοδοξία τους να απαλλαγούν από τους Εβραίους. Θα προσφέρουμε ένα μοντέλο διαμονής, αλλά δεν θα έχουν δικαίωμα ψήφου για την Κνεσέτ. Η δεύτερη: Όποιος δυσκολεύεται να απαλλαγεί από τον παλαιστινιακό εθνικισμό και την επιθυμία να σκοτώνει Εβραίους, θα μπορεί να επιλέξει να μεταναστεύσει σε άλλη χώρα. Το κράτος, παρεμπιπτόντως, θα τον βοηθήσει σε αυτό. Εγώ ο ίδιος είμαι τρομερά καλός στο πακετάρισμα πορσελανών, ναργιλέδων και αεροπλάστ (bubbles), και αν χρειαστεί θα χαρώ να βοηθήσω. Η τρίτη: Όποιος δεν θέλει να ζήσει εδώ ειρηνικά δίπλα μας και επιλέξει να πολεμήσει και να συνεχίσει στον δρόμο της τρομοκρατίας — ο στρατός θα τον αντιμετωπίσει».
Το ιδεολογικό αυτό πλαίσιο εδράζεται στην ιστορική παρακαταθήκη του Πολέμου των Έξι Ημερών το 1967, μια αναμέτρηση που επέτρεψε στο Ισραήλ να τριπλασιάσει την επικράτειά του με την κατάληψη της χερσονήσου του Σινά, της Δυτικής Όχθης και της Λωρίδας της Γάζας. Μετά το 1967, ένα λαϊκό κίνημα θρησκευόμενων οπαδών επεδίωξε τον συστηματικό εποικισμό των εδαφών, θεωρώντας τον ως εκπλήρωση θεϊκής υπόσχεσης. Ιστορικός ακτιβιστής του κινήματος των εποίκων περιγράφει τις απαρχές αυτής της προσπάθειας, η οποία διεξήχθη αρχικά σε σύγκρουση με την τότε επίσημη ισραηλινή κυβέρνηση:
«Η κυβέρνηση τότε δεν επέτρεπε ούτε σε έναν Εβραίο να εγκατασταθεί εδώ. Ανεβήκαμε στο έδαφος χωρίς άδεια οκτώ φορές μέσα σε δύο χρόνια, τα έτη 1974–1975, και επτά φορές μας απομάκρυναν με τη βία. Όταν ο Γιτζάκ Ράμπιν, ο οποίος μας απομάκρυνε επτά φορές, κουράστηκε, απευθύνθηκε στον Σιμόν Πέρες και του ζήτησε να βρει έναν συμβιβασμό. Έτσι μας μετέφεραν στο Ελόν Μορέχ εδώ στη Σαμάρεια. Έτσι άνοιξε ο δρόμος για τον εποικισμό στη Σαμάρεια, μια κίνηση που οδήγησε στο να υπάρχουν σήμερα μισό εκατομμύριο Εβραίοι σε 300 σημεία εγκατάστασης».
Με την πάροδο των δεκαετιών, η Δυτική Όχθη τεμαχίστηκε και κατακερματίστηκε μέσω της δημιουργίας στρατιωτικών ζωνών, απαλλοτριώσεων γεωργικών εκτάσεων και οδικών δικτύων περιορισμένης πρόσβασης. Ο Σμότριτς παραμένει προσηλωμένος σε αυτή τη στρατηγική εδαφικής μεγιστοποίησης, συνδέοντάς την άμεσα με τις θρησκευτικές αξίες:
Δημοσιογράφος: «Θέλω ένα εβραϊκό κράτος. Αυτό τι σημαίνει;»Μπεζαλέλ Σμότριτς: «Ένα εβραϊκό κράτος είναι κάτι πολύπλοκο — είναι ένα κράτος που συμπεριφέρεται σύμφωνα με τον κόσμο των αξιών του εβραϊκού λαού». Δημοσιογράφος: «Η κυριαρχία του Ισραήλ ξεκινά από τη θάλασσα και τελειώνει στο ποτάμι σε αυτό το στάδιο, ή μήπως ουσιαστικά καθορίζουμε την Υπεριορδανία στο επόμενο στάδιο;»Μπεζαλέλ Σμότριτς: «Σιγά σιγά. Είναι γραμμένο στα κείμενα των σοφών μας (Χαζάλ) ότι στο μέλλον η Ιερουσαλήμ πρόκειται να επεκταθεί μέχρι τη Δαμασκό».
Οι ρίζες του καχανισμού: Η πολιτική διαδρομή του Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ
Παράλληλα με τη μεσσιανική ιδεολογία του Μπεζαλέλ Σμότριτς για την εδαφική κυριαρχία, ο δεύτερος πυλώνας του σημερινού κυβερνητικού συνασπισμού, ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, εκπροσωπεί μια ριζοσπαστική τάση που έλκει την καταγωγή της από τις πιο βίαιες εκφράσεις του ισραηλινού εθνικισμού. Πολιτικοί της αντιπολίτευσης επισημαίνουν ότι, παρά τη σημερινή του προσπάθεια να παρουσιάσει ένα πιο μετριοπαθές προφίλ στην κεντρική πολιτική σκηνή, το παρελθόν του παραμένει απόλυτα συνδεδεμένο με εξτρεμιστικές πρακτικές. «Είναι πολύ ακραίος. Μεταμφιέζεται λίγο αυτή τη στιγμή με τα χαμόγελά του, αλλά ξέρουμε πολύ καλά από πού προέρχεται», σημειώνεται χαρακτηριστικά από στελέχη της αντιπολίτευσης.
Η πολιτική διαμόρφωση του Μπεν-Γκβιρ επιταχύνθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η υπογραφή των Συμφωνιών του Όσλο το 1993 από τον τότε Ισραηλινό Πρωθυπουργό Γιτζάκ Ράμπιν και την παλαιστινιακή ηγεσία προκάλεσε σφοδρότατες αντιδράσεις στους κόλπους της ισραηλινής δεξιάς. Το 1995, ο νεαρός τότε Μπεν-Γκβιρ βιντεοσκοπήθηκε να κρατά το κλεμμένο έμβλημα της Cadillac από το υπηρεσιακό αυτοκίνητο του Πρωθυπουργού Ράμπιν, προβαίνοντας σε μια δήλωση που έμελλε να αποκτήσει ιστορική και δραματική σημασία:
«Αυτό το έμβλημα είναι ένα σύμβολο. Και όπως φτάσαμε σε αυτό το σύμβολο, μπορούμε να φτάσουμε και στον Ράμπιν. Όταν ο Πρωθυπουργός κάνει τόσο σοβαρά πράγματα, νομίζω ότι είναι απολύτως δυνατόν να γίνουν σοβαρές πράξεις εναντίον του».
Λίγους μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο του 1995, ο Γιτζάκ Ράμπιν δολοφονήθηκε, επιβεβαιώνοντας την ακραία πόλωση που είχε καλλιεργηθεί στην ισραηλινή κοινωνία. Η ιδεολογική μήτρα από την οποία προήλθε ο Μπεν-Γκβιρ εντοπίζεται στο δόγμα του ραβίνου Μεΐρ Καχάνε, ο οποίος στα τέλη της δεκαετίας του 1960 είχε ιδρύσει τον Σύνδεσμο Εβραϊκής Άμυνας (JDL) στη Νέα Υόρκη. Η οργάνωση αυτή είχε τεθεί υπό την παρακολούθηση του FBI για παράνομη συσσώρευση όπλων και εκρηκτικών υλών. Μετά την εγκατάστασή του στο Ισραήλ το 1971, ο Καχάνε ίδρυσε το κόμμα «Κάχ» (Kach), καταλαμβάνοντας μια έδρα στο κοινοβούλιο το 1984.
Η παρουσία του Καχάνε στην Κνεσέτ αντιμετωπίστηκε με απόλυτη θεσμική απομόνωση ακόμη και από την παραδοσιακή δεξιά. Παρατηρητής του ισραηλινού κοινοβουλίου αναφέρει ότι ο τότε Πρωθυπουργός Γιτζάκ Σαμίρ, μια εμβληματική μορφή της ισραηλινής συντηρητικής παράταξης, αρνιόταν να νομιμοποιήσει τη ρητορική του:
«Κάθε φορά που σηκωνόταν να μιλήσει και ανέβαινε στο βήμα της Κνεσέτ, ο Πρωθυπουργός Γιτζάκ Σαμίρ —ο οποίος ήταν ένας ξεκάθαρος δεξιός— σηκωνόταν και έβγαινε από την αίθουσα, και μαζί του έβγαιναν και τα υπόλοιπα μέλη της παράταξης. Ο Σαμίρ δεν ήταν διατεθειμένος να βλέπει αυτό το φαινόμενο ενός ρατσιστή που μιλάει από το βήμα της Κνεσέτ».
Υπόγειος ριζοσπαστισμός, μεσονύκτιοι βανδαλισμοί και η εξομάλυνση από τα μέσα ενημέρωσης
Το 1988, το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ απέκλεισε επίσημα το κόμμα «Κάχ» από τις βουλευτικές εκλογές, κρίνοντας ότι η πολιτική του πλατφόρμα βασιζόταν στην υποκίνηση μίσους και τον ρατσισμό. Μετά τη δολοφονία του Μεΐρ Καχάνε, το κίνημα αναζήτησε μια νέα γενιά στελεχών, με τον Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, ο οποίος είχε ενταχθεί στην οργάνωση ως έφηβος, να αναδεικνύεται γρήγορα στο πιο προβεβλημένο πρόσωπό της. Παλαιότερος ακτιβιστής του κινήματος περιγράφει την άνοδο του Μπεν-Γκβιρ στην ιεραρχία, η οποία διευκολύνθηκε από τις διώξεις που υπέστησαν τα παλαιότερα στελέχη:
«Ο Μπεν-Γκβιρ ήταν απλώς ένα μικρό αγόρι όταν τον συνάντησα για πρώτη φορά και τον έπεισα να ενταχθεί στο καχανιστικό κίνημα. Τελικά έγινε ο εκπρόσωπος τύπου επειδή όλοι εμείς οι μεγαλύτεροι ήμασταν στη φυλακή, αφήνοντας εκείνον —τον νεότερο— ως επικεφαλής. Βήμα προς βήμα, έγινε ισχυρότερος και απέκτησε μεγαλύτερη επιρροή».
Το κίνημα εφάρμοσε μια συστηματική στρατηγική στρατολόγησης ευάλωτων νέων, εφήβων που βρίσκονταν εκτός του επίσημου εκπαιδευτικού συστήματος και ατόμων που είχαν εγκαταλείψει το λύκειο. Ο Μπεν-Γκβιρ οργάνωσε αυτούς τους νέους σε αυτόνομους ριζοσπαστικούς πυρήνες, συντονίζοντας διαδηλώσεις, αναγραφές συνθημάτων και πράξεις βανδαλισμού. Ένας πρώην νεαρός ακτιβιστής, ο οποίος εργάστηκε υπό την άμεση καθοδήγησή του κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Ιντιφάντα, περιγράφει τον τρόπο λειτουργίας αυτών των ομάδων και τη χρήση των ανηλίκων για την αποφυγή των διωκτικών αρχών:
«Με αποκάλεσαν ναζί δεκάδες φορές, ρατσιστή, φασίστα. Εγώ και ο Μπεν-Γκβιρ ήμασταν πολύ κοντά… Όταν ήμουν απλώς ένα παιδί στο δημοτικό σχολείο, μετέφερα κρυφά για λογαριασμό του έγγραφα που περιείχαν πολιτική υποκίνηση εναντίον του Γιτζάκ Ράμπιν, επειδή η αστυνομία δεν θα έλεγχε ποτέ ένα μικρό παιδί. Ο Μπεν-Γκβιρ έχει έναν πολύ πολύπλοκο χαρακτήρα· μπορεί να είναι απίστευτα ευγενικός και καλοσυνάτος με τους δικούς του ανθρώπους, αλλά αν του εναντιωθείς, μετατρέπεται σε έναν απόλυτο νταή.
Προωθούσαμε την ιδεολογία μας προκαλώντας δημόσιο θόρυβο μέσα από εξαιρετικά προκλητικές πράξεις. Ως παιδί 13, 14 ή 15 ετών κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Ιντιφάντα, έβγαινα τη νύχτα για να σκίζω λάστιχα αυτοκινήτων και να σπάω παράθυρα. Στη συνέχεια, ο Μπεν-Γκβιρ αξιοποιούσε αμέσως αυτές τις πράξεις για να εξασφαλίσει κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης. Ήταν απίστευτα επικίνδυνο — θα μπορούσα εύκολα να είχα πυροβοληθεί και σκοτωθεί, αλλά ήμουν απλώς ένα παιδί χωρίς καμία πραγματική ιδέα για τις δυνάμεις με τις οποίες έπαιζα».
Η ανάδυση του Μπεν-Γκβιρ από το περιθώριο στην κεντρική πολιτική σκηνή διευκολύνθηκε σημαντικά από τη στάση των ισραηλινών μέσων ενημέρωσης, τα οποία κατηγορούνται από μετριοπαθείς κύκλους για την πλήρη κανονικοποίηση της ρητορικής του. Ισραηλινο-Παλαιστίνιος πολίτης εκφράζει τη βαθιά απογοήτευση των μειονοτήτων για τη διαδικασία αυτή, η οποία μετέτρεψε τον εξτρεμιστικό λόγο σε μέρος της καθημερινής τηλεοπτικής θεματολογίας:
«Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης είναι τα πρώτα υπεύθυνα για τη μετατροπή του Μπεν-Γκβιρ σε “ροκ σταρ”. Η πόρτα του ήταν ανοιχτή κάθε μέρα για κάθε τηλεοπτικό στούντιο, και το ακραίο προϊόν του έγινε τακτικός επισκέπτης στο σαλόνι κάθε σπιτιού στο Ισραήλ. Τα μέσα ενημέρωσης έκαναν το απίστευτο και εξομάλυνσαν τον ρατσισμό και την εβραϊκή ανωτερότητα».
Αυτή η πολυετής επικοινωνιακή εξομάλυνση προλείανε το έδαφος για τη θεσμική κατοχύρωση των διακρίσεων, η οποία κορυφώθηκε το 2018 με την ψήφιση του αμφιλεγόμενου «Νόμου περί Έθνους-Κράτους». Ο νόμος αυτός υποβίβασε την αραβική γλώσσα από επίσημη γλώσσα του κράτους σε «ειδικό καθεστώς», ανακήρυξε την ενιαία Ιερουσαλήμ ως αποκλειστική πρωτεύουσα και περιόρισε το δικαίωμα της εθνικής αυτοδιάθεσης αποκλειστικά στον εβραϊκό πληθυσμό. Πανηγυρίζοντας την ψήφιση του νομοσχεδίου, ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δηλώσει: «Το Ισραήλ είναι το έθνος-κράτος του εβραϊκού λαού. Αυτό είναι το κράτος μας, αυτή είναι η γλώσσα μας, αυτός είναι ο ύμνος μας και αυτή είναι η σημαία μας».
Η λατρεία του Μπαρούχ Γκόλντσταϊν και η τακτική της πολιτικής μεταμφίεσης
Ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα σημεία της ιδεολογικής ταυτότητας του Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ παραμένει η σταθερή σύνδεσή του με τη μνήμη του Μπαρούχ Γκόλντσταϊν. Το 1994, ο Γκόλντσταϊν, ένας ένοπλος Εβραίος γιατρός με ριζοσπαστικές πεποιθήσεις, εισήλθε στο ισλαμικό τέμενος του Σπηλαίου των Πατριαρχών στη Χεβρώνα και άνοιξε πυρ, σφαγιάζοντας 29 Μουσουλμάνους πιστούς την ώρα της προσευχής, προτού εξουδετερωθεί επί τόπου. Για τον νεαρό Μπεν-Γκβιρ, η πράξη αυτή δεν αποτέλεσε αντικείμενο καταδίκης, αλλά πηγή ιδεολογικής έμπνευσης. Ο ίδιος είχε δηλώσει δημόσια κατά τη διάρκεια θρησκευτικών εορτών:
«Ο ήρωάς μου είναι ο Μπαρούχ Γκόλντσταϊν, και μεταμφιέζομαι σε Μπαρούχ Γκόλντσταϊν, στον ήρωά μου».
Ο Μπεν-Γκβιρ διατήρησε το πορτρέτο του Γκόλντσταϊν αναρτημένο σε περίοπτη θέση στο σαλόνι της οικίας του για δεκαετίες, μετατρέποντάς το σε σύμβολο της ιδεολογικής του συνέπειας προς το καχανιστικό κίνημα. Μόλις το 2021, ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων και στο πλαίσιο μιας μελετημένης στρατηγικής δημοσίων σχέσεων με στόχο την είσοδό του στον κυβερνητικό συνασπισμό, αφαίρεσε τον πίνακα από την οικία του προκειμένου να προβάλει ένα προσωπικό προφίλ σχετικής μετριοπάθειας.
Οι επικριτές του, ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η κίνηση αυτή αποτελούσε έναν καθαρά τακτικό ελιγμό, καθώς το βαθύτερο πολιτικό του φρόνημα παρέμεινε αναλλοίωτο. Αναλυτές εντάσσουν το φαινόμενο της ανόδου του Μπεν-Γκβιρ σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο κύμα σύγχρονου λαϊκισμού, το οποίο περιλαμβάνει πολιτικές προσωπικότητες με ανάλογα χαρακτηριστικά ρητορικής, όπως ο Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, ο Ζαΐχ Μπολσονάρου στη Βραζιλία και ο Ναρέντρα Μόντι στην Ινδία.
Η απεμπλοκή του 2005, η σύλληψη Σμότριτς και ο θεσμικός πόλεμος της «Regavim»
Ενώ οι Συμφωνίες του Όσλο αποτέλεσαν την πρώτη εστία ριζοσπαστικοποίησης της ισραηλινής δεξιάς, το δεύτερο μεγάλο σημείο καμπής σημειώθηκε μια δεκαετία αργότερα, με την εφαρμογή του σχεδίου απεμπλοκής από τη Λωρίδα της Γάζας το 2005. Η αναγκαστική εκκένωση περισσότερων από 8.000 Ισραηλινών εποίκων και η διάλυση 21 οικισμών από τη Γάζα προκάλεσαν βαθύ ιδεολογικό και ψυχολογικό τραύμα στην εθνικιστική πτέρυγα, η οποία θεώρησε την υποχώρηση ως προδοσία των θρησκευτικών της δικαιωμάτων.
Κατά τη διάρκεια των μαζικών διαδηλώσεων εναντίον της αποχώρησης, οι υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας του Ισραήλ παρακολουθούσαν στενά τις εξτρεμιστικές ομάδες της λεγόμενης «Νεολαίας των Λόφων» (Hilltop Youth). Ο Ντβιρ Καρίντ, βετεράνος αναλυτής με 23 έτη υπηρεσίας στη Σιν Μπετ (SHABAK), αφηγείται τη σύλληψη του νεαρού τότε Μπεζαλέλ Σμότριτς, αποκαλύπτοντας το μέγεθος των ενεργειών που σχεδιάζονταν στο παρασκήνιο:
«Ονομάζομαι Ντβιρ Καρίντ, υπηρέτησα 23 χρόνια στη Σαμπάκ (SHABAK). Το καθήκον μου ήταν να αποτρέπω την εξτρεμιστική δραστηριότητα της Νεολαίας των Λόφων. Το 2005 ήμουν ένας από εκείνους που συνέλαβαν τον Μπεζαλέλ Σμότριτς. Βρήκαμε στην κατοχή του μπιτόνια με λάδι και καμένο καύσιμο, καθώς και τα λεγόμενα “νίντζα” — σίδερα φτιαγμένα από συγκολλημένα καρφιά που πετούν στο δρόμο για να σκάσουν τα λάστιχα των αυτοκινήτων και να αποκλείσουν τις οδικές αρτηρίες.
Τον παραδώσαμε στους ανακριτές και τον ανέκριναν για τρεις εβδομάδες. Τι είπε; Τίποτα. Και οι πέντε που συνελήφθησαν άντεξαν τρεις εβδομάδες απόλυτης σιωπής στην ανάκριση και επέστρεψαν στα σπίτια τους. Για να ασκήσεις δίωξη, πρέπει να μετατρέψεις τις πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών σε αποδεκτά αποδεικτικά στοιχεία στο δικαστήριο. Αν το κάναμε αυτό, θα “καίγαμε” τις εμπιστευτικές πηγές πληροφόρησής μας, και γι’ αυτό δεν ήμασταν έτοιμοι. Ξέρω ότι αποτρέψαμε μια πολύ μεγάλη τρομοκρατική επίθεση εκεί, και θα ήμουν ευτυχής αν είχαμε καταφέρει να αποδείξουμε με στοιχεία αυτό που σκόπευε να κάνει ο Σμότριτς. Αν είχε συμβεί αυτό, πιθανότατα δεν θα ήταν μέλος της Κνεσέτ ή υπουργός σήμερα».
Μετά την εμπειρία της αποχώρησης από τη Γάζα, η στρατηγική της ριζοσπαστικής δεξιάς μεταβλήθηκε. Οι ηγέτες της αντιλήφθηκαν ότι η ωμή αντιπαράθεση στους δρόμους έπρεπε να αντικατασταθεί από έναν θεσμικό και δικαστικό πόλεμο εντός του ισραηλινού νομικού συστήματος. Ο Μπεζαλέλ Σμότριτς στράφηκε προς τον έλεγχο της ιδιοκτησίας της γης, συνιδρύοντας τη μη κυβερνητική οργάνωση «Regavim».
Η οργάνωση αυτή ειδικεύτηκε στην άσκηση επιθετικών νομικών προσφυγών εναντίον παλαιστινιακών ιδιοκτησιών στη Δυτική Όχθη, αξιώνοντας την κατεδάφιση κατοικιών και γεωργικών υποδομών με το επιχείρημα ότι είχαν ανεγερθεί χωρίς τις απαραίτητες στρατιωτικές άδειες. Προασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων περιγράφει τις μεθόδους πίεσης που επιστράτευσε η οργάνωση προκειμένου να εξουδετερώσει τη νομική εκπροσώπηση των Παλαιστινίων:
«Για σχεδόν τρία χρόνια, η οργάνωση Regavim χρησιμοποιούσε ιδιωτικούς ντετέκτιβ που είχαν τοποθετηθεί έξω από το γραφείο μου με σκοπό να βρουν ενοχοποιητικό ή ενοχλητικό υλικό. Αυτό τους κόστισε εκατοντάδες χιλιάδες σέκελ. Αυτό απλώς μου ξεκαθάρισε ότι η δουλειά του γραφείου μας για την εκπροσώπηση παλαιστινιακών οικογενειών και κοινοτήτων πραγματικά πονούσε τη ριζοσπαστική δεξιά».
Όντας αμφότεροι εκπαιδευμένοι δικηγόροι, τόσο ο Σμότριτς όσο και ο Μπεν-Γκβιρ κατανόησαν πλήρως τους μηχανισμούς του δικαστικού συστήματος. Κατάφεραν να εργαλειοποιήσουν τις έννοιες του κράτους δικαίου, μετατρέποντας τους πολεοδομικούς και διοικητικούς κανονισμούς σε ένα αποτελεσματικό εργαλείο θεσμικής πίεσης, το οποίο εφαρμόστηκε αρχικά εναντίον των πληθυσμών στα κατεχόμενα εδάφη και, μεταγενέστερα, εναντίον των εγχώριων πολιτικών τους αντιπάλων.
Η γεωπολιτική στρατηγική του διχασμού: Η Χαμάς ως «περιουσιακό στοιχείο»
Πίσω από την εσωτερική ριζοσπαστικοποίηση της ισραηλινής πολιτικής σκηνής κρύβεται μια μακροχρόνια γεωπολιτική στρατηγική, η οποία, σύμφωνα με αναλυτές της αντιπολίτευσης, καθόρισε τη δυναμική των σχέσεων μεταξύ του Τελ Αβίβ και των παλαιστινιακών εδαφών. Από το 2007, όταν η Χαμάς κατέλαβε δια της βίας τον έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας, ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ακολούθησε μια συστηματική πολιτική εσκεμμένου διχασμού του παλαιστινιακού πολιτικού χάρτη. Η στρατηγική αυτή προέβλεπε την ανοχή στη ροή εκατομμυρίων δολαρίων από το Κατάρ απευθείας προς τη Γάζα για τη χρηματοδότηση και τη συντήρηση του καθεστώτος της Χαμάς, με παράλληλο στόχο την αποδυνάμωση της Παλαιστινιακής Αρχής στη Δυτική Όχθη. Η επιδίωξη ήταν σαφής: η διατήρηση μιας ενεργού τρομοκρατικής οργάνωσης στη Γάζα τορπίλιζε κάθε διεθνή πίεση για την εξεύρεση λύσης δύο κρατών.
Ο ίδιος ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε εκθέσει ανοιχτά αυτή την προσέγγιση σε κλειστή συνεδρίαση προς τα μέλη του κόμματός του, Λικούντ, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Όποιος θέλει να αποτρέψει με κάθε κόστος την άνοδο ενός παλαιστινιακού κράτους πρέπει να υποστηρίξει τη θέση μου ότι πρέπει να πληρώνουμε τη Χαμάς και να την ενισχύουμε».
Η θέση αυτή έβρισκε πλήρη ιδεολογική κάλυψη και τεκμηρίωση στο πρόσωπο του Μπεζαλέλ Σμότριτς. Σε μια αναλυτική συνέντευξη που είχε παραχωρήσει το 2015, ο κατοπινός Υπουργός Οικονομικών είχε υποστηρίξει ευθέως ότι η ύπαρξη της Χαμάς αποτελούσε στρατηγικό πλεονέκτημα για το Ισραήλ στη διεθνή διπλωματική σκακιέρα, καθώς εξέθετε τον ριζοσπαστισμό της παλαιστινιακής πλευράς:
«Η Παλαιστινιακή Αρχή είναι βάρος και η Χαμάς είναι περιουσιακό στοιχείο. Η Χαμάς είναι μια τρομοκρατική οργάνωση που κανείς στη διεθνή κοινότητα δεν θα αναγνωρίσει, κανείς δεν θα της δώσει καθεστώς στο ICC (Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο) και κανείς δεν θα την αφήσει να ηγηθεί αποφάσεων στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αυτό μας γλιτώνει από την ανάγκη να βασιζόμαστε σε αμερικανικό βέτο. Είναι προτιμότερη για εμάς η Χαμάς στη Γάζα παρά η επιστροφή της Παλαιστινιακής Αρχής».
Το χάος στο έδαφος, οι ταραχές στο Όρος του Ναού και η πολιτική ομηρία του Πρωθυπουργού
Η μεταφορά αυτής της ακραίας ρητορικής στο πεδίο προκάλεσε σοβαρή έξαρση της βίας. Ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, επενδύοντας πολιτικά σε ένα λαϊκιστικό αφήγημα περί «νόμου και τάξης», κατάφερε να προσελκύσει μεγάλο μέρος του συντηρητικού εκλογικού σώματος υποσχόμενος τον πλήρη έλεγχο των μειονοτήτων και των Παλαιστινίων. Ωστόσο, αμυντικοί αναλυτές και στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας τον κατηγορούν ότι λειτούργησε ως επιταχυντής της έντασης.
«Ο Αρχηγός της Αστυνομίας, ο οποίος παραμένει Αρχηγός υπό τον Μπεν-Γκβιρ, είπε ξεκάθαρα: “Αυτός που έβαλε φωτιά στο πεδίο είναι ο Μπεν-Γκβιρ”. Και ο Μπεν-Γκβιρ, όπως κάθε πυρομανής, ανάγκασε την κατάσταση να αναφλεγεί και θέλει να κερδίσει από αυτό πολιτικά. Αλλά θέλω να σου πω ποιος είναι ο κύριος ένοχος: ονομάζεται Μπενιαμίν Νετανιάχου. Αυτός είναι που έφερε αυτόν τον βίαιο λόγο με αυτόν τον τρόπο μέσα στην ισραηλινή πολιτική, και όλοι τους είναι νόμιμα τέκνα της προσέγγισης του Μπενιαμίν Νετανιάχου», επισημαίνει αμυντικός σχολιαστής, αναδεικνύοντας τις ευθύνες της πρωθυπουργικής ηγεσίας.
Στο πλαίσιο της Realpolitik, οι εθνικοθρησκευτικές φράξιες αποδέχθηκαν τη συμμαχία με τον Νετανιάχου, θεωρώντας τον ως το μοναδικό όχημα για την υλοποίηση των στόχων τους, παρά την προσωπική τους δυσπιστία προς το πρόσωπό του. «Ο Νετανιάχου είναι ένας ψεύτης, ψεύτης, αλλά ευθυγραμπίζομαι μαζί του τώρα επειδή υπηρετεί αυτό που θεωρώ σωστό για τον λαό του Ισραήλ», αναφέρει χαρακτηριστικά στέλεχος της εσωτερικής δεξιάς.
Η κατάσταση εκτραχύνθηκε περαιτέρω με τις δημόσιες και σκοπίμως προκλητικές επισκέψεις του Μπεν-Γκβιρ στο Όρος του Ναού (Χαράμ αλ-Σαρίφ), έναν από τους πλέον ευαίσθητους θρησκευτικούς χώρους παγκοσμίως. Ο ίδιος δήλωνε προκλητικά: «Το Όρος του Ναού είναι ανοιχτό για όλους… οι Εβραίοι θα ανεβαίνουν στο Όρος του Ναού!».
Η πολιτική ομηρία του Πρωθυπουργού κατέστησε αδύνατη τη συγκράτηση αυτών των στοιχείων. Εάν ο Νετανιάχου αποφάσιζε να απολύσει τον Μπεν-Γκβιρ, το κόμμα του, «Οτζμά Γιεχουντί» (Otzma Yehudit), θα απέσυρε την υποστήριξή του, προκαλώντας την άμεση πτώση της κυβέρνησης.
Με την αίσθηση της απόλυτης κυβερνητικής ασυλίας, ριζοσπαστικά στοιχεία εποίκων ενορχήστρωσαν τη νύχτα της 26ης προς 27ης Φεβρουαρίου μια μαζική, βίαιη τιμωρητική επιδρομή στην παλαιστινιακή πόλη Χουβάρα, πυρπολώντας δεκάδες σπίτια και καταστρέφοντας περιουσίες. Η άρνηση της κυβέρνησης να καταδικάσει τα γεγονότα ως «εβραϊκή τρομοκρατία» προκάλεσε διεθνή κατακραυγή. Ο ίδιος ο Μπεζαλέλ Σμότριτς, όταν ρωτήθηκε γιατί προχώρησε σε διαδικτυακή υποστήριξη (like) σε ανάρτηση ακτιβιστή που ζητούσε την καταστροφή της πόλης, απάντησε με απόλυτο τρόπο, αρνούμενος την ίδια την ύπαρξη της παλαιστινιακής οντότητας:
«Επειδή πιστεύω ότι το χωριό Χουβάρα πρέπει να εξαλειφθεί. Πιστεύω ότι το κράτος του Ισραήλ είναι αυτό που πρέπει να το κάνει — και όχι ιδιώτες… Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως παλαιστινιακός λαός».
Το μακελειό της 7ης Οκτωβρίου, η διαχείριση της κρίσης των ομήρων και το «τσίρκο» της Κνεσέτ
Η γεωπολιτική αυτή ισορροπία τρόμου κατέρρευσε οριστικά τα ξημερώματα της 7ης Οκτωβρίου, όταν περίπου 3.000 ένοπλοι τρομοκράτες της Χαμάς παραβίασαν το τείχος του διαχωρισμού και εισέβαλαν στο ισραηλινό έδαφος. Η επίθεση εξελίχθηκε σε μια πρωτοφανή σφαγή αμάχων, με κύριο σημείο ανάφλεξης το Μουσικό Φεστιβάλ Nova, όπου χιλιάδες νέοι βρέθηκαν εγκλωβισμένοι υπό τα πυρά των εισβολέων. Συνολικά, 1.200 άνθρωποι δολοφονήθηκαν βάναυσα, ενώ σημειώθηκαν μαζικές κακοποιήσεις και απαγωγές πολιτών από τα κρεβάτια τους.
Η επίθεση αποκάλυψε μια ολοκληρωτική αποτυχία των συστημάτων πληροφοριών και του μηχανισμού άμεσης αντίδρασης του ισραηλινού στρατού (IDF), ο οποίος χρειάστηκε πολύτιμο χρόνο για να ανασυνταχθεί. Η κρίση προκάλεσε την άμεση παρέμβαση του Προέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, ο οποίος με μια αυστηρή δήλωση («Don’t») προς το Ιράν και τη Χεζμπολάχ απέτρεψε τη μετατροπή της σύγκρουσης σε περιφερειακό πόλεμο. Η στρατιωτική απάντηση που ακολούθησε στη Γάζα υπήρξε μαζική, μετατρέποντας τον άμαχο πληθυσμό σε ζώνη πυρός, με δεκάδες χιλιάδες θύματα και εκτεταμένη καταστροφή των αστικών υποδομών.
Στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, η διαχείριση της κρίσης των ομήρων προκάλεσε βαθύ ρήγμα μεταξύ των οικογενειών των θυμάτων και της κυβέρνησης. Συγγενείς των αιχμαλώτων κατήγγειλαν ότι η διάσωση των ανθρώπων τους δεν συμπεριλαμβανόταν στους αρχικούς στρατιωτικούς στόχους. Οικείος της Καρμέλ Γκατ, η οποία απήχθη από το κιμπούτς Μπεέρι, αποκάλυψε την κυνική στάση των μεσσιανικών υπουργών κατά τη διάρκεια του πολεμικού συμβουλίου:
«Ο Μπεζαλέλ Σμότριτς είναι υπουργός Οικονομικών αλλά είναι επίσης υπουργός στο Υπουργείο Άμυνας, και μίλησε εκείνο το βράδυ στο πολιτικο-αμυντικό συμβούλιο (Κάμπινετ) και είπε: “Πρέπει να μπούμε με όλη μας τη δύναμη στη Γάζα χωρίς να λάβουμε υπερβολικά υπόψη τους αιχμαλώτους”. Το θέμα των ομήρων απλώς δεν ήταν στην ατζέντα για το Ισραήλ στην αρχή. Μπορεί να υπήρχε ακόμα και η σκέψη ότι θα μπορούσαμε να τους θυσιάσουμε».
Η πόλωση κορυφώθηκε εντός του κοινοβουλίου, όταν ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ επέμεινε να θέσει προς συζήτηση το νομοσχέδιο για την επιβολή της θανατικής ποινής στους τρομοκράτες, αψηφώντας τις εκκλήσεις των οικογενειών ότι μια τέτοια κίνηση έθετε σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή των ομήρων στη Γάζα. Η αντιπαράθεση στους διαδρόμους της Κνεσέτ υπήρξε δραματική, με τους συγγενείς να καταγγέλλουν τη διαδικασία ως επικοινωνιακό σόου:
«Όχι τώρα συζητήσεις για θανατική ποινή! Όχι όταν οι ζωές των αγαπημένων μας κρέμονται από μια κλωστή, όχι όταν το σπαθί βρίσκεται στον λαιμό τους! Αυτός ο νόμος είναι τσίρκο! Είναι ένα τσίρκο πάνω στο αίμα των ομήρων!»
Από την πλευρά του, ο Μπεν-Γκβιρ επέμεινε στη δογματική του θέση, δηλώνοντας ότι «η θανατική ποινή επιβάλλεται από την πραγματικότητα, είναι ηθική, είναι σύμφωνη με τον θρησκευτικό νόμο (Χαλαχά) και είναι σωστή». Η μετέπειτα κίνησή του να αγκαλιάσει επιδεικτικά τους διαμαρτυρόμενους συγγενείς καταγγέλθηκε ως «κυνική πολιτική εκμετάλλευση» με αποκλειστικό σκοπό την κομματική του ανέλιξη.
Η παράλληλη προσάρτηση της Δυτικής Όχθης και η υπαρξιακή επιλογή του Ισραήλ
Ενώ η προσοχή της διεθνούς κοινότητας ήταν στραμμένη αποκλειστικά στο μέτωπο της Γάζας, ο Μπεζαλέλ Σμότριτς, υπό την ιδιότητά του ως επικεφαλής της Πολιτικής Διοίκησης στα κατεχόμενα εδάφη, προχώρησε σε μια αποφασιστική κίνηση για την οριστική ενσωμάτωση της Δυτικής Όχθης. Το γραφείο του ανακοίνωσε την έγκριση 3.500 νέων οικιστικών μονάδων για Εβραίους εποίκους, την απαλλοτρίωση 800 εκταρίων παλαιστινιακής γης και τη θεσμική νομιμοποίηση 68 παράνομων φυλακίων, καταγράφοντας αριθμό-ρεκόρ για το τελευταίο τέταρτο του αιώνα. Ο ίδιος δικαιολόγησε τις ενέργειες αυτές ως εγγύηση για την ασφάλεια του κράτους:
«Πρέπει να ενισχύσουμε σε μεγάλο βαθμό τους εποικισμούς, και το κάνουμε αυτό μέσω της δόμησης, της ρύθμισης, της ανάπτυξης, των δρόμων, των υποδομών, των προϋπολογισμών και των στοιχείων ασφαλείας. Η ασφάλεια στους εποικισμούς είναι η ασφάλεια του κράτους του Ισραήλ».
Η πολιτική αυτή επιλογή σημαίνει, κατά τους αναλυτές, ότι η ηγεσία της ακροδεξιάς είναι απολύτως πρόθυμη να αναγκάσει την ισραηλινή κοινωνία να ζει σε ένα καθεστώς διαρκούς πολεμικής σύρραξης. Η κλιμάκωση της βίας προκάλεσε την αντίδραση της διεθνούς κοινότητας, με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιβάλλουν άμεσες κυρώσεις εναντίον ριζοσπαστικών στοιχείων του κινήματος των εποίκων. Πολιτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι οι κυρώσεις αυτές αποτελούν ένα σαφές μήνυμα προς την Ιερουσαλήμ:
«Πρόκειται για ένα μήνυμα από τον κόσμο: “Ξεκινήστε να αντιμετωπίζετε αυτό το φαινόμενο της Νεολαίας των Λόφων, διαφορετικά θα σας βγάλουμε κόκκινη κάρτα”. Κόκκινη κάρτα θα μπορούσε να είναι η επιβολή άμεσων κυρώσεων στον Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ ή στον Μπεζαλέλ Σμότριτς».
Το Κράτος του Ισραήλ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με μια καθαρά δυαδική, υπαρξιακή επιλογή. Η κυβέρνηση Νετανιάχου, αγνοώντας τις προειδοποιήσεις, διακινδυνεύει την πλήρη απώλεια της ηθικής και πολιτικής νομιμοποίησής της στα μάτια του ελεύθερου κόσμου και των συμμάχων της στην Ουάσιγκτον. Το δίλημμα που τίθεται ενώπιον των πολιτών και του πολιτικού συστήματος είναι απόλυτο:
Ή επιλέγεται η συμπόρευση με το μεσσιανικό όραμα των Μπεν-Γκβιρ και Σμότριτς, που οδηγεί στην απομόνωση και τον αιώνιο πόλεμο, ή προτάσσεται ένα κατηγορηματικό «ΟΧΙ» στον εξτρεμισμό, προκειμένου να διατηρηθούν οι στρατηγικές συμμαχίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον μετριοπαθή αραβικό κόσμο, διασφαλίζοντας τη θέση της χώρας στο διεθνές δίκαιο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποίησε την Αλβανία να αποφύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς συνεχίζονται οι πανεθνικές διαδηλώσεις για ένα αναπτυξιακό έργο στη νότια ακτή της χώρας, το οποίο συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Οι διαμαρτυρίες συμπλήρωσαν την έβδομη συνεχόμενη ημέρα τους την Κυριακή, με πολίτες να ζητούν την ακύρωση του πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος, υποστηρίζοντας ότι απειλεί μια προστατευόμενη φυσική περιοχή που φιλοξενεί φλαμίνγκο, φώκιες και περιοχές φωλεοποίησης θαλάσσιων χελωνών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει ανησυχίες ότι το έργο ενδέχεται να φέρει την Αλβανία σε σύγκρουση με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει την ολοκλήρωση του Κεφαλαίου 27 των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, το οποίο αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.
«Η Αλβανία θα πρέπει να απέχει από ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκπλήρωση των προϋποθέσεων για το κλείσιμο του κεφαλαίου και αναμένουμε από τις αλβανικές αρχές να ενεργήσουν χωρίς καθυστέρηση», δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Politico.
«Στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας, και συγκεκριμένα των προϋποθέσεων για το κλείσιμο του Κεφαλαίου 27 για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, η Αλβανία οφείλει να εναρμονιστεί πλήρως με τη νομοθεσία της ΕΕ στον συγκεκριμένο τομέα, συμπεριλαμβανομένων των Οδηγιών για τα Πουλιά και τους Οικοτόπους», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος, καλώντας την κυβέρνηση να ανακαλέσει τις τροποποιήσεις στον νόμο για τις Προστατευόμενες Περιοχές και να καταργήσει τον νόμο περί Στρατηγικών Επενδύσεων.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αλβανίας, Σοφιάν Τζαουπάι, ενημέρωσε τις Βρυξέλλες ότι οι εργασίες για το έργο έχουν προσωρινά ανασταλεί και ότι θα πραγματοποιηθεί μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων με τη συμμετοχή οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.
«Έχουμε ήδη εκφράσει στον υπουργό Περιβάλλοντος τις ανησυχίες μας σχετικά με πιθανές αδυναμίες του έργου», σημείωσε ο εκπρόσωπος.
“Επανάσταση των Φλαμίνγκο”: Κλιμακώνονται οι διαδηλώσεις στην Αλβανία
Οι κινητοποιήσεις, που έχουν λάβει την ονομασία «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» εξαιτίας των φλαμίνγκο που ζουν στην προστατευόμενη περιοχή, κλιμακώθηκαν το Σαββατοκύριακο, με ολοένα και περισσότερες φωνές να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού της χώρας, Έντι Ράμα.
Παράλληλα, η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος της Αλβανίας (SPAK) έχει ξεκινήσει έρευνα για τις αμφιλεγόμενες αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και στην ιδιοκτησία γης που πραγματοποιήθηκαν το 2024.
«Σημειώνουμε ότι το έργο αποτελεί επίσης αντικείμενο εν εξελίξει ερευνών της SPAK, οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, επεκτείνονται πέρα από τα περιβαλλοντικά ζητήματα», ανέφερε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν.
Ο Έντι Ράμα δήλωσε πρόσφατα στο Politico ότι οι ηγέτες της ΕΕ δεν δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πολιτική αναταραχή στην Αλβανία αυτή την περίοδο. Σε συνέντευξή του στο περιθώριο της Συνόδου ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων στο Μαυροβούνιο στις 5 Ιουνίου, υποστήριξε επίσης ότι «αν δεν ήταν ο Τζάρεντ, δεν θα τους ένοιαζε καθόλου» το συγκεκριμένο έργο.
Στις αντιδράσεις συμμετέχουν πλέον και Αλβανοί που ζουν στο εξωτερικό, σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, οι Βρυξέλλες, το Μιλάνο και το Βερολίνο, ζητώντας την ακύρωση της επένδυσης και την προστασία της φυσικής κληρονομιάς της χώρας από την ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη.
Η Αλβανία θεωρείται μία από τις επικρατέστερες υποψήφιες χώρες για ένταξη στην ΕΕ, μαζί με το Μαυροβούνιο, με τον Ράμα να έχει θέσει ως στόχο την ένταξη της χώρας έως το 2030 και την ολοκλήρωση των τεχνικών διαπραγματεύσεων μέχρι το τέλος του 2027.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον καθώς οι αλλαγές που έγιναν το 2024 στον νόμο για τις Προστατευόμενες Περιοχές θεωρείται από τους επικριτές ότι άνοιξαν τον δρόμο για μεγάλες αναπτύξεις σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η προστατευόμενη περιοχή Βιόσα–Νάρτα, όπου σχεδιάζεται η επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ και για την οποία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Οι Βρυξέλλες ασκούν εδώ και χρόνια πιέσεις στα Τίρανα να καταργήσουν τον νόμο περί Στρατηγικών Επενδύσεων του 2015, καθώς εκτιμούν ότι παρέχει προνομιακή και ταχεία αδειοδότηση σε συγκεκριμένα έργα, παρακάμπτοντας ενδεχομένως βασικές περιβαλλοντικές εγγυήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έκτακτες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις ισχύουν από σήμερα το βράδυ στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης, στο ύψος της γέφυρας στο Σφακάκι στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου, λόγω εκτέλεσης εργασιών.
Σύμφωνα με απόφαση της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ρεθύμνου, η κυκλοφορία στο συγκεκριμένο τμήμα του οδικού άξονα θα διεξάγεται με χρήση φωτεινού σηματοδότη κατά τις βραδινές ώρες. Οι ρυθμίσεις ξεκινούν από σήμερα 8 Ιουνίου 2026 το βράδυ και θα διαρκέσουν έως την Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026 το πρωί.
Η εφαρμογή των μέτρων θα είναι περιορισμένη αποκλειστικά στις ώρες 22:00 έως 06:00, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις στην κυκλοφορία. Μετά το πέρας των εργασιών, η κυκλοφορία των οχημάτων θα αποκαθίσταται πλήρως και στα δύο ρεύματα του δρόμου.
Η αστυνομία επισημαίνει ότι η τήρηση των ρυθμίσεων είναι απαραίτητη για την αποφυγή τροχαίων ατυχημάτων και την προστασία τόσο των εργαζομένων όσο και των χρηστών του οδικού δικτύου. Οι οδηγοί καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στην περιοχή και να συμμορφώνονται με τα σήματα και τις υποδείξεις των τροχονόμων για την καλύτερη εξυπηρέτησή τους.
Οι εργασίες στον ΒΟΑΚ στο ύψος του Σφακάκι εντάσσονται στο πλαίσιο των συνεχών παρεμβάσεων για τη συντήρηση και αναβάθμιση του κεντρικού οδικού άξονα της Κρήτης, ο οποίος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά των μετακινήσεων στο νησί κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Στην τελετή θεμελίωσης του καινοτόμου έργου βιοενέργειας και τηλεθέρμανσης της Ενεργειακής Κοινότητας «ΜΙΝΩΑ Ενεργειακή» παρευρέθηκε ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, το πρωί της Κυριακής 7 Ιουνίου 2026. Το έργο, που εντάσσεται στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, μετατρέπει οργανικά και αγροτικά υπολείμματα σε ηλεκτρική και θερμική ενέργεια με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο Χάρης Μαμουλάκης συνομίλησε με μέλη της Ενεργειακής Κοινότητας για αυτό το πρωτοποριακό εγχείρημα που δημιουργεί, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «έναν ενάρετο κύκλο ενεργειακής αξιοποίησης, περιβαλλοντικής προστασίας και τοπικής ανάπτυξης». Ο βουλευτής Ηρακλείου επεσήμανε το πάγιο αίτημα για άμεση διάθεση ενεργειακού χώρου σε Κοινότητες, ενώ αναφέρθηκε εκτενώς στη σημασία του έργου για την ευρύτερη περιοχή.
Σε δήλωσή του ο Χάρης Μαμουλάκης τόνισε: «Πρόκειται για ένα εξαιρετικό υπόδειγμα, μια πολύ καλή πρακτική σε διεθνές επίπεδο. Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στη Μινώα Ενεργειακή και στο Δήμο Μινώα Πεδιάδας για αυτή την προσπάθεια, που κάνει πράξη ένα νομοθέτημα που έρχεται από μακριά, από το 2017. Νομίζω ότι αν μη τι άλλο, αφήνει θετικό αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία».
Ο βουλευτής προχώρησε σε μια ευρύτερη τοποθέτηση για το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας που εφαρμόζεται: «Η κυκλική οικονομία στην πράξη. Τέλος το καταναλωτικό μοντέλο αποκτούμε – καταναλώνουμε – απορρίπτουμε. Δίνουμε στα προϊόντα μια δεύτερη ευκαιρία. Αυτό ουσιαστικά πρεσβεύει το παράδειγμα στο Δήμο Μινώα Πεδιάδας. Οργανικά απόβλητα, κλαδοκάθαρα, πράσινα απόβλητα, μετατρέπονται σε ενέργεια και τροφοδοτούν και μέσω θερμότητας τη θέρμανση σε κατοικίες».
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο Χάρης Μαμουλάκης στην περιοχή του Αρκαλοχωρίου, που έχει πληγεί σοβαρά από τον σεισμό του Σεπτεμβρίου 2021: «μιας περιοχής που είναι ξεχασμένη εδώ και 5 και πλέον έτη από την κυβέρνηση. Το σεισμόπληκτο Αρκαλοχώρι». Ολοκληρώνοντας τη δήλωσή του, ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ σημείωσε: «Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους πρωταγωνιστές αυτής της προσπάθειας και ελπίζουμε σύντομα να δούμε και τα εγκαίνια».
