Οι εσωτερικές αντιθέσεις στο Ιράν οξύνονται, καθώς οι σκληροπυρηνικές δυνάμεις της χώρας κατηγορούν την πολιτική ηγεσία ότι επιχειρεί ένα «πραξικόπημα» εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, την ώρα που η εύθραυστη εκεχειρία με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Σύμφωνα με το δίκτυο CNN, η οργή των πιο ακραίων κύκλων εκδηλώθηκε ακόμη και κατά τη διάρκεια της κηδείας του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στην Τεχεράνη. Ενώ ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν περπατούσε δίπλα στο φέρετρο, μέρος του πλήθους δεν φώναζε συνθήματα τιμής για τον εκλιπόντα ηγέτη, αλλά στρεφόταν εναντίον του με το σύνθημα «θάνατος στον ενδοτικό».
Λίγο αργότερα, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος διαπραγματεύτηκε την εκεχειρία με την κυβέρνηση Τραμπ και την άρση ορισμένων κυρώσεων κατά του Ιράν, αναγκάστηκε να αποχωρήσει από την τελετή όταν πλήθος τον αποδοκίμασε και του πέταξε πέτρες, κατηγορώντας τον ως «προδότη».
Οι κατηγορίες για «προδοσία»
Οι επιθέσεις εναντίον κορυφαίων αξιωματούχων αντικατοπτρίζουν μια θεωρία που κερδίζει έδαφος στους πιο ριζοσπαστικούς κύκλους του καθεστώτος: ότι οι ηγέτες του Ιράν που διαπραγματεύτηκαν τη συμφωνία με την Ουάσιγκτον επιχειρούν ένα «ήπιο πραξικόπημα» εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και των ιδεών της επανάστασης του 1979.
Οι σκληροπυρηνικοί υποστηρίζουν ότι, αντί να εκδικηθούν τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, οι ιρανικές αρχές «παραδόθηκαν» υπογράφοντας μια συμφωνία που παραβιάζει τις εντολές του νέου ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, γιου και διαδόχου του εκλιπόντος ηγέτη.
Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ωστόσο, παραμένει εκτός δημοσιότητας, χωρίς να έχει απευθυνθεί απευθείας στον λαό ή να έχει εμφανιστεί να ασκεί ενεργά την εξουσία του. Η απουσία του έχει ενισχύσει τις θεωρίες και τις κατηγορίες των σκληροπυρηνικών.
«Προειδοποίηση προς τον λαό του Ιράν: Έρχεται πραξικόπημα;» έγραψε στο Χ ο ακραίος βουλευτής Μαχμούντ Ναμπαβιάν λίγες ημέρες πριν από την κηδεία του Χαμενεΐ.
Αργότερα δήλωσε ότι «σε αυτές τις στιγμές αποχαιρετισμού στον μάρτυρα Ιμάμη Χαμενεΐ υψώνουμε τη σημαία της εκδίκησης και στεκόμαστε απέναντι στο πραξικόπημα».
Πεζεσκιάν, Γαλιμπάφ και Αραγτσί στο στόχαστρο
Με τον νέο ανώτατο ηγέτη να παραμένει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ο πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, ο πρόεδρος της Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχουν γίνει τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της μεταπολεμικής ηγεσίας του Ιράν.
Ο αναλυτής Αράς Αζίζι, ειδικός σε θέματα Ιράν και συγγραφέας του βιβλίου «Τι θέλουν οι Ιρανοί», ανέφερε στο CNN ότι η απουσία του Μοτζταμπά Χαμενεΐ έχει αφήσει χώρο στον Γκαλιμπάφ και στους συμμάχους του να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή.
«Οι υπερσκληροπυρηνικοί κατηγορούν πλέον τον Γκαλιμπάφ και τον Πεζεσκιάν ότι σχεδιάζουν πραξικόπημα εναντίον του Μοτζταμπά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ορισμένοι σκληροπυρηνικοί κατηγορούν την ηγεσία ότι επιχειρεί να ενισχύσει το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, περιορίζοντας τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη και του κοινοβουλίου.
Η εύθραυστη εκεχειρία και η επιστροφή της έντασης
Παρά τις εκκλήσεις για ενότητα εν μέσω πολέμου, η πολυήμερη τελετή για τον Αλί Χαμενεΐ μετατράπηκε σε επίδειξη δύναμης των πιο σκληρών υποστηρικτών του καθεστώτος, οι οποίοι ζήτησαν εκδίκηση μέσω νέας σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και απέρριψαν οποιαδήποτε συμφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ φαίνεται ότι ενίσχυσαν τη θέση τους. Η εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη άρχισε να καταρρέει μετά τις επιθέσεις των Φρουρών της Επανάστασης σε πλοία στην περιοχή, με τις ΗΠΑ να απαντούν με νέα στρατιωτικά πλήγματα.
Οι σκληροπυρηνικοί ζητούν πλέον την πλήρη ακύρωση της συμφωνίας.
Απειλές ακόμη και κατά του προέδρου
Πριν ξεσπάσουν οι νέες εχθροπραξίες, οι ακραίες φωνές είχαν ήδη στραφεί εναντίον όσων υπέγραψαν τη συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Σε τελετή, ο Μοχαμάντ Αλί Μπακσί, θρησκευτικός τραγουδιστής με δεσμούς με το καθεστώς, απείλησε τον πρόεδρο Πεζεσκιάν λέγοντας:
«Κύριε πρόεδρε, αν δεν τηρηθούν οι όροι του ηγέτη, θα είμαστε εμείς, η λεπίδα και ο λαιμός σας. Θα φέρουμε την κόλαση πάνω σας».
Η δημόσια απειλή για δολοφονία του προέδρου προκάλεσε αντιδράσεις, ωστόσο ο Μπακσί δεν έχει αντιμετωπίσει, σύμφωνα με το CNN, νομικές συνέπειες.
Οι «Υπερεπαναστάτες» πιέζουν για συνέχιση του πολέμου
Οι πιο ακραίοι κύκλοι συνδέονται με το κίνημα «Τζέμπχε-γιε Παϊντάρι» (Μέτωπο Αντοχής), τα μέλη του οποίου αποκαλούνται συχνά «υπερεπαναστάτες».
Θεωρούν τον εαυτό τους θεματοφύλακα των αξιών της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979 και βλέπουν οποιαδήποτε συμφωνία με τη Δύση ως απειλή για το καθεστώς.
Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι η πολιτική ηγεσία προσπαθεί να περιορίσει την επιρροή τους.
«Βλέπουμε τον Γκαλιμπάφ να προσπαθεί να παραμερίσει αυτά τα σκληροπυρηνικά στοιχεία. Είναι πολύ κοστοβόρα για το σύστημα και οι αντιπαλότητές τους γίνονται πλέον δημόσιες, ειδικά όσο η κατάσταση στο Ιράν γίνεται πιο ασταθής», δήλωσε ο Χαμιντρεζά Αζίζι από το Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας.
Βαθιές ρήξεις, αλλά κοινός στόχος
Παρά τις εμφανείς διαφωνίες, ειδικοί εκτιμούν ότι το ιρανικό καθεστώς παραμένει ενωμένο γύρω από έναν βασικό στόχο: τον τερματισμό του πολέμου με όρους που θα εξασφαλίζουν την άρση των κυρώσεων και τη διατήρηση του ελέγχου της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, η συνεχιζόμενη απουσία του νέου ανώτατου ηγέτη, η περιορισμένη στήριξή του στην εκεχειρία, η αυξανόμενη ισχύς των Φρουρών της Επανάστασης και η μαζική παρουσία στην κηδεία του πατέρα του έχουν ενθαρρύνει τους σκληροπυρηνικούς να πιέζουν για συνέχιση της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
«Η πρότασή μου είναι να πάμε σε μία από τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, όπου υπάρχουν εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες Αμερικανοί τρομοκράτες. Θα αρκούσε να πάρουμε 100 στρατιώτες και να τους φέρουμε πίσω στο Ιράν», δήλωσε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ιράν και σκληροπυρηνικός πολιτικός Μανουσέχρ Μοτακί.
CNN World
