Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε κυρώσεις κατά της προέδρου και ενός ανώτερου νομικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ).
Η κίνηση αυτή αποτελεί την τελευταία κλιμάκωση της κυβέρνησης Τραμπ στην εκστρατεία της για τη «διάλυση» του δικαστηρίου, το οποίο έχει εξουσιοδοτηθεί από περισσότερες από 120 χώρες μέλη να ερευνά εγκλήματα πολέμου.
Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ επιβάλλουν κυρώσεις στην πρόεδρο του ΔΠΔ Τομόκο Ακάνε (Tomoko Akane) από την Ιαπωνία και στον ανώτερο δικηγόρο δικών του ΔΠΔ Αμπντουλάι Σεγέ (Abdoulaye Seye) από τη Σενεγάλη επειδή συμμετείχαν στις προσπάθειες του ΔΠΔ να «ασκήσει διώξεις σε αξιωματούχους των οποίων η κυβέρνηση δεν έχει συναινέσει στη δικαιοδοσία του ΔΠΔ».
Το ΔΠΔ χαρακτήρισε τις κυρώσεις «κατάφωρη επίθεση κατά ενός ανεξάρτητου και αμερόληπτου δικαστικού θεσμού» που «υπονομεύει το κράτος δικαίου».
Το δικαστήριο πρόσθεσε ότι παραμένει «απτόητο και στέκεται σταθερά στο πλευρό του προσωπικού του».
Ο Ρούμπιο κατηγόρησε το δικαστήριο ότι είναι «ένα διεφθαρμένο και μοιραία πολιτικοποιημένο υπερεθνικό δικαστήριο που έχει καταχραστεί κακόβουλα την εξουσία του και έχει υπερβεί την εντολή του. Δεν θα ανεχθούμε την επίθεσή του στην κρατική κυριαρχία».
Ούτε ο Πρόεδρος Τραμπ ούτε ο Λευκός Οίκος έχουν σχολιάσει μέχρι στιγμής.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ανακοινώσει κυρώσεις σε τουλάχιστον 11 αξιωματούχους του ΔΠΔ, συμπεριλαμβανομένων εννέα δικαστών και του γενικού εισαγγελέα.
Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, ταξιδιωτικές απαγορεύσεις και περιορισμούς στις υπηρεσίες από αμερικανικές εταιρείες.
Αυτές οι κυρώσεις εκδόθηκαν ως αντίποινα για τις έρευνες του ΔΠΔ σχετικά με το προσωπικό των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και για τα εντάλματα που εξέδωσε το δικαστήριο κατά κορυφαίων Ισραηλινών αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, για φερόμενα εγκλήματα πολέμου στη Γάζα.
Ο Νετανιάχου έχει αρνηθεί τους ισχυρισμούς περί εγκλημάτων πολέμου και κατηγόρησε το δικαστήριο ότι κινείται από αντισημιτισμό. Ούτε οι ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ είναι μέλη του ΔΠΔ.
Ωστόσο, το κράτος της Παλαιστίνης έγινε μέλος του ΔΠΔ το 2015, ανοίγοντας τον δρόμο για την εξέταση από το δικαστήριο εγκλημάτων που φέρονται να έχουν διαπραχθεί σε παλαιστινιακό έδαφος.
Η αντίθεση του Τραμπ στο δικαστήριο χρονολογείται από την πρώτη του θητεία, όταν αρχικά περιέγραψε το ΔΠΔ ως «απειλή» και δήλωσε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ότι «δεν έχει καμία δικαιοδοσία, καμία νομιμότητα και καμία εξουσία» όσον αφορά τις ΗΠΑ.
Τον περασμένο μήνα, ο Ρούμπιο κάλεσε τις 125 χώρες μέλη του ΔΠΔ να αποσυρθούν από το δικαστήριο στο πλαίσιο μιας εκστρατείας της κυβέρνησης των ΗΠΑ για τη διάλυσή του «τούβλο-τούβλο».
Εν μέσω μιας αυξανόμενης εκστρατείας πίεσης, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα «παρακολουθήσει με ενδιαφέρον» ποιος εισάκουσε το κάλεσμά της και ποιος όχι.
Το ΔΠΔ, το οποίο ιδρύθηκε το 2002, έχει διεθνή δικαιοδοσία να διώκει τη γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου στα κράτη μέλη ή εάν μια υπόθεση παραπεμφθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
«Τα μέτρα που στοχεύουν δικαστές, εισαγγελείς και προσωπικό που εργάζονται για την εκπλήρωση της εντολής που ανατέθηκε στο ΔΠΔ από τα κράτη υπονομεύουν το κράτος δικαίου», ανέφερε το δικαστήριο στη δήλωσή του την Τρίτη.
«Όταν δικαστικοί λειτουργοί απειλούνται επειδή εφαρμόζουν τον νόμο, είναι η ίδια η διεθνής έννομη τάξη που τίθεται σε κίνδυνο».
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αντέδρασαν σε αυτό που θεωρούν ως προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ να υπονομεύσει το διεθνές δίκαιο και να καταστείλει τις προσπάθειες καταπολέμησης της ατιμωρησίας από κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο.
«Η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει μια κάρτα απαλλαγής για όποιον εκείνη επιλέγει», δήλωσε η Λιζ Έβενσον (Liz Evenson), διευθύντρια διεθνούς δικαιοσύνης στο Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch), κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την περασμένη εβδομάδα.
Τα σχόλια της Έβενσον έγιναν καθώς τέσσερις κορυφαίες αμερικανικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μήνυσαν την κυβέρνηση Τραμπ για την εκστρατεία της διάλυσης του ΔΠΔ, χαρακτηρίζοντάς την αντισυνταγματική.
Το Human Rights Watch, το Open Society Institute, η American Friends Service Committee και το Center for Constitutional Rights ανέφεραν στην αγωγή τους που κατατέθηκε στη Νέα Υόρκη ότι οι κυρώσεις τούς εμπόδιζαν να συνεργαστούν με το δικαστήριο για να επιδιώξουν δικαιοσύνη για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας σε όλο τον κόσμο.
Τον Ιούνιο, τρεις δικαστές του ΔΠΔ μήνυσαν επίσης την κυβέρνηση σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης για τις κυρώσεις που τους επιβλήθηκαν πέρυσι, υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα ήταν παράνομα.
Οι δικαστές Κίμπερλι Προστ (Kimberly Prost) από τον Καναδά, Σόλομι Μπαλούνγκι Μπόσα (Solomy Balungi Bossa) από την Ουγκάντα και Ρεν Αλαπινί-Γκανσού (Reine Alapini-Gansou) από το Μπενίν δήλωσαν ότι οι κυρώσεις σχεδιάστηκαν για να ασκήσουν εξωδικαστική πίεση με στόχο την τιμωρία και τον εξαναγκασμό των δικαστών.
Εκείνη την περίοδο, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ είχε ασκήσει νόμιμα την εξουσία του βάσει του Νόμου για τις Διεθνείς Οικονομικές Εξουσίες Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA) κατά την επιβολή των κυρώσεων.
Οι κυρώσεις παρεμποδίζουν σοβαρά την ικανότητα των ατόμων να εκτελούν ακόμη και συνήθεις οικονομικές συναλλαγές, καθώς οποιεσδήποτε τράπεζες έχουν δεσμούς με τις ΗΠΑ ή πραγματοποιούν συναλλαγές σε δολάρια, αναμένεται να πρέπει να συμμορφωθούν με τους περιορισμούς.
Από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στα καθήκοντά του, η κυβέρνησή του –με επικεφαλής τον Ρούμπιο– έχει υιοθετήσει μια πολύ πιο επιθετική στάση απέναντι στο δικαστήριο.
Σε βιντεοσκοπημένη δήλωσή του τον Ιούλιο με την οποία ανακοίνωσε την εκστρατεία διάλυσης του δικαστηρίου, ο Ρούμπιο κατηγόρησε το ΔΠΔ ότι «διεξάγει πόλεμο κατά της χώρας μας» με «καταστατικά, σύμφωνα και τη δύναμη του λεγόμενου διεθνούς δικαίου».
«Σήμερα, απειλεί κάθε πτυχή του πολιτικού και νομικού μας συστήματος», πρόσθεσε. «Αν πιστεύουν ότι μπορούν να μας στερήσουν την κυριαρχία μας, θα τους διδάξουμε την πλήρη έννοια της αμερικανικής αποφασιστικότητας».
Οι ηγέτες της ΕΕ συσπειρώνονται πίσω από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο μετά τις νέες κυρώσεις των ΗΠΑ
Οι ηγέτες της ΕΕ εξέφρασαν την υποστήριξή τους στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο με έδρα τη Χάγη, αφού ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε νέες κυρώσεις σε ανώτερα στελέχη που ερευνούν φερόμενα ισραηλινά εγκλήματα πολέμου.
Οι πρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα, εξέδωσαν δηλώσεις υποστήριξης προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) με έδρα τη Χάγη, αφού η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει κυρώσεις σε κορυφαίους αξιωματούχους που ερευνούν τις ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα.
«Το ΔΠΔ συμβάλλει στην απονομή δικαιοσύνης στα θύματα ορισμένων από τα πιο φρικτά εγκλήματα του κόσμου», ανέφεραν σε δήλωσή τους οι δύο ηγέτες της ΕΕ.
«Για να επιτελέσουν αυτό το ουσιαστικό έργο, οι δικαστές και οι αξιωματούχοι του πρέπει να είναι σε θέση να ενεργούν ανεξάρτητα και χωρίς εξωτερικές πιέσεις», πρόσθεσαν.
Την Τρίτη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα επιβάλουν κυρώσεις στην πρόεδρο του ΔΠΔ, Τομόκο Ακάνε από την Ιαπωνία, και στον ανώτερο νομικό Αμπντουλάι Σεγέ από τη Σενεγάλη, στον οποίο είχε ανατεθεί η διερεύνηση εγκλημάτων πολέμου που φέρεται να διαπράχθηκαν από το Ισραήλ στον πόλεμό του στη Γάζα.
Ο Ρούμπιο περιέγραψε το δικαστήριο ως ένα «διεφθαρμένο και μοιραία πολιτικοποιημένο υπερεθνικό δικαστήριο που έχει καταχραστεί κακόβουλα την εξουσία του και έχει υπερβεί την εντολή του», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ «δεν θα ανεχθούν την επίθεσή του στην κρατική κυριαρχία».
Συνέχισε ισχυριζόμενος ότι και οι δύο αξιωματούχοι είχαν εμπλακεί σε προσπάθειες να «ασκήσουν διώξεις σε αξιωματούχους των οποίων η κυβέρνηση δεν έχει συναινέσει στη δικαιοδοσία του ΔΠΔ».
Ενώ ούτε το Ισραήλ ούτε οι ΗΠΑ είναι κράτη μέλη του ΔΠΔ, η Παλαιστίνη είναι μέλος από το 2015, επιτρέποντας στο δικαστήριο να εξετάζει εγκλήματα που φέρονται να διαπράχθηκαν στο έδαφός της.
Νωρίτερα την Τετάρτη, η Ολλανδία άσκησε δριμεία κριτική στην κίνηση των ΗΠΑ, με τον Υπουργό Εξωτερικών Τομ Μπέρεντσεν (Tom Berendsen) να δηλώνει ότι η κυβέρνησή του «αποδοκιμάζει» τις κυρώσεις.
Εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης δήλωσε επίσης ότι το Βερολίνο στέκεται στο πλευρό του ΔΠΔ, προσθέτοντας ότι το δικαστήριο «έχει καταστήσει υπόλογους τους ενόχους για τα σοβαρότερα εγκλήματα» και «εκπληρώνει την εντολή του ακριβώς όπως προβλέπεται».
Το ΔΠΔ χαρακτήρισε τις κυρώσεις «κατάφωρη επίθεση» στην ανεξαρτησία του δικαστηρίου.
Οι κυρώσεις της Τρίτης είναι οι πιο πρόσφατες σε μια σειρά πρόσφατων προσπαθειών της κυβέρνησης Τραμπ να απαξιώσει το ίδρυμα με έδρα τη Χάγη.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει κυρώσεις σε έως και 11 κορυφαίους αξιωματούχους του δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένου του πρώην γενικού εισαγγελέα του Καρίμ Χαν (Karim Khan).
Ο Ρούμπιο έχει αναφερθεί στο παρελθόν στην επιθυμία των ΗΠΑ να «διαλύσουν» το δικαστήριο «τούβλο-τούβλο» και δήλωσε ότι θα προτρέψει τα κράτη μέλη του δικαστηρίου να αποσυρθούν από το Καταστατικό της Ρώμης.
Η Βενεζουέλα και το Τσαντ έγιναν πρόσφατα οι τελευταίες χώρες που ανακοίνωσαν ότι θα αποχωρήσουν από τον θεσμό.
Η προηγούμενη ουγγρική κυβέρνηση υπό τον Βίκτορ Όρμπαν ανακοίνωσε επίσης την πρόθεσή της να αποχωρήσει από το ΔΠΔ, προτού η απόφαση ανακληθεί μετά τη σαρωτική εκλογική νίκη του Πρωθυπουργού Πέτερ Μάγιαρ (Péter Magyar) τον Απρίλιο.
Και τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ είναι κράτη μέλη του ΔΠΔ.
Ωστόσο, το ένταλμα σύλληψης του δικαστηρίου για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου συνεχίζει να προκαλεί ανάμεικτες και συχνά διφορούμενες αντιδράσεις από Ευρωπαίους αξιωματούχους, με χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία να αρνούνται να δεσμευτούν δημόσια για την εκτέλεση του εντάλματος σε περίπτωση που ο Νετανιάχου πατήσει στα εδάφη τους.
Ορισμένοι ανώτεροι ευρωβουλευτές κάλεσαν την ΕΕ να προχωρήσει περαιτέρω στην καταδίκη των νέων κυρώσεων την Τετάρτη.
Η πρόεδρος της ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ιράτσε Γκαρθία (Iratze García), προέτρεψε το μπλοκ να ενεργοποιήσει το λεγόμενο Καταστατικό Αποκλεισμού (Blocking Statute), μια νομική ασπίδα που θα καθιστούσε παράνομο για τις εταιρείες και τις τράπεζες με έδρα την ΕΕ να συμμορφώνονται με τις κυρώσεις.
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ είχαν βαθύ αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των δικαστών του ΔΠΔ.
Ο Γάλλος δικαστής Νικολά Γκιγιού (Nicolas Guillou) δήλωσε στο Euronews νωρίτερα φέτος ότι η έλλειψη ευρωπαϊκών εναλλακτικών λύσεων για κρίσιμες υπηρεσίες σήμαινε ότι οι περιορισμοί που αντιμετώπιζε θα ισοδυναμούσαν με «πραγματικό πολιτικό θάνατο» για έναν νεότερο Ευρωπαίο.
