Ένα σημαντικό βήμα στην πολύ δύσκολη πορεία της έκανε η Ραφαέλα, η 20χρονη φοιτήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης που τραυματίστηκε σοβαρά στο τροχαίο της 16ης Ιουλίου, στον δρόμο έξω από το ΙΤΕ στο Ηράκλειο.
Χθες, μετά από 34 ημέρες νοσηλείας στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, η Ραφαέλα βγήκε από την Εντατική, έχοντας περάσει μέσα σε αυτό το διάστημα από πολλαπλά χειρουργεία και μια ιδιαίτερα δύσκολη μάχη για τη ζωή της.
Την εξέλιξη έκανε γνωστή με ανάρτησή του ο Γιάννης Τζίτζικας, καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο οποίος παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την υπόθεση και αναφέρεται τόσο στην κατάσταση της νεαρής φοιτήτριας όσο και στις αλλαγές που έγιναν πλέον στο σημείο του τροχαίου.
Η έξοδος από τη ΜΕΘ αποτελεί αναμφίβολα μια πολύ σημαντική εξέλιξη, χωρίς όμως να σημαίνει ότι ολοκληρώθηκε η δύσκολη διαδρομή. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα αφορά την αποκατάσταση της δύναμης, της κινητικότητας, της δυνατότητας σίτισης και, σταδιακά, της αυτονομίας της.
Από τη ΜΕΘ στη μεγάλη μάχη της αποκατάστασης
Η Ραφαέλα είχε τραυματιστεί βαρύτατα το απόγευμα της Πέμπτης 16 Ιουλίου, όταν δύο οχήματα συγκρούστηκαν στην οδό Νικολάου Πλαστήρα, λίγα μέτρα πριν από την είσοδο του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας.
Από τη σύγκρουση, ένα από τα οχήματα εξετράπη, ανατράπηκε και παρέσυρε τη φοιτήτρια, η οποία εκείνη την ώρα αποχωρούσε από τις εγκαταστάσεις του ΙΤΕ με κατεύθυνση προς το Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Η 20χρονη είχε μεταφερθεί στο ΠΑΓΝΗ, όπου νοσηλεύτηκε διασωληνωμένη στη ΜΕΘ, ενώ στην πορεία της νοσηλείας της χρειάστηκε να υποβληθεί σε πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις.
Στη συνέχεια, μέρος της μαραθώνιας προσπάθειας των γιατρών πραγματοποιήθηκε και στο Αττικόν, με τις δύο νοσοκομειακές ομάδες να δίνουν τη δική τους μάχη για να αντιμετωπιστούν τα βαριά τραύματα που είχε υποστεί.
Το γεγονός ότι πλέον η Ραφαέλα βγήκε από την Εντατική, έπειτα από 34 ημέρες, δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία στους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα της.
«Νομίζω ότι πλέον το ζητούμενο είναι η αποκατάσταση»
Στην ανάρτησή του, ο Γιάννης Τζίτζικας αναφέρεται στην εξέλιξη της υγείας της νεαρής φοιτήτριας, αλλά και στην ανάγκη να συνεχιστεί η προσπάθεια μέχρι την πλήρη αποκατάστασή της.
«Εχθές η Ραφαέλλα βγήκε από την εντατική, μετά από παραμονή 34 ημερών (και πολλά χειρουργεία). Θέλω να πιστεύω ότι τα δύσκολα πέρασαν (και μπράβο στους γιατρούς, στο ΠΑΓΝΗ και στο Αττικόν) για αυτήν την μαραθώνια προσπάθεια, και νομίζω ότι πλέον το ζητούμενο θα είναι για αποκατάσταση της δύναμης, της κινητικότητας, της ικανότητας διατροφής, και της αυτονομίας της».
Ένα πεζοδρόμιο μετά το τροχαίο
Την ίδια ώρα, η ανάρτηση του κ. Τζίτζικα δεν περιορίζεται στην κατάσταση της Ραφαέλας. Θέτει εκ νέου στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας των πεζών στον δρόμο έξω από το ΙΤΕ.
Όπως αναφέρει, πλέον έχει κατασκευαστεί πεζοδρόμιο στην απέναντι πλευρά από το σημείο του τροχαίου, γεγονός που χαρακτηρίζει σημαντική εξέλιξη για την προστασία όσων κινούνται πεζή.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί η απαραίτητη διάβαση πεζών, ώστε να μπορούν οι πεζοί να περάσουν με ασφάλεια στην πλευρά όπου βρίσκεται το νέο πεζοδρόμιο.
Ο ίδιος θέτει ένα εύλογο ερώτημα για τον χρόνο υλοποίησης της συγκεκριμένης παρέμβασης, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε και θα έπρεπε να είχε γίνει πολύ νωρίτερα.
«Και πλέον υπάρχει πεζοδρόμιο (!) στο δρόμο έξω από το ΙΤΕ, στην απέναντι πλευρά από το σημείο του ατυχήματος. Μπορεί να μην έχει γίνει ακόμα η απαραίτητη διάβαση πεζών, ώστε να περνάνε οι πεζοί στην πλευρά του πεζοδρομίου, αλλά σίγουρα είναι μια σημαντική εξέλιξη για την ασφάλεια των πεζών. Βέβαια αυτό θα μπορούσε (και θα έπρεπε) να είχε γίνει πριν 27 χρόνια, και αν είχε γίνει δεν θα είχε συμβεί αυτό που συνέβη. Ας ευχηθούμε πλήρη αποκατάσταση στη φοιτήτρια και ας ελπίσουμε ότι κάποτε θα έχουμε μια πιο υπεύθυνη και αποτελεσματική τοπική αυτοδιοίκηση».
Το ερώτημα για τις ευθύνες και την ασφάλεια των δρόμων
Ο Γιάννης Τζίτζικας ανοίγει, παράλληλα, μια ευρύτερη συζήτηση για το ποιος έχει την ευθύνη όταν ένα σοβαρό τροχαίο συνδέεται ενδεχομένως με προβλήματα της οδικής υποδομής.
Όπως υποστηρίζει, θα είχε νόημα να θεσπιστεί από την Πολιτεία μια διαδικασία άμεσης και υποχρεωτικής διερεύνησης της κατάστασης του δρόμου μετά από κάθε σοβαρό τροχαίο, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να έχουν συμβάλει παράγοντες όπως η ανεπαρκής σήμανση, ο φωτισμός, η απουσία πεζοδρομίου ή άλλα προβλήματα ασφάλειας.
Η πρόταση που διατυπώνει δεν αφορά, όπως διευκρινίζει, μια λογική αυτόματης απόδοσης ποινικών ευθυνών. Αντίθετα, ζητά να υπάρχει συστηματική καταγραφή και έλεγχος: ποιος φορέας ήταν αρμόδιος για το συγκεκριμένο σημείο, ποιος είχε την υπηρεσιακή ευθύνη, αν είχαν προηγηθεί καταγγελίες ή αυτοψίες και εάν υπήρχαν εντολές για παρεμβάσεις που δεν υλοποιήθηκαν.
«Δεν εξετάζεται μόνο η ευθύνη αυτού που οδηγούσε»
Στο σκεπτικό που αναπτύσσει, ο κ. Τζίτζικας θέτει στο επίκεντρο την ευθύνη για την πρόληψη.
Όπως αναφέρει στην ανάρτησή του, «η λογική πρέπει να είναι ότι, όταν κάποιος τραυματίζεται από έναν γνωστό και αποτρέψιμο κίνδυνο στον δημόσιο δρόμο, δεν εξετάζεται μόνο η ευθύνη αυτού που οδηγούσε, αλλά και εκείνου που είχε την ευθύνη να κάνει τον δρόμο ασφαλή».
Μάλιστα, κάνει αναφορά και στα άρθρα 15 και 314 του Ποινικού Κώδικα, σημειώνοντας ότι, κατά την άποψή του, το ζήτημα δεν είναι τόσο η απουσία σχετικών προβλέψεων όσο η ανάγκη για έναν συγκεκριμένο και υποχρεωτικό μηχανισμό διερεύνησης.
Προτείνει, μεταξύ άλλων, ένα «Πρωτόκολλο Διερεύνησης Οδικής Υποδομής μετά από σοβαρό τροχαίο», το οποίο θα ενεργοποιείται όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η κατάσταση του δρόμου ενδέχεται να συνδέεται με το συμβάν.
Αναλυτικά στην ανάρτητή του ο κ. Τζίτζικας αναφέρει:
«Εχθές η Ραφαέλλα βγήκε από την εντατική, μετά από παραμονή 34 ημερών (και πολλά χειρουργεία). Θέλω να πιστεύω ότι τα δύσκολα πέρασαν (και μπράβο στους γιατρούς, στο ΠΑΓΝΗ και στο Αττικόν) για αυτήν την μαραθώνια προσπάθεια), και νομίζω ότι πλέον το ζητούμενο θα είναι για αποκατάσταση της δύναμης, της κινητικότητας, της ικανότητας διατροφής, και της αυτονομίας της. Και πλέον υπάρχει πεζοδρόμιο (!) στο δρόμο έξω από το ΙΤΕ, στην απέναντι πλευρά από το σημείο του δυστυχήματος. Μπορεί να μην έχει γίνει ακόμα η απαραίτητη διάβαση πεζών, ώστε να περνάνε οι πεζοί στην πλευρά του πεζοδρομίου, αλλά σίγουρα είναι μια σημαντική εξέλιξη για την ασφάλεια των πεζών.
Βέβαια αυτό θα μπορούσε (και θα έπρεπε) να είχε γίνει πριν 27 χρόνια, και αν είχε γίνει δεν θα είχε συμβεί αυτό που συνέβη. Ας ευχηθούμε πλήρη αποκατάσταση στη φοιτήτρια και ας ελπίσουμε ότι κάποτε θα έχουμε μια πιο υπεύθυνη και αποτελεσματική τοπική αυτοδιοίκηση.
Κατά τη γνώμη μου, θα είχε νόημα η πολιτεία να θεσπίσει μια διαδικασία άμεσης και υποχρεωτικής διερεύνησης της ευθύνης της αρμόδιας υπηρεσίας κάθε φορά που ένα σοβαρό τροχαίο ενδέχεται να συνδέεται με ελλιπή συντήρηση ή επικίνδυνη κατάσταση του δρόμου, όπως λακκούβες, ανεπαρκή σήμανση, έλλειψη φωτισμού, πεζοδρομίου, ή γενικά των απαραίτητων προστατευτικών μέτρων. Όχι, βέβαια, με αυτόματη σύλληψη του προϊσταμένου, αλλά με άμεση καταγραφή του σημείου, ταυτοποίηση του αρμόδιου φορέα και έλεγχο του ποιος είχε την υποχρέωση να γνωρίζει και να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο, αν υπήρχαν προηγούμενες καταγγελίες και αν η παράλειψη συνδέεται αιτιωδώς με το ατύχημα.
Η λογική πρέπει να είναι ότι, όταν κάποιος τραυματίζεται από έναν γνωστό και αποτρέψιμο κίνδυνο στον δημόσιο δρόμο, δεν εξετάζεται μόνο η ευθύνη αυτού που οδηγούσε, αλλά και εκείνου που είχε την ευθύνη να κάνει τον δρόμο ασφαλή. Ένα τέτοιο σύστημα θα ήταν πολύ πιο αποτελεσματικό προληπτικά: όταν η αμέλεια ενός οδηγού μπορεί να έχει συνέπειες, θα πρέπει να έχει συνέπειες και η αμέλεια εκείνων που έχουν την ευθύνη να διατηρούν τον δρόμο ασφαλή.
Νομίζω ότι ο Ποινικός Κώδικας έχει αντίστοιχες προβλέψεις (άρθρα 15 και 314), αυτό που λείπει είναι να θεσπιστεί «υποχρεωτικό Πρωτόκολλο Διερεύνησης Οδικής Υποδομής μετά από σοβαρό τροχαίο», με τέσσερα ίσως βασικά στοιχεία: (α) Υποχρεωτική καταγραφή στην αυτοψία της κατάστασης του δρόμου, σήμανσης, φωτισμού, στηθαίων, πεζοδρομίων κ.λπ., (β) Άμεση ταυτοποίηση της αρμόδιας υπηρεσίας/φορέα και του υπηρεσιακά υπεύθυνου για το συγκεκριμένο σημείο, (γ) Αυτόματη συλλογή του ιστορικού: προηγούμενες καταγγελίες, αναφορές, αυτοψίες, εντολές επισκευής και χρόνος ανταπόκρισης, και (δ) Υποχρεωτική ενημέρωση του Εισαγγελέα όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η παράλειψη της αρμόδιας υπηρεσίας μπορεί να συνδέεται αιτιωδώς με το ατύχημα».
Δείτε την ανάρτηση του Γ. Τζίτζικα:
Από την ασφάλεια της Ραφαέλας στην ασφάλεια όλων
Το τροχαίο στην οδό Νικολάου Πλαστήρα είχε προκαλέσει από την πρώτη στιγμή έντονες αντιδράσεις στην πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα. Εργαζόμενοι και φοιτητές είχαν επισημάνει επανειλημμένως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν όσοι μετακινούνται πεζή μεταξύ του Πανεπιστημίου Κρήτης και του ΙΤΕ.
Στο σημείο όπου καθημερινά κινούνται φοιτητές, εργαζόμενοι και ερευνητές, η απουσία επαρκών υποδομών για τους πεζούς είχε αναδειχθεί ως ένα από τα βασικά προβλήματα.
Ο Σύλλογος Εργαζομένων στο ΙΤΕ είχε κάνει λόγο για ένα ζήτημα που είχε τεθεί επανειλημμένως προς τους αρμόδιους φορείς, ενώ και ο Φοιτητικός Σύλλογος του Τμήματος Φυσικής είχε ζητήσει άμεσες παρεμβάσεις για την ασφαλή μετακίνηση στην περιοχή.
Τώρα, η δημιουργία του πεζοδρομίου αποτελεί ένα πρώτο βήμα. Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, ώστε οι πεζοί να μπορούν να διασχίζουν με ασφάλεια τον δρόμο και να φτάνουν στις εγκαταστάσεις του ΙΤΕ.
Και πάνω απ’ όλα, αυτή τη στιγμή, η ευχή όλων είναι μία: η Ραφαέλα να συνεχίσει τη δύσκολη διαδρομή της αποκατάστασης και να επιστρέψει σταδιακά στη ζωή που είχε πριν από εκείνο το απόγευμα της 16ης Ιουλίου.
