Η συζήτηση για τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία επανήλθε στο προσκήνιο μετά την αιφνίδια αποπομπή του 35χρονο τεχνοκράτη Υπουργού Άμυνας, Μιχάιλο Φέντοροφ, από τον Πρόεδρο Βολόντιμιρ Ζελένσκι.

Η απόφαση αυτή προκάλεσε ένα σπάνιο κύμα διαδηλώσεων εν μέσω πολέμου και ώθησε τον Φέντοροφ να ζητήσει δημόσια την προσφυγή στις κάλπες.

Η εσωτερική αυτή πολιτική αναταραχή, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες πιέσεις από διεθνείς παράγοντες και τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις που δείχνουν νέα πρόσωπα να απειλούν την πρωτοκαθεδρία του Ζελένσκι, αναζωπύρωσε το ντιμπέιτ για το αν η χώρα μπορεί και πρέπει να πραγματοποιήσει εκλογές εν καιρώ πολέμου.

Το Reuters απαριθμεί ορισμένα από τα κυριότερα εμπόδια που καλείται να ξεπεράσει η Ουκρανία προκειμένου να προσφύγει στις κάλπες, όπως ζήτησε ο Φέντοροφ.

Η προϋπόθεση για να ανοίξει η συζήτηση για εκλογές

Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκι έχει διαμηνύσει πως είναι έτοιμος να προκηρύξει εκλογές, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του Κιέβου θα εγγυηθούν την ασφάλεια της εκλογικής διαδικασίας. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ταχθεί υπέρ της άμεσης προσφυγής στις κάλπες.

Η Ουκρανία, όπου οι τελευταίες εκλογές διεξήχθησαν το 2019, τελεί υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν η Ρωσία εξαπέλυσε την εισβολή πλήρους κλίμακας. Ο στρατιωτικός νόμος απαγορεύει ρητά τη διενέργεια εκλογών για λόγους ασφαλείας.

Την ίδια στιγμή, σφοδρές μάχες μαίνονται σε ένα μέτωπο που ξεπερνά τα 1.200 χιλιόμετρα στα ανατολικά, τα νότια και τα βόρεια της χώρας. Εκατοντάδες ρωσικά drones και πύραυλοι πλήττουν συστηματικά ουκρανικές πόλεις, πολύ μακριά από τη γραμμή της πυρός, ενώ οι συνεχείς επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές προκαλούν σοβαρές διακοπές στην ηλεκτροδότηση.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά ότι η συντριπτική πλειονότητα των Ουκρανών απορρίπτει την ιδέα της διεξαγωγής εκλογών όσο διαρκεί ο πόλεμος.

Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Βολόντιμιρ Φεσένκο, μια εκεχειρία στον αέρα αποτελεί το ελάχιστο πρώτο βήμα για να ανοίξει η συζήτηση. Ο ίδιος επισημαίνει ότι η Ουκρανία θα πρέπει να διαμορφώσει το νομοθετικό πλαίσιο από το μηδέν, θεσπίζοντας έναν νέο νόμο που θα ορίζει το χρονοδιάγραμμα, τους κανόνες και τις διαδικασίες —μια διαδικασία που υπολογίζεται ότι θα απαιτήσει περίπου έξι μήνες.

Παράλληλα, αναλυτές τονίζουν ότι το Κίεβο οφείλει να προλάβει τυχόν προσπάθειες χειραγώγησης από τη Μόσχας.

Η Ρωσία ισχυρίζεται ότι η θητεία του Ζελένσκι έληξε τον Μάιο του 2024, θεωρώντας τον έκνομο και ανίκανο να υπογράψει ειρηνευτικές συμφωνίες. Από την πλευρά του, ο Τραμπ επέκρινε τη μη διεξαγωγή εκλογών σε συνέντευξή του στο Politico τον Δεκέμβριο, δηλώνοντας ότι έχει έρθει η ώρα για κάλπες.

Πού βρίσκονται οι Ουκρανοί ψηφοφόροι;

Εκατομμύρια πολίτες θα αντιμετώπιζαν ανυπέρβλητα εμπόδια στην προσπάθειά τους να φτάσουν στα εκλογικά τμήματα. Η επικαιροποίηση του Κρατικού Μητρώου Ψηφοφόρων, ώστε να καταγραφεί ποιος δικαιούται να ψηφίσει και πού, συνιστά τεράστια πρόκληση, σύμφωνα με αναλυτές και αξιωματούχους.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι περισσότεροι από 4,4 εκατομμύρια Ουκρανοί βρίσκονταν υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση στα τέλη Ιουνίου, γεγονός που σημαίνει ότι το Κίεβο θα πρέπει να οργανώσει εκατοντάδες εκλογικά τμήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Επιπλέον, σχεδόν 4 εκατομμύρια άνθρωποι είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Οργανισμού Μετανάστευσης του ΟΗΕ.

Η πλήρης καταγραφή όλων των εκτοπισμένων δεν είναι απλή υπόθεση και θα απορροφούσε πολύτιμους πόρους και χρόνο από τις αμυντικές ανάγκες της χώρας.

Στις ένοπλες δυνάμεις υπηρετούν περίπου 1 εκατομμύριο πολίτες. Η διοργάνωση μιας αδιάβλητης διαδικασίας στην πρώτη γραμμή, κάτω από την απειλή των drones, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και απαιτεί σημαντικές νομοθετικές προσαρμογές.

Ταυτόχρονα, υπολογίζεται ότι περίπου 4,5 εκατομμύρια ενήλικοι Ουκρανοί ζουν σε περιοχές υπό ρωσική κατοχή. Η Ρωσία ελέγχει περίπου το 19% της ουκρανικής επικράτειας και σχεδιάζει να διοργανώσει τις δικές της εκλογές εκεί, τις οποίες η Ουκρανία έχει ήδη καταγγείλει ως παράνομες.

Οι πιθανότητες του Ζελένσκι

Παρά τις δυσκολίες, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Ζελένσκι διατηρεί ισχυρές πιθανότητες επανεκλογής. Αν και η δημοτικότητά του υποχώρησε από το αρχικό 90% σε επίπεδα γύρω στο 60%, συνεχίζει να ηγείται της κούρσας.

Η εικόνα του επλήγη από ένα μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς στον τομέα της ενέργειας, ωστόσο τα ποσοστά του ανέκαμψαν, διατηρώντας τον στην κορυφή μεταξύ των παραδοσιακών πολιτικών.

Ως κυριότεροι αμφισβητίες του προβάλλουν ο Βαλέρι Ζαλούζνι, πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και νυν πρέσβης στη Βρετανία, καθώς και ο Κίριλο Μπουντάνοφ, επικεφαλής του προεδρικού επιτελείου και πρώην αρχηγός των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Δυναμικά στο προσκήνιο εισέρχεται και ο Μιχάιλο Φέντοροφ. Ο 35χρονος μεταρρυθμιστής είδε τη δημοτικότητά του να αυξάνεται μετά την αιφνίδια αποπομπή του από το Υπουργείο Άμυνας.

Mykhailo Fedorov YouTube channel via AP

Σύμφωνα με έρευνα της SOCIS που επικαλείται το μέσο NV, ο Φέντοροφ συγκεντρώνει περίπου 13%, ο Ζαλούζνι 21% και ο Ζελένσκι 22%. Σε περίπτωση που η εκλογική αναμέτρηση οδηγηθεί σε δεύτερο γύρο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τόσο ο Ζαλούζνι όσο και ο Φέντοροφ θα μπορούσαν να επικρατήσουν του Ζελένσκι.

news247.gr

Η Γάζα παραμένει η πιο θανατηφόρα περιοχή για τους εργαζομένους στην ανθρωπιστική βοήθεια, συγκεντρώνοντας πάνω από το ήμισυ των θανάτων τους παγκοσμίως το περασμένο έτος, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ που δόθηκε στη δημοσιότητα με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπιστικής Βοήθειας.

Περισσότεροι από 350 εργαζόμενοι στην ανθρωπιστική βοήθεια σκοτώθηκαν παγκοσμίως το 2025, ενώ συνολικά πάνω από 900 υπήρξαν θύματα βίας, όπως αναφέρει το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (OCHA).

Στη Γάζα, 186 εργαζόμενοι σκοτώθηκαν, το 68% των οποίων από αεροπορικούς βομβαρδισμούς, καθιστώντας τον θύλακα τον πιο επικίνδυνο για τρίτη συνεχή χρονιά, σύμφωνα με την OCHA. Το Σουδάν ήταν η δεύτερη πιο θανατηφόρα περιοχή, με 71 θανάτους, κυρίως από πυροβόλα όπλα.

Ακολουθεί η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όπου η βία κατά των εργαζομένων διπλασιάστηκε το 2025 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με 97 άτομα να γίνονται στόχος. Άλλες χώρες με υψηλή ανασφάλεια περιλαμβάνουν την Ουκρανία, την Αιθιοπία, τη Συρία, την Αϊτή, το Τσαντ και το Καμερούν, όπου οι πιο συχνές μορφές βίας ήταν οι απαγωγές και οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί.

Αύξηση βίας, απαγωγών και συλλήψεων

«Πάνω από 1.000 εργαζόμενοι στην ανθρωπιστική βοήθεια έχουν σκοτωθεί μόλις σε τρία χρόνια, και αυτό είναι απολύτως απαράδεκτο», δήλωσε ο Tom Fletcher, Συντονιστής Έκτακτης Ανάγκης του OCHA.

Οι απαγωγές από μη κρατικούς φορείς και εγκληματικές ομάδες σχεδόν διπλασιάστηκαν σε σύγκριση με το 2024, φθάνοντας τις 235, ενώ αυξήθηκαν και οι σοβαροί τραυματισμοί. Η Βάση Δεδομένων για την Ασφάλεια των Εργαζομένων στην Ανθρωπιστική Βοήθεια κατέγραψε επιπλέον 280 συλλήψεις και κρατήσεις από κρατικούς φορείς το 2025.

Η Υεμένη, το Νότιο Σουδάν, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Μιανμάρ και η Παλαιστίνη συγκέντρωσαν το 75% των κρατικών συλλήψεων και κρατήσεων, με τη Υεμένη να καταγράφει το ένα τρίτο των συνολικών περιστατικών το 2025.

Τα ταξίδια οδικώς παρέμειναν το πιο επικίνδυνο πλαίσιο για τους εργαζόμενους, ευθυνόμενα για το 27% όλων των βίαιων περιστατικών, ενώ γραφεία, εγκαταστάσεις και χώρους έργων αντιστοιχούσαν σε επιπλέον 20%, γεγονός που υπογραμμίζει την αποτυχία των εμπόλεμων πλευρών να σεβαστούν τις ανθρωπιστικές επιχειρήσεις και τις υποδομές.

Νέες τεχνολογίες και αυξημένοι κίνδυνοι

Ο κ. Fletcher τόνισε πως τα φθηνά οπλισμένα drones έχουν αυξήσει τους κινδύνους για τους εργαζόμενους στην ανθρωπιστική βοήθεια.

«Η τεχνολογία μπορεί να αλλάζει, αλλά οι νόμοι του πολέμου όχι», ανέφερε σε δήλωσή του για την Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπιστικής Βοήθειας.

Τον Μάρτιο, επιθέσεις με drones έπληξαν τη Γκόμα στην ανατολική ΛΔ Κονγκό, σκοτώνοντας τουλάχιστον τρία άτομα, μεταξύ των οποίων και έναν εργαζόμενο ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ ανθρωπιστικές αυτοκινητοπομπές σε Σουδάν και Ουκρανία έχουν επανειλημμένα δεχθεί πλήγματα.

«Το να υπηρετείς τους άλλους έχει γίνει πιο επικίνδυνο από ποτέ», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Antonio Guterres πριν από τις τελετές για την Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπιστικής Βοήθειας. Οι σημαίες κυμάτιζαν μεσίστιες στα κεντρικά του ΟΗΕ σε Νέα Υόρκη και Γενεύη προς τιμήν των θυμάτων.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπιστικής Βοήθειας τιμάται κάθε χρόνο στις 19 Αυγούστου, με αφορμή την επέτειο της βομβιστικής επίθεσης στα κεντρικά του ΟΗΕ στη Βαγδάτη το 2003, όπου σκοτώθηκαν 22 μέλη προσωπικού, μεταξύ των οποίων ο Ειδικός Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Ιράκ, Sergio Vieira de Mello.