Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαδικασίες υποδοχής και καταγραφής 196 μεταναστών στο λιμάνι του Ηρακλείου, μετά από μπαράζ διαδοχικών περιστατικών διάσωσης που σημειώθηκαν στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης. Οι επιχειρήσεις εξελίχθηκαν από αργά το βράδυ της Τρίτης, 11 Αυγούστου, έως τις πρώτες πρωινές ώρες, με τη συνδρομή σκαφών της Frontex και σε στενή συνεργασία με τις ελληνικές Λιμενικές Αρχές.
Tο χρονικό των τεσσάρων επιχειρήσεων εντοπισμού και διάσωσης
Η ακολουθία των περιστατικών ξεκίνησε περίπου στις 23:00 το βράδυ της Τρίτης, όταν εντοπίστηκαν 46 αλλοδαποί να επιβαίνουν σε λέμβο στη θαλάσσια περιοχή νότια των Καλών Λιμένων. Λίγες ώρες αργότερα, κατά τη διάρκεια της νύχτας, εξελίχθηκε δεύτερη επιχείρηση νοτιοανατολικά της ίδιας περιοχής, κατά την οποία διασώθηκαν ακόμη 69 μετανάστες.
Η επιχειρησιακή δραστηριότητα συνεχίστηκε με τρίτο περιστατικό σε απόσταση 45 ναυτικών μιλίων νοτιοανατολικά των Καλών Λιμένων, όπου περισυλλέγησαν 32 άτομα. Το κύμα των αφίξεων ολοκληρώθηκε το πρωί, όταν οι αστυνομικές και λιμενικές αρχές προχώρησαν στον εντοπισμό και τη διάσωση 49 επιπλέον ατόμων στη θαλάσσια ζώνη νότια του Ηρακλείου.
Μεταφορά στο λιμάνι του Ηρακλείου και διαδικασίες καταγραφής
Με την ολοκλήρωση των επιχειρήσεων περισυλλογής στη θάλασσα, το σύνολο των 196 διασωθέντων μεταφέρεται στο λιμάνι του Ηρακλείου. Στον χώρο του λιμένα οι αρμόδιες αρχές έχουν ενεργοποιήσει τους προβλεπόμενους μηχανισμούς για τη διενέργεια των απαραίτητων διαδικασιών ταυτοποίησης και διοικητικής καταγραφής.
Η εκδήλωση τεσσάρων διαφορετικών περιστατικών μέσα σε λίγες ώρες αναδεικνύει την αυξημένη κινητικότητα στη θαλάσσια διαδρομή νότια της Κρήτης, καθιστώντας αναγκαίο τον διαρκή συντονισμό των τοπικών λιμενικών αρχών με τους ευρωπαϊκούς φορείς επιτήρησης.
Με σύμφωνη γνώμη της 3ης ανακρίτριας και του εισαγγελέα κρίθηκε προφυλακιστέα,η 46χρονη Ελληνίδα η οποία κατηγορείται για την εμπλοκή της στη φονική εμπρηστική επίθεση σε υποκατάστημα της τράπεζας Marfin στις 5 Μαΐου 2010.
Η κατηγορούμενη που οδηγήθηκε το πρωί, υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, στα δικαστήρια της πρώην Σχολής Ευελπίδων δηλώνει αθώα και αρνείται ότι έχει ταυτοποιηθεί, δηλώνοντας ότι δεν βρισκόταν κοντά στην τράπεζα την ώρα της επίθεσης.
Όπως υποστηρίζει μέσω του συνηγόρου της, συμμετείχε στη διαδήλωση εκείνης της ημέρας, ωστόσο δεν βρισκόταν μπροστά από το κτήριο της τράπεζας τη στιγμή της επίθεσης. Νωρίτερα, ενώπιον της ανακρίτριας κατέθεσε ως μάρτυρας και η αδελφή της κατηγορουμένης. Σύμφωνα με την κατάθεσή της, βρισκόταν μαζί με την 46χρονη στην πορεία και πέρασαν μπροστά από το κτήριο της τράπεζας πριν από την επίθεση.
Η 46χρονη προσκόμισε, διά του συνηγόρου της Κώστα Παπαδάκη, στην δικαστική λειτουργό ένα πολυσέλιδο υπόμνημα στο οποίο εξέθεσε τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς της προς αντίκρουση της κατηγορίας της ανθρωποκτονίας από κοινού κατά συρροή που της αποδίδεται.
Σύμφωνα με πληροφορίες, απάντησε κατά την απολογία της, σε όλες τις ερωτήσεις της δικαστικής λειτουργού, αναφέροντας πως γνωρίζει εξ όψεως μόνο, τους δύο 42χρονους προσωρινά κρατούμενους, συγκατηγορούμενούς της για τους θανάτους τριών εργαζομένων μέσα στο φλεγόμενο κτίριο της Marfin.
«Είμαι αθώα, συμμετείχα στη διαδήλωση, αλλά δεν έχω σχέση με τα επεισόδια. Τους συγκατηγορούμενούς μου τους γνωρίζω εξ όψεως από τον αναρχικό χώρο» φέρεται να υποστήριξε κατά την απολογία της.
Η υπεράσπιση της 46χρονης ανέφερε πως τα στοιχεία της αστυνομικής έρευνας από την ανάλυση του φωτογραφιών δεν καταλήγουν στην ταυτοποίηση αλλά σε περιορισμένη υποστήριξη ομοιότητας και υποστηρίζει ότι τα ίδια στοιχεία είχαν εξεταστεί το 2022 και είχαν οδηγήσει στην αρχειοθέτηση της υπόθεσης.
Η κατηγορούμενη, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ορίσει τον δικαστικό πραγματογνώμονα Γιώργο Καραθανάση, Μηχανικό Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, αναλυτή ψηφιακών και ηλεκτρονικών πειστηρίων, ως τεχνικό σύμβουλο. Ο κ. Καραθανάσης σε έκθεση που συνέταξε με βάση την ανάλυση των ψηφιακών πειστηρίων που περιλαμβάνονται στη δικογραφία, φαίνεται να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν προκύπτει καμία διαφορά σε σχέση με εκείνα που ερεύνησαν οι αρχές το 2022 και, όπως έχει δηλώσει ο συνήγορος της κατηγορουμένης Κώστας Παπαδάκης, είχαν οδηγήσει την έρευνα στο αρχείο.
Την Παρασκευή 7 Αυγούστου 2026 πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στην κεντρική πλατεία των Παλαιών Ρουμάτων η εκδήλωση των Κομματικών Οργανώσεων Πλατανιά του ΚΚΕ, με αφορμή την επέτειο των 80 χρόνων από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Πριν από την κεντρική εκδήλωση, πραγματοποιήθηκε κατάθεση στεφάνων στο μνημείο προς τιμήν των μαχητών του ΔΣΕ στο Αποπηγάδι. Στο σημείο αυτό δόθηκε μάχη από ομάδα του ΔΣΕ μετά από προδοσία, με πολυπληθέστερη ομάδα ΜΑΥδων, την 1η Αυγούστου του 1947. Στη μάχη έπεσαν ηρωικά οι μαχητές του ΔΣΕ Σπύρος Σπύρου και Γιάννης Φραγκιουδάκης, οι τάφοι των οποίων βρίσκονται ακόμα στο σημείο αυτό.
Ακολούθησε εκδήλωση στο χωριό των Παλαιών Ρουμάτων, το οποίο πρόσφερε δεκάδες μαχητές στον αγώνα του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και αργότερα του ΔΣΕ.
Την κεντρική ομιλία έκανε ο Δημήτρης Ανθούσης, μέλος της Επιτροπής Περιοχής Κρήτης του ΚΚΕ, επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Πλατανιά και Δημοτικός Σύμβουλος, στην οποία τόνισε ότι: «Η απάντηση σε όποιον ειλικρινά ψάχνει το αντικειμενικό υπόβαθρο των συγκλονιστικών γεγονότων της δεκαετίας του 1940, βρίσκεται στην επιστημονική αλήθεια. Την Ιστορία την πάει μπροστά η ταξική πάλη. Δεν αφήνει χρέη.»
Συνέχισε λέγοντας: «Η μελέτη της ιστορίας του Κόμματος και της στρατηγικής του, η κριτική αποτίμηση και η εξαγωγή ταξικών συμπερασμάτων κόντρα στη λαθολογία αλλά και τον εξωραϊσμό, είναι πηγή έμπνευσης, πείρας και γνώσης για το μέτρο και το μπόι του ανθρώπου όταν παλεύει για τη νίκη των πιο υψηλών ιδανικών και για τις μάχες που σήμερα δίνουμε.»
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του ανέφερε: «… το δεδομένο αντιλαϊκό πρόγραμμα της όποιας αστικής κυβέρνησης, καθορίζει και το δίλημμα για τον λαό μπροστά στις εκλογές, το οποίο δεν είναι ποιος θα κυβερνήσει, αλλά ποιος θα κερδίσει: Οι ζωές μας ή τα κέρδη τους; Τώρα χρειάζεται να βγει πιο ενισχυμένο το ΚΚΕ! Αυτό θα είναι το μεγάλο κέρδος για τον λαό, γιατί η δύναμη του ΚΚΕ επιστρέφεται στον λαό και στις δίκαιες διεκδικήσεις του!»
Κατέληξε λέγοντας: «Πριν λίγους μήνες ήρθαν στο φως οι φωτογραφίες των 200 μελλοθάνατων κομμουνιστών της Καισαριανής. Οι σύντροφοί τους, οι σύντροφοι μας, ο λαός, δε λύγισαν από τον τρόμο που έσπειραν οι κατακτητές και στη συνέχεια το αστικό κράτος, μετά την απελευθέρωση. Τόλμησαν στην πάλη για τη νίκη παρά τις αδυναμίες, τα λάθη και τις καθυστερήσεις. Η θυσία των 200 είχε περίοπτη θέση και μέσα στον αγώνα του ΔΣΕ. Μαχητικοποιούσε, διαπαιδαγωγούσε, ενέπνεε. Στους ώμους αυτών των γιγάντων στεκόμαστε σήμερα για να πάει ο αγώνας της εργατικής τάξης ως την τελική νίκη.»
Τέλος, διαβάστηκαν όλα τα ονόματα των μαχητών του ΔΣΕ από τα Παλαιά Ρούματα αλλά και την ευρύτερη περιοχή.
Απαγόρευση κολύμβησης στη θαλάσσια περιοχή της Νέας Χώρας στα Χανιά αποφάσισε ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων, μετά από επιτόπιο υγειονομικό έλεγχο που διενήργησε η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων. Η απόφαση αυτή έρχεται μετά τη μόλυνση με λύμματα λόγω καθίζησης στο οδόστρωμα επί της οδού Μητροπολίτου Κυρίλλου στη Νέα Χώρα.
Η απόφαση εκδόθηκε σήμερα, 11 Αυγούστου 2026, ύστερα από διαπίστωση της διάθεσης λυμάτων και ακαθάρτων υγρών αποβλήτων στη θάλασσα, ως αποτέλεσμα σοβαρής βλάβης που σημειώθηκε στο δίκτυο ακαθάρτων της περιοχής. Η απαγόρευση καλύπτει την ακτή κολύμβησης της Νέας Χώρας έως και την εκβολή του ποταμού Κλαδισού, στο πλαίσιο των μέτρων προστασίας των λουόμενων και της δημόσιας υγείας. Πρόκειται για ένα από τις πιο όμορφες παραλίες κοντά στα Χανιά που πλέον δε θα επιτρέπεται η κολύμβηση.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του Γραφείου Αντιπεριφερειάρχη Χανίων, η απαγόρευση θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι να ολοκληρωθεί η αποκατάσταση της ποιότητας των νερών κολύμβησης. Η άρση των περιοριστικών μέτρων θα γίνει μόνο κατόπιν δειγματοληψιών από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας, οπότε και θα εκδοθεί νέα απόφαση.
Οι αρχές καλούν τους λουόμενους να συμμορφωθούν με την απαγόρευση και να αποφεύγουν την κολύμβηση στην επηρεαζόμενη περιοχή μέχρι την επίσημη άρση των μέτρων. Περαιτέρω ενημέρωση θα πραγματοποιηθεί με νεότερη ανακοίνωση, αμέσως μόλις ολοκληρωθούν οι απαραίτητες εργασίες αποκατάστασης και επιβεβαιωθεί η ποιότητα των υδάτων.
Στη σύλληψη ενός 21χρονου ημεδαπού προχώρησαν οι αστυνομικές αρχές στα Χανιά, ο οποίος κατηγορείται για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση που διακινούσε ναρκωτικά στην ευρύτερη περιοχή, με τη χρήση εταιρειών ταχυμεταφορών ως μέσο μεταφοράς των παράνομων ουσιών.
Η επιχείρηση οργανώθηκε από το Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Χανίων, ύστερα από εμπεριστατωμένη έρευνα και αξιοποίηση πληροφοριών. Πρωινές ώρες της Κυριακής 10 Αυγούστου 2026, αστυνομικοί της υπηρεσίας εντόπισαν τον νεαρό κατά την έξοδό του από χώρους εταιρείας ταχυμεταφορών σε περιοχή των Χανίων, έχοντας παραλάβει δέμα, και τον ακινητοποίησαν.
Κατά τον έλεγχο του δέματος διαπιστώθηκε ότι περιείχε επτά κουτιά παιχνιδιών, εντός των οποίων είχαν επιμελώς τοποθετηθεί συσκευασίες με ναρκωτικές ουσίες. Συγκεκριμένα, βρέθηκαν 4 κιλά και 412 γραμμάρια κάνναβης καθώς και 122 γραμμάρια κοκαΐνης.
Ακολούθησε νομότυπη έρευνα στην οικία του 21χρονου, όπου βρέθηκαν και κατασχέθηκαν μικροποσότητα κάνναβης, χρηματικό ποσό 350 ευρώ, δύο τρίφτες και δύο συσκευές κινητής τηλεφωνίας.
Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης έρευνας, τη Δευτέρα 11 Αυγούστου 2026, αστυνομικοί του Τμήματος Δίωξης Ναρκωτικών Χανίων εντόπισαν και κατέσχεσαν δεύτερο δέμα, το οποίο είχε αποσταλεί σε εταιρεία ταχυμεταφορών στο Ηράκλειο. Το δέμα περιείχε οκτώ κούτες παιχνιδιών με συσκευασίες που περιείχαν συνολικά 7 κιλά και 854 γραμμάρια κάνναβης και 337 γραμμάρια κοκαΐνης.
Συνολικά, από τις δύο επιχειρήσεις κατασχέθηκαν περισσότερα από 12 κιλά κάνναβης και σχεδόν κιλό κοκαΐνης. Επιπλέον, κατασχέθηκε ΙΧΕ αυτοκίνητο ως μέσο μεταφοράς ναρκωτικών ουσιών.
Η προανάκριση συνεχίζεται από το Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Χανίων, ενώ οι αρχές διερευνούν τυχόν εμπλοκή και άλλων ατόμων στο κύκλωμα διακίνησης.
Στο Νοσοκομείο Χανίων μετέβη τη Δευτέρα ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, έπειτα από ατύχημα που είχε κατά τη διάρκεια ποδηλασίας. Ο κ. Μητσοτάκης εισήχθη στα εξωτερικά ιατρεία της νοσηλευτικής μονάδας προκειμένου να του παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες και να υποβληθεί σε προληπτικό ιατρικό έλεγχο, ενώ αμέσως μετά την ολοκλήρωση των διαγνωστικών εξετάσεων αποχώρησε και συνέχισε κανονικά το πρόγραμμά του.
Το χρονικό της πτώσης και η διακομιδή στα εξωτερικά ιατρεία
Το συμβάν σημειώθηκε όταν ο μπροστινός τροχός του ποδηλάτου «φάλτσαρε», με αποτέλεσμα ο Πρωθυπουργός να χάσει την ισορροπία του και να βρεθεί στο έδαφος. Από την πτώση και την τριβή με το οδόστρωμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπέστη τραυματισμό στο χέρι, καθώς και μικρές εκδορές και σημάδια από την τριβή σε διάφορα σημεία.
Για την αντιμετώπιση των τραυμάτων και την πλήρη υγειονομική αξιολόγηση, κρίθηκε αναγκαία η μετάβασή του στα εξωτερικά ιατρεία του Νοσοκομείου Χανίων, όπου το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό ανέλαβε άμεσα την παροχή των απαραίτητων πρώτων βοηθειών.
Οι προληπτικές εξετάσεις και η επικοινωνία με πολίτες και προσωπικό
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στον νοσοκομειακό χώρο, οι θεράποντες ιατροί έκριναν σκόπιμο να υποβάλουν τον Πρωθυπουργό και σε ακτινογραφία για αμιγώς προληπτικούς λόγους, ώστε να αποκλειστεί οποιοδήποτε ενδεχόμενο σοβαρότερου τραυματισμού.
Παράλληλα με τη φροντίδα που έλαβε, ο κ. Μητσοτάκης συνομίλησε με παρευρισκόμενους πολίτες, καθώς και με εργαζόμενους της νοσηλευτικής μονάδας των Χανίων, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στους χώρους του ιδρύματος.
Η διαπίστωση της καλής κατάστασης και η επιστροφή στο πρόγραμμα
Με την ολοκλήρωση των διαγνωστικών ελέγχων και αφού διαπιστώθηκε από το ιατρικό προσωπικό ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας, ο Πρωθυπουργός αποχώρησε από το Νοσοκομείο Χανίων.
Η παροχή των πρώτων βοηθειών και τα αποτελέσματα των προληπτικών εξετάσεων επέτρεψαν στον Κυριάκο Μητσοτάκη να αποχωρήσει από το νοσηλευτικό ίδρυμα χωρίς περαιτέρω επιπλοκές, συνεχίζοντας απρόσκοπτα το προγραμματισμένο καθημερινό του πρόγραμμα.
Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξής του στο in.gr και τη δημοσιογράφο Ελένη Στεργίου, στις 11 Αυγούστου 2026, ο Αλέξης Τσίπρας τοποθετήθηκε για τη λογοδοσία και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τη γενικευμένη κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, τη χρηματοδότηση και την οργανωτική φυσιογνωμία της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, τα χρέη των κομμάτων, τη σχέση με το ΠΑΣΟΚ και τα σενάρια των επόμενων εκλογών. Δήλωσε ότι δεν πρόκειται να υποσχεθεί διώξεις συγκεκριμένων προσώπων, υποστήριξε ότι το νέο πολιτικό εγχείρημα θα γεννηθεί «έξω από τη Βουλή» χωρίς μεταγραφές βουλευτών και έθεσε ως στόχο όχι απλώς την αλλαγή κυβέρνησης αλλά την αλλαγή πολιτικής.
Η λογοδοσία, η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος και η προσπάθεια οικοδόμησης ενός νέου κομματικού φορέα αποτέλεσαν τον βασικό άξονα του δεύτερου μέρους της συνέντευξης του Αλέξη Τσίπρα στο in.gr. Η συζήτηση ξεκίνησε από το ερώτημα εάν πρόσωπα που άσκησαν εξουσία θα μπορούσαν στο μέλλον να λογοδοτήσουν για υποθέσεις που έχουν προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση και κατέληξε στη στρατηγική της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης ενόψει των επόμενων εκλογών.
Ο κ. Τσίπρας επέμεινε στη θεσμική διάκριση ανάμεσα στην πολιτική και τη δικαστική εξουσία, αποφεύγοντας να υιοθετήσει τη λογική προαναγγελίας διώξεων. Παράλληλα, περιέγραψε μια κοινωνία με βαθιά δυσπιστία απέναντι σε κόμματα, Κοινοβούλιο, Δικαιοσύνη, πολιτικούς και μέσα ενημέρωσης, αναγνωρίζοντας ότι μέρος της ευθύνης βαρύνει συνολικά όσους έχουν ασκήσει εξουσία — συμπεριλαμβανομένου, όπως είπε, και του ίδιου ως προς τα αποτελέσματα της δικής του διακυβέρνησης.
«Το ποιος θα δικαστεί είναι ζήτημα της Δικαιοσύνης»
Στο ερώτημα αν θα υπάρξουν πολιτικές και ποινικές ευθύνες για πρόσωπα που έχουν ασκήσει εξουσία, ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης απέρριψε τη λογική σύμφωνα με την οποία μια κυβέρνηση μπορεί να αποφασίζει ποιος θα βρεθεί ενώπιον δικαστηρίου.
«Το ποιος θα λογοδοτήσει ή δεν θα λογοδοτήσει, ποιος θα καθίσει στο σκαμνί […] δεν είναι ζήτημα της εκάστοτε κυβέρνησης. Είναι ζήτημα της Δικαιοσύνης».
Έθεσε ως υποχρέωση μιας δημοκρατικής κυβέρνησης να μην παρέχει ασυλία σε κανέναν και να διασφαλίζει ότι όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως αξιώματος, αντιμετωπίζονται ισότιμα από τον νόμο.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η εκτελεστική εξουσία δεν πρέπει να χειραγωγεί τη Δικαιοσύνη ώστε να δημιουργούνται πολιτικές ή άλλες ασυλίες. Δήλωσε ότι δεν πρόκειται να υποσχεθεί πως συγκεκριμένα πρόσωπα «θα μπουν φυλακή» και ότι το μόνο που μπορεί να δεσμευθεί είναι πως, σε μια κυβέρνηση της δικής του πολιτικής κατεύθυνσης, η Δικαιοσύνη θα μπορεί «να αξιολογεί και να δικάζει με ανεξαρτησία και χωρίς παρεμβάσεις».
Πρόσθεσε μάλιστα ότι σε διαρκή έλεγχο θα πρέπει να βρίσκονται πρώτοι ο ίδιος και τα μέλη μιας κυβέρνησης της οποίας θα ηγείτο, χαρακτηρίζοντας οποιαδήποτε υπόσχεση περί φυλάκισης πολιτικών αντιπάλων «λαϊκιστική προσπάθεια χειραγώγησης της κοινής γνώμης».
Η κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς
Από τη συζήτηση για τη Δικαιοσύνη, ο κ. Τσίπρας πέρασε στο ευρύτερο ζήτημα της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.
Αναφέρθηκε στην αίσθηση που, κατά την περιγραφή του, υπάρχει στην κοινή γνώμη ότι η λογοδοσία στην Ελλάδα είναι περιορισμένη και ότι σημαντικές υποθέσεις φτάνουν συχνά σε ευρωπαϊκούς θεσμούς. Στο σημείο αυτό έκανε ονομαστικές αναφορές, μεταξύ άλλων, στον Άκη Τσοχατζόπουλο, την Εύα Καϊλή και τον Δημήτρη Αβραμόπουλο, καθώς και σε υποθέσεις που, όπως είπε, βρίσκονται στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Οι σχετικές αναφορές αποτυπώνουν τη δική του πολιτική τοποθέτηση όπως καταγράφηκε στη συνέντευξη.
Κατά τον ίδιο, το πρόβλημα ξεπερνά τις επιμέρους υποθέσεις και αφορά την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος.
Υποστήριξε ότι υπάρχει «γενικευμένη κρίση εμπιστοσύνης», καθώς οι πολίτες δυσπιστούν απέναντι στα κόμματα, στο Κοινοβούλιο, στη Δικαιοσύνη, στους περισσότερους πολιτικούς και στα μέσα ενημέρωσης.
Στην αναζήτηση των ευθυνών δεν εξαίρεσε τη δική του κυβερνητική περίοδο:
«Ενδεχομένως και εγώ να έχω ένα μέρος αυτής της ευθύνης. Όχι για τις προθέσεις μου αλλά για τα αποτελέσματα».
Συνέδεσε την κρίση αξιοπιστίας με την οικονομική κρίση και με αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε διαπλοκή, η οποία, κατά την άποψή του, είναι πλέον περισσότερο εμφανής από ό,τι στο παρελθόν.
Χρηματοδότηση χωρίς κρατική επιχορήγηση και χωρίς διαφημιστική δαπάνη
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στον τρόπο χρηματοδότησης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.
Ο κ. Τσίπρας χαρακτήρισε υπερβολική τη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από τα οικονομικά του νέου φορέα, λέγοντας ότι το κόμμα είχε δημιουργηθεί μόλις δύο μήνες νωρίτερα και μέχρι τότε είχε πραγματοποιήσει μόνο δύο ή τρεις εκδηλώσεις.
Υποστήριξε ότι δεν έχει δαπανηθεί «ούτε 1 ευρώ» για διαφήμιση, καμπάνια ή χορηγούμενο περιεχόμενο και ότι ο φορέας δεν διαθέτει κεντρικά γραφεία.
Περιέγραψε την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ως «υβριδικό κόμμα» που στηρίζεται στους φίλους, στα μέλη, στους εθελοντές και στις οικονομικές συνεισφορές των ανθρώπων που συμμετέχουν. Δήλωσε επίσης ότι τα σχετικά στοιχεία πρέπει να δημοσιοποιηθούν και προανήγγειλε μεγαλύτερη διαφάνεια μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, χωρίς ωστόσο να δώσει στη συγκεκριμένη συνέντευξη όλες τις λεπτομέρειες λειτουργίας της.
Ο ίδιος συνέδεσε την επιλογή αυτή με την απόφασή του να δημιουργήσει έναν νέο πολιτικό φορέα εκτός Βουλής, χωρίς κοινοβουλευτική ομάδα, κρατική επιχορήγηση, υφιστάμενη κομματική υποδομή ή διασφαλισμένο τηλεοπτικό χρόνο.
Κατά την περιγραφή του, επρόκειτο για τον δυσκολότερο δρόμο, αλλά ταυτόχρονα για έναν δρόμο που του επιτρέπει να επιχειρήσει «να χτίσει σχέσεις εμπιστοσύνης» από την αρχή.
Ένα νέο κόμμα «έξω από τη Βουλή»
Στο ερώτημα αν η δημιουργία της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης αποσκοπεί στην αποδυνάμωση άλλων κομμάτων του ευρύτερου προοδευτικού χώρου, ο κ. Τσίπρας απάντησε ότι επιθυμεί το νέο εγχείρημα να είναι απαλλαγμένο από «τα βάρη και τις αμαρτίες του παρελθόντος».
Η βασική οργανωτική επιλογή που παρουσίασε είναι ότι ο νέος φορέας δεν θα συγκροτηθεί μέσω μεταγραφών ήδη εκλεγμένων βουλευτών.
«Το εγχείρημα αυτό θα γεννηθεί έξω από τη Βουλή και όχι μέσα στη Βουλή».
Απέκλεισε έτσι την προσχώρηση βουλευτών που εξελέγησαν με άλλα κόμματα με τη λογική ότι μεταφέρουν μαζί τους την κοινοβουλευτική τους έδρα. Χρησιμοποίησε μάλιστα τον όρο «μεταγραφές αεροδρομίου» για να περιγράψει πρακτικές γρήγορης μετακίνησης πολιτικών στελεχών από κόμμα σε κόμμα, σημειώνοντας ότι η πολιτική αξιοπιστία δεν οικοδομείται με αυτόν τον τρόπο.
Οι πόρτες, όπως είπε, παραμένουν ανοιχτές στους πολίτες που επιθυμούν να εγγραφούν και να συμμετάσχουν. Δεν προβλέπονται, σύμφωνα με όσα ανέφερε, εκ των προτέρων «ρεζερβέ» θέσεις στα ψηφοδέλτια, τα οποία θα αποφασιστούν μέσα από συλλογικές διαδικασίες.
Τα κριτήρια για τα πρόσωπα που θα συμμετάσχουν
Όταν ρωτήθηκε ποια χαρακτηριστικά θα πρέπει να διαθέτει ένας μελλοντικός υποψήφιος βουλευτής, ο κ. Τσίπρας έθεσε ως πρώτο κριτήριο το «καθαρό μητρώο».
Διευκρίνισε ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν ζητήματα που θα μπορούσαν να πλήξουν ακόμη περισσότερο την αξιοπιστία τόσο του πολιτικού συστήματος όσο και του νέου φορέα.
Ως δεύτερο στοιχείο ανέφερε τη σχέση του προσώπου με την τοπική κοινωνία και τη δυνατότητά του να συνεισφέρει στη συλλογική προσπάθεια. Πρόσθεσε ότι οι υποψήφιοι πρέπει να έχουν ικανότητες και δυνατότητα ουσιαστικής προσφοράς.
Στην ίδια ενότητα παρουσίασε την πολιτική συμμετοχή ως υπόθεση που δεν πρέπει να περιορίζεται σε εύπορους ή επαγγελματίες της πολιτικής.
«Εμείς δεν θέλουμε να είναι ένα ακριβό σπορ. […] Θέλουμε η πολιτική να είναι υπόθεση των πολλών».
Κατά την εκτίμησή του, ικανοί και ταλαντούχοι πολίτες συχνά διστάζουν να εμπλακούν στην κομματική πολιτική και το νέο εγχείρημα επιδιώκει να μειώσει αυτά τα εμπόδια.
Τα χρέη των κομμάτων και η πρόταση για αποπληρωμή μέσω επιχορηγήσεων
Στο θέμα των κομματικών χρεών, ο κ. Τσίπρας επιχείρησε να αποσυνδέσει τη θέση του από την πρόσφατη αντιπαράθεση με το ΠΑΣΟΚ.
«Ο καυγάς θέλει δύο», είπε, δηλώνοντας ότι δεν σκοπεύει να εμπλακεί σε διαρκή σύγκρουση με το κόμμα της αντιπολίτευσης.
Υποστήριξε ότι το πρόβλημα αφορά συνολικά τα πολιτικά κόμματα και κυρίως, κατά την άποψή του, τη Νέα Δημοκρατία ως κυβερνών κόμμα. Συνέκρινε την αντιμετώπιση των κομματικών χρεών με τα δάνεια των νοικοκυριών και έθεσε ζήτημα ισονομίας, υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πίεση για την αποπληρωμή των δικών τους οφειλών.
Στη συνέντευξη έκανε λόγο για χρέος της Νέας Δημοκρατίας της τάξης των 600 εκατ. ευρώ και υποστήριξε ότι μια ρύθμιση με αποπληρωμή ενός εκατομμυρίου ευρώ ετησίως δεν οδηγεί σε πραγματική εξόφληση.
Η πρόταση που απέδωσε στην Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη είναι να αποπληρώνονται τα χρέη των κομμάτων μέσα από την κρατική επιχορήγηση και τις αποζημιώσεις που λαμβάνουν.
Τα ποσά και οι πολιτικές αξιολογήσεις που διατύπωσε αποτελούν στοιχεία και θέσεις που παρουσιάστηκαν από τον ίδιο στη συνέντευξη και δεν συνοδεύονταν στο συγκεκριμένο transcript από ανεξάρτητη τεκμηρίωση.
ΠΑΣΟΚ: Ανταγωνιστής, όχι «εχθρός»
Ο κ. Τσίπρας επιχείρησε να διαχωρίσει τον πολιτικό ανταγωνισμό με το ΠΑΣΟΚ από την έννοια της εχθρότητας.
Απέδωσε μέρος των προσωπικών επιθέσεων που, όπως είπε, δέχεται από στελέχη του ΠΑΣΟΚ στη δημοσκοπική δυναμική του νέου φορέα και στον ανταγωνισμό μέσα στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.
Προχώρησε όμως και σε μια περισσότερο συγκεκριμένη πολιτική εκτίμηση: υποστήριξε ότι όσοι στο ΠΑΣΟΚ έχουν ως στρατηγικό στόχο τη δική του προσωπική στοχοποίηση είναι, κατά τη γνώμη του, εκείνοι που επιδιώκουν μελλοντική συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία.
Χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο αρνητική εξέλιξη για τη χώρα, υποστηρίζοντας ότι στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ υπάρχει ήδη δημόσια εκφρασμένη αντιπαράθεση ανάμεσα σε όσους θεωρούν πιθανή μια συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία —με ή χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη— και σε εκείνους που την απορρίπτουν.
Το σενάριο των δύο εκλογών και η «κάλπη της ανατροπής»
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο κ. Τσίπρας στο εκλογικό σενάριο που θεωρεί πιθανό.
Εκτίμησε ότι τα ποσοστά των κομμάτων δεν θα οδηγήσουν εύκολα σε αυτοδυναμία και συνέδεσε με αυτό την αλλαγή της δημόσιας ρητορικής του πρωθυπουργού για το ενδεχόμενο δεύτερης κάλπης.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση πιθανή «κάλπη της ανατροπής», υποστηρίζοντας ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να αναδειχθεί πρώτο κόμμα.
Η πρόβλεψη βασίστηκε στη δική του ανάγνωση της δημοσκοπικής εικόνας. Αναφέρθηκε σε ποσοστό περίπου 70% πολιτών που, όπως είπε, επιθυμούν αλλαγή κυβέρνησης και εκτίμησε ότι το συγκεκριμένο κριτήριο θα μπορούσε να αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια δεύτερη εκλογική αναμέτρηση.
Παράλληλα, παρουσίασε ως στόχο για το άμεσο διάστημα την περαιτέρω ενίσχυση των δημοσκοπικών ποσοστών της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Αναφέρθηκε σε ένα αρχικό εύρος 17%-19% και είπε ότι στόχος είναι να εμφανιστεί «το δύο μπροστά» και να μειωθεί η απόσταση από τη Νέα Δημοκρατία.
Οι συγκεκριμένες δημοσκοπικές αναφορές αποδίδονται αποκλειστικά στον ίδιο, καθώς στη συνέντευξη δεν παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι έρευνες στις οποίες βασίστηκε.
Κυβερνητικές συνεργασίες: Πρώτα το πρόγραμμα
Όταν η συζήτηση πέρασε στις πιθανές συνεργασίες μετά τις εκλογές, ο κ. Τσίπρας παρέπεμψε στην εμπειρία της απλής αναλογικής.
Υπενθύμισε ότι το 2016 είχε νομοθετήσει την απλή αναλογική, προσδοκώντας ότι θα εξασφαλιζόταν η απαιτούμενη πλειοψηφία για τη μόνιμη εφαρμογή της. Κατά την περιγραφή του, αυτό δεν συνέβη και στις εκλογές του 2023 βρέθηκε πολιτικά εκτεθειμένος σε ένα σύστημα που ίσχυσε μόνο για την πρώτη κάλπη.
Δήλωσε ότι δεν προτίθεται να επαναλάβει την ίδια στρατηγική.
Η θέση που παρουσίασε είναι ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη θα κατέβει στις εκλογές με δικό της πρόγραμμα και στόχο να κυβερνήσει. Εάν αναδειχθεί πρώτη, θα εξετάσει αν υπάρχει δυνατότητα συμφωνίας πάνω σε αυτό το πρόγραμμα.
«Εμείς στόχο έχουμε την πολιτική αλλαγή, αλλά και την αλλαγή πολιτικής».
Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, δήλωσε ότι θα προτιμήσει δεύτερες εκλογές· και εφόσον χρειαστεί, ακόμη και τρίτες, απορρίπτοντας τη λογική ότι η δημοκρατική διαδικασία πρέπει να περιορίζεται από διλήμματα περί αναγκαστικής κυβερνητικής συνεργασίας.
Στη συζήτηση αναφέρθηκε επίσης ότι ο ίδιος βλέπει το ΠΑΣΟΚ ως πολιτικά εγγύτερο, χωρίς όμως να δεσμευθεί για συγκεκριμένη μετεκλογική συνεργασία.
«Δεν γύρισα πίσω για να κάνω τον αρχηγό»
Ο κ. Τσίπρας συνέδεσε την προσωπική του επιστροφή στην ενεργό πολιτική με αυτό που χαρακτήρισε έλλειψη αποτελεσματικής αντιπολίτευσης.
«Δεν γύρισα πίσω για να κάνω τον αρχηγό. […] Γύρισα πίσω για να ’μαι χρήσιμος για τον τόπο και για την παράταξη».
Υποστήριξε ότι παρέμεινε εκτός για τρία χρόνια, δίνοντας χώρο σε άλλες πολιτικές δυνάμεις και πρόσωπα να αναπτύξουν την παρουσία τους, και ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη δημιουργήθηκε ακριβώς επειδή, κατά τη δική του εκτίμηση, δεν συγκροτήθηκε στο διάστημα αυτό μια αρκετά ισχυρή αντιπολίτευση απέναντι στην κυβέρνηση.
Απέφυγε να παρουσιάσει τη λέξη «Συμπαράταξη» ως προαναγγελία μελλοντικής συγχώνευσης κομμάτων. Αντίθετα, είπε ότι στις γραμμές του νέου φορέα ήδη συμμετέχουν πολίτες με διαφορετικές πολιτικές διαδρομές και υποστήριξε ότι ένα κόμμα δημιουργείται πρωτίστως για να απευθυνθεί στην κοινωνία και όχι για να συνεργαστεί με άλλα κόμματα.
Η «υβριδική» οργανωτική μορφή και η συμμετοχή των μελών
Στο οργανωτικό σκέλος, ο κ. Τσίπρας είπε ότι όσα έχουν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα αποτελούν μόλις «το 10%» των δυνατοτήτων του νέου εγχειρήματος.
Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην ανάπτυξη μιας υβριδικής σχέσης με την κοινωνία και στη χρήση της ψηφιακής πλατφόρμας του κόμματος, μέσω της οποίας τα μέλη θα μπορούν να συμμετέχουν τόσο στον προγραμματικό όσο και στον πολιτικό σχεδιασμό.
Υποστήριξε επίσης ότι επί δυόμισι χρόνια είχε προηγηθεί επεξεργασία πολιτικών προτάσεων μέσα από το ινστιτούτο, με συμμετοχή επιστημόνων από ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επεξεργασίες αυτές θα παρουσιαστούν σταδιακά το επόμενο διάστημα.
Ο στόχος, όπως τον διατύπωσε, είναι η ετοιμότητα για διακυβέρνηση:
«Να κυβερνήσουμε για να αλλάξουμε τον τόπο. Όχι να κυβερνήσουμε για την εξουσία».
Συνέδεσε τη φιλοδοξία αυτή με την προστασία και τη βελτίωση της προοπτικής της κοινωνικής πλειοψηφίας.
«Στα σκαριά» το 80% των ψηφοδελτίων
Στο τέλος της συνέντευξης, ο κ. Τσίπρας έδωσε και ένα συγκεκριμένο στοιχείο για την εκλογική προετοιμασία.
Δήλωσε ότι υπάρχει ήδη επαρκής αριθμός στελεχών για τη συγκρότηση των ψηφοδελτίων και ότι η τελική επιλογή θα γίνει μέσα από συλλογικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου το 80% των ψηφοδελτίων βρίσκεται ήδη «στα σκαριά», χωρίς όμως τα ονόματα να είναι ακόμη ανακοινώσιμα.
Η ημερομηνία δημοσιοποίησής τους, είπε, θα αποτελέσει πολιτική επιλογή της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.
Από τη λογοδοσία στην εκλογική ετοιμότητα
Το δεύτερο μέρος της συνέντευξης κινήθηκε από το θεσμικό ζήτημα της λογοδοσίας έως την οργανωτική και εκλογική στρατηγική του νέου πολιτικού φορέα.
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν προανήγγειλε δικαστικές διώξεις και έθεσε την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης ως όριο της εκτελεστικής εξουσίας. Παράλληλα, παρουσίασε την κρίση εμπιστοσύνης ως βασικό πρόβλημα του πολιτικού συστήματος και την αξιοπιστία ως κεντρική προϋπόθεση του νέου εγχειρήματος.
Στα οργανωτικά, δεσμεύθηκε για δημοσιοποίηση στοιχείων χρηματοδότησης, απέρριψε τις μεταγραφές εν ενεργεία βουλευτών και επέμεινε ότι οι υποψηφιότητες θα προκύψουν μέσα από συλλογική διαδικασία. Στο εκλογικό πεδίο έθεσε ως στόχο την πρώτη θέση, υποστήριξε ότι μια δεύτερη κάλπη θα μπορούσε να αλλάξει τους συσχετισμούς και δήλωσε ότι οι κυβερνητικές συνεργασίες θα κριθούν από το κατά πόσο μπορεί να εφαρμοστεί το πρόγραμμα του κόμματός του.
Οι ακριβείς χρόνοι ανακοίνωσης των ψηφοδελτίων, οι λεπτομέρειες του συστήματος οικονομικής διαφάνειας και οι ενδεχόμενες μετεκλογικές συνεργασίες δεν προσδιορίστηκαν στη συγκεκριμένη συνέντευξη.
Στο Βενετσιάνικο λιμάνι και τον εμβληματικό χώρο του Μεγάλου Αρσεναλιού μεταφέρεται στις 12 και 13 Αυγούστου το Μουσικό Φεστιβάλ Χανίων «4», ολοκληρώνοντας μια κομβική και μεταβατική χρονιά για τη συγκρότηση του θεσμού.
Σε συνέντευξή του στον «Αγώνα της Κρήτης», ο διευθυντής του φεστιβάλ, Χρήστος Γαρμπιδάκης, προβαίνει σε έναν αναστοχαστικό απολογισμό της πορείας από το 2022 έως σήμερα, αναλύοντας τη διεύρυνση του μουσικού προσανατολισμού, τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα των εργαστηρίων, τη θεσμική μετάβαση στη νέα Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία, καθώς και τις προκλήσεις οικονομικής βιωσιμότητας που αντιμετωπίζουν οι αυτόνομες πολιτιστικές πρωτοβουλίες.
Η διαδρομή από το 2022 και η αισθητική διεύρυνση του ήχου
Η αφετηρία του εγχειρήματος τοποθετείται στη Μεγάλη Εβδομάδα του 2022, όταν πραγματοποιήθηκε η αφιερωματική συναυλία «Εγκώμιο για την Ειρήνη» με τη συμμετοχή των Ross Daly, Kelly Thoma, Δημήτρη Τρουμπογιάννη, Πέλας Λιονάκη και Άννας-Μαρίας Κορακάκη, τα έσοδα της οποίας διατέθηκαν για την ανακούφιση των προσφύγων της Ουκρανίας. Ακολούθησε το 1ο Μουσικό Φεστιβάλ Χανίων το 2023 υπό τον τίτλο «Εισαγωγή», φιλοξενώντας καλλιτέχνες όπως ο Σταύρος Λάντσιας, η Φένια Χρήστου, ο Άγγελος Θεοδωράκης-Παπαγγελίδης, η Σαβίνα Γιαννάτου και ο Σπύρος Μάνεσης.
Στις επόμενες διοργανώσεις, ο ηχητικός προσανατολμός διευρύνθηκε σταδιακά προς το νεοκλασικό ιδίωμα, την ambient και τη σύγχρονη κλασική μουσική, εντάσσοντας διεθνείς και εγχώριες παρουσίες —όπως ο Γιώργος Παπαδόπουλος, η Sofi Paez από την Κόστα Ρίκα, ο Πέτρος Περάκης, η Ελένη Παπασπύρου, η Σοφία Σαρρή, ο Νίκος Κυπουργός, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, η Νεφέλη Μούσουρα, ο Γιάννης Γεωργιάδης και ο συνεργάτης του Brian Eno, Tom Rogerson.
Περιγράφοντας την εξέλιξη του αρχικού οράματος, ο κ. Γαρμπιδάκης επισημαίνει:
«Μπορώ να πω ότι το όραμα έχει σε γενικές γραμμές υλοποιηθεί… Θέλουμε το φεστιβάλ να έχει το νεοκλασικό στοιχείο, αλλά θέλουμε να έχει και στοιχεία ηλεκτρονικά κ.λπ. Όλα αυτά ήταν μέσα στους στόχους μας, μέσα στο όραμα του Μουσικού Φεστιβάλ Χανίων».
Ο θεσμός των εκπαιδευτικών εργαστηρίων και η ώσμωση με την τοπική κοινωνία
Κομβικό πυλώνα της διοργάνωσης αποτελεί η διεξαγωγή εκπαιδευτικών εργαστηρίων, τα οποία προσφέρουν στους τοπικούς δημιουργούς τη δυνατότητα αλληλεπίδρασης με καταξιωμένους συνθέτες. Στο παρελθόν έχουν πραγματοποιηθεί σεμινάρια για τη χρήση τεχνικών sampling και ηλεκτρονικών μέσων με τον Νίκο Σωτηρόπουλο, τη μελοποίηση με τη Φένια Χρήστου, την κινηματογραφική μουσική με τον Νίκο Κυπουργό, καθώς και τη σύνθεση με τους Δημήτρη Παπαδημητρίου και Tom Rogerson.
Στο φετινό πρόγραμμα, ο συνθέτης και μαέστρος Χρίστος Παπαγεωργίου παρουσιάζει το εργαστήριο «Τα στυλ της κλασικής μουσικής από τον Μπαχ έως τον Max Richter», εστιάζοντας στις υφολογικές παραλλαγές του τραγουδιού «Το Περιγιάλη» του Μίκη Θεοδωράκη.
Αναφερόμενος στην παιδαγωγική και καλλιτεχνική αξία αυτών των δράσεων για το τοπικό οικοσύστημα, ο διευθυντής του φεστιβάλ υπογραμμίζει:
«Στην τέχνη υπάρχει η κλίση, το ταλέντο που λέμε, υπάρχει η σκληρή δουλειά —το ότι μελετούμε, πειραματιζόμαστε και δημιουργούμε— αλλά υπάρχει και το πώς προσλαμβάνουμε εμείς την τέχνη και τη μουσική από νέες και ελπιδοφόρες καλές επηροές… Το κοινό ειδικά των Χανίων είναι πολύ φιλότεχνο και αγκαλιάζει την πρωτοβουλία, τις νέες τάσεις και τις νέες ιδέες. Οπότε είναι και αυτό το προσωπικό: δηλαδή ότι κάνουμε γνωριμίες με τους συνθέτες, γινόμαστε φίλοι, υπάρχει διάδραση και είναι πάρα πολύ δημιουργικό αυτό. Νομίζω ότι το όφελος για όλους μας και για την πόλη είναι πολύ μεγάλο».
Η σύσταση της ΑΜΚΕ, η οικονομική βιωσιμότητα και το τροποποιημένο πρόγραμμα
Η φετινή διοργάνωση σηματοδοτεί τη θεσμική μετάβαση από την ατομική επιχείρηση στη σύσταση της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας «Faros Chania Festivals and Events», με στόχο τη διεκδίκηση πόρων και από το Υπουργείο Πολιτισμού. Επικαλούμενος τη θεωρία του κοινωνιολόγου Georg Simmel για τη σχέση του χρήματος με τις πολιτισμικές αξίες, ο κ. Γαρμπιδάκης αναφέρθηκε στις δυσκολίες διασφάλισης της οικονομικής αυτοτέλειας του εγχειρήματος.
Η αυλαία των φετινών εκδηλώσεων άνοιξε με την προφεστιβαλική βραδιά της 26ης Ιουλίου στο San Salvatore με τη συμμετοχή των συγκροτημάτων Port-Royal και Diamat. Το κυρίως πρόγραμμα διαμορφώνεται ως εξής:
Τετάρτη 12 Αυγούστου: Δωρεάν εξωτερική συναυλία της Ιταλίδας βιολίστριας Laura Masotto στην Πλατεία Κατεχάκη, έξω από το Μεγάλο Αρσενάλι, και στη συνέχεια συναυλία του ντουέτου Christina Vantzou με τον John Also Bennett εντός της αίθουσας (εισιτήριο 15€ / 13€ μειωμένο).
Πέμπτη 13 Αυγούστου: Δωρεάν εργαστήριο του Χρίστου Παπαγεωργίου στις 12:00 το μεσημέρι. Η βραδινή συναυλία (έναρξη στις 21:00) θα περιλαμβάνει το πιανιστικό έργο του Χρίστου Παπαγεωργίου.
Όπως γνωστοποίησε ο διευθυντής του φεστιβάλ, η Ελληνοκύπρια συνθέτρια Βαλεντίνη Λοΐζου δεν θα μπορέσει να συμμετάσχει λόγω εκτάκτου οικογενειακού θέματος υγείας. Εξαιτίας αυτής της εξέλιξης, η τιμή του εισιτηρίου για τη συναυλία της Πέμπτης προσαρμόστηκε στα 15 ευρώ, με πρόβλεψη αποζημίωσης για όσους είχαν ήδη προαγοράσει εισιτήριο.
Η θεσμική στήριξη και η προοπτική του διεθνούς αποτυπώματος
Στο πεδίο των χρηματοδοτήσεων, ο κ. Γαρμπιδάκης σημείωσε ότι η Περιφέρεια Κρήτης ενισχύει σταθερά το φεστιβάλ, ενώ ο Δήμος Χανίων παρέχει αυξημένη οικονομική στήριξη, δωρεάν παραχώρηση χώρων και αδειοδοτήσεις. Εκφράζοντας τις ευχαριστίες του προς τον Αντιπεριφερειάρχη Νίκο Καλογερή, τον Δήμαρχο Παναγιώτη Σημαντηράκη και τον Αντιδήμαρχο Ιωάννη Γιαννακάκη, υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης για τη διεύρυνση της διεθνούς παρουσίας του θεσμού.
Καταλήγοντας, ο διευθυντής του Μουσικού Φεστιβάλ Χανίων απηύθυνε κάλεσμα προς το κοινό για τη στήριξη της διοργάνωσης:
«Τα έσοδα πηγαίνουν στον φορέα —η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία δεν είναι κερδοσκοπική, όπως λέει και ο τίτλος της. Οπότε τα εισιτήρια, επειδή ακριβώς, όπως λέγαμε, οι χρηματοδοτήσεις δεν αρκούν, είναι αναγκαία για να μπορέσουμε να πληρώσουμε τους μουσικούς και τους συνεργάτες μας… Οπότε χρειαζόμαστε τη στήριξη αυτή και τους ευχαριστούμε πάρα πολύ τους ανθρώπους που μας στηρίζουν, για να μπορέσουμε να έχουμε αυτή την ποιότητα και σε επίπεδο μουσικών, αλλά και σε επίπεδο τεχνικής υποστήριξης και γενικότερα της διοργάνωσης».
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη του διευθυντή του Μουσικού Φεστιβάλ Χανίων Χρήστου Γαρμπιδάκη στον “Αγώνα της Κρήτης:
Η γέννηση, τα πρώτα βήματα και το όραμα για το Φεστιβάλ
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιο το όραμα του Μουσικού Φεστιβάλ Χανίων; Θεωρείται ότι το αρχικό όραμα έχει υλοποιηθεί;
Χρήστος Γαρμπιδάκης: «Μπορώ να πω ότι το όραμα έχει σε γενικές γραμμές υλοποιηθεί.
Από την πρώτη στιγμή – που ήταν το 2022, όταν είχαμε κάνει όχι ως Μουσικό Φεστιβάλ Χανίων, αλλά με τη νεοσύστατη τότε ατομική μου επιχείρηση, μια συναυλία μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα με τον Ross Daly, την Kelly Thoma, τον Δημήτρη Τρουμπογιάννη, την Πέλα Λιονάκη και την Άννα-Μαρία Κορακάκη, ήταν ξεκάθαρο το όραμά μας. «Εγκώμιο για την Ειρήνη» λεγόταν, και τα έσοδα είχαν πάει στους πρόσφυγες της Ουκρανίας τότε, μέσω του Ερυθρού Σταυρού, των Γιατρών του Κόσμου και της UNICEF.
Έπειτα, στο 1ο Μουσικό Φεστιβάλ Χανίων το 2023, που λεγόταν «Εισαγωγή», ο στόχος ήταν να έρθουν ποιοτικοί μουσικοί, νέοι αλλά και πιο καταξιωμένοι. Είχαμε τότε:
Τον Σταύρο Λάντσια που έπαιξε στο πιάνο δικές του συνθέσεις, τη Φένια Χρήστου με δικές της μελοποιήσεις και συνθέσεις, τον Άγγελο Θεοδωράκη-Παπαγγελίδη επίσης με δικές του συνθέσεις, και τη Σαβίνα Γιαννάτου με τον Σπύρο Μάνεση στο πιάνο.»
Η διεύρυνση του ήχου: Νεοκλασικό, Ambient & Σύγχρονη Μουσική
«Τη δεύτερη χρονιά, στο 2ο Μουσικό Φεστιβάλ Χανίων, ξεκινήσαμε να το διευρύνουμε και λίγο. Θέλουμε το φεστιβάλ να έχει το νεοκλασικό στοιχείο, αλλά θέλουμε να έχει και στοιχεία ηλεκτρονικά κ.λπ.
την 1η μέρα ξεκινήσαμε με τον Γιώργο Παπαδόπουλο που ήρθε από το Βερολίνο και έδωσε μια πολύ ωραία ambient συναυλία. Συνεχίσαμε με τη Sofi Paez από την Κόστα Ρίκα, η οποία είχε ένα νεοκλασικό ύφος που το συνδυάζει με την ambient, χρησιμοποιώντας πιάνο, φωνητικά και λίγους ηλεκτρονικούς ήχους.
Την 2η μέρα ξεκινήσαμε με τον Πέτρο Περάκη, ο οποίος παρουσίασε ένα κομμάτι της σύγχρονης κλασικής μουσικής με clusters —ένα δύσκολο κομμάτι στο πιάνο, το οποίο ερμήνευσε η Ελένη Παπασπύρου. Συνεχίσαμε με τη Σοφία Σαρρή, η οποία παρουσίασε τη δουλειά της με πιάνο κουαρτέτο, και η βραδιά ολοκληρώθηκε με τον Νίκο Κυπουργό.
Όλα αυτά ήταν μέσα στους στόχους μας, μέσα στο όραμα του Μουσικού Φεστιβάλ Χανίων.
Και την τρίτη χρονιά, το 2025, στο 3ο Μουσικό Φεστιβάλ Χανίων, ξεκινήσαμε με τον Δημήτρη Παπαδημητρίου, του οποίου τη μουσική δωματίου ερμήνευσαν πολύ όμορφα η Νεφέλη Μούσουρα και ο Γιάννης Γεωργιάδης —δύο εξαιρετικοί σολίστ. Και συνεχίσαμε με τον Tom Rogerson, συνεργάτη του Brian Eno, ο οποίος έκανε κι ένα εργαστήριο.»
Ο θεσμός των εργαστηρίων και τα εκπαιδευτικά σεμινάρια
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Έχετε ενσωματώσει μέσα στο πρόγραμμα και εργαστήρια, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα στους τοπικούς μουσικούς να ακούσουν από πρώτο χέρι και να συνομιλήσουν με μουσικούς που έχουν διαγράψει διεθνή πορεία.»
Χρήστος Γαρμπιδάκης: «Σωστά. Το πρώτο εργαστήριο που κάναμε, το κάναμε με τον Νίκο Σωτηρόπουλο, έναν φίλο μουσικό εδώ από τα Χανιά, κι εκεί εστιάσαμε στο πώς με φυσικό πιάνο, ηλεκτρονικά μέσα, έναν υπολογιστή, με sampling και άλλες τεχνικές, μπορούμε να συνδυάσουμε τον κλασικό ήχο με τους ηλεκτρονικούς ήχους, που είναι μέσα στη φιλοσοφία του φεστιβάλ.
Την πρώτη χρονιά έκανε και η Φένια Χρήστου ένα εργαστήριο για μελοποιήσεις, πάρα πολύ όμορφο. Τη δεύτερη χρονιά ο Νίκος Κυπουργός έκανε ένα εργαστήριο για την κινηματογραφική μουσική.
Την τρίτη χρονιά, το 2025, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου παρουσίασε ένα εργαστήριο για τη σύνθεση, και ο Tom Rogerson ένα εργαστήριο για το πώς συνεργάστηκε με τον Brian Eno και έφτιαξαν ένα πολύ όμορφο άλμπουμ, στο οποίο ο ίδιος συμμετέχει με πιάνο και ο Brian Eno με ηλεκτρονικά.
Οπότε και φέτος έχουμε ένα εργαστήριο με τον Χρήστο Παπαγεωργίου, όπου θα παρουσιάσει μια πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά του που λέγεται «Τα στυλ της κλασικής μουσικής από τον Μπαχ έως τον Max Richter».
Στην ουσία παρουσιάζει πώς μεταφράζει τη σύνθεση ενός κομματιού του Μίκη Θεοδωράκη —που είναι «Το Περιγιάλη»— σε υφολογικές παραλλαγές που ξεκινάνε από τον Μπαχ, πάνε στον Σοπέν και φτάνουν μέχρι τον πολύ σύγχρονο Richter, ο οποίος έχει κάνει και τη γνωστή μεταγραφή στις «Τέσσερις Εποχές» του Vivaldi.»
Η αξία και η έμπνευση για την τοπική μουσική κοινότητα
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Τι μπορεί να κερδίσει ένας μουσικός εδώ τοπικά που συμμετέχει σε αυτά τα σεμινάρια; Δηλαδή, φαντάζομαι πως κάποιος που έχει ασχοληθεί με την κλασική ή την ambient μουσική, μόνο και μόνο το γεγονός ότι μπορεί να συμμετάσχει σε ένα τέτοιο σεμινάριο, εμπλουτίζει τις προσλαμβάνουσές του, όπως κι αν το δεις.»
Χρήστος Γαρμπιδάκης: «Ναι! Και από προσωπική μου εμπειρία, αλλά και από την εμπειρία που είχα από τη Σχολή Αρχιτεκτονικής όταν εργαζόμουν στο ΚΑΜ (Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου), γενικότερα έχω καταλάβει ότι στην τέχνη υπάρχει η κλίση, το ταλέντο που λέμε, υπάρχει η σκληρή δουλειά —το ότι μελετούμε, πειραματιζόμαστε και δημιουργούμε— αλλά υπάρχει και το πώς προσλαμβάνουμε εμείς την τέχνη και τη μουσική από νέες και ελπιδοφόρες καλές επηροές.
Δηλαδή, αυτό που παρουσίασε ο Tom Rogerson για τον Brian Eno έπιανε περισσότερο τη δική μου κατηγορία, που ασχολούμαι με την ambient αλλά και με το κλασικό πιάνο. Κάποιον που θέλει να γράφει μουσική για κινηματογράφο —κι εγώ έχω γράψει μουσική για κινηματογράφο στο πιάνο— θα τον ενδιέφερε πάρα πολύ, θα έπαιρνε πάρα πολλές ιδέες και θα τον βοηθούσε πολύ το σεμινάριο κινηματογραφικής μουσικής του Νίκου Κυπουργού.
Ένας συνθέτης, όπως ο Πέτρος Περάκης ή κάποιος νεότερος συνθέτης που γράφει κλασική μουσική, θα εμπνεύστηκε πάρα πολύ από το σεμινάριο του Δημήτρη Παπαδημητρίου, και ούτω καθεξής.
Ο Χρήστος Παπαγεωργίου, με αυτό που θα δώσει τώρα, μπορεί να εμπνεύσει κάποιον μουσικό ο οποίος θέλει να φέρει κάτι καινούργιο —να κάνει μια παραλλαγή, μια μεταγραφή.»
Η επαφή με τους καλλιτέχνες και η φιλότεχνη φύση των Χανίων
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Οι μουσικοί που έρχονται εδώ είναι άνθρωποι που δεν θα ερχόντουσαν υπό άλλες συνθήκες. Και επειδή τα είδη μουσικής τα οποία παίζουν στο φεστιβάλ δεν είναι αυτό που λέμε pop μουσική —δεν είναι δηλαδή dance, δεν είναι heavy metal, δεν είναι hip-hop, μουσικές που έχουν πολλούς οπαδούς στα Χανιά και υπάρχουν και ντόπιοι μουσικοί που παίζουν αυτή τη μουσική— είναι πολύ πιο δύσκολο για αυτούς τους καλλιτέχνες να έρθουν σε επαφή με το κοινό που αγαπάει αυτά τα ιδιώματα. Οπότε, το να έχουν μια επαφή στο σεμινάριο με τέτοιους μουσικούς είναι, φαντάζομαι, ένας τεράστιος πλούτος για αυτούς. Μια τεράστια ευκαιρία να ανοίξουν οι ορίζοντές τους, μια πολύ καλή εμπειρία.»
Χρήστος Γαρμπιδάκης: «Και αυτό τώρα μου θυμίζει όταν ξεκινούσα ως DJ στα Χανιά το ’89 και δούλευα στο κανάλι, που παρουσιάζαμε τότε… Το κανάλι ήταν μέσα στην πρωτοπορία της τότε New Wave μουσικής. Ε, λοιπόν, το κοινό τότε το αγκάλιαζε! Του άρεσαν τα καινούργια πράγματα που παίζονταν και που δεν τα άκουγε αλλού —δηλαδή δεν τα έπαιζαν και πολύ τα ραδιόφωνα αυτά, πέρα από έναν Πετρίδη ας πούμε κ.λπ., ή αν διάβαζες τον «Ήχο».
Και μετέπειτα, το κοινό ειδικά των Χανίων είναι πολύ φιλότεχνο και αγκαλιάζει την πρωτοπορία, τις νέες τάσεις και τις νέες ιδέες. Οπότε είναι και αυτό που λες, το προσωπικό: δηλαδή ότι κάνουμε γνωριμίες με τους συνθέτες, γινόμαστε φίλοι, υπάρχει διάδραση και είναι πάρα πολύ δημιουργικό αυτό. Νομίζω ότι το όφελος για όλους μας και για την πόλη είναι πολύ μεγάλο.»
Η μεταβατική χρονιά: Από την ατομική επιχείρηση στην ΑΜΚΕ και η οικονομική βιωσιμότητα
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Σχετικά με την τελευταία διοργάνωση, επειδή υπάρχει μια σημαντική διαφοροποίηση, νομίζω, πέρα από την περίοδο που συμβαίνει, θα θέλατε να μας πείτε δύο λόγια; Είχαμε συνηθίσει το φεστιβάλ να μη συμβαίνει κατά την τουριστική περιόδο. Τώρα συμβαίνει μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού κυριολεκτικά, και είναι σπασμένο σε δύο μέρη.
Χρήστος Γαρμπιδάκης: «Λοιπόν, αυτή τη χρονιά υπήρχε η περίπτωση να γίνει μια παύση για το Μουσικό Φεστιβάλ Χανίων, γιατί μέχρι τώρα γινόταν με την ατομική μου επιχείρηση, αλλά φέτος καταφέραμε να ιδρύσουμε Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία, τη Faros Chania Festivals and Events.
Και για να μπορέσουμε να το στήσουμε όλο αυτό από την αρχή, σκεφτόμασταν ότι θα είναι πάρα πολύ δύσκολο και να κάνουμε τη μετάβαση, και να κάνουμε φεστιβάλ, και να μπορέσουμε… γιατί το θέμα πάντα είναι η χρηματοδότηση και ο προϋπολογισμός. Δηλαδή αυτό είναι το δύσκολο.
Όπως έλεγε ο Georg Simmel —έλεγε λοιπόν ότι στην αρχή το χρήμα βοηθούσε τον Ευρωπαίο πολίτη να οικειοποιηθεί τις πραγματικές αξίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Αλλά με την τροπή που πήρε, με τη συσσώρευση και τον καπιταλισμό —που έγινε το χρήμα για το χρήμα κ.λπ.— άρχισε να γίνεται το αντίθετο: άρχισε να εμποδίζει τον πολίτη να οικειοποιηθεί τις αληθινές αξίες του πολιτισμού.
Αυτό λοιπόν ήταν το δύσκολο με όλο το εγχείρημα του Μουσικού Φεστιβάλ Χανίων: το να είναι βιώσιμο οικονομικά.
Οπότε λέγαμε να κάνουμε μια παύση, ώστε να το οργανώσουμε για να γίνει την επόμενη χρονιά —το ’27 δηλαδή— να μεγαλώσει. Και όμως, έτυχε και ερχόταν ο Attilio, δηλαδή ο frontman των Port-Royal, για διακοπές στα Χανιά, που είναι πάρα πολύ φίλος, και λέμε: “Ας κάνουμε μόνο μία εκδήλωση, ας κάνουμε κι άλλη μία, ξέρω ‘γώ, να κάνουμε κάτι πολύ μικρό”.
Αποφασίσαμε λοιπόν να προετοιμαστούμε για την επόμενη χρονιά, αλλά να κάνουμε και κάτι μικρότερο. Και με τον ερχομό των Port-Royal εδώ —που δεν μπορούσαν να έρθουν άλλη στιγμή παρά μόνο τέλη Ιουλίου— αποφασίσαμε να πειραματιστούμε και με τον χρόνο, να κάνουμε κάτι πιο ανοιχτό.
Είμαι και μέλος των Port-Royal —συναυλιακό μέλος— και είμαι και μέλος των Diamat (κανονικό μέλος), όπου παίξαμε και οι δύο μπάντες στην προφεστιβαλική εκδήλωση της 26ης Ιουλίου, την προηγούμενη Κυριακή.»
Ε, οπότε είπαμε ότι, εκτός από το ότι θα ‘ναι ωραία το καλοκαίρι —γιατί μπορεί να κάνουμε έξω συναυλία, όπως κάναμε στο San Salvatore, που είναι πάρα πολύ ωραίος χώρος, και όπως θα ξεκινήσει και το κυρίως διήμερο την Τετάρτη η Laura Masotto έξω από το Μεγάλο Αρσενάλι στην πλατεία, που θα ‘ναι κάτι ατμοσφαιρικό πολύ και εντυπωσιακό… Δεν θα έχει εισιτήριο εκεί, αυτή θα είναι δωρεάν συναυλία.
Από την αρχή είχαμε ξεκινήσει στο “Μίκης Θεοδωράκης”, αλλά πάντα είχαμε στο νου μας την αίθουσα του Μεγάλου Αρσεναλιού με την πάρα πολύ καλή ακουστική της —έχει πάρει βραβείο μέσα σε όλη την ανάπλαση, αλλά και για την ακουστική της— και με το κλασικό πιάνο, το Steinway το μικρό που έχει, που είναι ένα πολύ όμορφο πιάνο. Οπότε τώρα είπαμε να κάνουμε κάτι πιο μικρό, διαφορετικό, πιο ανοιχτό.
Επίσης το κάναμε και λίγο πιο ανοιχτό σε ύφος, γιατί παίξαμε, ας πούμε, post-rock και dance techno στην πρώτη συναυλία, ναι, και ambient. Και καταλήγουμε πάλι με κλασικό-νεοκλασικό ύφος με τον Χρήστο Παπαγεωργίου.»
Το απρόοπτο με τη Βαλεντίνη Λοΐζου
ΕΡΩΤΗΣΗ: Υπήρχε όμως και ένα απρόοπτο που θα αλλάξει μερικώς το πρόγραμμα. Για πείτε μας δύο λόγια για τι συνέβη;
Χρήστος Γαρμπιδάκης: Ναι, είχαμε ένα απρόοπτο, έχουμε μια δυσάρεστη εξέλιξη σε σχέση με τους μουσικούς που θα έχουμε.
Δυστυχώς, η Βαλεντίνη Λοΐζου είχε ένα πολύ σοβαρό οικογενειακό θέμα υγείας και χρειάστηκε να μεταβεί από το Βερολίνο στην Κύπρο, οπότε δεν μπορεί να είναι μαζί μας. Το ‘χω ανακοινώσει στα social media, θα γράψουμε κάτι και στο site κ.λπ., και θα δούμε πώς θα κάνουμε και μια μείωση της τιμής.
Το εισιτήριο δηλαδή, που ήταν 18€ τη δεύτερη μέρα, την Πέμπτη, θα είναι σίγουρα στα 15€, και θα δούμε και με αυτούς που έχουν ήδη πληρώσει πώς θα μπορέσουμε να τους αποζημιώσουμε.»
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Οπότε την πρώτη μέρα θα είναι δωρεάν και τη δεύτερη θα έχει εισιτήριο;»
Χρήστος Γαρμπιδάκης: «Τη δεύτερη μέρα θα είναι μόνο η εξωτερική συναυλία της Laura Masotto δωρεάν, αλλά μετά η Christina Vantzou με τον John Also Bennett, οι οποίοι θα παίξουν μέσα στην αίθουσα του Μεγάλου Αρσεναλιού με πιάνο, φλάουτο και κάποια ηλεκτρονικά, θα έχει εισιτήριο 15€ (και 13€ μειωμένο).
Και το ίδιο θα είναι και τη δεύτερη μέρα, όπου θα είναι μόνο ο Χρήστος Παπαγεωργίου στις… το βράδυ στις 9:00 έχουμε πει την έναρξη και στις δύο συναυλίες.
Ήταν να κάνει την εισαγωγή η Βαλεντίνη Λοΐζου ως νέα συνθέτρια και πιανίστρια, αλλά επειδή της παρουσιάστηκε αυτό το πρόβλημα δεν μπορεί να έρθει, οπότε θα είναι μόνο ο Χρήστος Παπαγεωργίου —ίσως να παίξει λίγο παραπάνω, δεν ξέρουμε.»
Και το εργαστήριο, όπως είπαμε, στις 12:00 το μεσημέρι της Πέμπτης, που θα παρουσιάσει ο Χρήστος Παπαγεωργίου δωρεάν.
Η θεσμική στήριξη και το διεθνές αποτύπωμα του φεστιβάλ
ΕΡΩΤΗΣΗ: Λίγο πριν το τέλος της συνέντευξης θα ήθελα να σας ρωτήσουμε αν θεωρείται ότι η δημοτική αρχή αλλά και η Περιφέρεια στηρίζουν επαρκώς τα φεστιβάλ, και το δικό σας φεστιβάλ ειδικά;
Χρήστος Γαρμπιδάκης: «Κοίτα να δεις, ένας από τους βασικούς λόγους που κάναμε τη μετάβαση από ατομική επιχείρηση σε Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία είναι για να μπορέσουμε να κάνουμε αιτήσεις για να μας στηρίξει και το Υπουργείο Πολιτισμού.
Τώρα, η Περιφέρεια μας στηρίζει με ένα αρκετά σημαντικό ποσό κάθε χρόνο από την αρχή. Από τον Δήμο είναι λίγο μικρότερο, αλλά ο Δήμος μας παρέχει σημαντική βοήθεια σε πολλά επίπεδα: μας δίνει δωρεάν τους χώρους, παίρνει τις άδειες για τις εξωτερικές συναυλίες, αν χρειαστούμε κάποια υποστήριξη σε εθελοντική βάση και διάφορα άλλα τέτοια πρακτικά θέματα. Ειδικά φέτος, ο Δήμος μας έχει στηρίξει και μάλιστα με παραπάνω χρηματοδότηση.
Τώρα, αν με ρωτάς αν είναι αρκετή, ποτέ δεν είναι αρκετή! Αλλά νομίζω γι’ αυτό θέλουμε να το μεγαλώσουμε λίγο, γιατί πιστεύω ότι αυτό που λες, ότι υπάρχει ένα αποτύπωμα το οποίο είναι διεθνές… Όταν έχουμε καλλιτέχνες, μουσικούς από την Κόστα Ρίκα, τώρα σχεδιάζουμε, ας πούμε, από την Ουκρανία για του χρόνου, από εδώ, από εκεί, από την Αγγλία —συνεργάτης του Brian Eno, ο οποίος μάλιστα, ο Tom Rogerson, κάνει κι αυτός στο Suffolk, σε μια μικρή πόλη που μένει, ένα παρόμοιο δικό του φεστιβάλ— θα θέλαμε λίγο παραπάνω υποστήριξη.
Πιστεύω ότι θα το καταφέρουμε να το έχουμε κι αυτό, αλλά ειλικρινά θα ήθελα να πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ:
Στον Αντιπεριφερειάρχη, τον Νίκο τον Καλογερή,
Στον Δήμαρχο, τον Παναγιώτη Σημαντηράκη,
Και στον Αντιδήμαρχο, τον Ιωάννη Γιαννακάκη.
Και ελπίζουμε σιγά-σιγά να μεγαλώσουμε, να διευρύνουμε και τις προτάσεις μας, αλλά και το αποτύπωμα που θα έχει διεθνώς το φεστιβάλ.»
Μήνυμα στο κοινό και η σημασία της στήριξης
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Κάτι τελευταίο που θα ήθελες να πεις για αυτούς που θα έρθουν, που θέλουν να στηρίξουν;»
Χρήστος Γαρμπιδάκης: «Θέλω να πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ στο κοινό μας εδώ, τόσο των Χανίων όσο και στους επισκέπτες, που έχουν στηρίξει πραγματικά το φεστιβάλ τα προηγούμενα χρόνια, καθώς και σε εκείνους που έχουν αγοράσει ήδη εισιτήρια για τη φετινή διοργάνωση ή σχεδιάζουν να αγοράσουν online εισιτήρια ή να έρθουν να μας στηρίξουν.
Τα έσοδα πηγαίνουν στον φορέα —η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία δεν είναι κερδοσκοπική, όπως λέει και ο τίτλος της. Οπότε τα εισιτήρια, επειδή ακριβώς, όπως λέγαμε, οι χρηματοδοτήσεις δεν αρκούν, είναι αναγκαία για να μπορέσουμε να πληρώσουμε τους μουσικούς και τους συνεργάτες μας.
Διότι ένα άλλο στοιχείο που ήταν πάντα μέσα στο όραμα του φεστιβάλ ήταν να έχουμε έναν πάρα πολύ όμορφο ήχο. Συνεργαζόμαστε με την εταιρεία του Γιάννη Λύκου —ένα-δυο πολυμέσα— και έχουμε πάντα εξαιρετικό ήχο και φωτισμό.
Οπότε χρειαζόμαστε τη στήριξη αυτή και τους ευχαριστούμε πάρα πολύ τους ανθρώπους που μας στηρίζουν, για να μπορέσουμε να έχουμε αυτή την ποιότητα και σε επίπεδο μουσικών, αλλά και σε επίπεδο τεχνικής υποστήριξης και γενικότερα της διοργάνωσης και των ανθρώπων με τους οποίους συνεργαζόμαστε.»
Σε επικίνδυνη κλιμάκωση οδηγείται η κατάσταση στη Δυτική Όχθη, καθώς σημειώνονται νέες επιθέσεις Ισραηλινών εποίκων εναντίον Παλαιστινίων και δημοσιογράφων, την ίδια ώρα που ο Υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς (Israel Katz), προβάλλει ανοιχτά το έργο της «εποικιστικής επανάστασης» ενόψει των εσωκομματικών εκλογών του Λικούντ. Τα περιστατικά βίας, η εγκατάσταση παράνομων φυλακίων σε αυλές παλαιστινιακών σπιτιών και η αδράνεια των στρατιωτικών δυνάμεων συνθέτουν ένα έκρυθμο σκηνικό στην περιοχή, ενώ οι εσωπολιτικές ισορροπίες στο Ισραήλ επηρεάζουν άμεσα τη διαχείριση της ασφάλειας στο πεδίο.
Επίθεση σε δημοσιογράφους της Haaretz και αποκλεισμοί οικογενειών στο χωριό Κούσρα
Σοβαρό επεισόδιο σημειώθηκε τη Δευτέρα στο παλαιστινιακό χωριό Κούσρα (Qusra), όταν ομάδα εποίκων επιτέθηκε στον ανταποκριτή της εφημερίδας Haaretz στη Δυτική Όχθη, Ματάν Γκολάν (Matan Golan), και στον φωτορεπόρτερ Ιτάι Ρον (Itai Ron). Οι δύο δημοσιογράφοι κατευθύνονταν προς μια παλαιστινιακή κατοικία, η οποία είχε αποκλειστεί από εποίκους που τοποθέτησαν βράχους στην αυλή της, εγκλωβίζοντας και απομονώνοντας την οικογένεια που διαμένει εκεί.
Παρά την παρουσία στρατιωτών των Ισραηλινών Δυνάμεων Άμυνας (IDF) στο σημείο, οι στρατιώτες αρνήθηκαν να παράσχουν βοήθεια στους δημοσιογράφους. Περισσότερο από μία ώρα μετά την έναρξη του περιστατικού, στο σημείο έφτασαν δυνάμεις της Συνοριακής Αστυνομίας, ενώ οι στρατιώτες ανέφεραν στους Γκολάν και Ρον ότι ανέμεναν διαταγές για να επεμβούν και να απομακρύνουν τους εποίκους που εμπόδιζαν το όχημά τους.
Σύμφωνα με μαρτυρία κατοίκου του χωριού στη Haaretz, 40 λεπτά μετά την κλήση που πραγματοποίησαν στην αστυνομία, στο σημείο έφτασαν έποικοι που φορούσαν στολές του IDF και κατευθύνθηκαν σε φυλάκιο σε γειτονικό λόφο. Ώρες αργότερα, έποικοι κατέβηκαν στην αυλή του σπιτιού στην Κούσρα και έστησαν μια πρόχειρη κατασκευή δίπλα στον τοίχο της κατοικίας, με στρατιώτες του IDF να συμμετέχουν αργότερα μαζί τους σε προσευχή.
Κύμα επιθέσεων στη Δυτική Όχθη και οι αποκαλύψεις για την περιοχή Β
Τα γεγονότα στην Κούσρα αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου κύματος επιθέσεων. Το πρωί της Δευτέρας, ενόψει της αναμενόμενης επιστροφής Παλαιστινίων για την καλλιέργεια της γης τους κοντά στο χωριό Αλ-Μουγάγιερ (Al-Mughayyir) για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στις 7 Οκτωβρίου 2023, κυκλοφόρησαν μηνύματα σε ομάδες εποίκων που τους καλούσαν να συγκεντρωθούν στην περιοχή. Παράλληλα, αναφέρθηκαν επιδρομές στο χωριό Μπέιτα (Beita), όπου ομάδα περίπου 20 εποίκων επιτέθηκε σε παλαιστινιακές κατοικίες.
Την Κυριακή, ο στρατός απαγόρευσε την είσοδο Ισραηλινών στο αμιγώς χριστιανικό χωριό Τάιμπε (Taybeh) της Δυτικής Όχθης, επικαλούμενος «βίαιες επιθέσεις από Ισραηλινούς στην περιοχή». Οπτικό υλικό από τα περίχωρα του χωριού κατέγραψε εποίκους να επιτίθενται σε Παλαιστίνιους και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Έρευνα της εφημερίδας Haaretz που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο περιέγραφε πώς, με τη υποστήριξη των IDF, έποικοι εκτοπίζουν Παλαιστινίους από τις εστίες τους στην περιοχή Β —όπου τις πολιτικές υποθέσεις διαχειρίζεται η Παλαιστινιακή Αρχή— μέσω παρενοχλήσεων, απειλών, βίας και βανδαλισμών.
Η προεκλογική εκστρατεία του Ισραέλ Κατς και η «εποικιστική επανάσταση»
Την ίδια στιγμή, η πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος Λικούντ εντείνεται ενόψει των ιδιαίτερα ανταγωνιστικών εσωκομματικών προκριματικών εκλογών της ερχόμενης εβδομάδας, οι οποίες επηρεάζονται και από τον υψηλό αριθμό εγγυημένων εδρών που έχουν υποσχεθεί σε επιλεγμένους υποψηφίους του Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς, στέλεχος του Λικούντ, δημοσιοποίησε προεκλογικό βίντεο στο οποίο προβάλλει τη συμβολή του στον εποικισμό, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για την κατασκευή 104 νέων οικισμών, την αναγνώριση 160 παράνομα χτισμένων εγγειοβελτιωτικών/αγροτικών εκμεταλλεύσεων (farms) εποίκων και την ακύρωση ενταλμάτων διοικητικής κράτησης σε βάρος εποίκων.
Παράλληλα, ο κ. Κατς πιστώθηκε την «απομάκρυνση περίπου 40.000 κατοίκων από τα στρατόπεδα τρομοκρατίας στην Τζενίν, Τουλκάρεμ και Νουρ Σαμς, καθώς και τη διατήρηση της παρουσίας του IDF στα στρατόπεδα».
Πολιτικές πιέσεις, η διαμάχη για τον διοικητή και η εσωκομματική μάχη
Η στάση του Υπουργού Άμυνας απέναντι στις στρατιωτικές αρχές αποτυπώθηκε και την προηγούμενη εβδομάδα, όταν κατά τη διάρκεια ζωντανής συζήτησης στο δεξιό κανάλι Channel 14 δήλωσε ότι αποπέμπει τον διοικητή του IDF στη Δυτική Όχθη, υποστράτηγο Μπλουθ (Bluth), λόγω της επιμονής του τελευταίου να ανανεώσει το ένταλμα κράτησης σε βάρος εποίκου και ακροδεξιού ακτιβιστή, ο οποίος είναι ύποπτος για συμμετοχή σε βίαιη επιδρομή κατά παλαιστινιακής κοινότητας τον Μάρτιο. Ο κ. Κατς υπαναχώρησε δημοσίως μετά τις αντιδράσεις δεξιών σχολιαστών και τις συναντήσεις με ηγέτες των εποίκων, οι οποίοι εξήραν τη προσφορά του διοικητή στον εποικισμό.
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής Αβί Μπαρ-Έλι (Avi Bar-Eli), η ασταθής κατάσταση στο κυβερνών κόμμα επηρεάζει άμεσα τη διακυβέρνηση της χώρας. Κανένας υπουργός, όσο ισχυρός κι αν είναι, δεν προστατεύεται από τους εσωκομματικούς συσχετισμούς. Τα όσα έχει πράξει ή παραλείψει ο Ισραέλ Κατς τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν μικρή σημασία αν δεν μεταφραστούν σε ψήφους στις κάλπες του Λικούντ, καθώς αντιμετωπίζει έντονο ανταγωνισμό από κορυφαία στελέχη για τις ίδιες θέσεις της λίστας.
Έντονες αντιδράσεις και κύμα οργής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσε η ανάρτηση βίντεο παραγόμενου με τεχνητή νοημοσύνη (AI) από την αυτοαποκαλούμενη Ισραηλινή ακτιβίστρια Σέφι Παζ (Sheffi Paz). Στο επίμαχο υλικό, η ίδια εμφανίζεται να οδηγεί απορριμματοφόρο στους δρόμους του Τελ Αβίβ και να απομακρύνει Αφρικανούς μετανάστες ως εάν επρόκειτο για απορρίμματα. Παρά τις σφοδρές κατηγορίες για ρατσισμό και υποκίνηση μίσους, η Παζ εμμένει στις θέσεις της, υποστηρίζοντας ότι η πρωτοβουλία της δεν συνδέεται με το χρώμα του δέρματος αλλά με την παρουσία «παράνομων εισβολέων».
Το περιεχόμενο της ανάρτησης και οι σφοδρές αντιδράσεις
Στις 8 Αυγούστου, η Σέφι Παζ προχώρησε στην ανάρτηση του βίντεο στην πλατφόρμα X (πρώην Twitter), συνοδεύοντάς το με τη λεζάντα: «Τμήμα Καθαριότητας – Είμαστε εδώ για εσάς!». Στη συνέχεια, απευθυνόμενη στο διεθνές κοινό της πλατφόρμας, επιχείρησε να δικαιολογήσει το περιεχόμενο αναφέροντας:
«Προς τους αναγνώστες που συγκεντρώθηκαν εδώ από όλο τον κόσμο, αυτό το βίντεο δεν αφορά το χρώμα του δέρματος αλλά τους εισβολείς που επιβλήθηκαν στον ντόπιο πληθυσμό και κείτονται ναρκωμένοι στους δρόμους των γειτονιών μας. Το γεγονός ότι ήρθαν από την Ερυθραία και το Σουδάν δεν είναι δικό μου σφάλμα. Είστε ευπρόσδεκτοι να μείνετε και να με ακολουθήσετε. Ίσως μάθετε κάτι για τον αγώνα ενάντια στους παράνομους μετανάστες που βλάπτουν τους πολίτες της χώρας».
Η δημοσιοποίηση του υλικού προκάλεσε άμεση κατακραυγή από χρήστες και ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μεταξύ των σχολίων που αναρτήθηκαν, ένας χρήστης επεσήμανε:
«Απίστευτο πώς μια λεσβία, μια διωκόμενη μειονότητα στην κοινωνία για ένα όχι μικρό τμήμα του κόσμου, διώκει άλλες μειονότητες με ναζιστικό τρόπο. Αηδιαστικό».
Άλλος σχολιαστής σημείωσε:
«Πρόκειται για ένα τρομακτικό βίντεο με κάθε μέτρο, αν και καταρχήν υποστηρίζω πολύ τον αγώνα σου και δεν μπορώ να φανταστώ τι περνάς».
Παράλληλα, έντονη ήταν η τοποθέτηση άλλου χρήστη:
«Ουάου, Σέφι, είσαι μια τρομερή, ρατσίστρια και υποκινητική γυναίκα. Αυτό το βίντεο είναι διαταραγμένα τρομακτικό, και η αλήθεια είναι ότι δεν ενοχλούμαι καν από εσένα —ήσουν πάντα έτσι. Αυτό που με ενοχλεί είναι ότι φτάσαμε σε σκοτεινές μέρες όπου σχεδόν κανονικοποιείσαι εδώ σε ορισμένα κοινά. Είμαι απλά σοκαρισμένος από αυτό το βίντεο. Σοκαρισμένος που αυτή η πλατφόρμα δεν σε έχει μπλοκάρει ακόμη».
Παρά την κατακραυγή, το βίντεο παραμένει αναρτημένο στην πλατφόρμα, με την Παζ να διπλασιάζει την επιθετική της ρητορική.
Η ιδεολογική διαδρομή: Από την αριστερή διεκδίκηση στον δεξιό ριζοσπαστισμό
Η Σέφι Παζ γεννήθηκε στο Λοντζ της Πολωνίας το 1952 από γονείς επιζώντες του Ολοκαυτώματος. Σε ηλικία τεσσάρων ετών μετανάστευσε στο Ισραήλ και μεγάλωσε στο Χολόν. Συμμετείχε στη νεολαία Hashomer Hatzair, ενώ σε ηλικία 15 ετών, μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών, έλαβε μέρος σε διαδηλώσεις στο Τελ Αβίβ υπέρ των ισραηλινών οικισμών. Τη στρατιωτική της θητεία στις Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας (IDF) την υπηρέτησε στο Σώμα Τεχνολογίας και Συντήρησης.
Μετά την αλλαγή στον κύκλο των προσωπικών της επιλογών, η Παζ δραστηριοποιήθηκε στον αριστερό χώρο και υπήρξε για δεκαετίες μέλος του κόμματος Meretz. Συμμετείχε σε κινητοποιήσεις με την οργάνωση Peace Now στη Σεβάστεια κατά των οικισμών του Elon Moreh, καθώς και στις κοινωνικές διαμαρτυρίες του 2011. Παράλληλα, υπήρξε ηγετικό στέλεχος της λεσβιακής φεμινιστικής οργάνωσης Klaf, διαδηλώνοντας έξω από την οικία του τότε Προέδρου Έζερ Βάιζμαν μετά από ομοφοβικές δηλώσεις του, ενώ στάθηκε στο πλευρό των drag queens στα επεισόδια του Wigstock το 1998.
Έως το 1995 κατοικούσε κοντά στο Θέατρο Habima. Το 1996 μετακόμισε με τη σύντροφό της στη συνοικία Σαπίρα του νότιου Τελ Αβίβ, λόγω του πολυπολιτισμικού της χαρακτήρα. Σύμφωνα με την ίδια, διατηρούσε φιλικές σχέσεις με μετανάστες, ενώ το 2002, κατά τη διάρκεια επιχείρησης απελάσεων επί πρωθυπουργίας Αριέλ Σαρόν, είχε αποκρύψει Νιγηριανό μετανάστη στο σπίτι της. Ωστόσο, τα επόμενα χρόνια οι απόψεις της μεταβλήθηκαν ριζικά.
Η ηγεσία του «Μετώπου Απελευθέρωσης» και οι 14 συλλήψεις
Στις δημοτικές εκλογές του Τελ Αβίβ το 2013, η Παζ κατέλαβε την έκτη θέση στο ψηφοδέλτιο της «Νότιας Παράταξης», η οποία εξέλεξε μία έδρα. Από το 2012, ανέλαβε κεντρικό ρόλο στο κίνημα κατά της αφρικανικής μετακίνησης ως μέλος της οργάνωσης «Otef Tahana HaMerkazit», ηγούμενη του κλάδου «Μέτωπο Απελευθέρωσης Νότιου Τελ Αβίβ».
Η δράση της περιλαμβάνει τη διοργάνωση διαμαρτυριών, την ανάρτηση πανό και την άσκηση πίεσης, με επιχείρημα ότι οι μετανάστες προκαλούν προβλήματα στους ντόπιους κατοίκους. Στο πλαίσιο αυτό, έχει καταφύγει σε βίαιες μεθόδους: έχει επιτεθεί με σπρέι πιπεριού σε φύλακα δημοτικού σχολείου, έχει απειλήσει δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, έχει βανδαλίσει την οικία της Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου και τα γραφεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Ισραήλ, ενώ έχει εισβάλει σε παιδικούς σταθμούς παιδιών μεταναστών.
Εξαιτίας της συμπεριφοράς της έχει συλληφθεί 14 φορές, ενώ σε βάρος της έχει εκδοθεί ασφαλιστικό μέτρο από την ακτιβίστρια Σιγάλ Αβίβι. Σε συνέντευξή της το 2016 στην εφημερίδα Haaretz, παραδέχθηκε ανοικτά ότι συντάσσεται με διαδηλωτές που φωνάζουν το σύνθημα «Θάνατος στους Σουδανούς!». Παράλληλα, από τον Αύγουστο του 2017 διοργανώνει εβδομαδιαίες διαμαρτυρίες έξω από τις οικίες των πρώην και νυν Προέδρων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Μίριαμ Ναόρ και Εσθήρ Χαγιούτ, ενώ τον Οκτώβριο του 2017 συγκέντρωσε περίπου 500.000 σεκέλ μέσω εκστρατείας μικροχρηματοδότησης (crowdfunding).
