Πολιτικές ευθύνες στους αρμόδιους υπουργούς Βορίδη και Αυγενάκη, το Μαξίμου αλλά και το σύνολο της κυβέρνησης καταλογίζουν στο κοινό τους πόρισμα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και η Νέα Αριστερά. Όπως υποστηρίζουν πρόκειται για ένα σκάνδαλο ΝΔ καθώς τα στοιχεία και οι μαρτυρίες περιγράφουν μια «συστηματική πρακτική με διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή».
Ωστόσο, ειδικά για τους δύο υπουργούς, τα δύο κόμματα εντοπίζουν, πέραν των σαφών πολιτικών ευθυνών, και ενδείξεις για ποινικές ευθύνες. Έτσι, ζητούν, όπως και στην αρχή, σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για την διενέργεια προκαταρκτικής Εξέτασης για τα αδικήματα της συνέργειας σε κατάχρηση κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ηθικής αυτουργίας στην τέλεση κατάχρησης κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 70σέλιδο κείμενο του πορίσματος υπογράφουν οι βουλευτές Βασίλης Κόκκαλης, Αλέξανδρος Μεικόπουλος και Κώστας Μπάρκας από τον ΣΥΡΙΖΑ και ο Χουσεϊν Ζεϊμπέκ από τη Νέα Αριστερά.
«Ο Μητσοτάκης είτε γνώριζε και δεν παρενέβαινε, είτε δε γνώριζε οπότε καταρρέει το αφήγημα του Επιτελικού κράτους»
Αναλυτικά, πηγές του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρουν τα εξής:
«Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αποτελεί μια απλή διοικητική αστοχία. Είναι μια βαθιά πολιτική υπόθεση, με σαφές αποτύπωμα εξουσίας και ευθύνη, που εκτείνεται πέρα από τα επιμέρους πρόσωπα και αφορά στο σύνολο της κυβερνητικής περιόδου της Νέας Δημοκρατίας. Αποκαλύπτεται ένα σύστημα τεχνητής δημιουργίας «επιλεξιμότητας», παράκαμψης ελέγχων και διανομής κοινοτικών ενισχύσεων σε εικονικούς ή μη δικαιούχους αποδέκτες, με πιθανή ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πραγματικών αγροτών.
Οι μαρτυρίες, οι νόμιμες συνακροάσεις και το διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν περιγράφουν μια μεμονωμένη απόκλιση. Περιγράφουν μια συστηματική πρακτική με διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή. Δημόσια γη εμφανίζεται να αξιοποιείται ως μηχανισμός κατανομής ενισχύσεων, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αποδυναμώνονται και οι προειδοποιήσεις δεν οδηγούν σε θεσμική θωράκιση. Οι πολιτικές ευθύνες των αρμόδιων υπουργών είναι σαφείς.
Ο Μάκης Βορίδης, κατά τη θητεία του, δεν διασφάλισε ουσιαστική εποπτεία, δεν επέβαλε αποτελεσματικούς ελέγχους και – σύμφωνα με τα στοιχεία – δεν ανέκοψε ένα σύστημα που δημιουργούσε τεχνητές προϋποθέσεις λήψης ενισχύσεων.
Ο Λευτέρης Αυγενάκης, αντί να προχωρήσει σε εξυγίανση, φέρεται να διατήρησε ένα πλαίσιο διοικητικής αστάθειας, με πιέσεις για αποδεσμεύσεις μπλοκαρισμένων ΑΦΜ και πληρωμές, ενώ εκκρεμούσαν έλεγχοι.
Ωστόσο, σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που αυτοχαρακτηρίζεται «Επιτελικό Κράτος», η ευθύνη δεν σταματά στους υπουργούς. Η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων και ο κεντρικός έλεγχος από το πρωθυπουργικό γραφείο σημαίνουν και συγκεντρωμένη πολιτική ευθύνη. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επενδύσει πολιτικά στο αφήγημα της απόλυτης κεντρικής εποπτείας και του στενού συντονισμού. Επομένως, τα ερωτήματα είναι αμείλικτα:
- Ή γνώριζε για τις σοβαρές αδυναμίες, τις καταγγελίες και τον κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων και δεν παρενέβη — άρα φέρει πολιτική ευθύνη ανοχής.
- Ή δεν γνώριζε — άρα καταρρέει το ίδιο το αφήγημα του επιτελικού, αποτελεσματικού κράτους.
- Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη δεν μπορεί να διαχέεται. Όταν η εξουσία συγκεντρώνεται, συγκεντρώνεται και η λογοδοσία.
Για τον λόγο αυτό, η σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής (Προανακριτικής Επιτροπής), σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος και το ισχύον πλαίσιο περί ευθύνης υπουργών, αποτελεί θεσμική αναγκαιότητα. Όχι για πολιτική εκμετάλλευση, αλλά για πλήρη και σε βάθος διερεύνηση των ενδείξεων.
- Συγκεκριμένα, ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ εμμένει στην άποψή του για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης κατά των:
- i) Βορίδη Μαυρουδή (Μάκη), Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων από 09/07/2019 έως 05/01/2021 και
- ii) Αυγενάκη Ελευθέριου, Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων από 27/06/2023 έως 14/06/2024
- για τα αδικήματα της:
- (i) συνέργειας σε κατάχρηση κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
- (ii) ηθικής αυτουργίας στην τέλεση κατάχρησης κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία υπάγονται στο εθνικό δίκαιο τυποποιούνται και τιμωρούνται ως:
- (α) Συνέργεια σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τελεσθείσα από κοινού και κατ’ επανάληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ (άρθρο. 390 παρ.1 και 2 σε συνδ. με άρθρο. 47 ΠΚ).
- (β) Ηθική αυτουργία σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε., τελεσθείσα από κοινού και κατ’ επανάληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ. (άρθρο. 390 παρ.1 και 2 σε συνδ. με άρθρο. 46 παρ. 1 ΠΚ), καθώς και για οποιοδήποτε άλλο έγκλημα προκύψει, κατά την διενεργηθησόμενη Προκαταρκτική Εξέταση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και η Νέα Αριστερά στάθηκαν με συνέπεια και τεκμηρίωση σε όλη τη διάρκεια των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής. Ανέδειξαν τα στοιχεία της δικογραφίας, επέμειναν στις συγκεκριμένες πολιτικές ευθύνες και κατέδειξαν ότι το ζήτημα δεν είναι μια «τεχνική δυσλειτουργία», αλλά ένα γαλάζιο σκάνδαλο με θεσμικό βάρος.
Και αυτή η στάση δεν ολοκληρώνεται με ένα πόρισμα. Θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ σε όλες του τις διαστάσεις — πολιτικές, θεσμικές και ενδεχόμενα ποινικές. Θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στη διαφάνεια, στη λογοδοσία και στην προστασία του δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος. Θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντα των πραγματικών αγροτών και την αξιοπιστία της χώρας.
Γιατί η Δημοκρατία δεν συμβιβάζεται με σκιές.
Και η κοινωνία απαιτεί απαντήσεις — όχι σιωπή».
Νέα Αριστερά: Το σκάνδαλο συνεχίζεται, οι πολιτικές και ποινικές ευθύνες πρέπει να αποδοθούν
Σε ανακοίνωσή της η Νέα Αριστερά αναφέρει:
«Οι εργασίες της Εξεταστικής Επιτροπής ανέδειξαν ότι οι πολιτικές ευθύνες είναι σαφείς και φέρουν τη σφραγίδα της κυβέρνησης και του ίδιου του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, καθώς το Μέγαρο Μαξίμου είχε την πλήρη πολιτική εποπτεία. Πέραν όμως των πολιτικών ευθυνών, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες κυβερνητικών στελεχών, όπως εξάλλου ανέφερε και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στο πόρισμά της.
Η Νέα Αριστερά κατέθεσε σήμερα Πόρισμα από κοινού με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, στο οποίο επιμένει στην ανάγκη διενέργειας προκαταρκτικής εξέτασης για τους κ.κ. Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη.
Στην Εξεταστική αναδείχθηκε, επίσης, ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ όχι μόνο δεν αποτελεί παρελθόν, αλλά συνεχίζεται, πλήττοντας το κύρος των θεσμών, τη διαφάνεια στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων και —κυρίως— τους πραγματικούς παραγωγούς, καθώς:
• από τα στοιχεία που προκύπτουν από την απάντηση της ΑΑΔΕ σε κοινοβουλευτικό έλεγχο του βουλευτή της Νέας Αριστεράς Νάσου Ηλιόπουλου σχετικά με τρία επίμαχα ΑΦΜ που περιλαμβάνονται στη δικογραφία για εγκληματική οργάνωση στην Κρήτη, με επικεφαλής τον Μύρωνα Χιλετζάκη, γνωστό αγροτοσυνδικαλιστή της Νέας Δημοκρατίας, τα συγκεκριμένα ΑΦΜ είχαν δεσμευτεί από το 2022 και παρά τη δέσμευση, πραγματοποιήθηκαν πληρωμές ενισχύσεων για τα έτη 2023 και 2024 (και ενδεχομένως 2025).
• Η πολυδιαφημισμένη «νέα» Τεχνική Λύση της κυβέρνησης, που παρουσιάστηκε ως εργαλείο εξυγίανσης και διαφάνειας, αντί να διορθώσει στρεβλώσεις, δημιούργησε νέες και σοβαρότερες αδικίες εις βάρος των πραγματικών κτηνοτρόφων καθώς δεν καταγράφηκε ουσιαστική μείωση του ζωικού κεφαλαίου το 2025 σε σχέση με το 2024, κατανεμήθηκαν βοσκότοποι της Κρήτης σε περιοχές της ηπειρωτικής χώρας αλλά και σε άλλα νησιά και χρησιμοποιήθηκαν μη παραγωγικά και αυθαίρετα κριτήρια, όπως το κόστος αγοράς ζωοτροφών για την καταβολή των ενισχύσεων.
• Επιπλέον, στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ που συνέβαλαν στην αποκάλυψη του σκανδάλου απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους και διώχθηκαν πειθαρχικά, ενώ παρέμειναν σε διευθυντικές θέσεις στελέχη που εμφανίζονται σε νόμιμες επισυνδέσεις χωρίς να προηγηθεί καμία διοικητική διερεύνηση των ευθυνών τους.
Η πλήρης διαλεύκανση της υπόθεσης αποτελεί ζήτημα δημοκρατίας, κράτους δικαίου και αξιοπιστίας της χώρας έναντι των ευρωπαϊκών θεσμών.
Η συγκάλυψη δεν θα περάσει. Οι ευθύνες — πολιτικές και ποινικές — πρέπει να αποδοθούν».
