Η πρόσφατη εκδήλωση πυρκαγιάς σε ανελκυστήρα ακαθάρτων του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου (ΠαΓΝΗ) στις Βούτες επαναφέρει στο προσκήνιο το κρίσιμο ζήτημα της ασφάλειας των νοσηλευτικών ιδρυμάτων και την κατάσταση των δημόσιων υποδομών υγείας.

Με επίσημο δελτίο τύπου που εξέδωσε το Σωματείο Εργαζομένων του νοσοκομείου την Τρίτη 7 Ιουλίου 2026, καταγγέλλονται σοβαρά κενά στα συστήματα πρόληψης, συντήρησης και πυρασφάλειας, τα οποία οι εργαζόμενοι αποδίδουν στη συστηματική υποχρηματοδότηση και υποστελέχωση.

Το συμβάν, το οποίο αντιμετωπίστηκε άμεσα χάρη στην ετοιμότητα του προσωπικού προτού λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις, κινητοποιεί τον συνδικαλιστικό φορέα σε μια συνολική κριτική της υγειονομικής πολιτικής και της διαχείρισης των νοσοκομειακών εγκαταστάσεων.

Οι δυσχέρειες κατά την κατάσβεση και τα προβλήματα πρόσβασης

Σύμφωνα με την επίσημη αναφορά του Σωματείου, η προσπάθεια κατάσβεσης της φωτιάς από το προσωπικό, πριν από την άφιξη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, έφερε στην επιφάνεια συγκεκριμένες υλικοτεχνικές ελλείψεις στα μέσα ενεργητικής πυροπροστασίας του ιδρύματος. Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι κατέγραψαν ότι σε μία από τις πυροσβεστικές φωλιές του κτηρίου η μάνικα δεν διέθετε παροχή νερού, ενώ σε έτερη φωλιά σημειώθηκε πλήρης απουσία του απαραίτητου εύκαμπτου σωλήνα κατάσβεσης.

Επιπλέον, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων επισημαίνουν ότι η προσέγγιση των οχημάτων έκτακτης ανάγκης στον χώρο του συμβάντος παρουσίασε εμπόδια. Λόγω των εν εξελίξει κατασκευαστικών έργων για την ανέγερση του πέμπτου κτηρίου του νοσοκομειακού συγκροτήματος, δεν υπήρχε άμεση πρόσβαση για τα πυροσβεστικά οχήματα.

Τα περιστατικά αυτά, κατά την ηγεσία του Σωματείου, εντάσσονται σε μια μακρά λίστα επικίνδυνων συμβάντων που επηρεάζουν καθημερινά την ασφάλεια των υγειονομικών, των νοσηλευόμενων και των συνοδών τους.

Η κριτική στις ανακαινίσεις και το ζήτημα της υποστελέχωσης

Η διοίκηση του Σωματείου συνδέει το συγκεκριμένο περιστατικό με μια γενικότερη υποβάθμιση των τεχνικών υπηρεσιών στα νοσοκομεία της χώρας, αποδίδοντάς την σε μια διαχρονική πολιτική που αντιμετωπίζει τα αναγκαία προληπτικά μέτρα ως «κόστος», ακολουθώντας τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κυβερνήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, οι εργαζόμενοι εκφράζουν την έντονη αντίθεσή τους στον χαρακτήρα των ανακαινίσεων των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) που υλοποιούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στην ανακοίνωσή τους, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων αναφέρουν χαρακτηριστικά:

«Οι κυβερνητικές φιέστες και το γλεντοκόπι που στήνεται με επιχειρηματικούς ομίλους στα δημόσια νοσοκομεία για τις ανακαινίσεις των ΤΕΠ, “με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης” (οι οποίοι προέρχονται από τη φορολεηλασία του λαού), δεν μπορούν να κουκουλώσουν την εγκληματική πολιτική της υποχρηματοδότησης και της υποστελέχωσης.»

Κατά την εκτίμηση του συνδικαλιστικού οργάνου, η κυβέρνηση, οι υγειονομικές περιφέρειες και οι διοικήσεις των νοσοκομείων υποβαθμίζουν συστηματικά τις τεχνικές δομές, υπονομεύοντας ακόμη και την ελάχιστη προληπτική συντήρηση.

Παράλληλα, καταγγέλλεται η είσοδος εργολάβων και ιδιωτών στις τεχνικές υπηρεσίες και στην παροχή υπηρεσιών υγείας, την ώρα που οι παμπάλαιες υποδομές συνυπάρχουν με διαρθρωτικά προβλήματα, όπως τα ράντζα στους διαδρόμους, οι πολύωρες αναμονές στα επείγοντα, οι μακροχρόνιες λίστες χειρουργείων, ο πεπαλαιωμένος ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός και οι πτώσεις σοβάδων.

Το διεκδικητικό πλαίσιο για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών

Απέναντι στην υfιστάμενη κατάσταση, το Σωματείο Εργαζομένων του ΠαΓΝΗ διαμορφώνει ένα πλαίσιο άμεσων διεκδικήσεων, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν συμβιβάζεται με τις εφαρμοζόμενες πολιτικές. Οι εργαζόμενοι αξιώνουν τον ολοκληρωμένο εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων με την πλήρη εφαρμογή μέτρων παθητικής και ενεργητικής πυροπροστασίας, στα οποία περιλαμβάνονται συστήματα πυρανίχνευσης, συναγερμού, πυρόσβεσης και ασφαλείς οδεύσεις διαφυγής.

Επιπλέον, ζητείται η διενέργεια ολοκληρωμένων εκτιμήσεων επικινδυνότητας, ο τακτικός έλεγχος και η προληπτική συντήρηση όλων των ηλεκτρομηχανολογικών δικτύων, καθώς και η κατάρτιση σχεδίων έκτακτης ανάγκης με αποκλειστικό κριτήριο την προστασία ασθενών, εργαζομένων και επισκεπτών.

Το πλαίσιο συμπληρώνεται από αιτήματα για την ουσιαστική εκπαίδευση του προσωπικού μέσω τακτικών ασκήσεων ετοιμότητας, την επαρκή στελέχωση των τεχνικών και υγειονομικών υπηρεσιών καθώς και του ΕΚΑΒ με μόνιμο προσωπικό, και τη συγκρότηση εσωτερικών υπηρεσιών προστασίας με Τεχνικούς Ασφάλειας και Ιατρούς Εργασίας. Τέλος, ζητείται γενναία αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης και αυστηρός έλεγχος της εφαρμογής των μέτρων από τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Η έντονη επιχειρησιακή πίεση που αντιμετωπίζει το ιατρικό προσωπικό της πρώτης γραμμής στην περιφέρεια και οι προκλήσεις στελέχωσης των επειγόντων περιστατικών αποτυπώνονται ανάγλυφα σε επίσημο έγγραφο του Υπουργείου Υγείας. Απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση σχετικά με την κατάσταση στον τομέα του ΕΚΑΒ Χανίων, ο Υπουργός Υγείας, Σπυρίδων-Άδωνις Γεωργιάδης, αποσαφήνισε το χρονικό της παραίτησης και της επακόλουθης ανάκλησης του μοναδικού ενεργού γιατρού της μονάδας. Το περιστατικό, το οποίο εκτυλίχθηκε με φόντο μια επείγουσα αεροδιακομιδή, αναδεικνύει ταυτόχρονα τα όρια της ανθρωπογενούς αντοχής και τις διοικητικές δεσμεύσεις για την άμεση θωράκιση της δημόσιας προνοσοκομειακής φροντίδας στη Δυτική Κρήτη.

Το θεσμικό πλαίσιο και η υφιστάμενη στελέχωση του ΕΚΑΒ Χανίων

Η παρέμβαση του Υπουργού Υγείας αποτελεί την επίσημη απάντηση στην υπ’ αριθμ. 5003/5-5-2026 ερώτηση που κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων από τον Βουλευτή κ. Κ. Βελόπουλο, με θέμα «Παραίτηση του μοναδικού ιατρού του τομέα ΕΚΑΒ Χανίων». Στο σχετικό έγγραφο, η ηγεσία του Υπουργείου προχωρά σε μια καταγραφή της πραγματικής κατάστασης που επικρατεί στην τοπική δομή, διευκρινίζοντας τα δεδομένα της στελέχωσης.

Όπως επισημαίνεται στην απάντηση, στον τομέα του ΕΚΑΒ Χανίων υπηρετούν σήμερα συνολικά δύο (2) ιατροί. Ωστόσο, η επιχειρησιακή πραγματικότητα διαφοροποιείται σημαντικά, καθώς ο ένας εξ αυτών, λόγω σοβαρών χρόνιων προβλημάτων υγείας, δεν είναι σε θέση να εκτελεί ενεργές εφημερίες. Κατά συνέπεια, το σύνολο του βάρους του καθημερινού προγράμματος και των αναγκών του νομού επωμίζεται εξολοκλήρου ο έτερος υπηρετών ιατρός, γεγονός που δημιουργεί συνθήκες διαρκούς επιβάρυνσης για ένα και μοναδικό πρόσωπο.

Η διπλή αεροδιακομιδή της 30ής Απριλίου και η υποβολή παραίτησης

Το κρίσιμο συμβάν που πυροδότησε τις εξελίξεις έλαβε χώρα στις 30 Απριλίου, όταν το Γραφείο Αεροδιακομιδών χρειάστηκε να διαχειριστεί μια έκτακτη και σύνθετη κατάσταση. Συγκεκριμένα, ζητήθηκε η συνδρομή του μοναδικού ενεργού ιατρού του τομέα, παρόλο που ο ίδιος βρισκόταν σε προγραμματισμένο ρεπό. Σκόπος της κλήσης ήταν η άμεση υποστήριξη μιας διπλής αεροδιακομιδής —δηλαδή της μεταφοράς δύο ασθενών ταυτόχρονα στο ίδιο αεροσκάφος— από τον Αερολιμένα Χανίων προς το Γενικό Νοσοκομείο Χανίων. Η παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να εκμηδενιστεί ο χρόνος αναμονής του δεύτερου περιστατικού και να διασφαλιστεί η ταχεία διακομιδή του.

Ο ιατρός ανταποκρίθηκε άμεσα στο κάλεσμα, επιδεικνύοντας υψηλό αίσθημα ευθύνης και φέροντας εις πέρας την απαιτητική αυτή αποστολή. Ωστόσο, η συσσωρευμένη πίεση των συνεχών καθηκόντων και η εργασιακή κόπωση οδήγησαν σε άμεσες αντιδράσεις. Με το πέρας της διακομιδής, ο γιατρός υπέβαλε αίτημα παραίτησης, επικαλούμενος προσωπικούς λόγους, ως άμεση απόρροια της έντονης πίεσης που υφίστατο.

Η ανάκληση της απόφασης και η επίσημη δέσμευση για προσλήψεις

Η υποβολή της παραίτησης κινητοποίησε άμεσα τα αντανακλαστικά των αρμοδίων, καθώς η αποχώρηση του μοναδικού ενεργού γιατρού θα άφηνε τον τομέα των Χανίων χωρίς ιατρική κάλυψη πρώτης γραμμής. Σύμφωνα με την ενημέρωση του κ. Γεωργιάδη, υπήρξε άμεση επικοινωνία με τον γιατρό, και μέσα από ένα κλίμα αμοιβαίας κατανόησης, το ζήτημα διευθετήθηκε γρήγορα. Ο ιατρός ανακάλεσε το αίτημα παραίτησής του μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να παραμένει κανονικά ενεργός στην υπηρεσία του και να εκτελεί τα καθήκοντά του.

Αναγνωρίζοντας το δομικό πρόβλημα και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονται οι υγειονομικοί, το Υπουργείο Υγείας μετέφερε την επίσημη θέση της διοίκησης του οργανισμού:

«Η Διοίκηση του ΕΚΑΒ κατανοεί απόλυτα την ανθρωπογενή πίεση και την εργασιακή κόπωση του ιατρικού προσωπικού της πρώτης γραμμής και θα υποβάλει άμεσα επίσημο αίτημα προς το Υπουργείο για την ενίσχυση του τομέα ΕΚΑΒ Χανίων μέσω πρόσληψης νέου ιατρού.»

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Δυτικής Κρήτης πραγματοποίησε τη 2η τακτική συνεδρίαση της Αντιπροσωπείας του για το 2026, την Τετάρτη 1η Ιουλίου 2026, υιοθετώντας απόφαση με τίτλο «Απόψεις σχετικά με το πολιτιστικό – κτηριακό απόθεμα της Π.Ε. Χανίων».

Ως θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, το ΤΕΕ/ΤΔΚ αναλαμβάνει ενεργό θεσμικό ρόλο, ασκώντας τεκμηριωμένη πίεση για τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης εθνικής στρατηγικής προστασίας, αποκατάστασης και αξιοποίησης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Η περίπτωση του «Κόκκινου Μετοχιού» αναδεικνύει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο τις αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος. Πλήθος ιστορικών μετοχιών, μνημειακών συγκροτημάτων ανταλλάξιμων ακινήτων και διατηρητέων κτιρίων παραμένουν εγκλωβισμένα σε σύνθετα ιδιοκτησιακά καθεστώτα και πολυετείς διοικητικές εκκρεμότητες, οδηγούμενα σταδιακά σε εγκατάλειψη, απαξίωση και συχνά σε κατεδάφιση. Το «Κόκκινο Μετόχι» αποτελεί ένα από τα σημαντικά ιστορικά τοπόσημα της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων και αναδεικνύει την ανάγκη υιοθέτησης ενός συνεκτικού θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση της ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η διάσωση των μνημείων δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσω χαρακτηρισμών και περιορισμών, αλλά με ενεργή διαχείριση, βιώσιμη χρήση και επαρκή χρηματοδοτική υποστήριξη. Η προστασία τους αποτελεί συλλογική ευθύνη και σήμερα, τόσο οι ιδιοκτήτες όσο και οι δημόσιοι φορείς που θα μπορούσαν να αναλάβουν την αξιοποίησή τους στερούνται συχνά των αναγκαίων οικονομικών και θεσμικών εργαλείων, με αποτέλεσμα σημαντικά ακίνητα να παραμένουν ανενεργά, ενώ θα μπορούσαν να εξυπηρετούν ουσιαστικές κοινωνικές και διοικητικές ανάγκες.

Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, όπου υπηρεσίες και άλλοι δημόσιοι φορείς αντιμετωπίζουν διαχρονικά στεγαστικά προβλήματα. Η αξιοποίηση ιστορικών κτιρίων για τη στέγασή των παραπάνω, όπου αυτό είναι λειτουργικά και θεσμικά εφικτό, μπορεί να συμβάλει ταυτόχρονα στη διάσωση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, στην καλύτερη αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και στην αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Για τους λόγους αυτούς, το ΤΕΕ/ΤΔΚ εισηγείται την προώθηση μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής, η οποία θα περιλαμβάνει:

• Δημιουργία Εθνικού Μητρώου Ιστορικών Μετοχιών, διατηρητέων κτιρίων και λοιπών ακινήτων πολιτιστικής αξίας, καθώς και σύσταση ενιαίου φορέα συντονισμού για την καταγραφή, παρακολούθηση και αξιοποίησή τους.
• Σύσταση Ειδικού Ταμείου Προστασίας Ιστορικών Συγκροτημάτων, με δυνατότητα άμεσης σωστικής επέμβασης σε μνημεία που βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο, ανεξάρτητα από ιδιοκτησιακές ή διοικητικές εκκρεμότητες.
• Πλήρη ενεργοποίηση του θεσμού της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης (ΨΤΓ).
• Φορολογικά κίνητρα και οικονομικές ελαφρύνσεις για τους ιδιοκτήτες διατηρητέων και μνημειακών κτιρίων.
• Ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα, μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, τύπου «Διατηρώ», για την αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κτιρίων, με δυνατότητα χρηματοδότησης δήμων, πανεπιστημίων και λοιπών δημόσιων ή κοινωφελών φορέων που αναλαμβάνουν τη λειτουργική τους αξιοποίηση ή τη στέγαση δημόσιων υπηρεσιών.
• Θεσμοθέτηση της δυνατότητας ανταλλαγής ακινήτων μεταξύ ιδιωτών και Δημοσίου ή μεταξύ δημόσιων φορέων, κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ως εργαλείου επίλυσης ιδιοκτησιακών ζητημάτων και διευκόλυνσης της επανάχρησης ιστορικών ακινήτων.
• Διερεύνηση της θεσμοθέτησης δικαιώματος προτίμησης υπέρ του Δημοσίου ή άλλου δημόσιου φορέα κατά τη μεταβίβαση ιστορικών ακινήτων και μνημειακών συγκροτημάτων ιδιαίτερης σημασίας, κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα απόκτησής τους όταν αυτό εξυπηρετεί σκοπούς προστασίας, αποκατάστασης και δημόσιας αξιοποίησης.
• Δυνατότητα μακροχρόνιας παραχώρησης της χρήσης αναξιοποίητων ιστορικών ακινήτων σε δημόσιους και κοινωφελείς φορείς όταν οι ιδιοκτήτες αδυνατούν να τα συντηρήσουν.
• Διερεύνηση της θεσμοθέτησης σύγχρονων μορφών συλλογικής ιδιοκτησίας και επένδυσης (fractional ownership), κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα, για ιστορικά κτίρια και μνημειακά συγκροτήματα, ώστε να διευκολύνεται η χρηματοδότηση της αποκατάστασης, της συντήρησης και της βιώσιμης αξιοποίησής τους.
• Εκπόνηση Σχεδίων Διαχείρισης για σημαντικά ιστορικά σύνολα και δημιουργία Περιφερειακών Παρατηρητηρίων Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπηρεσιών, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και των επιστημονικών φορέων.

Η περίπτωση του «Κόκκινου Μετοχιού» δεν αποτελεί μεμονωμένο ζήτημα, αλλά αφετηρία για τη διαμόρφωση μιας διαχρονικής εθνικής στρατηγικής που θα αντιμετωπίζει την αρχιτεκτονική κληρονομιά όχι ως βάρος, αλλά ως πολύτιμο αναπτυξιακό, πολιτιστικό και κοινωνικό κεφάλαιο.

Την απόφαση υπογράφει ο πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ Τμήματος Δυτικής Κρήτης Φώτιος Καζάσης.