Menu
Αναζήτηση
24.1 C
Chania
Τρίτη, 8 Σεπτεμβρίου, 2026
ΓΙΝΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΗΣ

Πρόγραμμα «LIFE terrAmare»: Ασπίδα προστασίας για τους σπάνιους αμμοθινικούς οικοτόπους σε Κέρκυρα και Γαύδο — Η ευρωπαϊκή σύμπραξη για τις θίνες αρκεύθου, η Τράπεζα Σπόρων και το καθεστώς των «απάτητων παραλιών»

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Πρόγραμμα «LIFE terrAmare»: Ασπίδα προστασίας για τους σπάνιους αμμοθινικούς οικοτόπους σε Κέρκυρα και Γαύδο — Η ευρωπαϊκή σύμπραξη για τις θίνες αρκεύθου, η Τράπεζα Σπόρων και το καθεστώς των «απάτητων παραλιών»

Σε έναν κρίσιμο κόμβο για τη θωράκιση των ευάλωτων παράκτιων οικοσυστημάτων της χώρας αναδεικνύεται η έναρξη του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE terrAmare (GA: 101215969-LIFE24-NAT-IT-LIFE), με επίκεντρο παρεμβάσεων δύο περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και οικολογικής ευαισθησίας: τη Λιμνοθάλασσα Κορισσίων στην Κέρκυρα και το ακριτικό νησί της Γαύδου.

Το εξαετές πρόγραμμα, το οποίο συγχρηματοδοτείται κατά 60% από το χρηματοδοτικό εργαλείο LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υλοποιείται από διακρατική σύμπραξη 12 ερευνητικώνและ επιστημονικών φορέων, επικεντρώνεται στη διάσωση και βιώσιμη διαχείριση του οικοτόπου προτεραιότητας του δικτύου Natura 2000 με κωδικό 2250* (παράκτιες θίνες με είδη αρκεύθου / Juniperus spp.).

Η πρωτοβουλία συνδυάζει εξειδικευμένες επιστημονικές δράσεις, όπως τη δημιουργία Τράπεζας Σπόρων και τη διαχείριση επισκεπτών, με την πρόσφατη θεσμική θωράκιση της παραλίας του Χαλικούνα ως «απάτητης παραλίας», θέτοντας τις βάσεις για την ανάσχεση των ανθρωπογενών πιέσεων και της κλιματικής κρίσης.

Η ευρωπαϊκή σύμπραξη και το σχέδιο δράσης με ορίζοντα το 2031

Το έργο «Παράκτιες κοινότητες για τη βιώσιμη διαχείριση θαλάσσιων και αμμοθινικών οικοτόπων στο δίκτυο NATURA 2000 – LIFE terrAmare» έχει συνολική διάρκεια έξι ετών και θα εξελιχθεί έως τον Σεπτέμβριο του 2031. Τον συντονισμό του εταιρικού σχήματος έχει αναλάβει ο ιταλικός οργανισμός D.R.E.A.M. Italia, ενώ η ελληνική επιστημονική εκπροσώπηση συγκροτείται από το Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων του ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ», την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ).

Ο οικότοπος 2250* επιτελεί θεμελιώδεις οικοσυστημικές λειτουργίες, καθώς λειτουργεί ως φυσικό ανάχωμα απέναντι στη διάβρωση των ακτών, διατηρεί τη σπάνια παράκτια βιοποικιλότητα και ενισχύει τη συνολική ανθεκτικότητα των παράκτιων ζωνών απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, οι πιέσεις που δέχονται οι θίνες αρκεύθου είναι πολυεπίπεδες:

  • Μη βιώσιμες τουριστικές δραστηριότητες που υπερβαίνουν τη φέρουσα ικανότητα των περιοχών.

  • Διάβρωση του αμμοθινικού αναγλύφου και διάνοιξη παράνομων οδικών αξόνων.

  • Επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και εξάπλωση χωροκατακτητικών ξενικών φυτικών ειδών.

Τράπεζα Σπόρων, αποκατάσταση θινών και «Οικολογικές Κοινότητες Παραλίας»

Στο πλαίσιο των επιχειρησιακών στόχων του LIFE terrAmare για την Κέρκυρα και τη Γαύδο, έχει σχεδιαστεί μια σειρά από στοχευμένες παρεμβάσεις μετρήσιμου αποτελέσματος.

Κεντρικό πυλώνα αποτελεί η χαρτογράφηση και η συστηματική παρακολούθηση της κατάστασης διατήρησης του οικοτόπου 2250*, καθώς και η συγκρότηση Τράπεζας Σπόρων για την εκτός τόπου (ex-situ) διατήρηση των κέδρων και άλλων κρίσιμων φυτικών ειδών που σταθεροποιούν τις αμμοθίνες. Στόχος της επιστημονικής ομάδας είναι η συλλογή 10.000 κώνων και η παραγωγή τουλάχιστον 15.000 νέων φυτών διαφόρων ειδών.

Παράλληλα, το πρόγραμμα προβλέπει:

  1. Εργασίες ενεργητικής αποκατάστασης των αμμοθινών και στοχευμένη καταπολέμηση των χωροκατακτητικών φυτικών ειδών.

  2. Ανάπτυξη και εφαρμογή Σχεδίων Διαχείρισης Επισκεπτών, τα οποία θα καθορίζουν σαφείς ζώνες δραστηριοτήτων και θα συνοδεύονται από βιώσιμες υποδομές ήπιας πρόσβασης.

  3. Ενεργό εμπλοκή των τοπικών κοινωνιών μέσω της συγκρότησης «Οικολογικών Κοινοτήτων Παραλίας» (Ecological Beach Communities – EBC), διασφαλίζοντας την κοινωνική συμμετοχή στη διαχείριση των οικοσυστημάτων.

Η Λιμνοθάλασσα Κορισσίων και το καθεστώς προστασίας στον Χαλικούνα

Στο Ιόνιο, η Λιμνοθάλασσα Κορισσίων συνιστά έναν από τους πλέον εμβληματικούς υγροτόπους της Δυτικής Ελλάδας, ενταγμένο στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000 ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης (GR2230002), Ζώνη Ειδικής Προστασίας (GR2230007) και Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά (GR083) για διαχειμάζοντα, μεταναστευτικά και αναπαραγόμενα υδρόβια είδη. Στη νότια αμμώδη παραλία της, οι συστάδες αρκεύθου σε συνδυασμό με τις απολιθωμένες αμμοθίνες συνθέτουν ένα μοναδικό τοπίο και έναν από τους σημαντικότερους μεσογειακούς πυρήνες του οικοτόπου 2250*.

Η έναρξη του προγράμματος συνέπεσε με μια καθοριστική θεσμική απόφαση: την ένταξη της παραλίας του Χαλικούνα στο ειδικό καθεστώς των «απάτητων παραλιών», βάσει της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΦΕΚ Β’ 2364/19.04.2024).

Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο για τους «αιγιαλούς και παραλίες υψηλής προστασίας», απαγορεύεται αυστηρά κάθε δραστηριότητα που θέτει σε κίνδυνο τη μορφολογία και την οικολογική λειτουργία του χώρου, και συγκεκριμένα:

«α) Η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων,

β) η διοργάνωση εκδηλώσεων με συμμετοχή περισσότερων από δέκα (10) άτομα,

γ) η μουσική ή η παραγωγή άλλων ήχων με χρήση συσκευής ηλεκτρικής αναπαραγωγής ή ενίσχυσης, για την άσκηση δραστηριοτήτων,

δ) η τοποθέτηση κινητών στοιχείων, όπως τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών κ.ά.,

ε) η άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, για εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, και

στ) η λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτηρίου».

Η αυστηρή αυτή οριοθέτηση δημιουργεί τις αναγκαίες συνθήκες για τον περιορισμό των ανθρωπογενών πιέσεων και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ακεραιότητας του υγροτόπου.

Ήπιες παρεμβάσεις και διατήρηση στο νοτιότερο άκρο της Ευρώπης στη Γαύδο

Στο νοτιότερο γεωγραφικό άκρο της ευρωπαϊκής ηπείρου, η Γαύδος φιλοξενεί μία από τις πλέον εύρωστες κοινότητες παράκτιων αμμοθινών με αρκεύθους. Παρά το γεγονός ότι ο μόνιμος πληθυσμός του νησιού δεν υπερβαίνει τους 50 κατοίκους και η τουριστική δραστηριότητα δεν έχει λάβει μαζικές διαστάσεις, ο ευαίσθητος οικότοπος καταγράφει σαφή σημάδια επιβάρυνσης από ανθρώπινες δραστηριότητες.

Μέσα από το LIFE terrAmare, δρομολογούνται στη Γαύδο έργα ήπιας παρέμβασης και η συγκρότηση ενός δικτύου κοινωνικών εταίρων, το οποίο θα αναλάβει ενεργό ρόλο στη συντήρηση, την επιτήρηση και την αποκατάσταση των αμμοθινικών πεδίων.

Σούδα: Η αναβίωση του παραδοσιακού «Κωλοβρέχτη» στην παραλία του Βλητέ – Μνήμες ψαράδων, μικρασιατική κληρονομιά και το βιωματικό ψάρεμα με γρίπο

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Σούδα: Η αναβίωση του παραδοσιακού «Κωλοβρέχτη» στην παραλία του Βλητέ – Μνήμες ψαράδων, μικρασιατική κληρονομιά και το βιωματικό ψάρεμα με γρίπο

Με μαζική συμμετοχή πολιτών κάθε ηλικίας πραγματοποιήθηκε στην παραλία του Βλητέ η αναβίωση του παλιού εθίμου του «Κωλοβρέχτη», μιας ιστορικής αλιευτικής πρακτικής άρρηκτα συνδεδεμένης με τη θάλασσα, τους ανθρώπους του μόχθου και το παρελθόν της Σούδας.

Η ετήσια δράση που διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σούδας είχε ως κεντρικό στόχο τη διατήρηση και τη βιωματική μετάδοση της τοπικής ναυτικής παράδοσης στις νεότερες γενιές, συνδυάζοντας την ιστορική μνήμη με τη συλλογική συμμετοχή μικρών και μεγάλων στην αναπαράσταση του παραδοσιακού ψαρέματος.

Επιμνημόσυνη δέηση, φωτογραφικό αρχείο και η σύνδεση με τους Μικρασιάτες

Η εκδήλωση ξεκίνησε σε κλίμα συγκίνησης με την τέλεση επιμνημόσυνης δέησης στη μνήμη των παλαιών ψαράδων της περιοχής, οι οποίοι σημάδεψαν με τη βιοπάλη τους την οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου. Παράλληλα, στον χώρο της παραλίας αναπτύχθηκε υπαίθρια έκθεση ιστορικού φωτογραφικού υλικού από το αρχείο του Σταύρου Μυριδάκη, προσφέροντας στους παρευρισκόμενους μια αυθεντική ματιά στην καθημερινότητα και στα πρόσωπα μιας άλλης εποχής.

Αναφερόμενος στις ιστορικές καταβολές του εθίμου και στον ρόλο των προσφύγων, ο εκπρόσωπος του Πολιτιστικού Συλλόγου Σούδας, Ηλίας Φραγκιαδάκης, υπογράμμισε:

« Ο «γρίπος» αποτελεί έναν τρόπο αλιείας που έφεραν μαζί τους οι Έλληνες της Μικράς Ασίας κατά την εγκατάστασή τους στην Κρήτη. Το διατηρούμε και το κάνουμε μία φορά τον χρόνο για να μαθαίνουν όλοι οι καινούργιοι και να θυμούνται οι παλιοί. Αν δείτε εδώ πέρα το φωτογραφικό υλικό του Σταύρου Μυριδάκη που είναι κοντά μας, όλοι αυτοί που θα δείτε είναι οι παππούδες μας, είναι δικοί μας άνθρωποι, και έρχονται τα εγγόνια τους και βλέπουν τι έκαναν αυτοί οι άνθρωποι. Γι’ αυτό και το κρατάμε μέχρι σήμερα».

Εξηγώντας τη διαχρονική σχέση του οικισμού με την αλιεία, ο κ. Φραγκιαδάκης συμπλήρωσε:

«Είναι άμεσα συνδεδεμένο το ψάρεμα με τον κόλπο της Σούδας. Έτσι κι αλλιώς, όλα τα παραθαλάσσια εδώ πέρα ήταν οι καλύβες των ψαράδων και αυτό έκαναν τόσα χρόνια: ψάρευαν. Εμείς κρατάμε όλο αυτό, κρατάμε το έθιμο. Αυτό γίνεται μία φορά τον χρόνο για να ‘ρθουν τα μικρά παιδιά να τραβήξουν τον κωλοβρεγμένο γρίπο, όπως γινόταν τα παλιά τα χρόνια. Ακριβώς το ίδιο».

Η τεχνική του παραδοσιακού γρίπου και το τράβηγμα των διχτυών από την ακτή

Το επίκεντρο της εκδήλωσης αποτέλεσε η πιστή αναπαράσταση της αλιευτικής μεθόδου με τον παραδοσιακό γρίπο, διαδικασία κατά την οποία επιστρατεύτηκε ξύλινο σκάφος και απαιτήθηκε ο συντονισμένος ανθρώπινος μόχθος από την ξηρά.

Περιγράφοντας βήμα προς βήμα τη διαδικασία, ο Ηλίας Φραγκιαδάκης ανέφερε:

«Εμάς θα έρθει ένα παλιό, παραδοσιακό ξύλινο βαρκάκι. Θα του δώσουμε τη μία άκρη από τα σχοινιά που βλέπετε εδώ. Θα την πάρει μέσα μαζί του και θα ξεκινήσει το καλάρισμα του διχτυού. Θα κάνει στην ουσία ένα μισοφέγγαρο και θα μας φέρει την άλλη άκρη του σχοινιού πίσω. Θα τραβάμε και τις δύο άκρες των σχοινιών, ώστε να έρχονται ταυτόχρονα και οι δύο άκρες έξω. Στη μέση σχηματίζεται ένας σάκος —η μέση του διχτυού— όπου μέσα εκεί μπαίνουν τα ψάρια που θα βγουν έξω, αυτά που θα δει ο κόσμος και θα δείτε κι εσείς. Στην ουσία αυτό έκαναν και τα παλιά τα χρόνια· ό,τι έκαναν τότε, ακριβώς αντιγραφή κάνουμε και σήμερα».

Στο κάλεσμα για το τράβηγμα των σχοινιών ανταποκρίθηκαν παιδιά και ενήλικες, ανασύροντας από κοινού τον σάκο του διχτυού στην ακτή. Η αποκάλυψη των αλιευμάτων προκάλεσε έντονο ενθουσιασμό στους μικρούς συμμετέχοντες, ενώ ψάρια προσφέρθηκαν ως κέρασμα στους παρευρισκόμενους, όπως ορίζει η παράδοση της εκδήλωσης.

Η σημασία της βιωματικής μνήμης για την τοπική κοινωνία

Σε μια περίοδο όπου οι παραδοσιακές πρακτικές υποχωρούν μπροστά στον σύγχρονο τρόπο ζωής, η διατήρηση τέτοιων δρώμενων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη συνοχή και την ιστορική αυτογνωσία της περιοχής.

Κλείνοντας, ο εκπρόσωπος του συλλόγου ανέδειξε τον βαθύ συναισθηματικό αντίκτυπο της δράσης:

«Για εμάς έχει τεράστια σημασία, γιατί, όπως σας είπα, στις φωτογραφίες που έχουμε απέναντι και τις βλέπουν εδώ, τα παιδιά βλέπουν τον παππού τους, οι πιο μεγάλοι βλέπουν τον μπαμπά τους που ψάρευε με αυτόν τον τρόπο. Τα συναισθήματα είναι πολύ δυνατά και θα το κρατήσουμε όσο μπορούμε».

Η άυλη πολιτιστική κληρονομιά ως γέφυρα γενεών

Η αναβίωση του «Κωλοβρέχτη» στον κόλπο της Σούδας αποδεικνύει ότι η διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αποτελεί μια απλή μουσειακή καταγραφή, αλλά μια ζωντανή διαδικασία που επανασυνδέει την τοπική κοινωνία με τις ρίζες της.

Μέσα από τη συλλογική συμμετοχή και το βίωμα, οι νεότερες γενιές γνωρίζουν τις παραγωγικές τεχνικές και τη ναυτοσύνη των προγόνων τους, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της ιστορικής μνήμης σε έναν τόπο που διαμορφώθηκε από τη σχέση του με τη θάλασσα.

Ηράκλειο: Το 43% των κατοίκων είναι άγαμοι – Πώς αλλάζει ο πληθυσμός και τα νοικοκυριά

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Ηράκλειο: Το 43% των κατοίκων είναι άγαμοι – Πώς αλλάζει ο πληθυσμός και τα νοικοκυριά

Μια ενδιαφέρουσα εικόνα για τη δημογραφική και κοινωνική σύνθεση του Δήμου Ηρακλείου δίνουν τα στοιχεία της Απογραφής του 2021 της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας αποτυπώνοντας τόσο την εξέλιξη του πληθυσμού όσο και τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται σήμερα τα νοικοκυριά.

Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν αφορά την οικογενειακή κατάσταση των κατοίκων. Το 43% του μόνιμου πληθυσμού του Δήμου Ηρακλείου είναι άγαμο, ενώ οι έγγαμοι αποτελούν το 46,4%. Οι χήροι αντιστοιχούν στο 5,9% και οι διαζευγμένοι στο 4,7%.

Τα στοιχεία αυτά, πάντως, δεν σημαίνουν ότι το 43% «ζει μόνο του», καθώς η οικογενειακή κατάσταση δεν ταυτίζεται με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Για το πόσοι ζουν πράγματι μόνοι, πιο αποκαλυπτικός είναι ο σχετικός πίνακας της ΕΛΣΤΑΤ.: 23.480 νοικοκυριά στον Δήμο Ηρακλείου είναι μονοπρόσωπα, σε σύνολο 73.197 νοικοκυριών. Δηλαδή, περίπου το 32,1% των νοικοκυριών αποτελείται από ένα μόνο άτομο.

Αυξήθηκε ο πληθυσμός του Ηρακλείου

Σε αντίθεση με τη συνολική εικόνα της χώρας, όπου μεταξύ 2001 και 2021 καταγράφηκε μείωση του μόνιμου πληθυσμού κατά 4,1%, ο Δήμος Ηρακλείου κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Το 2001 αριθμούσε 163.115 κατοίκους, το 2011 έφθασε τους 173.993 και το 2021 τους 179.301. Μέσα σε μία εικοσαετία, επομένως, ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά 9,9%, δηλαδή κατά περισσότερους από 16.000 κατοίκους.

Αύξηση, αλλά σαφώς μικρότερη, καταγράφηκε συνολικά στην Περιφέρεια Κρήτης, η οποία από 594.368 κατοίκους το 2001 έφθασε τους 624.408 το 2021, σημειώνοντας μεταβολή 5,1%.

Η συντριπτική πλειονότητα συγκεντρώνεται στην πόλη

Ιδιαίτερα έντονη είναι και η συγκέντρωση του πληθυσμού στη Δημοτική Ενότητα Ηρακλείου, όπου κατοικεί το 87,5% του συνολικού πληθυσμού του Δήμου.

Ακολουθεί η Δημοτική Ενότητα Νέας Αλικαρνασσού με 8,2%, ενώ πολύ μικρότερα είναι τα ποσοστά στις υπόλοιπες ενότητες: 1,9% στο Τέμενος, 1,4% στη Γοργολαΐνη και 1,1% στην Παλιανή.

Ως προς την κατανομή ανά φύλο, οι γυναίκες αποτελούν το 51,62% του πληθυσμού και οι άνδρες το 48,38%.

Περισσότερα από 73.000 νοικοκυριά

Στον Δήμο Ηρακλείου καταγράφηκαν το 2021 συνολικά 73.197 νοικοκυριά με 176.148 μέλη. Τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά είναι 23.480, ενώ 19.486 αποτελούνται από δύο μέλη. Ακολουθούν 13.657 νοικοκυριά με τρία μέλη και 16.575 με τέσσερα ή περισσότερα.

Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι αυτή ενός Δήμου που εξακολουθεί να αυξάνει τον πληθυσμό του, σε αντίθεση με τη γενικότερη δημογραφική υποχώρηση της χώρας, με ισχυρή συγκέντρωση κατοίκων στον αστικό πυρήνα και με περίπου ένα στα τρία νοικοκυριά να είναι πλέον μονοπρόσωπο.

cretalive.gr

Τραγωδία στον Πλατανιά Χανίων: Πνιγμός 11χρονης σε πισίνα ξενοδοχείου – Η άμεση κινητοποίηση του ΕΚΑΒ, η συνοδεία της ΕΛ.ΑΣ. στον ΒΟΑΚ και η έρευνα για τα αίτια

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Τραγωδία στον Πλατανιά Χανίων: Πνιγμός 11χρονης σε πισίνα ξενοδοχείου – Η άμεση κινητοποίηση του ΕΚΑΒ, η συνοδεία της ΕΛ.ΑΣ. στον ΒΟΑΚ και η έρευνα για τα αίτια

Μια ανείπωτη τραγωδία εκτυλίχθηκε το μεσημέρι της Κυριακής στην τουριστική περιοχή του Πλατανιά στα Χανιά, καθώς ένα 11χρονο κορίτσι με καταγωγή από την Πολωνία έχασε τη ζωή του έπειτα από πνιγμό σε πισίνα ξενοδοχειακής μονάδας.

Το παιδί ανασύρθηκε χωρίς τις αισθήσεις του λίγο μετά τις 15:00, σημαίνοντας άμεσα συναγερμό στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, οι οποίες κατέβαλαν υπεράνθρωπες προσπάθειες για την ανάνηψή του. Παρά την ταχύτατη διακομιδή του στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων με τη συνδρομή της Ελληνικής Αστυνομίας για τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), οι γιατροί δεν κατάφεραν να το επαναφέρουν στη ζωή, ενώ οι αρμόδιες αρχές διεξάγουν εκτεταμένη έρευνα για τη διαλεύκανση των ακριβών συνθηκών κάτω από τις οποίες σημειώθηκε το δυστύχημα.

Το χρονικό της έκτακτης διακομιδής και η μάχη των γιατρών στα Επείγοντα

Το περιστατικό σημειώθηκε λίγο μετά τις 3 το μεσημέρι της Κυριακής, όταν το 11χρονο κορίτσι εντοπίστηκε μέσα στο νερό της ξενοδοχειακής πισίνας χωρίς να διατηρεί τις αισθήσεις του. Στο σημείο κλήθηκε άμεσα ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, με τους διασώστες να ξεκινούν επί τόπου τις πρώτες προσπάθειες καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης.

Λόγω της εξαιρετικά κρίσιμης κατάστασης του παιδιού, στήθηκε επιχείρηση ταχείας μεταφοράς προς το νοσοκομείο. Όπως μετέδωσε η ΕΡΤ Χανίων, περιπολικό της ΕΛ.ΑΣ. τέθηκε επικεφαλής της πομπής, ανοίγοντας τον δρόμο στον ΒΟΑΚ ώστε το πλήρωμα του ΕΚΑΒ να παρακάμψει την αυξημένη κίνηση και να φτάσει όσο το δυνατόν ταχύτερα στο νοσηλευτικό ίδρυμα.

Κατά την άφιξη στο Νοσοκομείο Χανίων, το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό συνέχισε εντατικά τις προσπάθειες ανάταξης, ωστόσο, παρά τη μακρά μάχη για την ανατροπή της κατάστασης, διαπιστώθηκε ο θάνατος της ανήλικης.

Σε εξέλιξη οι έρευνες των αρχών για τα αίτια της τραγωδίας

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η 11χρονη, η οποία βρισκόταν στην Κρήτη για διακοπές με την οικογένειά της, ήταν το μοναδικό παιδί των γονιών της.

Οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες το παιδί βρέθηκε κάτω από το νερό και επήλθε ο πνιγμός παραμένουν υπό διερεύνηση. Για το συμβάν διενεργείται προανάκριση από τις αρμόδιες αρχές, προκειμένου να αποσαφηνιστούν πλήρως τα γεγονότα που προηγήθηκαν του τραγικού περιστατικού, η τήρηση των μέτρων ασφαλείας στον χώρο της πισίνας, καθώς και κάθε άλλη παράμετρος που σχετίζεται με τη διαχείριση της εγκατάστασης.

1 στους 3 ξένους αναζητά μόνιμη κατοικία στην Ελλάδα – Ισραηλινοί πρωτίστως και μετά Τούρκοι οι κύριοι αγοραστές στην Αττική το 2025 – Άπιαστο όνειρο το σπίτι στη χώρα τους για τους Έλληνες

Αγώνας της Κρήτης
-
0
1 στους 3 ξένους αναζητά μόνιμη κατοικία στην Ελλάδα – Ισραηλινοί πρωτίστως και μετά Τούρκοι οι κύριοι αγοραστές στην Αττική το 2025 – Άπιαστο όνειρο το σπίτι στη χώρα τους για τους Έλληνες

Σε μία από τις δημοφιλέστερες επιλογές των ξένων αγοραστών εξελίσσεται η Ελλάδα, καθώς σχεδόν ένας στους τρεις αγοραστές (30,8%) από το εξωτερικό αναζητά μια κατοικία στη χώρα μας για μόνιμη εγκατάσταση.

Η Ελλάδα παραμένει ως ένας από τους πιο σταθερούς και πιο ελκυστικούς προορισμούς της Ανατολικής Μεσογείου για όσους αναζητούν δεύτερη ή εξοχική κατοικία ή ένα ακίνητο που να αποτελεί επενδυτική ευκαιρία, συγκεντρώνοντας ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον αγοραστών από το εξωτερικό τα τελευταία χρόνια.

Η ανάλυση των αγοραστικών τάσεων από το εξωτερικό, από τη βάση πελατών της Elxis – At Home in Greece αποτελεί δείγμα όχι μόνο της αυξανόμενης απήχησης της ελληνικής αγοράς, αλλά και του προγράμματος που ισχύει στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια αποκλειστικά για συνταξιούχους που επιθυμούν να αποκτήσουν μόνιμη κατοικία στην Ελλάδα αλλά και εκείνους που συνεχίζουν να κάνουν χρήση της Golden Visa.

«Όπως παρατηρούμε από τα στοιχεία μας, το 30,8% της ζήτησης προέρχεται από ανθρώπους, κυρίως συνταξιούχους, που επιθυμούν να αποκτήσουν μόνιμη κατοικία στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα σημαντικό ποσοστό, αλλά και μια εξέλιξη, η οποία είναι ιδιαίτερα θετική, καθώς οι επενδύσεις των ανθρώπων αυτών έχουν υψηλή προστιθέμενη αξία, μιας και δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην αγοραπωλησία του ακινήτου, αλλά συνεχίζουν να συνεισφέρουν στην τοπική οικονομία, ως νέοι κάτοικοι», αναφέρει ο Γιώργος Γαβριηλίδης, διευθύνων σύμβουλος της Elxis – At Home In Greece

Σύμφωνα με τον ίδιο, έτσι εξηγείται και η προτίμηση που εκδηλώνουν περισσότεροι από επτά στους δέκα για νεόδμητες κατοικίες ή ακίνητα που να μπορούν να κατοικηθούν αμέσως. Μάλιστα από τους ενδιαφερόμενους ξένους αγοραστές το 68,2% αναζητά βίλες, ενώ μόλις το 17,2% ενδιαφέρεται για διαμέρισμα. Σε ό,τι αφορά τον μέσο διαθέσιμο προϋπολογισμό τους η πλειονότητα κινείται μεταξύ ποσών από 320.000 έως 340.000 ευρώ.

ΤΑ ΚIΝΗΤΡΑ

Σύμφωνα με την Elxis, η αυξημένη απήχηση της μόνιμης εγκατάστασης εξηγείται και από το πρόγραμμα που θεσπίστηκε τα προηγούμενα χρόνια και προσφέρει φορολογικά κίνητρα σε συνταξιούχους του εξωτερικού. Συγκεκριμένα, όσοι κάνουν χρήση των σχετικών διατάξεων μπορούν να μεταφέρουν στην Ελλάδα τη φορολογική τους έδρα και ναπληρώνουν πολύ χαμηλό φόρο εισοδήματος, με συντελεστή μόλις 7% του ύψους των εισοδημάτων τους. Ο συγκεκριμένος, χαμηλός συντελεστής έχει διάρκεια 15 ετών.

Προϋπόθεση, εκτός από την ύπαρξη συμφωνίας αποφυγής διπλής φορολόγησης, ανάμεσα στην Ελλάδα και τη χώρα όπου εκδίδεται και καταβάλλεται η σύνταξη, είναι ο ενδιαφερόμενος συνταξιούχος να διαμένει στην Ελλάδα για τουλάχιστον 183 ημέρες τον χρόνο. Επίσης, πρέπει να μην ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, τα προηγούμενα πέντε από τα έξι τελευταία χρόνια, πριν από τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα.

Στοιχεία της RE/MAX Ελλάς για το ηλικιακό προφίλ των ξένων αγοραστών που αγόρασαν σπίτι στην Ελλάδα την περασμένη χρονιά δείχνουν ότι το 2025 περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα ξένους αγοραστές ήταν άνω των 60 ετών. Πιο αναλυτικά το 40% ήταν ηλικίας από 41 έως 50 ετών, η ηλικιακή ομάδα από 51 έως 60 ετών είχε ποσοστό 27%, οι άνω των 61 ετών ήταν 16% επί του συνόλου, η ηλικιακή ομάδα από 31 έως 40 ετών 14% επί του συνόλου ενώ οι νέοι κάτω των 30 ετών ήταν μόλις το 3% των ξένων αγοραστών ακινήτων στην Ελλάδα.

Η GOLDEN VISA

Ωστόσο σύμφωνα με τα στοιχεία της Elxis ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα ότι μόλις το 7% των ξένων αγοραστών έχει ως πρωταρχικό του κίνητρο την αγορά ακινήτου, για να εξασφαλίσει άδεια διαμονής, μέσω του προγράμματος «Χρυσή Βίζα» και σε αυτό οδήγησε και το γεγονός ότι με βάση τις νέες νομοθετικές διατάξεις διατάξεις που είναι σε ισχύ, όσοι αξιοποιήσουν το συγκεκριμένο πρόγραμμα, απαγορεύεται να εκμεταλλευτούν επενδυτικά το ακίνητο τους μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης.

ΠΟΙΟΙ ΑΓΟΡΑΣΑΝ

Το 2025 σύμφωνα με στοιχεία της RE/MAX στην Αττική, οι Ισραηλινοί αποτέλεσαν την πλειονότητα των ξένων αγοραστών και ακολούθησαν οι Τούρκοι και οι Λιβανέζοι, ενώ σημαντική είναι και η παρουσία αγοραστών από Κίνα και Ουκρανία.

Οι Ισραηλινοί ήταν στην πρώτη θέση μεταξύ των ξένων που αγοράσαν ακίνητα στη Θεσσαλονίκη, ενώ την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν αγοραστές από τη Βουλγαρία, τη Γερμανία, την Τουρκία και την Αλβανία. Στην υπόλοιπη Ελλάδα, οι Γερμανοί αντιπροσωπεύσαν το μεγαλύτερο ποσοστό των ξένων αγοραστών, με τους Βούλγαρους και τους Γάλλους να έχουν, επίσης, ισχυρή παρουσία, ενώ Ισραηλινοί και Τούρκοι ακολούθησαν.

Από την αρχή του 2026 σύμφωνα με τα στοιχεία της Elxis η μεγαλύτερη ζήτηση προέρχεται από τις ΗΠΑ, την Ολλανδία, τη Γερμανία και την Αγγλία, ενώ ακολουθούν χώρες όπως το Βέλγιο και η Γαλλία. Αξιοσημείωτη είναι η φετινή άνοδος που καταγράφεται και από αγοραστές από την Αυστραλία – κυρίως από ομογενείς, καθώς το αγοραστικό ενδιαφέρον έχει διπλασιαστεί σε σχέση με το 2025.

ΟΙ ΕΞΟΧΙΚΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ

Πάντως το μεγαλύτερο ποσοστό των ενδιαφερόμενων από το εξωτερικό (44,4%), εξακολουθεί να αφορά ανθρώπους που επιδιώκουν την απόκτηση εξοχικής κατοικίας, ενώ δεν λείπουν και εκείνοι που έχουν επενδυτικούς σκοπούς και αντιπροσωπεύουν το 17,8% του συνόλου των ξένων αγοραστών.

Σταθερά στην κορυφή της ζήτησης παραμένει η αγορά της Κρήτης, με ποσοστό 42,9%, ενώ ακολουθεί η Πελοπόννησος με 22,9% και το Ιόνιο με ποσοστό 12,7%.

tanea.gr

Γιατί μας λείπουν τόσο τα καλοκαίρια των 80s και 90s;

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Γιατί μας λείπουν τόσο τα καλοκαίρια των 80s και 90s;

Του Βαγγέλη Γεωργίου

Πρόσφατα, μετά τον θάνατο του σπουδαίου ηθοποιού Νίκου Καλογερόπουλου, ανασύρθηκαν ξανά μνήμες από το παρελθόν με αφορμή των επαναπροβολή ταινιών του. Πολλοί θυμήθηκαν τη σειρά «Κάμπινγκ» (1989) που συμπυκνώνει την απλότητα των καλοκαιριών της δεκαετίας του 1980. Υπάρχει όμως πράγματι νοσταλγία για τα καλοκαίρια του παρελθόντος και πώς εξηγείται;

Συχνά διαβάζουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναρτήσεις σύμφωνα με τις οποίες τα καλοκαίρια «τότε» διαρκούσαν τρεις μήνες. «Ήμασταν ευτυχισμένοι, παίζαμε όλοι μαζί». Τι ακριβώς χάσαμε από το ελληνικό καλοκαίρι των δεκαετιών του ’70, του ’80, του ’90;

Υπήρχαν πράγματι συνθήκες που έκαναν τα καλοκαίρια εκείνα πιο ανέμελα ή έχουμε κατασκευάσει εκ των υστέρων την εικόνα μιας αθώας εποχής;

«Έχω δει ότι είναι ένα αρκετά κοινό μοτίβο νοσταλγίας, ότι πολλοί άνθρωποι αναφέρονται στα καλοκαίρια της δεκαετίας του ’70 και του ’80 σαν καλοκαίρια, τα οποία χαρακτηρίζονταν από απλότητα. Μια απλότητα η οποία αφορούσε και την κατανάλωση» αναφέρει στο in ο Δρ. Παναγιώτης Ζεστανάκης, ιστορικός στο Πανεπιστήμιο Λινναίος της Σουηδίας, με ειδίκευση στην καθημερινότητα.

«Δηλαδή λένε είναι ένα κοινό μοτίβο ότι εμείς εκείνη την εποχή ήμασταν ευτυχισμένοι επειδή βάζαμε μια πετσέτα στην παραλία και παίρναμε μια αναψυκτικό από το περίπτερο και δυο λουκουμάδες από έναν πλανόδιο και περνάγαμε έτσι τη μέρα και δεν χρειαζόμασταν ξαπλώστρα, δεν χρειαζόμασταν πολυτέλεια, δεν χρειαζόμασταν όλα αυτά τα οποία βλέπουμε σήμερα στις σύγχρονες παραλίες» λέει.

Πολλοί αναπολούν επίσης τις μεγαλύτερης διάρκειας και λιγότερο απαιτητικές διακοπές. «Είναι και αυτό μοτίβο, δηλαδή το να πηγαίνει κανείς να κάνει για πολλές μέρες κάμπινγκ ελεύθερο σε κάποια παραλία ή να πηγαίνει να περνάει μεγάλα χρονικά διαστήματα σε ένα σπίτι χωριού. Το σπίτι του παππού, της γιαγιάς και τα λοιπά» προσθέτει ο ιστορικός.

Τα τελευταία χρόνια οι σελίδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που μας θυμίζουν τις περασμένες δεκαετίες έχουν αποκτήσει εκατοντάδες χιλιάδες ακολούθους: Τα γκρουπ 80s Νοσταλγία (440.000), Νοσταλγοί 80-90 (450.000), Παλιές Φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης (140.000). Εάν λάβει κανείς υπόψη ότι οι ενεργοί λογαριασμοί στο Facebook είναι γύρω στα 7.000.000 τα παραπάνω νούμερα είναι εντυπωσιακά για τον κ. Ζεστανάκη, ο οποίος μελέτησε το νοσταλγικό φαινόμενο μέσα από τη μέθοδο της ψηφιακής εθνογραφίας. «Σημαίνει ότι αυτό το νοσταλγικό “engagement” είναι πάρα πολύ ευρύ».

Ο ειδικός πιστεύει ότι ο άνθρωπος έχει μια φυσική νοσταλγία για τα παιδικά του χρόνια και τα χρόνια της εφηβείας του και της νεότητάς του.

Αν και, όπως λέει, το φαινόμενο είναι διεθνές, πιστεύει ότι στην Ελλάδα, επειδή υπάρχει μια μερίδα μεγάλη ανθρώπων που είδε την καθημερινότητά της να επιδεινώνεται με οικονομικούς όρους, τα χρόνια της κρίσης λειτούργησαν σαν ένα επιπλέον φίλτρο μνήμης. «Και αυτό δημιουργεί, ενδεχομένως, μια περαιτέρω εξιδανίκευση για ανθρώπους οι οποίοι υπήρξαν παιδιά τη δεκαετία του ’90, για παράδειγμα, και έζησαν την εμπειρία της κρίσης στα πρώτα χρόνια της παραγωγικής τους ηλικίας».

Πράγματι, η οικονομική κρίση αποτελεί σαφή τομή και στα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου: η ικανοποίηση των Ελλήνων από τη ζωή υποχωρεί απότομα μετά το 2009. Ένα δυσκολότερο παρόν μπορεί, άλλωστε, να κάνει το παρελθόν να μοιάζει καλύτερο.

Κατακρίνουν το σήμερα

Πολλοί νοσταλγοί του παρελθόντος στηλιτεύουν το σημερινό μοντέλο διακοπών ως πιο δαπανηρό και περισσότερο συνδεδεμένο με την κουλτούρα του «φαίνεσθαι».

«Αυτό είναι το κλασικό επιχείρημα των νοσταλγικών ανθρώπων. Δηλαδή ότι εκείνη την εποχή ήταν πιο εύκολο να πάει κανείς διακοπές για πολλές ημέρες» υπογραμμίζει ο Ζεστανάκης, δίνοντας έμφαση στο οικονομικό σκέλος. «Οι άνθρωποι αυτοί πιστεύουν ότι τότε τα οικονομικά δεδομένα ήταν καλύτερα και νομίζω ότι αυτό συνδέεται με μία μεγάλη εκτίμηση που έχει η ελληνική κοινωνία στις πολιτικές της δεκαετίας του ’80, τις οποίες τις θεωρούμε ότι ήταν αναδιανεμητικές, ότι βοήθησαν να δημιουργηθεί μία πιο ευρεία μεσαία τάξη και ούτω καθεξής».

Και σε μικρές ηλικίες: το «τραύμα»

Ενώ όμως είναι δικαιολογημένο να νοσταλγούν τις δεκαετίες εκείνες άνθρωποι που τις έζησαν, το ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η νοσταλγία για το παλιό συναντάται και σε πολύ νεότερες ηλικίες, που δεν έζησαν ποτέ τις δεκαετίες του 1980 ή του 1990. Στις σπουδές μνήμης το φαινόμενο αυτό περιγράφεται postmemory, σύμφωνα με τον ερευνητή.

«Ουσιαστικά οι άνθρωποι οι οποίοι έζησαν την δεκαετία του ’80 και του ’90 και του 2000 ενδεχομένως, που ήταν εποχές μεγαλύτερων προσδοκιών και καταναλωτικής επέκτασης, βίωσαν την εμπειρία της κρίσης ως ένα τραύμα», το οποίο στη συνέχεια, προσθέτει, «μεταφέρθηκε κατά μία έννοια μέσα από τις διαδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσα από συζητήσεις στην οικογένεια, μέσα από συζητήσεις με φίλους, μέσα από διάφορα είδη λόγου».

Συνεπώς, σύμφωνα με τον ειδικό, αυτή η αντίληψη πέρασε σε έναν βαθμό και στις επόμενες γενιές. «Δηλαδή αυτή η εξιδανίκευση ότι κάποτε υπήρξε μια εποχή παχιών αγελάδων όπου όλα ήταν καλύτερα. Σαν μιντιακό φαινόμενο είναι υπαρκτό».

Πάντα εξιδανικεύουμε το παρελθόν

Η απώλεια της παρέας που μπορεί να είχε κάποιος στο παρελθόν ή τα βράδια που περνούσαν παρέες και οικογένειες στις αυλές γειτονιών μπορεί να είναι σήμερα θέμα συζήτησης. Είναι σαν να νοσταλγούμε έναν τρόπο κοινωνικής ζωής που σταδιακά μετασχηματίστηκε με την επέλαση της ψηφιακής τεχνολογίας.

Ο Ζεστανάκης όμως πιστεύει ότι σήμερα έχουμε μια τάση να εξιδανικεύουμε μοντέλα κοινωνικότητας που ταυτίζονται με ένα παρελθόν και με τη νεότητά μας. Στο βιβλίο του «Ζητείται Ελπίς» (1954) ο πεζογράφος Αντώνης Σαμαράκης -στηλιτεύοντας την αστικοποίηση της δεκαετίας του 1950- ανέφερε πως «ποτέ άλλοτε οι στέγες των ανθρώπων δεν ήταν τόσο κοντά και οι καρδιές τους τόσο μακριά». Αυτό είχε συμπεριληφθεί σε θέματα εξετάσεων πανελληνίων τη δεκαετία του 1980. «Ουσιαστικά οι εξεταστές ζητούσαν από τα παιδιά να αναπαράγουν μια αφήγηση που να λέει τι ωραία ήταν η ζωή στο χωριό και πόσο χάλια τα έχει κάνει τώρα η αστικοποίηση και πόσο είμαστε ξένοι, δεν ξέρουμε το γείτονά μας» αναφέρει ο κ. Ζεστανάκης.

«Αυτό που είναι συγκλονιστικά ενδιαφέρον είναι το αφήγημα, δηλαδή τους ζητάνε ουσιαστικά να εξιδανικεύσουν την εποχή [πχ του 1930] πριν την αστικοποίηση της Αθήνας, τη δεκαετία του 1960, 1950».

Σήμερα, λοιπόν για τον ειδικό, συμβαίνει κάτι παρεμφερές. «Πολλοί άνθρωποι που μεγαλώσανε είτε πριν η κοινωνικοποίηση να είναι τόσο συνυφασμένη με τη ψηφιακή τεχνολογία, είτε είναι  millennials, λένε αντίστοιχα μέσα από νοσταλγικές σελίδες ότι εμείς στη δική μας εποχή ενδιαφερόμασταν να ερωτευτούμε ή να πάμε διακοπές για να ζήσουμε τη στιγμή και όχι για να τη δείξουμε τη στιγμή».

Η αντίφαση

Ακόμα όμως και πολλοί νοσταλγοί του παρελθόντος που δεν είχαν υιοθετήσει αυτό τον τρόπο ζωής του «φαίνεσθαι» στην πραγματικότητα επιδεικνύουν το οπτικό υλικό που μάζευαν εκείνη την περίοδο.

«Το οποίο πάλι έχει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση, δηλαδή ότι κατηγορείς ότι κάποιος θέλει να δείξει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυτή τη στιγμή την ευτυχία του, όταν κι εσύ κάνεις όμως το ίδιο για να δείξεις την ευτυχία σου εκ των υστέρων. Δηλαδή βάζεις μια φωτογραφία σαράντα ετών την οποία την έχεις κρατήσει γιατί για κάποιο λόγο ήθελες να απαθανατίσεις τη στιγμή και πιθανότατα για να τη δείξεις» και αναρωτιέται, «δηλαδή γιατί τις φωτογραφίες τις κρατάγαμε σε ένα οικογενειακό άλμπουμ και τις δείχναμε όχι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γιατί δεν υπήρχαν, αλλά ήταν αρκετά κοινό να έρθουν φίλοι στο σπίτι και να ανοίξεις ένα άλμπουμ και να δείξεις;»

Ήταν όμως τόσο αθώο το παρελθόν;

Ωστόσο, αυτό που αναπολούμε από το παρελθόν, όπως η χαλαρότητα των διακοπών και τα ταξίδια σε νησιά όχι τόσο «πληγωμένα» από τον τουρισμό, μπορεί να μην είναι και τόσο αθώο.

«Υπάρχει πάλι δεύτερη αντίφαση αντίφαση, δηλαδή ότι οι άνθρωποι αυτοί λένε ότι τη δεκαετία του ’80 εμείς ζούσαμε απλά και δεν μας ενδιέφερε το φαίνεσθαι» λέει ο κ. Ζεστανάκης. Ωστόσο, «μιλάμε ακριβώς για την εποχή που γέννησε όλη αυτή τη δημοσιογραφία του lifestyle και του καταναλωτισμού στην Ελλάδα, σε μια εποχή προ ίντερνετ που ευνοούσε πάρα πολύ αυτό το mentality του φλεξαρίσματος, δηλαδή τα περιοδικά, όπως ήταν το Κλικ ή το Nitro».

Και σε αυτό το σημείο ο ιστορικός εντοπίζει και τη διαφορά με το παρελθόν: Εδώ ο ιστορικός εντοπίζει μια βασική διαφορά με το παρελθόν: το lifestyle που τότε προβαλλόταν ως προνόμιο των λίγων μπορεί σήμερα, μέσω των ψηφιακών κοινωνικών δικτύων, να αναπαρασταθεί από πολύ περισσότερους. «Σήμερα μπορούν να το κάνουν μέσω των socialmedia. Να πας δύο μέρες στη Μύκονο, διότι δεν μπορείς να σηκώσεις οικονομικά περισσότερες, να τραβήξεις δέκα χιλιάδες φωτογραφίες και να πεις ζω το lifestyle. Αλλά εκείνη την περίοδο σου έλεγε ο Κωστόπουλος ότι ναι, σας ανοίγω αυτή την πόρτα, αλλά είναι για κάποιους, δεν είναι για όλους».

Ο ειδικός δεν αρνείται ότι ένα μεγάλο μέρος του κόσμου εκείνη την εποχή δεν τον ενδιέφερε ειλικρινά εκείνο το lifestyle. Ωστόσο, βλέπει με σκεπτικισμό τη γενίκευση ότι όλα ήταν «αθώα» εκείνη την περίοδο. «Δηλαδή όταν γενικεύεις και λες ότι κοίτα να δεις, εμείς μεγαλώσαμε σε μια εποχή αγνότητας που το φαίνεσθαι δεν είχε σημασία» είναι λάθος διότι «αν το δεις από ένα ευρύτερο πρίσμα, είναι η εποχή που δημιούργησε πάρα πολύ αυτού του είδους τη νοοτροπία. Δηλαδή ο Κωστόπουλος σου έλεγε ότι ρε παιδί μου, ότι για να είσαι μέσα στο trend setting πρέπει να φοράς ακριβά ρούχα, να πας στη Μύκονο, να πας στο Παρίσι, να πας στο Λονδίνο και να έχεις μια ωραία γκόμενα δίπλα. Στο έλεγε αυτό. Δηλαδή είναι η ίδια εποχή, η εποχή που τη νοσταλγούμε ως την εποχή “απλότητας”».

«Όλο αυτό βέβαια έπιασε σε μια κοινωνία όπου για χρόνια κάθε χρόνο υπήρχαν υψηλότερες καταναλωτικές προσδοκίες. Αυτό θέλω να πω».

 Υπάρχει αισιοδοξία για καλύτερα καλοκαίρια;

Τα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου δείχνουν ότι η απαισιοδοξία δεν αποτελεί καινούργιο χαρακτηριστικό της ελληνικής κοινωνίας, αν και ενισχύθηκε μέσα στα χρόνια της κρίσης. Τη δεκαετία του 1990 οι Έλληνες έβλεπαν την καθημερινότητά τους πιο θετικά, ενώ το 86% είχε θετική γνώμη για την – αμφιλεγόμενη, όπως αποδείχτηκε – Συνθήκη του Μάαστριχτ.

«Δεν είμαστε ένας λαός πάρα πολύ αισιόδοξος, ακόμα και σε εποχές που δεν είναι μέσα στη κρίση. Δηλαδή υπήρχε ένα σημαντικό κομμάτι που έβλεπε το μέλλον απαισιόδοξα. Ε, ενδεχομένως να είναι περισσότεροι τώρα γιατί είναι και κεφαλαιοποιημένη και όλη η εμπειρία της κρίσης».

Πλέον είναι πολύ πιο εύκολο να ανακαλέσει κανείς, μέσα από τα ψηφιακά μέσα, εικόνες από τα καλοκαίρια του παρελθόντος. Για παράδειγμα η σελίδα «Παλιά Μύκονος» περιέχει φωτογραφίες του νησιού από τις δεκαετίες του 1970, 1980 και 1990. «Ανεβάζουν φωτογραφικό υλικό το οποίο έχουν από τα ταξίδια στη Μύκονο, στα 70s κυρίως, στα 80s κάποιοι λιγότεροι, στα 90s και νοσταλγούν την παλιά Μύκονο, η οποία έχει χαθεί, έχει αλλοτριωθεί, έχει γεμίσει “φλεξάδες” κτλ. Και αυτό προωθείται πάρα πολύ από τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που έχουν οι ίδιοι».

Είναι μια νοσταλγία η οποία είναι εύκολο να διαχυθεί μιντιακά. «Οπότε νομίζω αυτό είναι η μεγάλη αλλαγή. Είναι η αλλαγή στα media δηλαδή και όχι στο ότι γίναμε ξαφνικά όλοι πάρα πολύ νοσταλγικοί».

Τα ψηφιακά μέσα, επομένως, δεν δημιούργησαν απαραίτητα τη νοσταλγία, αλλά της έδωσαν έναν πρωτοφανή χώρο έκφρασης και διάχυσης. Το ερώτημα που μένει είναι αν πίσω από την εξιδανίκευση του παρελθόντος κρύβονται και πραγματικές «απώλειες»: περισσότερος ελεύθερος χρόνος, μορφές κοινωνικότητας, οικονομικότερες διακοπές, αλλά και ευρύτερα,  σπουδαίοι ηθοποιοί, μεγάλοι συνθέτες, μουσικοί θρύλοι σε όλα τα είδη. Όλα όσα δηλαδή θυμόμαστε και παίζουμε ξανά στο repeat.

*Οι φωτογραφίες είναι στιγμιότυπα από τη σειρά «Το Κάμπινγκ», στην οποία δεν χρησιμοποιήθηκαν κομπάρσοι. Oι λουόμενοι που εμφανίζονται στα πλάνα ήταν άνθρωποι που βρίσκονταν πράγματι στις παραλίες κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.

in.gr

Η βιομηχανία των συνόρων: Η σκοτεινή οικονομία πίσω από την ευρωπαϊκή πολιτική μετανάστευσης

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Η βιομηχανία των συνόρων: Η σκοτεινή οικονομία πίσω από την ευρωπαϊκή πολιτική μετανάστευσης

Της Σιμόνης Σωτηρέλη Παπαδοπούλου

Ήταν ένα καυτό καλοκαιρινό απόγευμα του 2025 στη Μεσόγειο Θάλασσα. Το σκάφος διάσωσης Ocean Viking είχε 87 άτομα, τα οποία είχαν διασωθεί ενώ επιχειρούσαν μια επικίνδυνη διάσχιση προς την Ευρώπη.

Το σκάφος κατευθυνόταν προς μια άλλη αποστολή διάσωσης όταν δέχτηκε επίθεση από την Λιβυκή Ακτοφυλακή.

Η επίθεση, που διήρκεσε είκοσι λεπτά, έθεσε όλους τους επιβαίνοντες σε θανάσιμο κίνδυνο, προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στον εξοπλισμό διάσωσης και υποβίβασε σε μια ακόμη δοκιμασία ανθρώπους που είχαν μόλις βρει καταφύγιο από τον πόλεμο και τις διώξεις.

Το πλήρωμα διάσωσης δεν γνώριζε ακόμη ότι δέχονταν πυρά από ένα σκάφος που είχε χρηματοδοτηθεί εν μέρει από τους ίδιους τους φόρους τους.

Το επιτιθέμενο σκάφος, ένα περιπολικό της κλάσης «Corrubia», ήταν ένα από τα πολλά που μεταφέρθηκαν στη Λιβύη από την Ιταλία στο πλαίσιο ενός προγράμματος που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση για να υποστηρίξει αυτό που αποκαλεί «διαχείριση της μετανάστευσης».

Το περιστατικό ήταν συγκλονιστικό, αλλά όχι το τελευταίο.

Έχουν σημειωθεί πολλαπλοί πυροβολισμοί έκτοτε, συμπεριλαμβανομένου του πιο πρόσφατου τον Μάιο του 2026, μετά τον οποίο το ιταλικό κράτος ξεκίνησε ποινική έρευνα όχι εναντίον των επιτιθέμενων, αλλά εναντίον του καπετάνιου του σκάφους διάσωσης.

Το πλήρωμα διαμαρτυρήθηκε για αυτό που χαρακτήρισε ως κατάχρηση δημόσιων πόρων. Οι αντιρρήσεις τους έπεσαν στο κενό.

Αξιωματούχοι της ΕΕ απέρριψαν τις ανησυχίες τους, ενώ δεσμεύτηκαν να αυξήσουν τη χρηματοδότηση τόσο προς το λιβυκό κράτος όσο και προς τις πολιτοφυλακές που συνδέονται με το μη αναγνωρισμένο αντίπαλο κράτος της Ανατολικής Λιβύης, με σκοπό την καταπολέμηση της μετανάστευσης.

Επέμειναν ότι η εν λόγω χρηματοδότηση θα βελτίωνε τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενισχύοντας παράλληλα την επιβολή των συνόρων.

Μια δεκαετία χρηματοδότησης αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα.

Αφού η επέμβαση του ΝΑΤΟ στη Λιβύη το 2011 άφησε πίσω της ένα κενό εξουσίας και εμφύλιο πόλεμο, τα ευρωπαϊκά συμφέροντα ανέπτυξαν στενές σχέσεις με τις λιβυκές πολιτοφυλακές, αρχικά εν μέρει για να εξασφαλίσουν πρόσβαση στο πετρέλαιο.

Αυτές οι σχέσεις εξελίχθηκαν σε εκμετάλλευση των πολιτοφυλακών για την αναχαίτιση ατόμων που χρησιμοποιούσαν τη Λιβύη ως σημείο διέλευσης.

 

Η Ευρώπη συνέβαλε στη δημιουργία των συνθηκών για μια κυκλική οικονομία καταστροφής, στην οποία οι πολιτοφυλακές μπορούν να αποκομίζουν κέρδη ταυτόχρονα από το λαθρεμπόριο και τη διακίνηση ανθρώπων, την κράτηση και τη δουλεία, καθώς και από την αναχαίτιση ατόμων που αναζητούν ασφάλεια.

Η ΕΕ ανταποκρίθηκε στις συνεχείς διαβάσεις και τους θανάτους στη θάλασσα υποστηρίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω επενδύσεις, αντί να αντιμετωπίσει αυτά τα αποτελέσματα ως απόδειξη ότι το ίδιο το σύστημα έχει αποτύχει.

Τι θα γινόταν όμως αν η αποτυχία αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό του συστήματος και όχι απλώς ένα σφάλμα;

Το ερώτημα είναι πώς να κατανοήσουμε τη νέα πολιτική οικονομία της βίας στα σύνορα της Ευρώπης: ένα σύστημα στο οποίο οι άνθρωποι ωθούνται σε επικίνδυνα ταξίδια από τη φτώχεια, τις διώξεις, τον πόλεμο και την περιβαλλοντική κατάρρευση, και στη συνέχεια γίνονται αντικείμενα εκμετάλλευσης και διακινδυνεύουν κατά μήκος των διαδρομών τους για κέρδος από εγκληματίες, πολυεθνικές εταιρείες διαχείρισης συνόρων και επιτήρησης, καθώς και πολιτικούς που κυνηγούν την εξουσία.

Οι άξονες της εξωτερίκευσης

Αν η υπόθεση ΕΕ-Λιβύης ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό, θα ήταν ήδη αρκετά ανησυχητικό.

Αντίθετα, σύμφωνα με μία εκτεταμένη έρευνα του The Reactionary International αποτελεί ένα παράδειγμα ανάμεσα σε δεκάδες άλλα που αφορούν την ΕΕ και τα κράτη μέλη.

Αυτές οι συμφωνίες υποστηρίζουν δυνάμεις που κατηγορούνται για αυθαίρετες κρατήσεις, παράνομες απελάσεις, βασανιστήρια, βία, εμπορία ανθρώπων και σύγχρονη δουλεία.

Επίσης, επεκτείνουν τις νεοαποικιακές σχέσεις μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών και πρώην αποικιών, αναθέτοντας ουσιαστικά σε χώρες εκτός Ευρώπης τον ρόλο της εξωτερικής συνοριακής αστυνομίας.

Η εξωτερίκευση εδραιώνει επίσης συμμαχίες μεταξύ αντιδραστικών και αυταρχικών δυνάμεων εντός και εκτός Ευρώπης, μεταφέροντας παράλληλα τεράστια ποσά δημόσιων πόρων σε στρατούς, αστυνομικές δυνάμεις, εταιρείες παρακολούθησης και κατασκευαστές όπλων.

Ερευνητές έχουν στο παρελθόν διατυπώσει τη θεωρία ενός «συνοριακού-βιομηχανικού συμπλέγματος» παράλληλα με το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα.

Ωστόσο, η επιβολή της μεταναστευτικής πολιτικής είναι πλέον ενσωματωμένη στην πολιτική, τη διπλωματία και τις επιχειρήσεις, ενώ οι διακρίσεις μεταξύ εταιρειών όπλων, συνοριακής φύλαξης, τεχνολογίας και παρακολούθησης γίνονται όλο και πιο θολές.

Ο εξωτερικευμένος μηχανισμός συνόρων μπορεί επομένως να θεωρηθεί ως μέρος ενός ευρύτερου συστήματος ασφάλειας στο οποίο εμπλέκονται πολιτικοί της ακροδεξιάς, κυβερνήσεις και θεσμοί του κύριου ρεύματος, δυνάμεις ασφαλείας και ιδιωτικοί φορείς.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, αυτό έχει αναπτυχθεί μέσω τεσσάρων αλληλεπικαλυπτόμενων δομών:

  • Εξοπλισμός της κατάχρησης: χρηματοδότηση, εκπαίδευση και επιχειρησιακή συνεργασία με βίαιες ένοπλες ομάδες και δυνάμεις ασφαλείας για τον έλεγχο της μετανάστευσης.
  • Πολιτική του «καρότου και του μαστιγίου»: επιβράβευση των χωρών που αποδέχονται τις ευρωπαϊκές πολιτικές για τα σύνορα, ενώ τιμωρούνται εκείνες που αντιστέκονται.
  • Μηχανισμός μαζικής επιτήρησης: ανάπτυξη εξοπλισμού, συλλογή δεδομένων και δημιουργία συστημάτων για την παρακολούθηση των μεταναστών.
  • Μια αυτοκρατορία στρατοπέδων κράτησης: δημιουργία υποδομών φυλάκισης εκτός των συνόρων της ΕΕ για τη διαχείριση των απελαθέντων, την εξωτερική ανάθεση των ευθυνών ασύλου ή την παρεμπόδιση της μετακίνησης.

Ενίσχυση της κακοποίησης

Όταν οι δυνάμεις ασφαλείας της Λιβύης αναχαιτίζουν άτομα κατόπιν εντολής της Ευρώπης, όσοι επιστρέφονται ενδέχεται να αντιμετωπίσουν βάναυσες φυλακές ή, όπως αποκάλυψε έρευνα του Lighthouse Reports το 2024, εγκατάλειψη σε ερήμους.

Παρόμοιες πρακτικές λαμβάνουν χώρα και αλλού.

Στο Μαρόκο, οι αρχές έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένα αιφνιδιαστικές μαζικές συλλήψεις ατόμων με παράτυπο μεταναστευτικό καθεστώς, ιδίως μαύρων μεταναστών, πριν τους απελάσουν προς ερημικές περιοχές μεταξύ των συνόρων.

Μεταξύ 2014 και 2022, η ΕΕ ξόδεψε περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια ευρώ για τη συνεργασία σε θέματα μετανάστευσης με το Μαρόκο.

Η συνεργασία της χώρας με την ΕΕ περιλαμβάνει συνεργασία σε θέματα απελάσεων και επιβολής των συνόρων. Τα σύνορα Μαρόκου-Ισπανίας ήταν επίσης ο τόπος σφαγής της Μελίγια το 2022, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας επιτέθηκαν σε άτομα που προσπαθούσαν να περάσουν, προκαλώντας τη μεγαλύτερη απώλεια ζωών σε ευρωπαϊκά χερσαία σύνορα στη σύγχρονη ιστορία.

Ένας σύμβουλος ενός έργου του Ταμείου της ΕΕ εξήγησε χωρίς περιστροφές την υποκείμενη λογική: «Πρέπει να κάνεις τη ζωή των μεταναστών δύσκολη».

Η Τυνησία αποτελεί ένα άλλο παράδειγμα.

Τον Ιούλιο του 2023, η ΕΕ υποσχέθηκε περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο ευρώ για τη στήριξη της οικονομίας της Τυνησίας, η οποία αντιμετωπίζει δυσκολίες, συμπεριλαμβανομένων 105 εκατομμυρίων ευρώ για τον έλεγχο της μετανάστευσης. Αυτό ακολούθησε μια ρατσιστική φλυαρία του αυταρχικού προέδρου Καΐς Σαΐντ, η οποία περιελάμβανε θεωρίες συνωμοσίας τύπου «Μεγάλης Αντικατάστασης» σχετικά με τους μαύρους μετανάστες.

Μαύροι Τυνήσιοι και μετανάστες δέχθηκαν στη συνέχεια επιθέσεις από τις δυνάμεις ασφαλείας και ομάδες αυτοδικίας.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2025 αποκάλυψε στοιχεία ότι οι τυνησιακές συνοριακές αρχές πωλούσαν τακτικά συλληφθέντες σε λιβυκές πολιτοφυλακές. Αναφορές έχουν επίσης καταγγείλει μαζικούς βιασμούς γυναικών μεταναστριών από τυνησιακές δυνάμεις ασφαλείας που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.

Πιο νότια, άτομα που προσπαθούν να αποφύγουν την ολοένα και πιο επικίνδυνη διαδρομή της Κεντρικής Μεσογείου έχουν στραφεί προς τις Κανάριες Νήσους, δημιουργώντας μια ακόμη πιο επικίνδυνη διάσχιση του Ατλαντικού.

Η ΕΕ έχει επιδιώξει τη συνεργασία της Μαυριτανίας για την αποτροπή αυτών των ταξιδιών. Η συνεργασία περιλαμβάνει κοινές περιπολίες, ενώ η Ισπανία χρηματοδότησε τη δημιουργία ενός κέντρου κράτησης μεταναστών. Μέχρι τον Απρίλιο του 2025, οι ένοπλες δυνάμεις της Μαυριτανίας είχαν λάβει υποστήριξη αξίας 47 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ειρήνης, συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού παρακολούθησης και ενός περιπολικού σκάφους.

Τον Μάρτιο του 2025, οι αρχές της Μαυριτανίας ξεκίνησαν μαζικές απελάσεις, συμπεριλαμβανομένων ατόμων με έγκυρες άδειες διαμονής.

Η Human Rights Watch έχει τεκμηριώσει καταγγελίες για βασανιστήρια, βιασμούς, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, εκβιασμούς και κλοπές.

Παρόμοιες ιστορίες επεκτείνονται στην Αίγυπτο, τον Λίβανο, την Τουρκία και το Σουδάν, όπου η πολιτοφυλακή «Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης» —που συνδέεται με γενοκτονία— φέρεται να έχει επωφεληθεί από χρηματοδότηση της ΕΕ για τον έλεγχο της μετανάστευσης.

Η βία δεν είναι αποκλειστικά εξωτερική.

Οι ίδιες οι συνοριακές δυνάμεις της ΕΕ έχουν αντιμετωπίσει κατηγορίες για κακομεταχείριση και συνενοχή σε θανάτους στην Ελλάδα, την Πολωνία, την Κροατία και τη Γαλλία.

Μετανάστες που κρατούνται στο κέντρο κράτησης μεταναστών του Κσάρ, στο Νουακσότ (Μαυριτανία). Φωτογραφία με την ευγενική παραχώρηση του Ιδρύματος porCausa.

Πολιτική «καρότου και μαστίγιου»

Το σύστημα διατηρείται όχι μόνο μέσω της βίας, αλλά και μέσω της διπλωματίας και του χρήματος.

Τον Μάρτιο του 2020, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαλάρωσε τους ελέγχους στα σύνορα της χώρας του με την Ελλάδα.

Η αύξηση των διαβάσεων προκάλεσε μια πανικοβλημένη και βίαιη αντίδραση, με ανθρώπους που, σύμφωνα με αναφορές, δέχτηκαν πυροβολισμούς, ξυλοκοπήθηκαν και εγκαταλείφθηκαν στη θάλασσα.

Η απόφαση του Ερντογάν ελήφθη εν μέσω της πεποίθησής του ότι η ΕΕ δεν είχε τηρήσει τη δική της πλευρά μιας συμφωνίας που θα έφερνε χρήματα, προνομιακή πρόσβαση σε βίζες και ενδεχόμενη ένταξη στην ΕΕ, σε αντάλλαγμα για το ρόλο της Τουρκίας ως συνοριακού αστυνομικού της Ευρώπης.

Από το 2016, η ΕΕ διέθεσε 6 δισεκατομμύρια ευρώ στην Τουρκία για την υποδοχή προσφύγων και τον έλεγχο της μετανάστευσης.

Χρηματοδότησε οχήματα για συνοριακές περιπολίες και υποστήριξε τις δυνάμεις ασφαλείας που κατηγορούνται ότι απωθούν πρόσφυγες πίσω στη Συρία που μαστίζεται από τον πόλεμο, παράλληλα με ένα διευρυνόμενο δίκτυο κέντρων κράτησης.

Η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας περιέχει τα βασικά στοιχεία της ευρύτερης καταναγκαστικής μεταναστευτικής διπλωματίας της Ευρώπης.

Οι χώρες που αποδέχονται την ένταξή τους στο ευρωπαϊκό σύστημα συνόρων λαμβάνουν οικονομικά και πολιτικά κίνητρα. Όσες αρνούνται, αντιμετωπίζουν πιέσεις.

Η ρύθμιση αυτή συνέβαλε επίσης στην ενίσχυση ευρύτερων αυταρχικών δομών. Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν κίνητρα να αποσιωπήσουν την κριτική για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τον Ερντογάν, μια δυναμική που είναι ορατή και στην Αίγυπτο και στο Μαρόκο.

Η αντίφαση είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή στη Δυτική Αφρική. Η Ευρώπη προωθεί την ελεύθερη κυκλοφορία εντός του Σένγκεν, ενώ παράλληλα ενθαρρύνει αυστηρότερους ελέγχους εντός των ζωνών οικονομικής συνεργασίας της Αφρικής.

Η Αίγυπτος αποδεικνύει πώς η μεταναστευτική πολιτική μπορεί επίσης να εξυπηρετεί ευρύτερα γεωπολιτικά συμφέροντα.

Η συμφωνία ΕΕ-Αιγύπτου του 2024 συνδύαζε τον έλεγχο της μετανάστευσης με την οικονομική χρηματοδότηση, την πρόσβαση στην ενέργεια και τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.

Η ΕΕ διέθεσε 200 εκατομμύρια ευρώ για τον έλεγχο των αιγυπτιακών συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης προς την Ακτοφυλακή, ενώ οι αιγυπτιακές δυνάμεις αντιμετώπισαν κατηγορίες για μαζικές απελάσεις και κακομεταχείριση Σουδανών προσφύγων.

Για τα ευρωπαϊκά κράτη, η εξωτερίκευση παρέχει έλεγχο επί της μετανάστευσης. Για τις κυβερνήσεις-εταίρους, παρέχει χρήματα και πολιτική στήριξη. Για τις ιδιωτικές εταιρείες, δημιουργεί αγορές.

Για τους μετανάστες, μετατρέπει τη βία σε νόμισμα της διπλωματίας.

Μηχανισμός μαζικής παρακολούθησης

Παράλληλα, το σύστημα διαχείρισης των συνόρων γίνεται ολοένα και πιο τεχνολογικό.

Το 2019, η ΕΕ ακύρωσε την «Επιχείρηση Σοφία», μια αμφιλεγόμενη στρατιωτική αποστολή που, ωστόσο, παρείχε βοήθεια διάσωσης σε ανθρώπους που βρίσκονταν σε κίνδυνο. Στη θέση της ήρθαν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη «Heron» που χρησιμοποιούνται στη Μεσόγειο κατασκευάζονται από ισραηλινή εταιρεία και δοκιμάστηκαν σε συνθήκες μάχης κατά την ισραηλινή επίθεση στη Γάζα το 2009.

Η Παλαιστίνη έχει καταστεί σημαντικό πεδίο δοκιμών για τεχνολογίες διαχείρισης συνόρων που αναπτύσσονται παγκοσμίως.

Αντί να διασώζουν κυρίως ανθρώπους, τα drones μπορούσαν να εντοπίζουν σκάφη και να διαβιβάζουν πληροφορίες στις λιβυκές αρχές, επιτρέποντας σε βίαιες πολιτοφυλακές να αναχαιτίζουν ανθρώπους στη θάλασσα και να τους επιστρέφουν στη Λιβύη.

Το διευρυνόμενο σύστημα επιτήρησης έχει τρεις βασικούς σκοπούς: ανίχνευση, έλεγχο και ταυτοποίηση.

Εντός της Ευρώπης, αυτές οι τεχνολογίες έχουν εξελιχθεί ραγδαία. Εκτός Ευρώπης, παρουσιάζονται όλο και περισσότερο ως «βοήθεια» προς κράτη που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.

Κρίσιμο είναι το γεγονός ότι η Ευρώπη δεν παρέχει απλώς την τεχνολογία. Έχει επίσης πρόσβαση στα δεδομένα που συλλέγονται.

Παρόμοια συστήματα δοκιμάζονται ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές όπως η Νιγηρία, ενώ η «Κοινότητα Πληροφοριών της Frontex για την Αφρική» τοποθετεί Ευρωπαίους αξιωματούχους απευθείας σε επιχειρήσεις επιτήρησης εκτός ΕΕ.

Αυτές οι ρυθμίσεις αλληλεπικαλύπτονται όλο και περισσότερο με τις αστυνομικές και στρατιωτικές αποστολές της ΕΕ σε ολόκληρη την Αφρική.

Οι ιδιωτικές εταιρείες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο σε αυτή την επέκταση.

Η Gemalto, που ανήκει στον γίγαντα των όπλων και της τεχνολογίας Thales, προωθεί συστήματα βιομετρικής καταγραφής και ελέγχου της μετανάστευσης σε ολόκληρη την Αφρική.

Η Frontex συναντά τακτικά εκπροσώπους των συμφερόντων από τους τομείς του στρατού, των συνόρων και της τεχνολογίας.

Το αποτέλεσμα είναι ένας εξωτερικευμένος μηχανισμός επιτήρησης, στον οποίο ο έλεγχος της μετανάστευσης δημιουργεί νέες αγορές για στρατιωτικοποιημένη τεχνολογία, ενώ ταυτόχρονα διευρύνει τις δυνατότητες του κράτους να παρακολουθεί τους πληθυσμούς.

Μια αυτοκρατορία στρατοπέδων κράτησης

Το τελευταίο συστατικό είναι η προσπάθεια να μεταφερθούν η κράτηση και η επεξεργασία των αιτήσεων ασύλου εκτός του ευρωπαϊκού εδάφους.

Το 2022, η συντηρητική κυβέρνηση της Βρετανίας ανακοίνωσε σχέδια για την απέλαση ατόμων χωρίς έγγραφα και αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα. Η πολιτική αυτή έμοιαζε με το μοντέλο υπεράκτιας κράτησης της Αυστραλίας στο Ναούρου.

Το σχέδιο της Ρουάντα τελικά απέτυχε, καθώς δεν απελάθηκε κανείς, και εγκαταλείφθηκε το 2024. Ωστόσο, η ιδέα επέζησε.

Ωστόσο, το 2023, η Ιταλία και η Αλβανία υπέγραψαν συμφωνία που επέτρεπε σε άτομα που διασώζονταν στη θάλασσα από την Ιταλία να κρατούνται στην Αλβανία πριν από την απέλασή τους. Η συμφωνία αναμενόταν να κοστίσει περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ σε διάστημα πέντε ετών.

Το σχέδιο εξελίχθηκε γρήγορα σε επιχειρησιακή καταστροφή. Η Ιταλία τελικά άλλαξε τον σκοπό των κέντρων, και τώρα λειτουργούν ως εγκαταστάσεις προσωρινής κράτησης για άτομα που έχουν ήδη εκδοθεί διαταγές απέλασης.

Η νομική οργάνωση ASGI έχει προειδοποιήσει ότι τα άτομα που μεταφέρονται αντιμετωπίζουν ακραία απομόνωση και περαιτέρω εμπόδια στην πρόσβαση σε νομική προστασία.

Το μοντέλο αυτό έχει βαθύτερες ρίζες. Μεταξύ 2005 και 2010, η ΕΕ χρηματοδότησε κέντρα κράτησης μεταναστών στην Ουκρανία. Σε μεταγενέστερες αναφορές, κρατούμενοι κατήγγειλαν ξυλοδαρμούς, ηλεκτροσόκ, στέρηση τροφής και άλλες κακοποιήσεις.

Ακόμη και μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022, οι μετανάστες παρέμειναν κλειδωμένοι μέσα σε εγκαταστάσεις που χρηματοδοτούσε η ΕΕ, ενώ γύρω τους διεξάγονταν μάχες.

Οι ιδιωτικές εταιρείες εμπλέκονται βαθιά και σε αυτό το σύστημα. Εταιρείες που διαχειρίζονται κέντρα κράτησης έχουν αντιμετωπίσει κατηγορίες για υπερπληθυσμό και κακομεταχείριση, ενώ η ιδιωτική κράτηση σε όλη την Ευρώπη και αλλού έχει γεννήσει σημαντικές δημόσιες δαπάνες.

Ο κλάδος επιδιώκει πλέον να διεθνοποιήσει αυτό το επιχειρηματικό μοντέλο, με την υποστήριξη εμπορικών οργανώσεων και κέντρων μελετών.

Η απαιτούμενη υποδομή είναι εκτεταμένη: εγκαταστάσεις κράτησης, μεταφορές, ασφάλεια, διοίκηση και πολιτικές συμφωνίες. Ωστόσο, τα οφέλη για τους απλούς Ευρωπαίους πολίτες δεν είναι σαφή. Αντίθετα, τα δημόσια χρήματα διοχετεύονται σε ένα δίκτυο υποδομών κράτησης και απέλασης που συνεχώς επεκτείνεται.

Ένα συστημικό πρόβλημα

Η στροφή της Ευρώπης προς την ασφάλεια των συνόρων παρουσιάζεται συχνά ως απάντηση στην μεταναστευτική κρίση του 2014-16 και ως ξεχωριστή από την ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ προς τον επανεξοπλισμό.

Η ιστορία δείχνει το αντίθετο.

Η ΕΕ επιδιώκει την αυστηρότερη ασφάλιση των συνόρων από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, με τον ιδιωτικό τομέα να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο.

Το Μόνιμο Σώμα της Frontex έγινε η πρώτη ανεξάρτητη ένοπλη δύναμη της ΕΕ, την οποία ο πρώην διευθυντής της, Φαμπρίς Λεγκερί, περιέγραψε ως «πολιτικά στρατεύματα που φορούν στολή».

Ο Λεγκερί παραιτήθηκε αργότερα εν μέσω κατηγοριών σχετικά με τον ρόλο της Frontex στη βία στα σύνορα της Ελλάδας, πριν εκλεγεί ευρωβουλευτής για το ακροδεξιό γαλλικό κόμμα Rassemblement National.

Η Frontex βρίσκεται πλέον σε τροχιά να γίνει ο μεγαλύτερος οργανισμός της ΕΕ, με συμφωνίες συνεργασίας που εκτείνονται από το Αζερμπαϊτζάν έως τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, αποτελεί μόνο το πιο ορατό τμήμα ενός τεράστιου στρατιωτικοποιημένου δημόσιου-ιδιωτικού μηχανισμού διαχείρισης των συνόρων.

Υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το σύστημα αυτό μπορεί τελικά να αποτρέψει τη μετανάστευση. Υπάρχουν, όμως, σημαντικά στοιχεία που δείχνουν ότι καθιστά τις μεταναστευτικές διαδρομές πιο επικίνδυνες.

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στους μετανάστες.

Οι εχθρικές αφηγήσεις για τη μετανάστευση μπορούν να εκτρέψουν την οργή από τις οικονομικές αποτυχίες προς ευάλωτες ομάδες, αλλά το συνοριακό καθεστώς επιτελεί και ουσιαστικές λειτουργίες: μεταφέρει δημόσιο πλούτο σε εταιρείες τεχνολογίας, συνοριακής φύλαξης και στρατιωτικές εταιρείες· νομιμοποιεί τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· επεκτείνει τις αυταρχικές δυνατότητες του κράτους· και ενισχύει τα δίκτυα των ελίτ πέρα από τα σύνορα.

Αυτές οι εξελίξεις αποκαλύπτουν τόσο συστημική αδυναμία όσο και κρατική εξουσία. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προβάλλουν τις εσωτερικές κρίσεις πέρα από τα σύνορά τους, αντί να αντιμετωπίζουν τις συνθήκες που τις προκαλούν.

Καθώς οι κλιματικές επιπτώσεις εντείνονται, οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται και ένα εκμεταλλευτικό οικονομικό μοντέλο συνεχίζει να δημιουργεί φτώχεια και εκτοπισμό, η μετανάστευση είναι πιθανό να αυξηθεί — τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρώπης.

Αυτό καθιστά την εχθρότητα κατά της μετανάστευσης κεντρικό στοιχείο του ευρύτερου αντιδραστικού σχεδίου: ένα σύστημα συμβάλλει στη δημιουργία των συνθηκών που αναγκάζουν τους ανθρώπους να μετακινηθούν, και στη συνέχεια επεκτείνεται και αποκομίζει κέρδη από την επίθεση εναντίον όσων το κάνουν.

in.gr

Γιάνης Βαρουφάκης: Σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για το βέτο υπέρ των εφοπλιστών στις Βρυξέλλες – «Το “ΒΕΤΟ” δαιμονοποιείται μόνο όταν λέγεται για τους φτωχούς»

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Γιάνης Βαρουφάκης: Σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για το βέτο υπέρ των εφοπλιστών στις Βρυξέλλες – «Το “ΒΕΤΟ” δαιμονοποιείται μόνο όταν λέγεται για τους φτωχούς»

Σφοδρή πολιτική επίθεση κατά της κυβέρνησης εξαπέλυσε ο γραμματέας του ΜέΡΑ25, Γιάνης Βαρουφάκης, με αφορμή το βέτο που άσκησε η ελληνική πλευρά στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τη διακίνηση ρωσικού φυσικού αερίου από Έλληνες πλοιοκτήτες.

Σε βίντεο που ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο κ. Βαρουφάκης αντιπαρέβαλε τη στάση της κυβέρνησης με τη δική του διαπραγματευτική πορεία το 2015, καταγγέλλοντας δύο μέτρα και δύο σταθμά από την πολιτική και οικονομική ελίτ: όπως υποστήριξε, η άσκηση βέτο και η σύγκρουση με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς καταδικάζονται όταν γίνονται προς όφελος των ασθενέστερων στρωμάτων, ενώ αντιθέτως επικροτούνται όταν εξυπηρετούν ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα.

Η αντιπαραβολή με το 2015 και το μπλόκο στις κυρώσεις για το ρωσικό αέριο

Στην τοποθέτησή του, ο επικεφαλής του ΜέΡΑ25 υπενθύμισε τους προσωπικούς χαρακτηρισμούς που είχε δεχθεί στο παρελθόν λόγω της σύγκρουσής του με τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, αντιπαραβάλλοντας τις κατηγορίες αυτές με την πρόσφατη στάση του Μεγάρου Μαξίμου στη Σύνοδο Κορυφής.

Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο κ. Βαρουφάκης:

«Με είπαν αλαζόνα, αιθεροβάμονα, νάρκισσο. Επειδή τόλμησα να πω “όχι” στις Βρυξέλλες, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο διευθυντήριο, στην τρόικα που λέγαμε κάποτε. Κι όμως, αυτές τις μέρες ξέρετε τι έκαναν εκείνοι —η Νέα Δημοκρατία, η “Μητσοτάκης Α.Ε.”— στις Βρυξέλλες, στην τρόικα, στο διευθυντήριο; Ένα μεγάλο “όχι”. Άσκησαν βέτο! Αυτό για το οποίο με κατηγορούσαν ότι τόλμησα να κάνω, να ασκήσω βέτο, το έκαναν εκείνοι».

Συνεχίζοντας, ο γραμματέας του ΜέΡΑ25 εξήγησε το περιεχόμενο της ελληνικής παρέμβασης σε επίπεδο κορυφής της Ε.Ε., εστιάζοντας στις επιδιώξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

«Σε Σύνοδο Κορυφής η κυβέρνηση Μητσοτάκη άσκησε μόνη της ένα τεράστιο, μεγάλο, με φώτα νέον βέτο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπέρ ποιανών; Υπέρ των εφοπλιστών. Είπαν “όχι” στην προσπάθεια της αμίμητης φον ντερ Λάιεν να αποκλείσει οποιαδήποτε μεταβίβαση και διακίνηση ρωσικού φυσικού αερίου και από Έλληνες εφοπλιστές. Η “Μητσοτάκης Α.Ε.” στο πλευρό των εφοπλιστών βροντοφώναξε ένα περήφανο “όχι”».

Η αναφορά στην Πάολα Ρεβενιώτη και η κοινωνική διάσταση των αποφάσεων

Επιχειρώντας να ερμηνεύσει τα κίνητρα και τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης και του πολιτικού συστήματος, ο Γιάνης Βαρουφάκης επικαλέστηκε μια ρήση της εκλιπούσας ακτιβίστριας Πάολας Ρεβενιώτη, συνδέοντάς την με την ταξική, όπως τη χαρακτήρισε, φύση των κυβερνητικών επιλογών.

Στο σχετικό απόσπασμα, ο κ. Βαρουφάκης υπογράμμισε:

«Η αείμνηστη Πάολα Ρεβενιώτη είχε πει ότι το πρόβλημα με την “καλή κοινωνία” της Ελλάδας δεν είναι ότι μισεί τους γκέι, ότι μισεί τους κλέφτες ή ότι μισεί τους χρήστες ναρκωτικών· το πρόβλημα είναι ότι μισεί τους φτωχούς: τους φτωχούς χρήστες ναρκωτικών, τους φτωχούς κλέφτες — όχι τους πλούσιους. Έτσι συμβαίνει και με τα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η “καλή κοινωνία” που δαιμονοποιεί εμάς —κάποιους από εμάς που τολμήσαμε να πούμε “όχι”, να ασκήσουμε βέτο στις Βρυξέλλες— δεν μας δαιμονοποιεί επειδή είπαμε “όχι” και ασκήσαμε βέτο, αλλά επειδή το είπαμε υπέρ των φτωχών, υπέρ των πολλών».

Καταλήγοντας στην παρέμβασή του, συμπύκνωσε την κριτική του στο πολιτικό δίλημμα των διεκδικήσεων:

«Εάν ασκήσεις το βέτο, αν πεις το “όχι” για τους πολύ λίγους, για τους εφοπλιστές, είσαι ήρωας. Άμα το πεις για τους πολλούς, για τους φτωχούς… στο πυρ το εξώτερον!».

Τζον Μιρσχάιμερ: Η μεγαλύτερη στρατηγική πανωλεθρία στην αμερικανική ιστορία – «Χειρότερο από το Ιράκ του 2003»

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Τζον Μιρσχάιμερ: Η μεγαλύτερη στρατηγική πανωλεθρία στην αμερικανική ιστορία – «Χειρότερο από το Ιράκ του 2003»

Συμπληρώνοντας έξι μήνες από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον της Τεχεράνης, η Ουάσιγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με τη βαθύτερη στρατηγική και επιχειρησιακή κρίση της σύγχρονης ιστορίας της. Η εξαγγελία της «Επιχείρησης Οικονομικός Παρίας» (Operation Economic Outcast) από τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ (Scott Bessent), η οποία προβλήθηκε από την κυβέρνηση ως μια σαρωτική «οικονομική D-Day» για τον καθολικό στραγγαλισμό των ιρανικών εσόδων, δεν αποτυπώνει την πυγμή μιας υπερδύναμης, αλλά τη δραματική εξάντληση των συμβατικών στρατιωτικών της επιλογών.

Σε μια εκτενή και αποκαλυπτική συνομιλία με τον δημοσιογράφο Κρις Χέτζες (Chris Hedges), ο κορυφαίος εκπρόσωπος του επιθετικού ρεαλισμού, απόφοιτος του West Point, πρώην αξιωματικός της αμερικανικής Αεροπορίας και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, Τζον Μιρσχάιμερ (John Mearsheimer), προβαίνει σε μια αναλυτική ανατομία της σύγκρουσης.

Όπως υποστηρίζει, η στρατιωτική εμπλοκή στον Περσικό Κόλπο έχει ήδη εξελιχθεί σε ένα ανεπανόρθωτο στρατηγικό σφάλμα, το οποίο υπερβαίνει σε συνέπειες ακόμη και την εισβολή στο Ιράκ το 2003, οδηγώντας στην κατάρρευση των αμερικανικών συμμαχιών, στην εκκένωση των στρατιωτικών βάσεων της περιοχής και σε ένα επικίνδυνο παγκόσμιο ενεργειακό αδιέξοδο.

Η «Οικονομική D-Day» και η ψευδαίσθηση του στραγγαλισμού

Η νέα δέσμη οικονομικών μέτρων που παρουσίασε το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών περιλαμβάνει την επιβολή άμεσων και δευτερογενών κυρώσεων σε 60 οντότητες, εμπορικά πλοία και μεμονωμένα πρόσωπα σε κομβικά διεθνή χρηματοπιστωτικά κέντρα, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Χονγκ Κονγκ, η Κίνα, η Σιγκαπούρη και η Ελβετία, με την κατηγορία ότι υποστηρίζουν την «απερισκεψία του ιρανικού καθεστώτος». Συνοδεύεται μάλιστα από ένα ωμό τελεσίγραφο της κυβέρνησης Τραμπ προς τη διεθνή κοινότητα: «επιλέξτε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν».

Ωστόσο, για τη ρεαλιστική σχολή σκέψης των διεθνών σχέσεων, η ξαφνική αυτή προσφυγή σε μαζικά οικονομικά αντίποινα αποτελεί σαφή ένδειξη αδυναμίας. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Μιρσχάιμερ:

«Αυτό που συμβαίνει με τη στρατηγική Μπέσεντ ή την πολιτική που έχει σχεδιαστεί για να στραγγαλίσει το Ιράν οικονομικά, είναι ότι ρίχνουν μια “απεγνωσμένη ριψοκίνδυνη μπαλιά” (Hail Mary pass). Και αυτό δεν αποτελεί καλή διέξοδο. Είσαι απελπισμένος και απλώς παίρνεις τις πιθανότητές σου με μια κίνηση έσχατης ανάγκης — περί αυτού πρόκειται. Αν ήταν μια καλή στρατηγική, θα την είχαν εφαρμόσει πριν από πολύ καιρό. Προφανώς, ο λόγος που καταφεύγουν τελικά σε αυτήν τώρα, είναι ότι πρόκειται για μια κάκιστη στρατηγική με ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας. Και σίγουρα το κατανοούν αυτό».

Η επιβολή οικονομικών αποκλεισμών απαιτεί ιστορικά παρατεταμένο χρόνο για να αποδώσει καρπούς — έναν χρόνο που η Ουάσιγκτον δεν διαθέτει, καθώς η διεθνής οικονομία δοκιμάζεται ήδη σκληρά από τις διαταραχές στην προσφορά ενέργειας, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ πλησιάζουν απειλητικά για τον Λευκό Οίκο.

Το γεωπολιτικό ρήγμα: Η στάση Κίνας, Ρωσίας και το υπαρξιακό δίλημμα των Εμιράτων

Η αποτελεσματικότητα της επιχείρησης Economic Outcast προσκρούει άμεσα στη νέα πολυπολική γεωπολιτική πραγματικότητα. Η Κίνα, η οποία απορροφά περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, καθώς και η Ρωσική Ομοσπονδία, έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθενται να αναστείλουν τις εμπορικές τους συναλλαγές με την Τεχεράνη. Και οι δύο υπερδυνάμεις έχουν βαθύτατο στρατηγικό συμφέρον να δουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να υφίστανται μια ταπεινωτική ήττα στον Περσικό Κόλπο. Η δυνατότητα της Ουάσιγκτον να επιβάλει δευτερογενείς κυρώσεις σε κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παραμένει πρακτικά ανεφάρμοστη, δεδομένης της ικανότητας του Πεκίνου να απαντήσει με συντριπτικά οικονομικά αντίποινα εις βάρος της αμερικανικής οικονομίας.

Εξίσου αποκαλυπτική είναι η κρίση που εκδηλώνεται στις παραδοσιακές αμερικανικές συμμαχίες στον Κόλπο, με επίκεντρο τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ). Τα Εμιράτα, παρά την υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ και τη στενή ευθυγράμμισή τους με την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ, βρίσκονται σε καθεστώς γεωστρατηγικής ομηρίας.

«Τα ΗΑΕ είναι στενά ευθυγραμμισμένα με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ», επισημαίνει ο Μιρσχάιμερ. «Θα περίμενε κανείς να συνεργαστούν με τη στρατηγική Μπέσεντ. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι οι Ιρανοί έχουν προειδοποιήσει τα ΗΑΕ πως εάν συνεργαστούν και διακόψουν κάθε οικονομική σχέση με το Ιράν, η Τεχεράνη θα τους επιτεθεί. Και όλοι γνωρίζουμε ότι το Ιράν διαθέτει τη στρατιωτική ικανότητα να διαλύσει τα ΗΑΕ ως λειτουργικό κράτος. Συνεπώς, τα ΗΑΕ βρίσκονται σε πραγματικό αδιέξοδο».

Η πρόσφατη αποκάλυψη της εφημερίδας Wall Street Journal, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το Άμπου Ντάμπι συμμορφώνεται με τις αμερικανικές απαιτήσεις, επιβεβαιώνει την απροθυμία των περιφερειακών δυνάμεων. Αν συνυπολογιστεί η άρνηση της Τουρκίας, του Πακιστάν και των υπολοίπων εμπορικών εταίρων του Ιράν να συνταχθούν με την Ουάσιγκτον, καθίσταται σαφές ότι η στρατηγική της οικονομικής απομόνωσης έχει καταρρεύσει προτού καν τεθεί σε πλήρη εφαρμογή.

Η αντιστροφή των όρων ισχύος στον Κόλπο: Από την επιθετική έπαρση στην αμυντική παραίτηση

Η εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων ανέδειξε μια θεαματική αντιστροφή των συσχετισμών δύναμης στο πεδίο των μαχών. Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τον αρχικό μαζικό αεροπορικό πόλεμο κατά του Ιράν, η Ουάσιγκτον εμφανιζόταν ως ο απόλυτος ρυθμιστής των εξελίξεων, με την Τεχεράνη να μοιάζει καθηλωμένη σε ρόλο αμυνόμενου. Έξι μήνες αργότερα, η εικόνα έχει μεταβληθεί ριζικά.

Σήμερα, είναι η ιρανική ηγεσία εκείνη που απειλεί ανοιχτά με τη χρήση επιθετικής στρατιωτικής βίας, ενώ η αμερικανική διοίκηση έχει ουσιαστικά αποσύρει τη στρατιωτική επιλογή από το τραπέζι, αναγνωρίζοντας την αδυναμία της να επιβάλει τους όρους της. Οι δύο διαδοχικοί ναυτικοί αποκλεισμοί που επεχείρησε το αμερικανικό ναυτικό —ο πρώτος μετά το Μνημόνιο Συνεννόησης της 17ης Ιουνίου και ο δεύτερος από τις 14 Ιουλίου— απέτυχαν πλήρως να κάμψουν τη βούληση της Τεχεράνης.

Ο λόγος αυτής της ανθεκτικότητας, σύμφωνα με την ανάλυση του Μιρσχάιμερ, έγκειται στην ίδια τη φύση της σύγκρουσης:

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να μην χάνουμε ποτέ από τα μάτια μας το γεγονός ότι εμείς —δηλαδή οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ— αποτελούμε μια υπαρξιακή απειλή για το Ιράν. Και δεδομένου ότι συνιστούμε υπαρξιακή απειλή, θα πολεμήσουν μέχρι θανάτου εναντίον μας. Ο πήχης για να τους αναγκάσουμε να παραδοθούν έχει τεθεί τόσο ψηλά, που είναι σχεδόν αδιανόητο ότι θα μπορέσουμε ποτέ να τον υπερβούμε».

Η κατάρρευση της στρατιωτικής παρουσίας: Βάσεις, ραντάρ και η αναγκαστική εκκένωση

Η πιο εντυπωσιακή και απρόβλεπτη πτυχή της σύγκρουσης υπήρξε η σαρωτική καταστροφή των αμερικανικών στρατιωτικών υποδομών στον Περσικό Κόλπο. Πριν από την έναρξη του πολέμου, ελάχιστοι αναλυτές είχαν προβλέψει ότι το Ιράν θα ήταν σε θέση να εξουδετερώσει με τόση ακρίβεια και αποτελεσματικότητα το δίκτυο των αμερικανικών βάσεων και σταθμών επιτήρησης.

Οι ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές στις λιμενικές εγκαταστάσεις του Μπαχρέιν, διακόπτοντας τις γραμμές ανεφοδιασμού των ναυτικών δυνάμεων και καθιστώντας επισφαλή την παραμονή μεγάλων μονάδων επιφανείας, όπως το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, το οποίο αναγκάστηκε να βασιστεί σε μακρινές γραμμές υποστήριξης προς τη νήσο Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό. Ταυτόχρονα, τα υπερσύγχρονα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης των ΗΠΑ στην περιοχή καταστράφηκαν σχεδόν ολοσχερώς.

Μπροστά σε αυτή την επιχειρησιακή πραγματικότητα, η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση υποχρεώθηκε σε μια σταδιακή, αναγκαστική εκκένωση:

  • Σημαντικός αριθμός αεροσκαφών και στρατιωτικών μέσων μεταφέρθηκε αρχικά εκτός Κόλπου, στην Ιορδανία.

  • Όταν οι ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι άρχισαν να στοχοποιούν τις θέσεις στην Ιορδανία, τα μέσα αυτά μετακινήθηκαν εκ νέου προς το Ισραήλ.

  • Τελικά, σημαντικό μέρος των αμερικανικών δυνάμεων αναγκάστηκε να αναδιπλωθεί πίσω στις βάσεις της Ευρώπης.

Το συμπέρασμα του Τζον Μιρσχάιμερ είναι κατηγορηματικό: η εποχή της αμερικανικής στρατιωτικής κυριαρχίας στον Κόλπο έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί.

«Το γεγονός είναι ότι οι βαλλιστικοί πύραυλοι, οι πύραυλοι cruise και τα drones έχουν φτάσει σε τέτοιο επίπεδο εξέλιξης, που καθιστούν πρακτικά αδύνατη για τις Ηνωμένες Πολιτείες τη διατήρηση ενός δικτύου βάσεων και σταθμών ραντάρ στον Περσικό Κόλπο. Απλώς δεν μπορούμε να το κάνουμε. Η ιδέα ότι μπορούμε να διατηρήσουμε βάσεις, ραντάρ και σημαντική στρατιωτική παρουσία στον Κόλπο είναι πλέον ένα άπιαστο όνειρο (pipe dream). Δεν έχουμε πλέον καμία ουσιαστική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή».

Η οικονομία του πυραυλικού πολέμου: Το ασύμμετρο κόστος του PAC-3 και ο κορεσμός των αποθεμάτων

Πίσω από τη στρατιωτική κατάρρευση των αμερικανικών θέσεων στον Περσικό Κόλπο κρύβεται μια θεμελιώδης, αμείλικτη μαθηματική πραγματικότητα της σύγχρονης πολεμικής τεχνολογίας: η δραματική ανισορροπία στην αναλογία κόστους και αποτελεσματικότητας (cost-exchange ratio) μεταξύ επιτιθέμενου και αμυνόμενου. Κατά την ανάλυση του Τζον Μιρσχάιμερ, η ιδέα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα μπορούσαν να οικοδομήσουν μια αδιαπέραστη αντιπυραυλική ασπίδα απέναντι στο πυκνό ιρανικό πυρ απεδείχθη μια δαπανηρή ψευδαίσθηση.

Τα επιτιθέμενα βαλλιστικά βλήματα διατηρούν εγγενές τακτικό πλεονέκτημα έναντι των αναχαιτιστικών συστημάτων. Ωστόσο, το καθοριστικό στοιχείο παραμένει η οικονομική και παραγωγική ασυμμετρία:

«Ένας ιρανικός βαλλιστικός πύραυλος υπολογίζεται ότι κοστίζει μεταξύ 500.000 και 1 εκατομμυρίου δολαρίων. Ένας αμυντικός πύραυλος Patriot PAC-3 κοστίζει περίπου 4 εκατομμύρια δολάρια. Δεδομένου ότι πρέπει να εκτοξεύσεις δύο πυραύλους PAC-3 εναντίον κάθε εισερχόμενου βαλλιστικού πυραύλου για να έχεις καλές πιθανότητες κατάρριψης, αυτό σημαίνει ότι η αναλογία κόστους δεν είναι 4 προς 1, αλλά 8 προς 1 — δηλαδή 8 εκατομμύρια δολάρια απέναντι σε 1 εκατομμύριο. Κι αν δεχθούμε τη χαμηλότερη εκτίμηση, ότι το ιρανικό βλήμα κοστίζει 500.000 δολάρια, τότε η αναλογία κόστους εκτινάσσεται στο 16 προς 1 υπέρ του Ιράν».

Η ανισορροπία αυτή επιβαρύνεται από τη φύση της αμερικανικής στρατιωτικής βιομηχανίας, η οποία ειδικεύεται στην παραγωγή εξαιρετικά εξελιγμένων αλλά εξαιρετικά χρονοβόρων οπλικών συστημάτων «μπουτίκ» (boutique weapons). Σε αντίθεση με τη μαζική, βιομηχανοποιημένη παραγωγή πυραύλων και drones από την Τεχεράνη, οι αμερικανικοί αναχαιτιστές απαιτούν μήνες ή και χρόνια για να αναπληρωθούν.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο κορεσμός της αεράμυνας υπήρξε μαθηματικά βέβαιος: όπως συνέβη στον λεγόμενο «Πόλεμο των 12 Ημερών» τον Ιούνιο του 2025, έτσι και στην τρέχουσα σύγκρουση, η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ εξάντλησαν τα αποθέματα αμυντικών πυραύλων πολύ πριν η Τεχεράνη ξεμείνει από επιθετικά βλήματα, υποχρεώνοντας τον Λευκό Οίκο να τερματίσει την αρχική αεροπορική εκστρατεία μετά από 40 ημέρες άκαρπων βομβαρδισμών.

Η παγκόσμια γεωπολιτική απογύμνωση: Από τον Ειρηνικό και την Ταϊβάν στην Ουκρανία

Η ανάγκη τροφοδοσίας του μετώπου στον Περσικό Κόλπο με κρίσιμα πυρομαχικά προκάλεσε άμεσο στρατηγικό έλλειμμα σε όλα τα υπόλοιπα κρίσιμα θέατρα επιχειρήσεων των ΗΠΑ, διαταράσσοντας τις ισορροπίες δυνάμεων στην Ανατολική Ασία και στην Ανατολική Ευρώπη.

Προκειμένου να καλύψει τις επείγουσες ανάγκες αεράμυνας στη Μέση Ανατολή, το Πεντάγωνο προχώρησε σε εκτεταμένη απογύμνωση των συμμαχικών του διατάξεων:

  • Απέσυρε συστοιχίες πυραύλων Patriot PAC-3 και συστήματα THAAD από την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα.

  • Μετέφερε εκστρατευτικές δυνάμεις των Πεζοναυτών (Marine Expeditionary Force) από την περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού προς τον Κόλπο.

  • Όταν το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln αποσύρθηκε λόγω αδυναμίας ανεφοδιασμού, αντικαταστάθηκε από το USS George Washington — το μοναδικό μόνιμα σταθμευμένο αμερικανικό αεροπλανοφόρο στην Ιαπωνία, αφήνοντας ολόκληρη την Ανατολική Ασία χωρίς κανένα αεροπλανοφόρο εν μέσω της κρίσης στην Ταϊβάν.

  • Πάγωσε τις προγραμματισμένες παραδόσεις επιθετικών πυραύλων Tomahawk προς το Τόκιο, καθώς τεράστιες ποσότητες αυτών των πολύτιμων κατευθυνόμενων βλημάτων αναλώθηκαν στις επιδρομές κατά του Ιράν.

Η ίδια κατάσταση στρατηγικής εξάντλησης μεταφέρθηκε και στο ουκρανικό μέτωπο. Το Κίεβο, ευρισκόμενο σε κατάσταση απόγνωσης για την προμήθεια συστημάτων Patriot, βρέθηκε αντιμέτωπο με την πλήρη αδυναμία της Ουάσιγκτον να παράσχει νέα μέσα αναχαίτισης.

Όπως χαρακτηριστικά παρατηρεί ο καθηγητής Μιρσχάιμερ, η Ουάσιγκτον κατέφυγε στην τακτική του «να κλέβει από τον Πέτρο για να πληρώσει τον Παύλο» (robbing Peter to pay Paul), εξαντλώντας τα πολύτιμα αποθέματά της στον Κόλπο και υπονομεύοντας ανεπανόρθωτα την ικανότητά της να αναχαιτίσει την άνοδο της Κίνας στην Ασία ή να στηρίξει τις θέσεις της στην Ευρώπη.

«Χειρότερο από το Ιράκ του 2003»: Η σύγκριση των ιστορικών λαθών

Η ιστορική αποτίμηση του πολέμου με το Ιράν οδηγεί αναπόφευκτα στη σύγκριση με τις μεγαλύτερες αποτυχίες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής από την εποχή της Ανεξαρτησίας του 1783. Σε σχετική έρευνα που είχε διενεργήσει το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων (Council on Foreign Relations – CFR) μεταξύ επιφανών Αμερικανών ιστορικών, η εισβολή στο Ιράκ το 2003 είχε αναδειχθεί με ευρεία διαφορά ως το κορυφαίο στρατηγικό σφάλμα στην ιστορία των ΗΠΑ.

Ο Μιρσχάιμερ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν συνιστά μια ασύγκριτα μεγαλύτερη καταστροφή:

«Θεωρώ ότι δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, παρότι η κατάσταση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί πλήρως, πως αυτό είναι το μεγαλύτερο στρατηγικό σφάλμα που έχουν διαπράξει ποτέ οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στο Ιράκ το 2003, παρά τη στρατηγική καταστροφή πρώτου μεγέθους, επιτύχαμε τουλάχιστον τον βασικό διακηρυγμένο στόχο: κατακτήσαμε τη χώρα και ανατρέψαμε τον Σαντάμ Χουσεΐν. Στην περίπτωση του Ιράν, δεν έχουμε επιτύχει απολύτως κανέναν από τους στόχους μας».

Η απόφαση για την έναρξη των εχθροπραξιών αποδίδεται σε μια σειρά από θεμελιώδεις αυταπάτες της ηγεσίας του Λευκού Οίκου. Ο Ντόναλντ Τραμπ πείστηκε από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, και τον επικεφαλής της Μοσάντ, Ντέιβιντ Μπαρνέα, ότι το Ιράν βρισκόταν στο κατώφλι της απόκτησης πυρηνικού όπλου — έναν ισχυρισμό που διέψευδε κατηγορηματικά ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Γκρόσι.

Ταυτόχρονα, υιοθετήθηκε η πλάνη ότι μια επιχείρηση «Σοκ και Δέος» (Shock and Awe) αποκλειστικά από αέρος θα μπορούσε να προκαλέσει την κατάρρευση του καθεστώτος της Τεχεράνης, αγνοώντας πλήρως τα ιστορικά διδάγματα και παρακάμπτοντας τις ρητές προειδοποιήσεις του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου, Στρατηγού Κέιν, της CIA και του Υπουργείου Εξωτερικών για τον κίνδυνο ενός παρατεταμένου, καταστροφικού πολέμου φθοράς.

Το απόλυτο ναυάγιο των στόχων: «Μηδέν στα τέσσερα» για τον Λευκό Οίκο

Η συνολική αποτίμηση των αμερικανικών επιχειρήσεων αποκαλύπτει μια συντριπτική, καθολική αποτυχία σε όλα τα επίπεδα σχεδιασμού. Η Ουάσιγκτον εισήλθε στον πόλεμο θέτοντας τέσσερις συγκεκριμένους στρατηγικούς στόχους, εκ των οποίων δεν υλοποιήθηκε κανένας:

  1. Εξάλειψη της ικανότητας πυρηνικού εμπλουτισμού του Ιράν: Το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης όχι μόνο δεν εξουδετερώθηκε, αλλά πλέον η προοπτική μιας διπλωματικής συμφωνίας ελέγχου έχει απομακρυνθεί οριστικά.

  2. Εξουδετέρωση του ιρανικού βαλλιστικού οπλοστασίου μεγάλου βεληνεκούς: Οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν αποδείχθηκαν πιο ισχυρές και καταστροφικές από ποτέ, διατηρώντας την ικανότητα πλήρους απαγόρευσης πρόσβασης στον Κόλπο.

  3. Αποκοπή των δεσμών μεταξύ της Τεχεράνης και των περιφερειακών της συμμάχων: Αντί για διάσπαση του «Άξονα της Αντίστασης», οι δεσμοί ισχυροποιήθηκαν. Το Ιράν θέτει πλέον ως ρητή προϋπόθεση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ την άμεση κατάπαυση του πυρός στη Γάζα (υπέρ της Χαμάς), στον Νότιο Λίβανο (υπέρ της Χεζμπολάχ) και στην Υεμένη (υπέρ των Χούθι).

  4. Αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη (Regime Change): Η κεντρική πολιτική επιδίωξη κατέρρευσε ολοσχερώς, με την ιρανική ηγεσία να εδραιώνει τον έλεγχό της στο εσωτερικό.

«Είχαμε τέσσερις στόχους και έχουμε μηδέν στα τέσσερα», καταλήγει ο Τζον Μιρσχάιμερ. Πέρα από την πλήρη αποτυχία των διακηρυγμένων επιδιώξεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες απώλεσαν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, είδαν το δίκτυο των βάσεών τους να καταστρέφεται και τις συμμαχίες τους στην περιοχή να καταρρέουν, ευρισκόμενες πλέον μπροστά στον κίνδυνο ενός παγκόσμιου οικονομικού εκτροχιασμού.

Το ενεργειακό έμφραγμα: Στενά του Ορμούζ, στρατηγικά αποθέματα και πληθωρισμός

Η πιο άμεση και καταστροφική επίπτωση του πολέμου για τη διεθνή κοινότητα εντοπίζεται στον ασφυκτικό έλεγχο που ασκεί πλέον η Τεχεράνη στα Στενά του Ορμούζ — την κύρια αρτηρία διέλευσης των παγκόσμιων ενεργειακών ροών. Παρά τους επίσημους ισχυρισμούς της Ουάσιγκτον και τις επιχειρήσεις συνοδείας δεξαμενόπλοιων από το αμερικανικό ναυτικό, η διαβεβαίωση ότι 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου συνεχίζουν να εξέρχονται καθημερινά από τον Κόλπο απέχει παρασάγγας από την πραγματικότητα.

Το de facto κλείσιμο του θαλάσσιου περάσματος προκάλεσε άμεσο κραδασμό στις διεθνείς τιμές των καυσίμων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η τιμή της βενζίνης κατέγραψε άνοδο της τάξεως του 23%, ενώ η τιμή του πετρελαίου κίνησης (diesel) τριπλασιάστηκε, επιβαρύνοντας ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Μπροστά σε αυτό το κύμα ακρίβειας, οι εμπορικές εταιρείες πετρελαίου εξάντλησαν τα δικά τους αποθέματα για να εκμεταλλευτούν τις υψηλές τιμές, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση υποχρεώθηκε να αποστραγγίσει το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα (Strategic Petroleum Reserve – SPR) σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, φτάνοντας στα επίπεδα-τέλμα του 1982 («επίπεδα λάσπης»).

Η προσπάθεια παράκαμψης των Στενών μέσω εναλλακτικών οδών αποδείχθηκε ανεπαρκής:

  • Οι ροές σαουδαραβικού πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και των Στενών του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ διακόπηκαν σε μεγάλο βαθμό λόγω της περιφερειακής ανάφλεξης.

  • Ο λιμένας της Φουτζέιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο οποίος βρίσκεται εκτός των Στενών του Ορμούζ, αδυνατεί από μόνος του να καλύψει το τεράστιο κενό της προσφοράς.

  • Η συγκράτηση των διεθνών τιμών κατά τους προηγούμενους μήνες κατέστη δυνατή μόνο χάρη στη συγκυριακή μείωση της ζήτησης εισαγωγών από την Κίνα και τη συντονισμένη αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων διεθνώς.

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Μιρσχάιμερ, το περιθώριο αυτό εξαντλείται ραγδαία. Καθώς η κινεζική ζήτηση ανακάμπτει και ο επερχόμενος χειμώνας αυξάνει τις ενεργειακές ανάγκες του δυτικού ημισφαιρίου, η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια επικίνδυνη ζώνη «ριζικής αβεβαιότητας», όπου μια παρατεταμένη κρίση απειλεί να εκτινάξει τις τιμές της ενέργειας σε πρωτοφανή επίπεδα.

Η επερχόμενη επισιτιστική καταιγίδα και η κρίση λιπασμάτων

Οι επιπτώσεις του πολέμου δεν περιορίζονται στα καύσιμα, αλλά διαχέονται άμεσα στην παγκόσμια παραγωγή τροφίμων, διαμορφώνοντας τις προϋποθέσεις για μια εκτεταμένη επισιτιστική κρίση. Ο Περσικός Κόλπος αποτελεί την πηγή για περίπου το ένα τρίτο των λιπασμάτων παγκοσμίως. Η δραματική μείωση των εξαγωγών λιπασμάτων λόγω του ναυτικού αποκλεισμού έπληξε ήδη την εαρινή σπορά, γεγονός που αναμένεται να αποτυπωθεί με σφοδρότητα στη φθινοπωρινή και χειμερινή συγκομιδή.

Η κρίση αυτή επιτείνεται από τη σύγκλιση πολλαπλών αρνητικών παραγόντων:

«Περίπου το ένα τρίτο των λιπασμάτων του πλανήτη προερχόταν από τον Κόλπο και υπήρξε ουσιαστική μείωση των εξαγωγών», εξηγεί ο Μιρσχάιμερ. «Αυτό επηρέασε τη σπορά την άνοιξη και θα έχει άμεσο αντίκτυπο στη συγκομιδή. Επιπλέον, έχουμε την εκτεταμένη ξηρασία στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη. Και όταν συνδυάζεις αυτά τα στοιχεία με το γεγονός ότι οι ρωσικοί βομβαρδισμοί στα ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας έχουν μετατρέψει την Ουκρανία σε περίκλειστο κράτος, ενώ οι Ουκρανοί επιτίθενται σε ρωσικά εμπορικά πλοία —περιορίζοντας τις εξαγωγές σιτηρών και από τη Ρωσία, που είναι ακόμη μεγαλύτερος παραγωγός— αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι τιμές των τροφίμων θα σημειώσουν σημαντική άνοδο».

Ο κρίσιμος κρίκος αυτής της αλυσίδας παραμένει το πετρέλαιο κίνησης. Η σύγχρονη γεωργία, θεμελιωμένη στις αρχές της «Πράσινης Επανάστασης», εξαρτάται απόλυτα από το diesel για τη λειτουργία των αγροτικών μηχανημάτων, των τρακτέρ και των εμπορευματικών αμαξοστοιχιών. Ο τριπλασιασμός της τιμής του diesel μεταφράζεται σε άμεση αύξηση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς των αγροτικών προϊόντων, τροφοδοτώντας έναν ανεξέλεγκτο στασιμοπληθωρισμό που πλήττει πρωτίστως τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα διεθνώς.

Ο εφιάλτης του Χέρμπερτ Χούβερ και η παραφροσύνη των τακτικών πυρηνικών

Μπροστά στο φάσμα μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, ο πολιτικός χρόνος για τον Λευκό Οίκο μετρά αντίστροφα. Ο κίνδυνος μιας οικονομικής κατάρρευσης πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου απειλεί να καταστήσει τον Ντόναλντ Τραμπ έναν σύγχρονο «Χέρμπερτ Χούβερ» — τον πρόεδρο που συνέδεσε το όνομά του με τη Μεγάλη Ύφεση του 1929.

Αυτή ακριβώς η ασφυκτική πίεση εξηγεί γιατί η Ουάσιγκτον υπέγραψε το Μνημόνιο Συνεννόησης της 17ης Ιουνίου. Κατά την εκτίμηση του Μιρσχάιμερ, το κείμενο εκείνο δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα de facto «έγγραφο συνθηκολόγησης» των ΗΠΑ, το οποίο ωστόσο εγκαταλείφθηκε γρήγορα, οδηγώντας στην επανεπιβολή του αδιέξοδου ναυτικού αποκλεισμού τον Ιούλιο.

Καθώς όλες οι συμβατικές επιλογές έχουν αποτύχει, η συζήτηση στο περιβάλλον του Αμερικανού Προέδρου και της ισραηλινής ηγεσίας διολίσθησε επικίνδυνα προς το ενδεχόμενο χρήσης τακτικών πυρηνικών όπλων. Ο Μιρσχάιμερ απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την επιλογή ως απόλυτη στρατηγική παραφροσύνη:

«Δεν μπορείς να αφηγηθείς κανένα εύλογο σενάριο για το πώς τα πυρηνικά όπλα θα μπορούσαν να διασώσουν την κατάσταση. Η εκτόξευση μιας σειράς τακτικών πυρηνικών κεφαλών στα Στενά του Ορμούς για να ανοίξουν δεν πρόκειται να λειτουργήσει. Αυτό που θα καταφέρεις είναι να μετατρέψεις τα Στενά σε ένα ραδιενεργό ερείπιο, να νομιμοποιήσεις τη χρήση πυρηνικών από χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα και να δώσεις ισχυρότατο κίνητρο σε δεκάδες κράτη να αποκτήσουν δικά τους πυρηνικά όπλα. Αυτό δεν συνιστά νίκη υπό καμία ουσιαστική έννοια».

Αποκλείοντας το πυρηνικό σενάριο, στον Αμερικανό Πρόεδρο απομένουν μόνο δύο επιλογές: είτε να αποδεχθεί μια ταπεινωτική συνθηκολόγηση υπογράφοντας μια νέα συμφωνία υπό πολύ δυσμενέστερους ιρανικούς όρους, είτε να συνεχίσει τον πόλεμο φθοράς ελπίζοντας σε ένα «θαύμα», με τον κίνδυνο η διεθνής οικονομία να κατακρημνιστεί στο κενό.

Η γεωπολιτική απομόνωση: Οι ΗΠΑ ως παρίας και το μέτωπο κατά του «Διδύμου»

Η τελική αποτίμηση της σύγκρουσης καταδεικνύει μια βαθιά ρωγμή στη διεθνή θέση των Ηνωμένων Πολιτειών. Στη συνείδηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης και ιδίως του Παγκόσμιου Νότου, η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως ένας διεθνής «νταής» (bully), του οποίου η ήττα προκαλεί ανακούφιση σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.

Η συμμαχία Ρωσίας και Κίνας διαθέτει βαθύτατο στρατηγικό συμφέρον να δει τον αμερικανικό στρατιωτικό μηχανισμό να συντρίβεται στην Τεχεράνη. Ταυτόχρονα, χώρες όπως η Τουρκία παρακολουθούν με έκδηλη ανησυχία, εκτιμώντας ότι εάν το Ιράν ηττηθεί, η Άγκυρα θα αποτελέσει τον επόμενο στρατηγικό στόχο του Ισραήλ και των ΗΠΑ.

Η ταύτιση της Ουάσιγκτον με την ισραηλινή πολιτική μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου έχει μεταβάλει ριζικά τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή:

«Στη Μέση Ανατολή, σχεδόν όλες οι χώρες —ακόμη και τα κράτη του Κόλπου— αντιλαμβάνονται πλέον ότι το Ισραήλ λειτουργεί ως ένα επικίνδυνο κράτος, προσανατολισμένο στη δημιουργία ενός “Μείζονος Ισραήλ” και στην αποδυνάμωση όλων των γειτόνων του. Επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ είναι απολύτως ταυτισμένες (joined at the hip), οι χώρες της περιοχής δεν βλέπουν απλώς την αμερικανική σημαία, αλλά ένα αδιαίρετο δίδυμο (tag team). Αν εξετάσει κανείς την ιστορία, δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση στη νεότερη ιστορία όπου το σύγχρονο κράτος του Ιράν εξαπέλυσε απρόκλητη επίθεση εναντίον άλλης χώρας. Αντιθέτως, η επιθετικότητα του Ισραήλ και των ΗΠΑ υπήρξε διαρκής, με αποκορύφωμα τη γενοκτονία στη Γάζα».

Υπό αυτό το πρίσμα, ακόμη και οι παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο, όπως η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ, αρχίζουν να επανεκτιμούν τους κινδύνους, βλέποντας στην αμερικανοϊσραηλινή στρατηγική μια απειλή μεγαλύτερη από εκείνη που αντιπροσωπεύει η Τεχεράνη.

Η οριστική διάγνωση μιας ιστορικής κατάρρευσης

Η ανάλυση του Τζον Μιρσχάιμερ καταλήγει σε ένα αμείλικτο συμπέρασμα: ο πόλεμος κατά του Ιράν αποτελεί τη μεγαλύτερη στρατηγική πανωλεθρία στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1783.

Η σύγκρουση αυτή δεν πέτυχε κανέναν από τους τέσσερις αρχικούς της στόχους, κατέστρεψε το αμερικανικό δίκτυο βάσεων και ραντάρ στον Περσικό Κόλπο, απογύμνωσε τα στρατηγικά αποθέματα όπλων στην Ασία και την Ευρώπη, παρέδωσε τον απόλυτο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ στην Τεχεράνη και οδήγησε την παγκόσμια οικονομία στα πρόθυρα του στασιμοπληθωρισμού.

Η απεγνωσμένη προσφυγή σε οικονομικές κυρώσεις τύπου Operation Economic Outcast δεν μπορεί να ανατρέψει τα δεδομένα του πεδίου. Χωρίς βιώσιμες στρατιωτικές επιλογές και με την πυρηνική οδό να συνιστά παγκόσμια καταστροφή, η Ουάσιγκτον βρίσκεται παγιδευμένη στις συνέπειες της ίδιας της της υπεροψίας. Η αναγνώριση των ορίων της στρατιωτικής ισχύος και η αναγκαστική διπλωματική αναδίπλωση προβάλλουν πλέον ως η μόνη οδός διαφυγής, πριν το γεωπολιτικό τέλμα του Περσικού Κόλπου συμπαρασύρει οριστικά την παγκόσμια σταθερότητα.

 

Χανιά: Τρεις συλλήψεις και βαριά πρόστιμα εν μέσω «κόκκινου συναγερμού» για πυρκαγιές – Το χρονικό των παραβάσεων σε Πλεκατίνα, Γαλατά και Βαμβακόπουλο

Αγώνας της Κρήτης
-
0
Χανιά: Τρεις συλλήψεις και βαριά πρόστιμα εν μέσω «κόκκινου συναγερμού» για πυρκαγιές – Το χρονικό των παραβάσεων σε Πλεκατίνα, Γαλατά και Βαμβακόπουλο

Σε τρεις συλλήψεις και στην επιβολή υψηλών διοικητικών προστίμων προχώρησαν τα στελέχη του Ανακριτικού Κλιμακίου Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Α.Κ.Α.Ε.Ε.) Χανίων της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) του Πυροσβεστικού Σώματος, έπειτα από ισάριθμα περιστατικά παραβίασης της νομοθεσίας πυροπροστασίας το Σάββατο, 29 Αυγούστου 2026.

Οι έλεγχοι και οι αυτόφωρες συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν σε μια ημέρα κατά την οποία η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων βρισκόταν σε κατάσταση ακραίου κινδύνου πυρκαγιάς (Κατηγορία 5). Τα συμβάντα αυτά έρχονται να προστεθούν στα ανησυχητικά πανελλαδικά στατιστικά στοιχεία του 2026, σύμφωνα με τα οποία από την 1η Ιανουαρίου έως και τις 30 Αυγούστου έχουν καταγραφεί 323 συλλήψεις —στη συντριπτική τους πλειονότητα για αμέλεια— και έχουν επιβληθεί πρόστιμα που ξεπερνούν συνολικά το 1,25 εκατομμύριο ευρώ.

Το χρονικό των παραβάσεων σε Πλεκατίνα, Γαλατά και Βαμβακόπουλο

Οι παρεμβάσεις του ανακριτικού κλιμακίου εκτυλίχθηκαν διαδοχικά κατά τις απογευματινές και πρώτες βραδινές ώρες του Σαββάτου σε διαφορετικά σημεία της ευρύτερης περιοχής των Χανίων:

  • Πλεκατίνα (17:00): Ημεδαπός συνελήφθη για πρόκληση πυρκαγιάς από αμέλεια κατά την εκτέλεση εργασιών με βραχιονοφόρο όχημα. Κατά τη διάρκεια των εργασιών προκλήθηκε κοπή ηλεκτροφόρων καλωδίων, με συνέπεια την εκδήλωση εστίας φωτιάς σε ξηρά χόρτα σε πρανές του δρόμου. Η πυρκαγιά περιορίστηκε άμεσα σε έκταση περίπου 20 τετραγωνικών μέτρων, ενώ στον δράστη επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο ύψους 3.867,18 ευρώ.

  • Γαλατάς (18:30): Ημεδαπός συνελήφθη επ’ αυτοφώρω για χρήση συσκευής έψησης (ψησταριάς) σε εξωτερικό χώρο, κατά παράβαση των απαγορεύσεων που ισχύουν όταν ο δείκτης επικινδυνότητας βρίσκεται στην κατηγορία 5 (ακραίος κίνδυνος). Στον συλληφθέντα καταλογίστηκε πρόστιμο 2.812,50 ευρώ.

  • Βαμβακόπουλο (19:30): Ημεδαπός συνελήφθη για άναμμα και χρήση πυρός στο πλαίσιο διεξαγωγής πολιτιστικής εκδήλωσης, ενέργεια που απαγορεύεται ρητά υπό συνθήκες συναγερμού κατηγορίας 5. Το επιβληθέν διοικητικό πρόστιμο ανήλθε σε 3.750,00 ευρώ.

Και για τις τρεις υποθέσεις σχηματίστηκαν οι σχετικές ποινικές δικογραφίες από τις αρμόδιες ανακριτικές αρχές του Πυροσβεστικού Σώματος.

Τα στατιστικά του 2026: 323 συλλήψεις και πρόστιμα 1,25 εκατ. ευρώ

Τα περιστατικά στα Χανιά αποτυπώνουν την ένταση των ελέγχων που διενεργούνται σε καθημερινή βάση σε ολόκληρη την επικράτεια για την τήρηση των μέτρων πυρασφάλειας.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, από την 1η Ιανουαρίου έως και τις 30 Αυγούστου 2026:

  • Επιβλήθηκαν συνολικά 754 διοικητικά πρόστιμα, με το συνολικό τους ποσό να ανέρχεται σε 1.252.258,98 ευρώ.

  • Πραγματοποιήθηκαν 323 συλλήψεις στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας.

  • Από το σύνολο των συλληφθέντων, οι 286 (88,54%) αφορούν αδικήματα πρόκλησης πυρκαγιάς ή παράβασης κανονισμών από αμέλεια, ενώ μόλις οι 37 (11,46%) αφορούν πράξεις τελεσθείσες από πρόθεση.

Αυστηρή προειδοποίηση της Δ.Α.Ε.Ε. για την ανθρώπινη αμέλεια

Εν όψει της συνέχισης της αντιπυρικής περιόδου, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού υπογραμμίζει την ανάγκη απόλυτης συμμόρφωσης των πολιτών με τις υποδείξεις των αρχών, ξεκαθαρίζοντας ότι οι κυρώσεις θα επιβάλλονται χωρίς εξαιρέσεις.

Όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η Δ.Α.Ε.Ε.:

«Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού απευθύνει αυστηρή σύσταση για την απαρέγκλιτη τήρηση των κανονισμών πυροπροστασίας και καλεί τους πολίτες να ενημερώνονται καθημερινά για τον δείκτη κινδύνου πυρκαγιάς στην περιοχή τους, μέσω του Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, και να συμμορφώνονται πλήρως με την ισχύουσα νομοθεσία. Για κάθε παράβαση της νομοθεσίας πυροπροστασίας θα εφαρμόζονται απαρέγκλιτα οι προβλεπόμενες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις».

Παράλληλα, το Πυροσβεστικό Σώμα υπενθυμίζει ότι η ανθρώπινη αμέλεια παραμένει η βασική γενεσιουργός αιτία εκδήλωσης πυρκαγιών, σημειώνοντας ότι η αποφυγή θερμών εργασιών, σπινθήρων και υπαίθριας καύσης συνιστά θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής, των περιουσιών και του δασικού πλούτου της χώρας.

1...333435...15.930Σελίδα 34 από 15.930

Σχετικά με εμάς

O “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες.

Χρήσιμες Σελίδες

- Ποιοι είμαστε
- Στείλτε το άρθρο σας
- Κάντε μια δωρεά

Μέλος του IFJ

Ο "Αγώνας της Κρήτης" συμμετέχει στην πρωτοβουλία Journalism Trust Initiative

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΓΙΝΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΗΣ

Copyright © 1981-2023 | ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΡΗΤΗΣ ΙΚΕ | ΑΠΟΚΟΡΩΝΟΥ 51, ΧΑΝΙΑ, 73134, ΚΡΗΤΗ | ΤΗΛ.: 28210-74544 | ΕΜΑΙL: news@agonaskritis.gr | Created by Websitepro