Στο επίκεντρο έντονων διεργασιών και βαθιάς ανησυχίας στον τεχνικό και οικονομικό κόσμο της Δυτικής Κρήτης βρίσκεται το καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης, έπειτα από την πρόσφατη απόφαση της Υπηρεσίας Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) Χανίων να αναστείλει προσωρινά την έκδοση νέων οικοδομικών αδειών σε εκτός σχεδίου περιοχές.

Απέναντι στο διαμορφούμενο αδιέξοδο, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Δυτικής Κρήτης (ΤΕΕ-ΤΔΚ) συγκάλεσε την Παρασκευή ευρεία σύσκεψη εργασίας στα Χανιά με τη συμμετοχή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, βουλευτών, εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης και των πολεοδομιών Χανίων και Ρεθύμνου.

Σε δημόσια τοποθέτησή του, ο πρόεδρος του ΤΕΕ-ΤΔΚ, Βασίλης Κοντεζάκης, καταγράφει το ιστορικό της κρίσης από την απόφαση 176/2023 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) έως την πρόσφατη ψήφιση της Κωδικοποίησης Πολεοδομικής Νομοθεσίας, καλώντας τους αρμόδιους φορείς να αναλάβουν τις ευθύνες τους για να αποτραπούν ανυπολόγιστες επιπτώσεις στους νομούς Χανίων και Ρεθύμνου.

Το χρονικό του πολεοδομικού αδιεξόδου: Από το ΣτΕ στον νόμο της 8ης Ιουνίου 2026

Στην ανάρτησή του, ο κ. Κοντεζάκης αποτυπώνει τα διαδοχικά στάδια που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση, επισημαίνοντας την τριετή αδράνεια του αρμόδιου υπουργείου και τις ασάφειες του πρόσφατου νομοθετικού πλαισίου που μετακύλισαν την ευθύνη στις τοπικές πολεοδομίες.

Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΤΕΕ-ΤΔΚ:

«Η κατάσταση αυτή που έχουμε έρθει σήμερα άρχισε να διαμορφώνεται με αρχική αιτία την περίφημη Απόφαση του ΣτΕ 176/2023, συνεχίστηκε με την μη φροντίδα εδώ και τρία χρόνια για ξεκαθάρισμα της κατάστασης από μεριάς του Υπουργείου Ενέργειας και κορυφώθηκε με αφορμή την διατύπωση της Κωδικοποίησης Πολεοδομικής Νομοθεσίας η οποία ψηφίστηκε ως Νόμος στις 8 Ιουνίου 2026 στην Βουλή, ένα νομοθέτημα 700 σελίδων που όχι μόνο δεν ξεκαθαρίζει τις προθέσεις της Κυβέρνησης, αλλά ξεχείλισε το ποτήρι με τις ασάφειες αφήνοντας να βγάλουν τα κάστανα από την φωτιά κατά βούληση οι Πολεοδομίες!!»

Συνεχίζοντας, ο κ. Κοντεζάκης σημειώνει ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της τελευταίας τριετίας καταγράφηκαν αναρμόδιες παρεμβάσεις και πιέσεις χωρίς σαφή νομική βάση:

«Σημειώνεται ότι τα τρία τελευταία χρόνια φυσικά έχουν μεσολαβήσει πολλά ευτράπελα σχετικά με το θέμα αυτό, παλινωδίες, σπεκουλάρισμα και προπαγάνδα από διάφορες άσχετες υπηρεσίες να δρουν αναρμοδίως και άλλους εντολοδόχους με ονοματεπώνυμα να προσπαθούν να διαμορφώσουν μια κατάσταση πλαγίως χωρίς να υπάρχει νομοθετική βάση, αλλά δεν θέλω να τα αναπτύξω όλα αυτά τώρα».

Η τρίωρη διαβούλευση στο ΤΕΕ-ΤΔΚ και η νομική οριοθέτηση από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση

Στη σύσκεψη εργασίας, η οποία διήρκεσε περίπου τρεις ώρες στα γραφεία του ΤΕΕ-ΤΔΚ, συμμετείχαν μέλη της Διοικούσας Επιτροπής και της Αντιπροσωπείας του Τμήματος, η Νομαρχιακή Επιτροπή Ρεθύμνου, εκπρόσωποι μηχανικών, βουλευτές, αυτοδιοικητικοί φορείς και στελέχη των πολεοδομικών υπηρεσιών Χανίων και Ρεθύμνου.

Κομβικό ρόλο στη συζήτηση διαδραμάτισε η τοποθέτηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης και της νομικής της υπηρεσίας, υπό τη Γραμματέα Μαρία Κοζυράκη, αναφορικά με το κατά πόσο οι δικαστικές αποφάσεις μπορούν να επηρεάζουν την έκδοση αδειών χωρίς προηγούμενη νομοθετική ρύθμιση.

Περιγράφοντας τα συμπεράσματα της διαδικασίας, ο κ. Κοντεζάκης ανέφερε:

«Οι περισσότεροι από αυτούς που προσκλήθηκαν προσήλθαν στην σύσκεψη, η οποία κράτησε περίπου τρεις ώρες και τους ευχαριστώ θερμά για τον χρόνο τους, μπορεί να μην συμφωνήθηκαν οριστικά πράγματα, αλλά θεωρώ ότι οριοθετήθηκε με τον πιο επίσημο και ξεκάθαρο τρόπο από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης και την Νομική της υπηρεσία η κατάσταση όσον αφορά την επιρροή των αποφάσεων του ΣτΕ χωρίς να έχει προηγηθεί επίσημη αποδοχή αυτών από τη νομοθετική εξουσία και αντίστοιχη νομοθέτηση, οριοθετήθηκε επίσης το τί πρέπει να διερευνηθεί από δω και πέρα σχετικά και τον τελευταίο Νόμο της Κωδικοποίησης που είναι (προφανώς επί τούτου) κακοδιατυπωμένος και ελλιπής όσον αφορά το επίμαχο θέμα, σε αυτή την οριοθέτηση της κατάστασης συνετέλεσε στα μέγιστα η γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης κα Κοζυράκη».

Κάλεσμα για ανάληψη ευθυνών προς αποτροπή οικονομικής και τεχνικής παράλυσης

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης υπογράμμισε την κρισιμότητα των στιγμών, καλώντας το σύνολο των αιρετών και υπηρεσιακών παραγόντων να επιδείξουν υπευθυνότητα ώστε να αρθεί το καθεστώς ανασφάλειας δικαίου:

«Από εδώ και πέρα ο κάθε εκλεγμένος και ο κάθε δημόσιος λειτουργός που εμπλέκεται με αυτό το ζήτημα, θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη που του αναλογεί και να συμβάλει με ενσυναίσθηση και υπευθυνότητα ώστε να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα, να ξεμπλοκάρουμε με κάθε τρόπο την κατάσταση αλλά και την επερχόμενη ανυπολόγιστη καταστροφή σε πολλαπλά επίπεδα σε Χανιά και Ρέθυμνο».

Μετά τον κακό χαμό που είχε συμβεί κατά τις εργασίες στον ΒΟΑΚ οι οποίες αντί να γίνονται νυκτερινές ώρες γινόταν κατά τη διάρκεια της ημέρας και σε ώρες υψηλού κυκλοφοριακού φόρτου, επιτέλους οι αρμόδιοι έμαθαν και αυτή τη φορά οι εργασίες θα γίνονται αποκλειστικά κατά τις νυκτερινές ώρες.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με ανακοίνωση, έκτακτες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης ανακοίνωσε η Διεύθυνση Αστυνομίας Χανίων, λόγω εκτέλεσης εργασιών στο τμήμα Κίσσαμος – Κολυμπάρι. Οι ρυθμίσεις θα ισχύσουν από την Κυριακή 31 Αυγούστου έως και τη Δευτέρα 8 Σεπτεμβρίου 2026, αποκλειστικά κατά τις νυχτερινές ώρες.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση των αστυνομικών αρχών, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν στο τμήμα του ΒΟΑΚ από το χιλιομετρικό σημείο 27+000 έως και το 25+500, μετά τον κόμβο Καλυδωνίας. Κατά το διάστημα αυτό, η κυκλοφορία θα διεξάγεται με εκ περιτροπής διεξαγωγή με χρήση φωτεινού σηματοδότη, από τις 22:00 το βράδυ έως τις 06:00 το πρωί.

Η απόφαση της Διεύθυνσης Αστυνομίας Χανίων ελήφθη με γνώμονα την αποφυγή τροχαίων ατυχημάτων και την προστασία τόσο των εργαζομένων στα έργα όσο και των οδηγών που κινούνται στο συγκεκριμένο τμήμα του οδικού δικτύου. Οι αρχές υπογραμμίζουν την ανάγκη τήρησης των ρυθμίσεων για την ασφάλεια όλων.

Οι οδηγοί που πρόκειται να ταξιδέψουν στον άξονα Κίσσαμος – Κολυμπάρι κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στα σημεία των έργων. Παράλληλα, συνιστάται η αυστηρή συμμόρφωση με τα σήματα και τις υποδείξεις των τροχονόμων που θα βρίσκονται στην περιοχή για την καλύτερη εξυπηρέτηση της κυκλοφορίας.

Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις αφορούν αποκλειστικά το τμήμα μετά τον κόμβο Καλυδωνίας και περιορίζονται στις νυχτερινές ώρες, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις στην κίνηση των οχημάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το Επιμελητήριο Χανίων συμμετέχει δυναμικά στην 90η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το μεγαλύτερο και πλέον ιστορικό εκθεσιακό γεγονός της χώρας, διεκδικώντας θέσεις για τη Χανιώτικη επιχειρηματικότητα και προωθώντας τα ποιοτικά προϊόντα και τις αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής. Σε άρθρο του με τίτλο «90η Δ.Ε.Θ.: Νέο Συμβόλαιο Ισόρροπης Ανάπτυξης για τη Μικρομεσαία Επιχειρηματικότητα», ο Αντώνης Ροκάκης, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Χανίων και Αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, αναλύει τις προκλήσεις και τις διεκδικήσεις του επιχειρηματικού κόσμου.

Η Ελληνική Οικονομία καλείται να διανύσει μια απαιτητική διαδρομή σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον διεθνών πολεμικών συγκρούσεων. Η ετήσια αύξηση του πραγματικού Α.Ε.Π. ανήλθε σε 2,1% το 2025, υψηλότερη από αρκετές μεγάλες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο 4,9% του Α.Ε.Π., υπερβαίνοντας σημαντικά τον προϋπολογισμένο στόχο, ενώ το δημόσιο χρέος υποχώρησε στο 146,1% του Α.Ε.Π. Η Ελλάδα συνεχίζει την πρόωρη αποπληρωμή των δανειακών της υποχρεώσεων, με στόχο την εξόφληση των δανείων του πρώτου προγράμματος έως το 2031, δέκα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό, με όφελος 2,6 δισ. ευρώ σε τόκους από την πρόωρη αποπληρωμή 12,84 δισ. ευρώ.

Ταυτόχρονα, κλιμακώνονται οι διεθνείς πιέσεις για τον ενεργειακό λογαριασμό. Το πετρέλαιο έχει σπάσει το φράγμα των 90 δολαρίων και η αμόλυβδη στην Ελλάδα έχει φτάσει κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο. Το νέο διεθνές ράλι του Brent ανοίγει έναν επικίνδυνο κύκλο ανατιμήσεων που ξεκινά από την αντλία και περνά στις μεταφορές, στο κόστος παραγωγής και τελικά στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,4% τον Ιούλιο, ενώ το πραγματικό κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. στην Ελλάδα ανέρχεται σε 19.400 ευρώ, έναντι 34.110 ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27.

Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο τις «ρήτρες διαφυγής» για την Ενέργεια και την Άμυνα, οι οποίες παρέχουν προσωρινή δημοσιονομική ευελιξία που ξεπερνά το 1,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2028. Η πρόκληση, όπως επισημαίνει ο κ. Ροκάκης, είναι η δημοσιονομική πρόοδος της χώρας να «μεταγγιστεί» ουσιαστικά στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, που αποτελεί το 99,8% του συνόλου της επιχειρηματικότητας και το 85% της απασχόλησης.

Ως Επιμελητήριο Χανίων, σε συντονισμό με την Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος, παρεμβαίνουν θεσμικά προς την Ελληνική Πολιτεία με ολοκληρωμένες προτάσεις. Στρατηγική προτεραιότητα αποτελεί το σταθερό και συναινετικό φορολογικό πλαίσιο με περαιτέρω μείωση των υπερβολικά υψηλών συντελεστών της έμμεσης και άμεσης φορολογίας, συνδυαστικά με τις δυσβάσταχτες εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές. Άμεση προτεραιότητα είναι η ανακούφιση των επιχειρήσεων από την προκαταβολή φόρου και το τέλος επιτηδεύματος, καθώς και η δημιουργία αφορολόγητου αποθεματικού για επανεπενδύσεις.

Απαιτείται επίσης μείωση των επιτοκίων και των υπερβολικών τραπεζικών χρεώσεων (POS, e-banking), σε συνδυασμό με τη διεύρυνση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χαμηλότοκη και ευέλικτη χρηματοδότηση, μικροπιστώσεις και εγγυοδοτικά εργαλεία. Ζητείται μεγαλύτερη ευελιξία από τις προϋποθέσεις της ρύθμισης των 72 δόσεων και η επέκτασή τους στις 120. Το επιχειρηματικό κόστος χρήσης εμπορικών λογισμικών ERP και τιμολόγησης παραμένει δυσβάσταχτο, με αναγκαία την αναβάθμιση της κρατικής, αξιόπιστης και δωρεάν λύσης της ψηφιακής πλατφόρμας της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

Η δημοσιονομική πρόοδος οφείλει να εξελιχθεί σε ουσιαστική επένδυση στην παραγωγική αλυσίδα. Η Ελληνική Αγροδιατροφή, ο Τουρισμός, το Εμπόριο, η Μεταποίηση και οι Υπηρεσίες διαθέτουν σημαντικές ανεκμετάλλευτες ικανότητες για προστιθέμενη αξία. Έχει έλθει η ώρα να σχεδιαστεί ένα «Εθνικό Πρόγραμμα Εξαγωγικής Επιτάχυνσης» για συμμετοχή μικρών επιχειρήσεων σε διεθνείς εκθέσεις, πιστοποιήσεις, branding και διεθνή προβολή, με ενιαία στρατηγική «Made in Greece». Προτείνονται υπερεκπτώσεις φόρου για επενδύσεις στην έρευνα, την τεχνητή νοημοσύνη και την αυτοματοποίηση, καθώς και νέα γενιά voucher ψηφιακού μετασχηματισμού για cloud, κυβερνοασφάλεια και συντήρηση λογισμικού.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος αποτελεί σημαντικό βάρος για την ανταγωνιστικότητα. Κρίνεται αναγκαία η θέσπιση ειδικού τιμολογίου ή ανώτατου ορίου χρέωσης για μικρές επιχειρήσεις, μόνιμου μηχανισμού αντιστάθμισης και μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα.

Εθνική ανάπτυξη χωρίς ισχυρούς περιφερειακούς πυλώνες είναι καταδικασμένη σε αδιέξοδο. Ιδιαίτερα η νησιωτικότητα, ο πλέον κρίσιμος εθνικός χώρος, δικαιούται ενισχυμένη φροντίδα της Πολιτείας σε κάθε δημόσια αναπτυξιακή πολιτική, χωρίς τις άδικες εξαιρέσεις του παρελθόντος για τα μεγάλα νησιά, όπως της Κρήτης. Επείγουσα προτεραιότητα αποτελεί ένα νέο μέτρο χρηματοδοτικής ενίσχυσης των νησιωτικών επιχειρήσεων, που θα αντικαταστήσει το «μεταφορικό ισοδύναμο». Απαιτείται αναβαθμισμένο «εργαλείο» ανταγωνιστικότητας που να είναι σταθερό, απλό, διαφανές και επαρκές, μειώνοντας δραστικά το μεταφορικό και εφοδιαστικό κόστος των απομακρυσμένων επιχειρήσεων.

Η επιχειρηματικότητα αξίζει ένα κράτος απλούστερο και δικαιότερο, με σταθερούς κανόνες και λιγότερη διοικητική επιβάρυνση. Προτείνεται η δημιουργία ενιαίου ψηφιακού «One Stop Shop», μέσω του οποίου κάθε επιχείρηση θα ολοκληρώνει όλες τις συναλλαγές της με το Δημόσιο. Κάθε νέα ρύθμιση για την οικονομία οφείλει να αξιολογείται με ειδικό μηχανισμό ως προς τις επιπτώσεις της στις μικρές επιχειρήσεις. Η θεσμοθέτηση υποχρεωτικής διαβούλευσης με τα Επιμελητήρια πριν από την κατάθεση νομοσχεδίων που επηρεάζουν την επιχειρηματικότητα θα ενισχύσει την ποιότητα των αποφάσεων και τη δημοκρατική νομιμοποίησή τους.

Η 90η ΔΕΘ αποτελεί στρατηγική ευκαιρία για ένα νέο και συναινετικό «παραγωγικό συμβόλαιο» ισόρροπης ανάπτυξης για το μέλλον της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Όπως καταλήγει ο κ. Ροκάκης, «ας κάνουμε όλοι μαζί το επόμενο βήμα για μια Ελλάδα πιο ανταγωνιστική, πιο δίκαιη και πιο ανθεκτική».

Η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της ΔΕΔΙΣΑ και το Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης Χανίων στο Ακρωτήρι, στο πλαίσιο περιοδείας της στην Κρήτη.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η κ. Βολουδάκη είχε την ευκαιρία να ενημερωθεί από τη διοίκηση και τα στελέχη της εταιρείας για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων και να συζητήσει τις προτεραιότητες του τομέα της διαχείρισης αποβλήτων στην περιοχή των Χανίων. Βασικά θέματα της συνάντησης αποτέλεσαν οι ανάγκες περαιτέρω εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης των εγκαταστάσεων, καθώς και η ενίσχυση της ανακύκλωσης και της ανάκτησης υλικών.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΔΕΔΙΣΑ στην καθημερινή της λειτουργία και στην προσπάθεια επίτευξης των στόχων για μια αποτελεσματικότερη και περιβαλλοντικά βιώσιμη διαχείριση των αποβλήτων. Η συζήτηση επεκτάθηκε στη σημασία της ενημέρωσης και της ενεργού συμμετοχής των πολιτών στην πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων, στη διαλογή στην πηγή, στην ανακύκλωση και στην επαναχρησιμοποίηση.

Η κ. Βολουδάκη υπογράμμισε ότι η επιτυχία κάθε ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης απορριμμάτων προϋποθέτει τη συνεργασία της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των αρμόδιων φορέων και της τοπικής κοινωνίας, επισημαίνοντας τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζει η ενεργή συμμετοχή των πολιτών.

Η Υφυπουργός εξήρε το έργο της διοίκησης, των στελεχών και των εργαζομένων της ΔΕΔΙΣΑ, οι οποίοι, όπως τόνισε, συμβάλλουν καθημερινά στην προστασία του περιβάλλοντος και στη διατήρηση της καθαριότητας στα Χανιά. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η σύγχρονη διαχείριση των αποβλήτων και η μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο κυκλικής οικονομίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προστασία του τόπου και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.