27.8 C
Chania
Δευτέρα, 15 Ιουνίου, 2026

Η Deutche Welle για το «θηλυκό πρόσωπο» του ευρωπαϊκού ακροδεξιού εξτρεμισμού: Ενάντια στη βία κατά των γυναικών μόνο όταν έρχεται από μετανάστες

Η παραδοσιακή εικόνα του ακροδεξιού εξτρεμισμού στην Ευρώπη, που συχνά συνδεόταν με περιθωριακές ομάδες ανδρών, αναδιαμορφώνεται ραγδαία μέσα από τη στρατηγική επιστράτευση γυναικείων δικτύων.

Στη Γερμανία, η οργάνωση Lukreta, η οποία διατηρεί στενούς δεσμούς με το εθνικιστικό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), επιχειρεί να ανατρέψει τα χαμηλά ποσοστά δημοφιλίας της ακροδεξιάς μεταξύ των γυναικών.

Πίσω από μια φαινομενικά αθώα αισθητική παραδοσιακού τρόπου ζωής, που περιλαμβάνει συνταγές μαγειρικής, συμβουλές μόδας και χτενίσματα, κρύβεται ένας συγκροτημένος μηχανισμός ξενοφοβικής προπαγάνδας και στρατηγικής στρατολόγησης νέων, ο οποίος εκτείνεται πλέον από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέχρι τα έδρανα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η στρατηγική της «γλυκιάς» προπαγάνδας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Στις ψηφιακές πλατφόρμες, και ιδιαίτερα στο Instagram, η εικόνα του δικτύου Lukreta παραπέμπει σε μια νεανική κοινότητα όπου νεαρές γυναίκες τραγουδούν καραόκε, χορεύουν, συμμετέχουν σε διαδηλώσεις και μοιράζονται συμβουλές για πλεκτά ή παραδοσιακές κοτσίδες.

Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ανάγνωση αποκαλύπτει εθνικιστικά σύμβολα, κουκούλες και τη συστηματική προώθηση του όρου «απελάσεις» (remigration) —ενός κεντρικού ιδεολογικού συνθήματος της ακροδεξιάς που αφορά τη μαζική εκδίωξη μεταναστών, η οποία υπερβαίνει κατά πολύ τον αριθμό των περίπου 230.000 ατόμων που νομικά υποχρεούνταν να εγκαταλείψουν τη Γερμανία στις αρχές του 2026.

Η ερευνήτρια του εξτρεμισμού Κίρα Αγιάντι (Kira Ayyadi) από το Ίδρυμα Amadeu Antonio εξηγεί ότι το Instagram αποτελεί το βασικό εργαλείο στρατολόγησης, καθώς η ιδεολογία γίνεται ορατή μόνο σε δεύτερη ανάγνωση, επιτρέποντας στις ακτιβίστριες να αυτοπροσδιορίζονται ως «ακραία γλυκές» (sweetie pie extreme).

Η Γιουλιάνα Λανγκ (Juliana Lang), επίσης ερευνήτρια του χώρου, επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για μια κλασική οργάνωση-βιτρίνα που δίνει στον δεξιό εξτρεμισμό ένα φιλικό, γυναικείο πρόσωπο. Η επιτυχία της μεθόδου αποτυπώνεται στους αριθμούς, καθώς οι ακόλουθοι του δικτύου τριπλασιάστηκαν μεταξύ Μαΐου 2025 και Ιανουαρίου 2026.

Η θεσμική δικτύωση και η χρηματοδότηση με ευρωπαϊκούς πόρους

Οι δεσμοί της Lukreta με την επίσημη πολιτική σκηνή είναι οργανικοί και εκτείνονται μέχρι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ιδρύτρια του δικτύου, Ράινχιλντ Μπόσντορφ (Reinhild Bosdorf), είναι κόρη της Ίρμχιλντ Μπόσντορφ (Irmhild Bosdorf), η οποία διατελεί ευρωβουλευτής του AfD. Η ίδια η Ράινχιλντ εργάζεται ως βοηθός του ευρωβουλευτή του AfD, Αλεξάντερ Γιούνγκλουθ (Alexander Jungbluth), ενώ στενές σχέσεις με το δίκτυο διατηρεί και η ευρωβουλευτής Μάρι Χαν (Mari Khan).

Όλοι τους ανήκουν στην πολιτική ομάδα «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών» (ESN) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία τον Ιούνιο του 2025 διοργάνωσε μια κλειστή γυναικεία συνδιάσκεψη στο Βλάτεν (Vlatten), κοντά στην Κολωνία, χρηματοδοτούμενη έμμεσα από τα χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Κατά τη διάρκεια της συνδιάσκεψης, η Ίρμχιλντ Μπόσντορφ υποστήριξε ότι το μέλλον της Ευρώπης εξαρτάται από ισχυρές γυναίκες, συνδέοντας τη βία κατά των γυναικών αποκλειστικά με τη μετανάστευση και δηλώνοντας στο Ευρωκοινοβούλιο πως για να σταματήσει η βία πρέπει να σταματήσει η ανεξέλεγχτη μαζική μετανάστευση.

Αυτή η ρητορική περί «εισαγόμενης βίας» αποτελεί, κατά τους ειδικούς, μια κλασική στρατηγική αποπροσανατολισμού από τις εγχώριες δομές βίας. Παράλληλα, ένα εσωτερικό έγγραφο στρατηγικής της κοινοβουλευτικής ομάδας του AfD από τον Ιούλιο του 2025 αποκάλυψε ότι το κόμμα στοχεύει συνειδητά σε ομάδες γυναικών, όπως νοικοκυρές και μητέρες, καθώς οι γυναίκες αποτελούν μόλις το ένα πέμπτο των μελών του.

Οι εσωτερικές αντιφάσεις και η εργαλειοποίηση των θυμάτων

Η έρευνα αναδεικνύει μια βαθιά αντίφαση ανάμεσα στη δημόσια ρητορική περί προστασίας των γυναικών και την πραγματικότητα στο εσωτερικό της ακροδεξιάς. Μια πρώην ακτιβίστρια, η Έμμα, η οποία εισήλθε στον χώρο σε ηλικία 17 ετών μέσω της γειτόνισσάς της Ματίλντα Χους (Matilda Huss) —στο σπίτι της οποίας, στη Villa Adlon στο Πότσδαμ, πραγματοποιήθηκε η συνάντηση της ακροδεξιάς για το σχέδιο απελάσεων στα τέλη του 2023— προχώρησε σε σοβαρές αποκαλύψεις.

Η Έμμα περιέγραψε ότι στο εσωτερικό της σκηνής οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν με έναν «ασύλληπτα διεστραμμένο τρόπο», δεχόμενες πλήρη αντικειμενοποίηση, υποτίμηση της νοημοσύνης τους και φαντασιώσεις βιασμού, γεγονός που την οδήγησε σε κατάθλιψη πριν αποχωρήσει μαζί με τον σύντροφό της Έρικ Άρενς (Eric Ahrens), πρώην υπεύθυνο της στρατηγικής του AfD στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Μια ανάλογη αντίφαση καταγράφεται και στη Γαλλία με την οργάνωση-αδελφή της Lukreta, την Nemesis, η οποία συνδέεται με την οικογένεια Λεπέν. Η Nemesis εργαλειοποίησε την ιστορία της Μαρί Κοκί Σαμπέλ (Marie Cochard-Chambel), μιας φοιτήτριας που έπεσε θύμα ενδοοικογενειακής και σεξουαλικής βίας.

Επειδή ο θύτης είχε αραβικό όνομα, η οργάνωση χρησιμοποίησε την υπόθεση για ξενοφοβική προπαγάνδα παρά τις ρητές αντιρρήσεις του θύματος, προκαλώντας ένα μαζικό κύμα ψηφιακού εκφοβισμού και απειλών θανάτου εναντίον της Μαρί από το ριζοσπαστικοποιημένο κοινό της οργάνωσης.

Η διεθνής νεοναζιστική δικτύωση και η διάσκεψη του Πόρτο

Το δίκτυο των γυναικείων οργανώσεων δεν περιορίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά συνδέεται άμεσα με σκληροπυρηνικές νεοναζιστικές ομάδες σε διεθνές επίπεδο. Σε κοινή πορεία στο Παρίσι τον Ιανουάριο του 2026, η Lukreta και η Nemesis διαδήλωσαν μαζί, ενώ η Nemesis έχει επεκταθεί σε Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο και Ελβετία, παράλληλα με την ίδρυση της Women’s Safety Initiative στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2025.

Η ιδρύτρια της Lukreta, Ράινχιλντ Μπόσντορφ, συμμετείχε ως επίτιμη προσκεκλημένη (VIP) σε διάσκεψη της πορτογαλικής εξτρεμιστικής οργάνωσης Reconquista στο Πόρτο, την οποία διοργάνωσε ο Αφόνσο Γκονσάλβες (Afonso Gonçalves), ένας άνδρας που υποστηρίζει ανοιχτά ότι οι άνδρες είναι εξυπνότεροι από τις γυναίκες και ότι η γυναικεία ψήφος ήταν το χειρότερο λάθος του δυτικού πολιτισμού.

Στην ίδια εκδήλωση, όπου προβλήθηκε βίντεο της βουλευτού Λένα Κοτ (Lena Kot) —η οποία έχει χαρακτηριστεί από τις γερμανικές αρχές ως επιβεβαιωμένη ακροδεξιά εξτρεμίστρια— συμμετείχαν γνωστοί νεοναζί, όπως ο Μάρτιν Ζέλνερ (Martin Sellner), ο Στιβ Λόους (Steve Laws), ο Κιθ Γουντς (Keith Woods) και ο Τζάρεντ Τέιλορ (Jared Taylor). Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, οι παρευρισκόμενοι χρησιμοποίησαν ναζιστικούς χαιρετισμούς και συνθήματα της ναζιστικής προπαγάνδας, όπως «αίμα και χώμα» (blood and soil), χωρίς καμία παρέμβαση.

Η διείσδυση στην καθημερινότητα ως δημοκρατική απειλή

Η ανάδυση αυτών των σύγχρονων γυναικείων δικτύων αναδεικνύει μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση διείσδυσης του ακροδεξιού εξτρεμισμού στην καθημερινότητα της κοινωνίας. Ο Υπουργός Εσωτερικών της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέρμπερτ Ρόιλ (Herbert Reul), προειδοποιεί για τη σοβαρότητα της κατάστασης:

«Αυτό είναι ένα εντελώς νέο επίπεδο που δείχνει για άλλη μια φορά πώς η ακροδεξιά καταφέρνει να διεισδύσει στην κυρίαρχη κοινωνία, να οργανώσει καθημερινές δραστηριότητες, να κερδίσει την αποδοχή και να βγει από τη σκοτεινή γωνία. […] Αυτό της δίνει μια διαφορετική εικόνα και την καθιστά ακόμη πιο επικίνδυνη. Και τρίτον, τους δίνει πρόσβαση σε γυναίκες που δεν θα είχαν φτάσει ποτέ μέσω των ανδρών. Η στρατηγική είναι ευφυής, αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη.»

Η διαπίστωση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για διαρκή επαγρύπνηση των δημοκρατικών θεσμών απέναντι σε δομές που, υπό το πρόσχημα του φεμινισμού, επιδιώκουν τη διατήρηση των πατριαρχικών ρόλων και τη διάχυση του φυλετικού μίσους.

Η απεξάρτηση από αυτά τα δίκτυα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς η κοινωνική απομόνωση εγκλωβίζει τα μέλη τους σε έναν διαρκή κύκλο ριζοσπαστικοποίησης, καθιστώντας την αντιμετώπισή τους ζήτημα πρώτης προτεραιότητας για την προστασία της κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη.

 

Εκνευρισμένος ο Τραμπ με Νετανιάχου: «Γιατί έπρεπε να κάνει μια γαμ@@@@η επίθεση στη Βηρυτό;»

Ο Αμερικανός πρόεδρος ήθελε… πάση και θυσία να υπογραφεί η συμφωνία με το Ιράν σήμερα, ανήμερα των 80ων γενεθλίων του, αλλά οι επιθέσεις με νεκρούς τον Λίβανο – με προφανή στόχο να μην προχωρήσει η συμφωνία – έφερε απειλές από την Τεχεράνη για αντίποινα και ακύρωση της συμφωνίας.

Αυτό δεν άρεσε καθόλου στον Τραμπ ο οποίος δήλωσε πως οι σημερινοί ισραηλινοί βομβαρδισμοί σήμερα στα νότια προάστια της Βηρυτού «δεν έπρεπε να είχαν συμβεί».

Ζήτησε μάλιστα δημόσια από το Ισραήλ να σταματήσει άμεσα τις επιθέσεις.

«Η επίθεση σήμερα το πρωί στη Βηρυτό δεν έπρεπε να είχε συμβεί, ειδικά αυτή τη συγκεκριμένη ημέρα που είμαστε τόσο κοντά σε μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν. Είμαστε πολύ κοντά σε μια συμφωνία που θα φέρει ειρήνη στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και όλα τα μέρη θα πρέπει να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση. Δεν πρέπει να υπάρξουν άλλες ισραηλινές επιθέσεις πουθενά στον Λίβανο, αλλά ούτε και επιθέσεις από κανένα άλλο μέρος, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ, εναντίον του Ισραήλ.. Ας μην τα τινάξουμε όλα στον αέρα!», ανέφερε ο Τραμπ.

«Γιατί έπρεπε να κάνει μια γαμ…η επίθεση;»

Σύμφωνα με το Axios, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίστηκε εξοργισμένος με την απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να προχωρήσει στην επίθεση. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ φέρεται να είπε στους συνεργάτες του: «Γιατί έπρεπε ο Μπίμπι να κάνει μια γ@@@@νη επίθεση; Ήμουν πολύ θυμωμένος. Του το έκανα σαφές».

Το αξιωσημείωτο είναι πως αν και το Ισραήλ έλεγε ότι ενημέρωσε τις ΗΠΑ, ο Τραμπ δήλωσε έκπληκτος μόλις του μετέφεραν την επίθεση οι συνεργάτες του.

«Είναι τόσο άσχημο, δεν μπορούσα να το πιστέψω. Μια ώρα πριν υπογράψουμε τη συμφωνία. Υποτίθεται ότι θα υπογράφαμε τη συμφωνία σήμερα το πρωί, αλλά η ισραηλινή επιδρομή στη Βηρυτό την καθυστέρησε» φέρεται να είπε ο Τραμπ.

Υπό πίεση ο Νετανιάχου, συνεδριάζει το συμβούλιο ασφαλείας

Οι κινήσεις του Τραμπ έχουν φέρει σε πολύ δύσκολη θέση τον Νετανιάχου που αναγκάστηκε να συγκαλέσει συμβούλιο ασφαλείας για απόψε, στον απόηχο της συμφωνίας. Μιας συμφωνίας που δεν άρεσε καθόλου στον ίδιο και την θεωρεί επικίνδυνη για το Ισραήλ.

Την ίδια ώρα δέχεται κριτική για το γεγονός ότι εμπιστεύεται τον Τραμπ, από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ενώ οι ακροδεξιοί συνεταίροι του, τον πιέζουν να αγνοήσει τις ΗΠΑ και να συνεχίσει τις επιθέσεις.

Σκάνδαλο Πολεοδομίας: «30 χιλιάδες η ταρίφα του ΚΑΣ» – Ο εξευτελισμός των επιστημονικών συμβουλίων επί Μητσοτάκη

Κάθε φορά που η Λίνα Μενδώνη βρίσκεται αντιμέτωπη με την κριτική για επιλογές της, που προκαλούν αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Μα πρόκειται για γνωμοδοτήσεις επιστημονικών συμβουλίων».

Το επιχείρημα χρησιμοποιήθηκε για τις αρχαιότητες του σταθμού Βενιζέλου στο Μετρό Θεσσαλονίκης, για το μινωικό μνημείο στον λόφο Παπούρα στην Κρήτη, για τον κινηματογράφο Παλάς και για μια σειρά άλλων υποθέσεων, όπου η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού επικαλείται το “κύρος” του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ)  αλλά του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ).

Πράγματι, έτσι θα έπρεπε να είναι. Ή, ακριβέστερα, έτσι ήταν κάποτε.

Για δεκαετίες, τα δύο κορυφαία γνωμοδοτικά όργανα του Υπουργείου Πολιτισμού αποτελούσαν θεσμούς υψηλού επιστημονικού κύρους. Οι αποφάσεις τους μπορούσαν να προκαλέσουν πολιτικές συγκρούσεις, αλλά δύσκολα αμφισβητούνταν ως προς την επιστημονική τους επάρκεια και την ακεραιότητά τους.

Δεν είναι τυχαίο ότι η τελευταία φορά που τα μέλη του ΚΑΣ συγκεντρώθηκαν μαζικά για να υπογράψουν ένα κοινό κείμενο ήταν το 1975 επί Kωνσταντίνου Καραμανλή, όταν καθηγητές πανεπιστημίου και αρχαιολόγοι υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους διαμαρτυρόμενοι για πολιτικές πιέσεις στην υπόθεση των ναυπηγείων της Πύλου. Ήταν μια εποχή κατά την οποία οι επιστήμονες προτιμούσαν να εγκαταλείψουν τη θέση τους παρά να νομιμοποιήσουν αποφάσεις που θεωρούσαν επιζήμιες για την πολιτιστική κληρονομιά.

Πενήντα χρόνια μετά, το σκάνδαλο της Πολεοδομίας φωτίζει πεντακάθαρα  την εξαθλίωση στην οποία έχει φέρει  η σημερινή κυβέρνηση τα δύο συμβούλια, τα οποία είναι επιφορτισμένα με την ευθύνη της προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Η παραίτηση του γενικού γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού Γιώργου Διδασκάλου, μετά την ενδεχόμενη εμπλοκή του στο σκάνδαλο όπως φαίνεται από τους διαλόγους της δικογραφίας, φωτίζει τον τρόπο λειτουργίας των συμβουλίων τα τελευταία χρόνια. Ένας γενικός γραμματέας που «βάζει πλάτη» και μέλη των Συμβουλίων που δωροδοκούνται από ενδιαφερόμενους. Αυτά κρίνουν τις αποφάσεις των άλλοτε αδιάβλητων συμβουλίων σήμερα.

Οι διάλογοι της δικογραφίας αποκαλύπτουν μοιραία ωστόσο και νέα ήθη και άλλο.. επίπεδο. Μέλος του ΚΣΝΜ ερωτώμενη τι υποστήριξαν οι εισηγητές για να στηρίξουν την κήρυξη μνημείου αντί για την κατεδάφισή του, απαντά υποτιμητικά:

«Άρχισε και έλεγε κάτι κουλτούρες έτσι όπως εκεί που είναι η αυλή …και εκείνο κοιτάει και είναι αυλή ….και είναι η δομή και η τυπολογία».

Οι «κουλτούρες» στις οποίες αναφέρεται δεν είναι τίποτε άλλο από τα επιστημονικά επιχειρήματα που επικαλούνται αρχαιολόγοι, αρχιτέκτονες και ιστορικοί για τη διάσωση ενός μνημείου. Είναι η τεκμηρίωση πάνω στην οποία στηρίζεται η ίδια η ύπαρξη των συμβουλίων.

Η ανακοίνωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) αποτυπώνει ακριβώς αυτή την κατάρρευση κύρους των δύο συμβουλίων. Ο ΣΕΑ υπενθυμίζει ότι εδώ και χρόνια ζητά θεσμική θωράκιση του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ, αποσύνδεσή τους από την πολιτική ηγεσία και ορισμό ανώτατου δικαστικού ως προέδρου. Αντί γι’ αυτό, τα συμβούλια εξακολουθούν να έχουν ως πρόεδρο τον εκάστοτε γενικό γραμματέα του υπουργείου, ενώ σημαντικό μέρος της σύνθεσής τους εξαρτάται από κυβερνητικές επιλογές.

Οι αρχαιολόγοι επισημαίνουν επίσης κάτι ακόμη πιο σοβαρό: ότι για πρώτη φορά στην ιστορία των συμβουλίων μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου Νεότερων Μνημείων βρίσκεται κατηγορούμενο για δωροληψία και ότι οι διάλογοι της δικογραφίας αναδεικνύουν, όπως αναφέρουν, «χειραγωγημένες αποφάσεις με την εμπλοκή του Γενικού Γραμματέα και μελών του συμβουλίου».

Και σαν να μην έφτανε αυτό, υπενθυμίζουν ότι δύο χρόνια μετά το προηγούμενο σκάνδαλο διαφθοράς στο ΥΠΠΟ, γνωστό ως «κύκλωμα της Νάνσυ», καμία από τις υποθέσεις που περιλαμβάνονταν στη σχετική δικογραφία δεν επανεξετάστηκε.

Τα περισσότερα από τα σκάνδαλα διαφθοράς της κυβέρνησης Μητσοτάκη  αποκαλύπτουν ένα μοντέλο διακυβέρνησης όπου οι θεσμοί χάνουν την αυτονομία τους και οι επιστημονικές διαδικασίες υποχωρούν μπροστά στις πολιτικές εξυπηρετήσεις και το ιδιοτελές συμφέρον. Ένα τέτοιο σκάνδαλο είναι κι αυτό.

Το σκάνδαλο της Πολεοδομίας θέτει ερωτήματα σε όλες και όλους, γιατί η πολιτιστική κληρονομιά είναι συλλογική υπόθεση. Θα διεκδικήσουμε την επανάκτηση του κύρους των συμβουλίων που προστατεύουν τα μνημεία ή θα παρακολουθούμε τα αρπαχτικά να την καταστρέφουν με το αζημίωτο;

Θα γίνει ξανά το ΚΑΣ το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ή θα μείνει στη συνείδηση του κόσμου ως ένα διαβλητό όργανο με “ταρίφα 30.000 ευρώ” για να κάνει κανείς τη δουλίτσα του όπως διαβάσαμε στην δικογραφία;

Γιατί αν τα κορυφαία όργανα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας συζητούνται πλέον στη δημόσια σφαίρα με όρους «ταρίφας», τότε η ζημιά δεν αφορά μόνο ένα ακόμα σκάνδαλο:  αφορά και τη δημοκρατία, με τον τρόπο που την αφορά το ξεχαρβάλωμα της δικαιοσύνης και η διάλυση κάθε ανεξάρτητης αρχής.

Υπόθεση Αλέξανδρου Δασκαλάκη: Δημόσια καταγγελία της οικογένειας για απειλές και εκφοβισμό σε όσους αναζητούν την αλήθεια

Νέα τροπή λαμβάνει η υπόθεση του αδικοχαμένου Αλέξανδρου Δασκαλάκη, καθώς η αδελφή του προχώρησε σε σοβαρή δημόσια καταγγελία για παρεμβάσεις και εκφοβιστικά μηνύματα. Σύμφωνα με την ίδια, πρόσωπα που εκφράζουν δημόσια τη στήριξή τους στην οικογένεια και τάσσονται υπέρ της διαλεύκανσης της υπόθεσης δέχονται συστηματικές πιέσεις προκειμένου να σταματήσουν τις σχετικές αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονες αντιδράσεις, ενώ η οικογένεια δηλώνει προσηλωμένη στον στόχο της, παρά το κλίμα ανασφάλειας που επιχειρείται να διαμορφωθεί.

Οι καταγγελίες για στοχοποίηση και οι προειδοποιήσεις διαγραφής αναρτήσεων

Η δημόσια τοποθέτηση της αδελφής του Αλέξανδρου Δασκαλάκη φέρνει στην επιφάνεια περιστατικά που, όπως υποστηρίζει, ξεπερνούν τα όρια της μεμονωμένης όχλησης. Μέσα από ανάρτησή της, περιγράφει πώς μια φίλη της οικογένειας έγινε αποδέκτης έμμεσων πλην σαφών απειλών.

Συγκεκριμένα, η εν λόγω γυναίκα ενημερώθηκε μέσω συγγενικού της προσώπου για μια προειδοποίηση που της μεταφέρθηκε, η οποία συνοδευόταν από απειλητική φράση και απαιτούσε την άμεση διαγραφή όλων των αναρτήσεών της που σχετίζονται με την υπόθεση.

Η καταγγέλλουσα διευκρίνισε ότι, πριν προχωρήσει στη δημοσιοποίηση του γεγονότος, φρόντισε να λάβει τη ρητή συγκατάθεση της συγκεκριμένης γυναίκας, μεριμνώντας παράλληλα για την αφαίρεση κάθε στοιχείου που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ταυτοποίησή της, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία της. Ωστόσο, η ίδια υπογραμμίζει ότι δεν πρόκειται για ένα απομονωμένο συμβάν.

Αντίθετα, υποστηρίζει ότι και άλλοι πολίτες που επέλεξαν να εκφράσουν δημόσια τις απόψεις τους ή να προχωρήσουν σε υποστηρικτικές ψηφιακές αναρτήσεις έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με παρόμοιες μορφές πίεσης και εκφοβισμού.

«Εμείς πια δεν φοβόμαστε» – Η στάση της οικογένειας απέναντι στις πιέσεις

Παρά το επιβαρυμένο κλίμα και τις προσπάθειες παρεμπόδισης της δημόσιας συζήτησης γύρω από την υπόθεση, η οικογένεια του Αλέξανδρου Δασκαλάκη ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να υπαναχωρήσει. Στην ανάρτησή της, η αδελφή του θύματος περιγράφει τη διαρκή διαχείριση του πένθους, τονίζοντας ότι η προσπάθεια για την πλήρη αποκάλυψη όλων των πτυχών της υπόθεσης παραμένει αδιαπραγμάτευτη.

Η ίδια αποτύπωσε την αποφασιστικότητα της οικογένειας με μια χαρακτηριστική δήλωση:

«Έχουμε χάσει τον άνθρωπό μας. Ο πόνος είναι μεγάλος. Αναζητούμε την αλήθεια και μόνο αυτή. Ξέρουμε ότι ο δρόμος είναι ανηφορικός, όμως ένα είναι σίγουρο: εμείς πια δεν φοβόμαστε».

Η δημοσιοποίηση των καταγγελίων για εκφοβισμό προκάλεσε άμεσα ένα ευρύ κύμα αντιδράσεων στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Πολλοί χρήστες έσπευσαν να εκφράσουν τη συμπαράστασή τους στον αγώνα της οικογένειας, καταδικάζοντας τις πρακτικές απειλών. Παράλληλα, διαμορφώνεται ένα έντονο αίτημα από την κοινή γνώμη για την πλήρη και σε βάθος διερεύνηση κάθε αναφοράς που αφορά απόπειρες τρομοκράτησης πολιτών.

Γράφει συγκεκριμένα:

“Μαζί ενάντια στο μίσος” στο Μπέλφαστ: Η μεγαλύτερη αντιρατσιστική κινητοποίηση στην ιστορία της πόλης μετά το πογκρόμ κατά μεταναστών

Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν το Σάββατο έξω από το Δημαρχείο του Μπέλφαστ, συμμετέχοντας σε μια εκτενή αντιρατσιστική διαδήλωση, ως απάντηση στο κύμα βίας που συγκλόνισε τη βρετανική πόλη κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.

Τα επεισόδια, τα οποία στράφηκαν εναντίον κατοικιών, επιχειρήσεων και οχημάτων που ανήκουν σε μετανάστες, προκάλεσαν την άμεση αντίδραση πολιτικών κομμάτων, συνδικάτων και τοπικών συλλογικοτήτων.

Η κινητοποίηση, υπό τον κεντρικό τίτλο «Μαζί Ενάντια στο Μίσος» (Together Against Hate), ανέδειξε τα κοινωνικά αντανακλαστικά της περιοχής απέναντι στις επιθέσεις της ακροδεξιάς, θέτοντας παράλληλα στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ασφάλεια των μειονοτήτων, τις ευθύνες των θεσμών της Βόρειας Ιρλανδίας και τα βαθύτερα οικονομικά αίτια της ξενοφοβίας.

Μια χούφτα ανθρώπων πραγματοποίησε αντισυγκέντρωση στο πλάι της εξέδρας, έχοντας τοποθετήσει έναν αριθμό βρετανικών σημαιών (Union Jacks) στα κάγκελα του Δημαρχείου του Μπέλφαντ.

Οι ταραχές αυτής της εβδομάδας πυροδοτήθηκαν αφότου βίντεο από μια επίθεση με μαχαίρι στο βόρειο Μπέλφαντ το βράδυ της Δευτέρας κοινοποιήθηκε ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αφήνοντας το θύμα με σοβαρά τραύματα. Ένας άνδρας από το Σουδάν έχει κατηγορηθεί για απόπειρα ανθρωποκτονίας.

Η συγκέντρωση του Σαββάτου ξεκίνησε με την Ιβάνκα Αντόβα (Ivanka Antova) από τους «Ενωμένους Ενάντια στον Ρατσισμό», η οποία έδωσε το σύνθημα: «Ποιο είναι το Μπέλφαστ; Εμείς είμαστε το Μπέλφαστ».

«Αυτή την εβδομάδα γίναμε μάρτυρες σε κάτι που δεν θα ξεχάσουμε ποτέ. Τις εικόνες οικογενειών και μικρών παιδιών να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους έντρομοι», δήλωσε η Ιβάνκα.

«Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ πώς πλούσιοι και ισχυροί άνθρωποι που δεν ξέρουν τίποτα για την πόλη μας ούτε νοιάζονται για αυτήν, χρησιμοποίησαν τις διαδικτυακές τους πλατφόρμες για να εξηγήσουν μια φρικτή επίθεση στο βόρειο Μπέλφαντ για τις δικές τους ατζέντες.

»Όλος ο κόσμος παρακολουθούσε το Μπέλφαντ, όπου ρατσιστικά πογκρόμ εκφόβιζαν αθώους ανθρώπους μέσα στα ίδια τους τα σπίτια για κανέναν άλλο λόγο παρά μόνο για το χρώμα του δέρματός τους ή την υποτιθέμενη θρησκεία τους.

»Τα αφηγήματα για ξένους πολιτισμούς ή οι μύθοι για μαζικές εισβολές είναι προσπάθειες να αποσπαστεί η προσοχή από τον ρατσισμό με το πρόσχημα εύλογων ανησυχιών. Ας είμαστε πολύ ξεκάθαροι – δεν υπάρχει τίποτα το εύλογο στα ρατσιστικά πογκρόμ και ο ρατσισμός δεν έχει θέση στην πόλη μας.

»Η δεύτερη αντίδραση ήταν το αληθινό πνεύμα του Μπέλφαντ που έδειξε αλληλεγγύη στις πιο δύσκολες στιγμές. Εκατοντάδες άνθρωποι παρείχαν μια επείγουσα ανταπόκριση που το κράτος απέτυχε να δώσει».

Η Ιβάνκα είπε στο πλήθος: «Αυτή είναι η μεγαλύτερη αντιρατσιστική συγκέντρωση που είχαμε ποτέ στο Μπέλφαντ».

Η ίδια εξέφρασε την αλληλεγγύη της προς τους εκατοντάδες εθελοντές που συνέβαλαν στην απομάκρυνση πολιτών, την παροχή γευμάτων και την υποστήριξη των έντρομων κοινοτήτων. Από την πλευρά του Ιρλανδικού Συνεδρίου Συνδικάτων (ICTU), η Κάρμελ Γκέιτς (Carmel Gates) εξήρε τη στάση των εργαζομένων στον τομέα της υγείας, των πυροσβεστών, των οδηγών λεωφορείων και των εκπαιδευτικών που διαχειρίστηκαν τις συνέπειες της βίας, ενώ έστρεψε τα βέλη της προς την κεντρική κυβέρνηση του Λονδίνου αναφορικά με τις κοινωνικές αιτίες του φαινομένου:

«Έλαβα τηλεφώνημα από κυβερνητικό υπουργό που με ρώτησε τι θα μπορούσε να κάνει. Το μόνο πρακτικό πράγμα που μπορεί να κάνει το Ουέστμινστερ είναι να παράσχει χρήματα για την κατακαπολέμηση της φτώχειας που τροφοδοτεί τον ρατσισμό. Δεν θα σας ανεχτούμε στις κοινότητές μας. Είχαμε αρκετό διχασμό σε αυτή την κοινότητα, είχαμε αρκετό σεκταρισμό και δεν θα ανεχτούμε τον ρατσισμό.»

Η κ. Γκέιτς συντόνισε το πλήθος στο σύνθημα «Τα δικαιώματα των εργαζομένων είναι δικαιώματα των μεταναστών, ίδιος αγώνας, ίδια μάχη», ενώ πολλοί ομιλητές άσκησαν κριτική στην αστυνομία και τους πολιτικούς θεσμούς της Βόρειας Ιρλανδίας, υποστηρίζοντας ότι η διαχείριση της βίας και του εκφοβισμού αφέθηκε στην πρωτοβουλία των προσφύγων γυναικών και των τοπικών οργανώσεων. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Ελέιν Κρόρι (Elaine Crory), εκπρόσωπος της Ένωσης Γυναικείων Πόρων και Ανάπτυξης, τόνισε ότι η βία αυτή δεν προσφέρει τίποτα στην ασφάλεια των γυναικών και των κοριτσιών, προσθέτοντας ότι η μαζική προσέλευση εκατοντάδων πολιτών πηγάζει από ένα αίσθημα αηδίας και οργής.

Ομιλίες που υπενθύμιζαν τις ηρωικές εθελοντικές προσπάθειες απλών ανθρώπων αυτή την εβδομάδα παρουσιάστηκαν λεπτομερώς από εκπροσώπους της γυναικείας συλλογικότητας Anaka Women’s Collective και της ομάδας ανθρωπίνων δικαιωμάτων PPR. Μεταξύ των άλλων ομιλητών περιλαμβάνονταν εκπρόσκοποι εργατικών συνδικάτων, συμπεριλαμβανομένου του NIPSA.

Ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του NIPSA, Πάτρικ Μαλχόλαντ (Patrick Mulholland), εκφώνησε μια παθιασμένη ομιλία, υπενθυμίζοντας στον κόσμο ότι «εμείς είμαστε η πλειοψηφία».

Η δήμαρχος του Μπέλφαστ, Ρόις-Μαρί Ντόνελι (Rois-Maire Donnelly), δήλωσε στο πλήθος ότι δεν πρέπει να επιτραπεί σε μια μικρή μειονότητα να «σπείρει τον φόβο… και το μίσος», προσθέτοντας ότι η ίδια έλαβε απειλές για τη ζωή της αυτή την εβδομάδα.

«Εσείς είστε το Μπέλφαστ που εκπροσωπώ — ανθεκτικό, συμπονετικό και φιλόξενο. Η πόλη μας είναι ισχυρότερη λόγω της ποικιλομορφίας της», είπε η ίδια.

Η διαδηλώτρια Χίλαρι Χάντερ (Hilary Hunter), 63 ετών, δήλωσε στο AFP ότι βρισκόταν εκεί επειδή ήταν «απλώς αηδιασμένη με αυτό που συμβαίνει, την όμορφη χώρα μας».

«Όλοι είναι εδώ απλώς για να δείξουν ότι αυτοί οι άνθρωποι… που προκαλούν όλα τα προβλήματα δεν μιλούν εξ ονόματός μας», είπε στη συγκέντρωση.

‘Μασκοφόροι τραμπούκοι’

Ο Υπουργός Βόρειας Ιρλανδίας Χίλαρι Μπεν (Hilary Benn) δήλωσε την Πέμπτη ότι οι ταραχές είχαν δημιουργήσει ένα αίσθημα φόβου, με ορισμένους ανθρώπους να «εκφοβίζονται» και να «εκδιώκονται από τα σπίτια τους που πυρπολήθηκαν από μασκοφόρους τραμπούκους με βάση το χρώμα του δέρματός τους».

Ανέφερε ότι υπήρξαν αναφορές για ανθρώπους που τους σταματούσαν στα αυτοκίνητά τους για να τους ρωτήσουν την εθνικότητά τους καθώς πήγαιναν στη δουλειά τους, περιγράφοντάς το ως «εντελώς απαράδεκτο».

Ο τοπικός σύμβουλος Σέιμας ντε Φαόιτε (Seamas de Faoite) του SDLP, του κύριου εθνικιστικού κόμματος της Βόρειας Ιρλανδίας, δήλωσε ότι ο κόσμος κινητοποιήθηκε για να δείξει ότι είναι «συγκλονισμένος» από τη «ρατσιστική βία».

Δήλωσε ότι οργανώσεις σε όλη την πόλη εργάζονται ακούραστα για να βρουν νέα στέγη για ανθρώπους που τώρα είναι «πολύ τρομαγμένοι» για να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Οι ομιλίες ολοκληρώθηκαν με παρεμβάσεις από εκλεγμένους εκπροσώπους: τον βουλευτή (MLA) του κινήματος «Οι Άνθρωποι Πάνω από τα Κέρδη» (People Before Profit) Τζέρι Κάρολ (Gerry Carroll), την Κέιτ Νίκολ (Kate Nicholl) του κόμματος Alliance και τον Μάθιου Ο’Τουλ (Matthew O’Toole) του SDLP.

Το χρονικό των επεισοδίων και η αφορμή της έντασης

Η ανασταλτική κατάσταση που βίωσε το Μπέλφαστ τις προηγούμενες ημέρες πυροδοτήθηκε από τη μαζική αναπαραγωγή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενός βίντεο από επίθεση με μαχαίρι, η οποία σημειώθηκε το βράδυ της Δευτέρας στο βόρειο τμήμα της πόλης. Το περιστατικό είχε ως αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό του θύματος, Στίβεν Όγκιλβι (Stephen Ogilvie), ενώ για την υπόθεση συνελήφθη και παραπέμφθηκε στη Δικαιοσύνη ο 30χρονος Χάντι Αλοντίντ (Hadi Alodid), με καταγωγή από το Σουδάν, ο οποίος αντιμετωπίζει την κατηγορία της απόπειρας ανθρωποκτονίας.

Αν και πολλές από τις διαμαρτυρίες που ακολούθησαν εξελίχθηκαν ειρηνικά, σε διάφορα σημεία της πόλης εκατοντάδες μασκοφόροι προχώρησαν σε βίαια επεισόδια. Οι ταραχές περιορίστηκαν σε συγκεκριμένους θύλακες του Μπέλφαστ και άλλων κωμοπόλεων, ωστόσο προκάλεσαν ευρύτερη δυσλειτουργία, καθώς σχολεία και εμπορικά καταστήματα σε ολόκληρη τη Βόρεια Ιρλανδία αναγκάστηκαν να κλείσουν πρόωρα, ενώ διακόπηκε και η λειτουργία των δημόσιων συγκοινωνιών.

Μέχρι στιγμής, οι αστυνομικές αρχές έχουν προχωρήσει σε 23 συλλήψεις, με 17 άτομα να οδηγούνται στο δικαστήριο, 5 να αφήνονται ελεύθερα με εγγύηση και ένα να παραπέμπεται στην Υπηρεσία Δημόσιας Δίωξης (PPS), ενώ δόθηκαν στη δημοσιότητα εικόνες υπόπτων για την ταυτοποίησή τους.

Η διαδήλωση «Μαζί Ενάντια στο Μίσος» και η θεσμική εκπροσώπηση

Η απάντηση της τοπικής κοινωνίας εκδηλώθηκε με τη συγκέντρωση που διοργάνωσε η συλλογικότητα «Ενωμένοι Ενάντια στον Ρατσισμό» (United Against Racism) έξω από το Δημαρχείο του Μπέλφαστ, η οποία ξεκίνησε γύρω στη μία το μεσημέρι, αναγκάζοντας την αστυνομία να κλείσει κεντρικούς οδικούς άξονες για τη διευκόλυνση του πλήθους. Ανάλογη κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε παράλληλα και έξω από το Γραφείο της Γενικής Συνέλευσης (Guildhall) στο Λονδόντερι, υπό την οργάνωση του τοπικού παραρτήματος της ίδιας συλλογικότητας.

Οι μαρτυρίες των κατοίκων και η αναζήτηση ασφάλειας

Για τα μέλη των εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων που διαμένουν στο Μπέλφαστ, η κινητοποίηση του Σαββάτου λειτούργησε ως παράγοντας εκτόνωσης της ανησυχίας. Ο Μοχάμεντ Ελταγιέμπ (Mohamed Eltayeb), ο οποίος κατοικεί στην πόλη για σχεδόν 20 χρόνια, ανέφερε ότι δέχθηκε τηλεφωνήματα από ανησυχούντες συγγενείς του που ήθελαν να βεβαιωθούν ότι είναι ασφαλής, τονίζοντας ότι η σωστή αντίδραση απέναντι στην οργή είναι η συμμετοχή σε πολιτισμένες διαμαρτυρίες χωρίς βία. Πρόσθεσε δε, ότι η παρουσία των πολιτικών, των συνδικάτων και των ντόπιων τον έκανε να αισθανθεί μεγαλύτερη ανακούφιση λόγω της ευρείας υποστήριξης.

Η Μανάλ Μαχντί, με καταγωγή από το Σουδάν, η οποία ζει στη Βόρεια Ιρλανδία εδώ και μία δεκαετία, περιέγραψε τις ημέρες των ταραχών ως «πέρα από κάθε περιγραφή» και «σοκαριστικές», σημειώνοντας τις επιπτώσεις στα παιδιά που υπέστησαν ψυχικό τραύμα και άγχος για την έγκαιρη ολοκλήρωση των σχολικών τους υποχρεώσεων, καθώς ο γιος της συμμετείχε αυτή την εβδομάδα στις εξετάσεις GCSE. Η ίδια δήλωσε ότι αρχικά φοβόταν να προσέλθει στη διαδήλωση, ωστόσο η συμμετοχή της της προσέφερε την επιβεβαίωση που αναζητούσε, παύοντας να αισθάνεται απορριφθείσα από την κοινότητα.

Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του Ραγιέντ Αλ-Ουαζάν (Raied Al-Wazzan) από το Ισλαμικό Κέντρο του Μπέλφαστ, ο οποίος, έχοντας ζήσει στην πόλη για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, παρατήρησε μια αύξηση στα περιστατικά φυλετικού μίσους στους δρόμους το τελευταίο διάστημα. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η κινητοποίηση του Σαββάτου ανέδειξε την ύπαρξη πολλών καλών ανθρώπων, σημειώνοντας ότι το πραγματικό πρόσωπο του Μπέλφαστ αποτυπώνεται στις πράξεις αλληλεγγύης των προηγούμενων ημερών, όταν πολίτες παρέδιδαν τρόφιμα στους γείτονές τους και μετέφεραν νοσηλευτές στις εργασίες τους μετά την έκρηξη της βίας.

Η θεσμική πρόκληση έναντι της κοινωνικής συνοχής

Η μαζική παρουσία χιλιάδων πολιτών στους δρόμους του Μπέλφαστ αναδεικνύει τη σημασία των κοινωνικών αντισωμάτων απέναντι στα φαινόμενα ρατσιστικής βίας και την προσπάθεια επιβολής συλλογικής ευθύνης. Η σύνδεση των ταραχών με μεμονωμένα ποινικά περιστατικά αποτελεί μια γνωστή στρατηγική ακροδεξιών στοιχείων, η οποία ωστόσο αντιμετωπίστηκε με αποφασιστικότητα από τη συμμαχία συνδικάτων και πολιτικών δυνάμεων της Βόρειας Ιρλανδίας.

Η επισήμανση των εκπροσώπων των εργαζομένων ότι η αντιμετώπιση του ρατσισμού απαιτεί τη ριζική καταπολέμηση της φτώχειας μετατοπίζει τη συζήτηση από το πεδίο της αστυνόμευσης στην ανάγκη λήψης δομικών οικονομικών μέτρων. Η διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στις πολυπολιτισμικές γειτονιές του Μπέλφαστ θα κριθεί από την ικανότητα των πολιτικών θεσμών να ανταποκριθούν στις εκκλήσεις για ισονομία, διασφαλίζοντας ότι η κοινωνική συνοχή δεν θα θυσιαστεί στον βωμό του σεκταρισμού και του φυλετικού μίσους.

Μουσείο, εκπαίδευση και κοινωνία

Του Φώτη Ποντικάκη *

Η γνωριμία μας με το συγγραφέα του βιβλίου «Μουσείο, Εκπαίδευση και Κοινωνία», εκδόσεις Τόπος, πάει πίσω στη δεκαετία του 1980, στην αμφισβήτηση, στην εκτός των τειχών Αριστερά, μακριά από ορθοδοξίες, στους Αυτόνομους της Φιλοσοφικής, τη συνδικαλιστική παράταξη, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Αυτός στο Ιστορικό – Αρχαιολογικό, εγώ στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας. Ακηδεμόνευτος συνδικαλισμός από το φοιτητικό κίνημα ακόμα.

Παρακολούθησα στη συνέχεια την πορεία  του Στάθη Γκότση στο Υπουργείο Πολιτισμού και στα εκπαιδευτικά του προγράμματα, στο συνδικαλισμό και στην ενεργό πολιτική παρέμβαση και αρθρογραφία για πολιτιστικά ζητήματα από τη μετατροπή των μεγάλων Μουσείων της χώρας σε Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου μακριά από την Αρχαιολογική Υπηρεσία με επιχειρηματίες στα ΔΣ, το τσιμέντωμα της Ακρόπολης, το Λόφο Παπούρα αλλά και το Λόφο Καστέλι εδώ στα Χανιά.

Στο βιβλίο παρουσιάζεται η προσπάθεια να ανοίξουν , να γίνουν προσβάσιμα τα Μουσεία, με κατάλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα, όχι μόνο στα παιδιά ,τα σχολεία και τους εκπαιδευτικούς αλλά και σε πληθώρα περιθωριοποιημένων κοινωνικών ομάδων (ΑΜΕΑ, Ρομά, πρόσφυγες, φυλακισμένους).

Υποστηρίζεται έτσι η θέση ότι ο πολιτισμός και η πολιτιστική κληρονομιά είναι δικαίωμα και αγαθό για όλους, ενώ παλιότερα ήταν προνόμιο μόνο των πλουσιότερων και της άρχουσας τάξης..

Στο βιβλίο αναδεικνύονται σημαντικοί σταθμοί στην Ιστορία της Μουσειακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, όπως η πρωτοποριακή διεθνή συνάντηση της UNESCO με εκπροσώπους 30 χωρών στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας το 1954.

Τα Μουσεία εξελίχθηκαν παράλληλα με την εξέλιξη της κοινωνίας. Ο Διαφωτισμός και ο εκδημοκρατισμός χωρών άνοιξε τα Μουσεία σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα. Τα τελευταία χρόνια μετά τα κοινωνικά κινήματα για τα δικαιώματα γυναικών, μεταναστών, ενάντια στη σκλαβιά και το δουλεμπόριο κ.ά. πολλά Μουσεία οδηγήθηκαν σε αλλαγές και αναθεωρήσεις.

Η συντηρητική παλινόρθωση στις ΗΠΑ πλήττει και τον πολιτισμό και τα Μουσεία με τον Τραμπ να πιέζει να αφαιρεθούν από αυτά αναφορές και εκθέματα που αφορούν π.χ τους ιθαγενείς της Αμερικής και τους Μαύρους των ΗΠΑ και τη ρατσιστική αντιμετώπισή τους.

Όπως περιγράφει το βιβλίο αναφορικά με τη σχέση Εκπαίδευσης και Μουσείου, το Μουσείο δεν είναι απλά ένας χώρος υποδοχής σχολικών εκδρομών και περιπάτων. Όπως κάθε εκπαιδευτική δράση, η εκπαιδευτική επίσκεψη σε Μουσείο πρέπει να έχει στόχους και μεθοδολογία κατάλληλους για την ηλικία των εκπαιδευομένων, προσαρμοσμένα στους χώρους και τα εκθέματα του Μουσείου. Μπορούν να αξιοποιούνται η δραματοποίηση, το θεατρικό παιχνίδι, η αφήγηση, κατασκευές, δημιουργική έκφραση, επίδειξη τεχνικών, χρήση οπτικοακουστικού υλικού, Μουσειο-παιχνιδότοποι κ.ά.

Π.χ η «Αίθουσα Εμβύθισης» (Immersive Room) στο Μουσείο της πόλης της Λισαβόνας, που θυμίζει κινηματογραφική αίθουσα με οθόνες σε τρεις τοίχους, καθίσματα που κινούνται αναπαριστώντας το μεγάλο σεισμό που έπληξε την πόλη το 1755, σταγόνες από το ταβάνι που πέφτουν αναφέροντας το τσουνάμι που ακολούθησε. Ή το κάστρο Gravenstein της Γάνδης στο Βέλγιο, όπου τα μικρά παιδιά μπαίνουν μέσα αφού πρώτα μεταμφιεστούν με στολές εποχής της δημιουργίας του κάστρου. Άλλα Μουσεία έχουν αξιοποιήσει διαδικτυακές εφαρμογές εικονικής ή επαυξημένης πραγματικότητας, ή για κυνήγι θησαυρού.

Τα έργα τέχνης των Μουσείων, αναφέρει το βιβλίο, είναι σύμβολα του παρελθόντος, προϊόντα συγκεκριμένων κοινωνικοπολιτικών συνθηκών και πολιτισμών. Μας αναγκάζουν σε σύγκριση του παρελθόντος με το παρόν (καλλιεργείται έτσι η Κριτική Σκέψη).

Τα Μουσεία χρησιμοποιούνται συχνά για ιδεολογική – πολιτική προπαγάνδα από κυρίαρχες ελίτ, που μπορεί να αλλοιώνουν ή και να αποσιωπούν την Ιστορία. Στο Μουσείο Μαριονέτας της Λισαβόνας, ανάμεσα στα εκθέματα από όλο τον κόσμο, υπάρχουν και φιγούρες Καραγκιόζη που αναφέρεται ως τουρκικό είδος κούκλας (η Τουρκία περιέλαβε τον Καραγκιόζη ως κομμάτι της άυλης πολιτιστικής της κληρονομιάς με φάκελο που κατέθεσε στην UNESCO  το 2010).

Για να αξιοποιούνται τα Μουσεία παιδαγωγικά με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, υπάρχει ανάγκη διαρκούς Επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στη Μουσειακή Εκπαίδευση. Παράλληλα, πρέπει να δημιουργηθεί και να στελεχωθεί με το απαιτούμενο προσωπικό Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων σε κάθε Μουσείο.

Τα Μουσεία και οι Αρχαιολογικοί Χώροι θα παραμένουν «πέτρες», απλά αντικείμενα, όσο δεν τα αντιμετωπίζουμε ως μια αφορμή σύγκρισης του παρόντος με το παρελθόν, σύγκρισης πολιτισμών και πρακτικών, όσο δεν τα βλέπουμε ως αφορμή συζήτησης και προβληματισμού. Τα οργανωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα μπορούν να δώσουν αυτή τη δυνατότητα με ποικιλία δράσεων που εξάπτουν τη φαντασία, καλλιεργούν την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα μαζί με το διάλογο για την Ιστορία, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Η UNESCO και ο ΟΗΕ έχουν ορίσει 4 πυλώνες για τη Βιωσιμότητα (Αειφορία): Περιβάλλον, Κοινωνία, Οικονομία, Πολιτιστική Κληρονομιά. Κανένα έργο, κανένας σχεδιασμός για το μέλλον δεν πρέπει να γίνεται χωρίς να  λαμβάνονται υπόψη και οι τέσσερις αυτοί πυλώνες της βιωσιμότητας (κι ας φέρουμε εδώ στο νου μας το Λόφο Παπούρα ή το Λόφο Καστέλι στα Χανιά ή τα Φαλάσαρνα).

Δήμοι και κυβέρνηση οφείλουν να χρηματοδοτούν τα Μουσεία, να δημιουργηθούν Παιδαγωγικές Ομάδες, Εκπαιδευτικά Τμήματα σε όλα τα Μουσεία, για να αναπτυχθούν εκπαιδευτικά προγράμματα κατάλληλα και να γίνουν πιο προσιτά και προσβάσιμα σε όλους, να καλλιεργείται η κριτική σκέψη και η γνώση της Ιστορίας.

* Υπεύθυνος  του Κέντρου Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Βάμου

*Εισήγηση στην παρουσίαση του βιβλίου που έγινε στο Μεγάλο Αρσενάλι των Χανίων στις 26 Μαΐου 2026

Τζον Μιρσχάιμερ: Εξελίσσεται ένα εφιαλτικό σενάριο για το Ισραήλ

Η κλιμάκωση της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή και η παρατεταμένη παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θέτουν την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ενώπιον ενός κρίσιμου οικονομικού και πολιτικού διλήμματος.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στον δημοσιογράφο Τάκερ Κάρλσον (Tucker Carlson), ο διακεκριμένος πολιτικός επιστήμονας και θεωρητικός των διεθνών σχέσεων, Τζον Μιρσχάιμερ (John Mearsheimer), αναλύει το παρασκήνιο των διπλωματικών διεργασιών, επισημαίνοντας ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει πλέον εσπευσμένα μια συμβιβαστική διευθέτηση με την Τεχεράνη.

Η πίεση του χρόνου ενόψει των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών και ο ορατός κίνδυνος μιας διεθνούς οικονομικής επιβράδυνσης διαμορφώνουν ένα σκηνικό έντονης εσωτερικής πίεσης στον Λευκό Οίκο, το οποίο μετατοπίζει το βάρος των αμερικανικών χειρισμών προς την πλευρά της ισραηλινής ηγεσίας υπό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu).

Η αντίστροφη μέτρηση για τις κάλπες του Νοεμβρίου και ο οικονομικός κίνδυνος

Η διατήρηση της έντασης στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής επηρεάζει άμεσα τους εσωτερικούς πολιτικούς σχεδιασμούς στην Ουάσιγκτον, καθώς το χρονοδιάγραμμα προς τις κάλπες στενεύει. Σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Μιρσχάιμερ, η αμερικανική διοίκηση αντιλαμβάνεται ότι η παράταση των εχθροπραξιών σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό των θαλασσίων περασμάτων παράγει δυσμενείς μακροοικονομικές επιπτώσεις που χρήζουν άμεσης ανάσταλσης.

Αναλύοντας τα κίνητρα του Αμερικανού Προέδρου, ο Τζον Μιρσχάιμερ υπογράμμισε:

«Σε αυτό το σημείο, ο Πρόεδρος Τραμπ είναι απελπισμένος να καταλήξει σε μια διευθέτηση. Κατανοεί ότι οι οικονομικές συνέπειες από τη συνέχιση αυτού του πόλεμου για μερικούς ακόμη μήνες με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά θα ήταν απολύτως καταστροφικές. Πρέπει να κλείσει μια συμφωνία — όχι μόνο για μακροοικονομικούς λόγους, αλλά και για κρίσιμους πολιτικούς λόγους.»

Η πολιτική διάσταση του προβλήματος συνδέεται άμεσα με τη θεσμική σταθερότητα της κυβέρνησης, καθώς η προσέγγιση των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου δημιουργεί συνθήκες υψηλού ρίσκου.

Σε περίπτωση που η οικονομική πίεση οδηγήσει σε κάμψη των δεικτών, η πιθανότητα μετάβασης του ελέγχου της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας στους Δημοκρατικούς θεωρείται ισχυρή, εξέλιξη η οποία, κατά τον κ. Μιρσχάιμερ, θα μπορούσε να δρομολογήσει διαδικασίες παραπομπής και καταδίκης του Προέδρου.

Το Ιράν στη «θέση του οδηγού» και η στρατηγική της κλιμάκωσης

Το βασικό στρατηγικό εμπόδιο για την αμερικανική διπλωματία εντοπίζεται στη μεταβολή των ισορροπιών ισχύος στο πεδίο της σύγκρουσης. Η Τεχεράνη, έχοντας ξεκινήσει τη συγκεκριμένη πολεμική αναμέτρηση στις 28 Φεβρουαρίου 2026 από σαφώς δυσμενέστερη θέση, εμφανίζει πλέον ενισχυμένη διαπραγματευτική ισχύ, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα των ΗΠΑ να επιβάλουν όρους ευνοϊκούς για την αμερικανική και την ισραηλινή πλευρά.

Η επιχειρησιακή αυτοπεποίθηση του Ιράν εκδηλώθηκε πρόσφατα με την απευθείας στρατιωτική προσβολή εναντίον του ισραηλινού εδάφους. Η ενέργεια αυτή, όπως επισημαίνεται, πραγματοποιήθηκε ως απάντηση και αντίποινο, παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ δεν είχε πλήξει πρώτο το ιρανικό έδαφος, καταδεικνύοντας την ετοιμότητα της ιρανικής ηγεσίας να ανέβει τα επίπεδα της ελεγχόμενης κλιμάκωσης.

«Επειδή αισθάνονται ότι έχουν το πλεονέκτημα, οι Ιρανοί δεν πρόκειται να δείξουν καμία επιείκεια στον Πρόεδρο Τραμπ ούτε να του προσφέρουν μια εύκολη διέξοδο», σημειώνει ο κ. Μιρσχάιμερ, προσθέτοντας ότι η πρόθεση του Λευκού Οίκου εστιάζει πλέον στην αποδοχή της διαμορφωμένης πραγματικότητας στο πεδίο, επιδιώκοντας μια εξαιρετικά συμβιβαστική συμφωνία (sweetheart deal) με το ιρανικό καθεστώς προκειμένου να εκτονωθεί η οικονομική πίεση.

Η διπλωματία της πίεσης μεταξύ Λευκού Οίκου και Τελ Αβίβ

Η επιλογή της αμερικανικής πλευράς να κινηθεί προς τη μείωση της έντασης συναντά την ενεργή αντίσταση της ισραηλινής κυβέρνησης. Ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απορρίπτει το ενδεχόμενο μιας αμερικανικής υπαναχώρησης, εγκλωβίζοντας τον Πρόεδρο Τραμπ ανάμεσα στις γεωπολιτικές απαιτήσεις του Τελ Αβίβ και τις αμείλικτες πιέσεις που ασκεί η διεθνής οικονομία λόγω του ναυτικού αποκλεισμού.

Η αδυναμία άσκησης αποτελεσματικής πίεσης προς την Τεχεράνη οδήγησε την Ουάσιγκτον στην υιοθέτηση μιας ασυνήθιστα σκληρής στάσης έναντι του παραδοσιακού της συμμάχου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026, ο Ντόναλντ Τραμπ διατύπωσε εξαιρετικά αυστηρές επικρίσεις προς τον κ. Νετανιάχου, επιχειρώντας να κάμψει τις ισραηλινές επιφυλάξεις.

Αν και η ηγεσία του Ισραήλ διατηρεί μέχρι στιγμής τις θέσεις της, η συνεχιζόμενη επιβάρυνση των διεθνών αγορών εκτιμάται ότι θα αναγκάσει την αμερικανική διοίκηση να εντείνει περαιτέρω τις πιέσεις της το επόμενο διάστημα.

Το σχέδιο των 60 ημερών και οι τέσσερις προϋποθέσεις της εκεχειρίας

Η επιδιωκόμενη επίλυση της κρίσης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της πολιτικής ανάλυσης, δεν αναμένεται να οδηγήσει σε μια μόνιμη ειρήνευση, αλλά στη διαμόρφωση μιας «παγωμένης σύγκρουσης» (frozen conflict). Ο άμεσος στόχος του Λευκού Οίκου επικεντρώνεται στην επίτευξη μιας αρχικής κατάπαυσης του πυρός, διάρκειας 30 έως 60 ημερών, η οποία θα λειτουργήσει ως μεταβατικό στάδιο πριν από την έναρξη ευρύτερων διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα, τις αποζημιώσεις και το καθεστώς των κυρώσεων.

Η σταθεροποίηση αυτής της προσωρινής εκεχειρίας προϋποθέτει την ταυτόχρονη εκπλήρωση τεσσάρων συγκεκριμένων και λειτουργικών όρων, οι οποίοι δεν αγγίζουν σε πρώτο χρόνο τα αμφιλεγόμενα στρατηγικά ζητήματα, αλλά επικεντρώνονται στην αποκατάσταση της οικονομικής ομαλότητας.

Ακολουθεί ολόκληρο το αποτέλεσμα:

Τάκερ Κάρλσον (Tucker Carlson): Πού οδηγείται ο πόλεμος με το Ιράν;

Τζον Μιρσχάιμερ (John Mearsheimer): Σε αυτό το σημείο, ο Πρόεδρος Τραμπ είναι απελπισμένος να καταλήξει σε μια διευθέτηση. Κατανοεί ότι οι οικονομικές συνέπειες από τη συνέχιση αυτού του πόλεμου για μερικούς ακόμη μήνες με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά θα ήταν απολύτως καταστροφικές. Πρέπει να κλείσει μια συμφωνία — όχι μόνο για μακροοικονομικούς λόγους, αλλά και για κρίσιμους πολιτικούς λόγους.

Οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν και αντιμετωπίζει τον σημαντικό κίνδυνο ότι, εάν η οικονομία καταρρεύσει μέχρι τον Νοέμβριο, τόσο η Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και η Γερουσία θα ελέγχονται από τους Δημοκρατικούς, οδηγώντας αναπόφευκτα στην παραπομπή και την καταδίκη του. Επομένως, είναι απελπισμένος να αποφύγει μια κατάρρευση της διεθνούς οικονομίας. Μπορείτε να το δείτε στο πρόσωπό του και μπορείτε να το δείτε στις πράξεις του.

Το Ιράν στη θέση του οδηγού

Τζον Μιρσχάιμερ: Το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Τραμπ είναι ότι δεν μπορεί να πείσει τους Ιρανούς να δεχτούν μια συμφωνία που να είναι ευνοϊκή για την αμερικανική και την ισραηλινή πλευρά. Οι Ιρανοί βρίσκονται πλέον στη θέση του οδηγού. Ξεκίνησαν αυτόν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου αυτού του έτους από μια πολύ πιο αδύναμη θέση σε σχέση με αυτή στην οποία βρίσκονται τώρα, και στην πραγματικότητα τα έχουν πάει αρκετά καλά.

Όπως είδαμε όταν εξαπέλυσαν επίθεση απευθείας εναντίον του Ισραήλ πριν από λίγες ημέρες, το Ιράν ένιωσε εντελώς ελεύθερο να προχωρήσει σε αντίποινα, παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ δεν είχε πλήξει πρώτο το ιρανικό έδαφος. Το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι είναι περισσότερο από πρόθυμο να ανέβει την κλίμακα της κλιμάκωσης τόσο εναντίον μας όσο και εναντίον του Ισραήλ.

Επειδή αισθάνονται ότι έχουν το πλεονέκτημα, οι Ιρανοί δεν πρόκειται να δείξουν καμία επιείκεια στον Πρόεδρο Τραμπ ούτε να του προσφέρουν μια εύκολη διέξοδο. Ο Τραμπ δέχεται συνεχή πίεση στο οικονομικό μέτωπο για να τερματίσει αυτή τη σύγκρουση. Αυτό που πραγματικά θέλει να κάνει είναι να κλείσει μια συμφωνία που ουσιαστικά θα αποδέχεται την πραγματικότητα ότι το Ιράν νίκησε, επιτρέποντάς του να κανονίσει μια εξαιρετικά ευνοϊκή συμφωνία (sweetheart deal) για την Τεχεράνη.

Η αντιπαράθεση μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου

Τζον Μιρσχάιμερ: Οι Ισραηλινοί δεν πρόκειται να συνεργαστούν με αυτή την προσέγγιση. Υπό καμία προϋπόθεση ο Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu) δεν θέλει ο Τραμπ να υποχωρήσει, και ο «Μπίμπι» προβάλλει ενεργή αντίσταση. Ως αποτέλεσμα, ο Τραμπ πιέζεται από δύο πλευρές: από τη μία πλευρά από τον Νετανιάχου και από την άλλη από τις αμείλικτες δυνάμεις της διεθνούς οικονομίας που αντιδρούν στο κλείσιμο των Στενών.

Επειδή ο Τραμπ δεν μπορεί να ασκήσει επιτυχή πίεση στους Ιρανούς, ένας απελπισμένος Ντόναλντ Τραμπ αρχίζει να ασκεί πρωτοφανή πίεση στους Ισραηλινούς αντ’ αυτού. Παίζει σκληρό παιχνίδι (hardball) με τρόπους που δεν έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένης μιας συνομιλίας την περασμένη Δευτέρα, 1η Ιουνίου, όπου είπε απίστευτα σκληρά πράγματα για τον Πρωθυπουργό Νετανιάχου.

Ο Νετανιάχου καταλαβαίνει ξεκάθαρα ότι ο Τραμπ είναι απελπισμένος και αισθάνεται το βάρος αυτής της πραγματικής πίεσης. Αν και ο Νετανιάχου έχει αντισταθεί σε μεγάλο βαθμό μέχρι αυτό το σημείο, οι διεθνείς οικονομικές επιπτώσεις θα συνεχίσουν να αναγκάζουν τον Τραμπ να δράσει. Δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να πιέσει τους Ισραηλινούς ακόμη πιο σκληρά στο εξής.

Οι τέσσερις προϋποθέσεις για μια πραγματική κατάπαυση του πυρός

Τάκερ Κάρλσον: Πώς πιστεύετε ότι θα επιλυθεί αυτή η σύγκρουση και πόσο γρήγορα;

Τζον Μιρσχάιμερ: Πιστεύω ότι τελικά θα καταλήξουμε σε κάτι που θα μοιάζει με μια παγωμένη σύγκρουση (frozen conflict). Αυτό που προσπαθεί να επιτύχει αυτή τη στιγμή ο Πρόεδρος Τραμπ είναι μια αρχική κατάπαυση του πυρός που θα διαρκέσει περίπου 30 έως 60 ημέρες. Η στρατηγική είναι να εδραιωθεί μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών προτού προχωρήσουν σε ευρύτερες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό ζήτημα, τις αποζημιώσεις και το μακροπρόθεσμο πλαίσιο κυρώσεων.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι αυτές οι αρχικές διαπραγματεύσεις δεν έχουν σκοπό να επιλύσουν αμέσως το πυρηνικό ζήτημα. Είναι αυστηρά σχεδιασμένες για να επιτύχουν μια λειτουργική κατάπαυση του πυρός. Για να επιτευχθεί μια πραγματική, εφαρμόσιμη κατάπαυση του πυρός, πρέπει να πληρούνται τέσσερις συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

  • Πλήρης παύση των εχθροπραξιών: Ολοκληρωτική διακοπή των πυρών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

  • Άνοιγμα των Στενών: Ταυτόχρονος τερματισμός τόσο του αμερικανικού όσο και του ιρανικού ναυτικού αποκλεισμού για την αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

  • Επιστροφή δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων: Επιστροφή 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία στους Ιρανούς — τα οποία, εξάλλου, είναι δικά τους χρήματα.

  • Άρση των κυρώσεων στο πετρέλαιο: Κατάργηση των κυρώσεων στην πώληση ιρανικού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κανένα από αυτά τα τέσσερά αρχικά στοιχεία δεν αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα, τη μόνιμη άρση των κυρώσεων ή τον μακροπρόθεσμο έλεγχο των Στενών. Αυτά τα εξαιρετικά αμφιλεγόμενα ζητήματα μετατίθενται για έναν δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων.

 

Κόκκινα δάνεια: Οι γύπες των Funds και o Στουρνάρας τα βάζουν με τον Άρειο Πάγο για την απόφαση υπέρ δανειοληπτών

Μια από τις σημαντικότερες δικαστικές αποφάσεις των τελευταίων ετών για την προστασία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών επιχειρείται να αμφισβητηθεί στην πράξη από τα funds, τους servicers και, εμμέσως, από την ίδια την Τράπεζα της Ελλάδος.

Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνειών: οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που όρισε το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.

Κι όμως, αντί να ζητήσει την άμεση εφαρμογή μιας αμετάκλητης δικαστικής απόφασης, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας επέλεξε τον ρόλο του Πόντιου Πιλάτου.

Μιλώντας στο 7ο OT Forum υποστήριξε ότι η απόφαση «δεν είναι καθαρή» και «επιδέχεται πολλών αναγνώσεων», προσθέτοντας ότι τράπεζες, servicers από τη μία πλευρά και δανειολήπτες από την άλλη, τη διαβάζουν διαφορετικά. Αυτό είναι λογικό γιατί είναι πολλά τα λεφτά. Το εντυπωσιακό είναι ότι ο κ. Στουρνάρας τάσσεται με τους πρώτους.

Διότι όταν το ανώτατο δικαστήριο της χώρας έχει αποφανθεί με ισχυρή πλειοψηφία 35 προς 12 υπέρ των δανειοληπτών, η επίκληση της ασάφειας από τον κ. Στουρνάρα  προσφέρει κάλυψη προς τους γύπες, παρά αποτυπώνει θεσμική ουδετερότητα.

Το ηχηρό παράδειγμα των Ιωαννίνων

Η ουσία της υπόθεσης είναι απλή. Επί χρόνια τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων επέβαλλαν τόκους πάνω στο συνολικό ποσό που είχε προσδιορίσει το δικαστήριο για την αποπληρωμή του δανείου. Με τον τρόπο αυτό οι δανειολήπτες κατέβαλλαν υπέρογκα ποσά, τα οποία συχνά ανέτρεπαν στην πράξη την προστασία που υποτίθεται ότι παρείχε ο νόμος Κατσέλη.

Και επειδή δεν είχαν να πληρώσουν τους υπέρογκους τόκους, τα σπίτια τους έβγαιναν μπιτ παρά σε πλειστηριασμό. Για να πέσουν στα χέρια των αδίστακτων servicers funds που τα μοσχοπουλούσαν.

Το παράδειγμα της δανειολήπτριας από τα Ιωάννινα, η υπόθεση της οποίας έφτασε μέχρι την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, είναι αποκαλυπτικό. Το δικαστήριο είχε ορίσει μηνιαία δόση 481,66 ευρώ για 300 μήνες. Το συνολικό ποσό αποπληρωμής ανερχόταν σε 144.498 ευρώ.

Με την πρακτική που ακολουθούσαν οι τράπεζες και οι servicers, επιτόκιο 3% επιβαλλόταν πάνω στα 144.498 ευρώ. Αυτό σήμαινε ετήσιο τόκο περίπου 4.335 ευρώ ή 361 ευρώ τον μήνα. Δηλαδή σχεδόν τα τρία τέταρτα της μηνιαίας δόσης κατευθύνονταν σε τόκους.

Με την απόφαση του Αρείου Πάγου, όμως, το ίδιο επιτόκιο υπολογίζεται πάνω στη μηνιαία δόση των 481,66 ευρώ. Ο ετήσιος τόκος περιορίζεται σε περίπου 14,5 ευρώ ή μόλις 1,2 ευρώ τον μήνα. Σε βάθος 25 ετών η διαφορά μπορεί να ξεπεράσει τις 100.000 ευρώ. Πρόκειται για μια τεράστια ελάφρυνση που εξηγεί γιατί οι δανειολήπτες μιλούν για ιστορική δικαίωση και γιατί τα funds αντιδρούν τόσο έντονα.

Είναι πολλά τα λεφτά

Ακριβώς εκεί βρίσκεται και η πραγματική σύγκρουση. Από τη μία πλευρά βρίσκονται περίπου 350.000 δανειολήπτες που ζητούν να εφαρμοστεί η δικαστική απόφαση. Από την άλλη, τα funds που αγόρασαν πακέτα «κόκκινων» δανείων σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές και τώρα βλέπουν ότι κινδυνεύουν να χάσουν ένα σημαντικό μέρος των προσδοκώμενων κερδών τους.

Οι servicers επιχειρούν ήδη να προωθήσουν ερμηνείες που, σύμφωνα με τους νομικούς εκπροσώπους των δανειοληπτών, αντιστρατεύονται ευθέως το πνεύμα και το γράμμα της απόφασης. Αντί να προχωρήσουν σε άμεσο επανυπολογισμό των οφειλών, αναζητούν παραθυράκια και καθυστερήσεις, παρατείνοντας την αβεβαιότητα για χιλιάδες οικογένειες.

Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και πολιτικοί που βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα, όπως ο Αλέξης Τσίπρας και ο Αντώνης Σαμαράς, τάχθηκαν υπέρ της πλήρους εφαρμογής της απόφασης. Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς που είχε τον κ. Στουρνάρα υπουργό Οικονομικών, έκανε λόγο για «ιστορική δικαίωση» των υπερχρεωμένων νοικοκυριών και υπογράμμισε ότι σε ένα κράτος δικαίου οι αποφάσεις της Δικαιοσύνης εφαρμόζονται και δεν επαναδιαπραγματεύονται.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση θα επιτρέψει στα funds και στους servicers να μετατρέψουν μια αμετάκλητη απόφαση της Δικαιοσύνης σε νέο πεδίο αντιπαράθεσης και καθυστερήσεων. Γιατί πίσω από τις τεχνικές λεπτομέρειες του εκτοκισμού κρύβεται μια απλή πραγματικότητα: χιλιάδες οικογένειες κινδυνεύουν να πληρώσουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ περισσότερα από όσα προβλέπει πλέον ο νόμος.

Και σε αυτή τη μάχη, οι «γύπες» των κόκκινων δανείων φαίνεται πως δεν είναι διατεθειμένοι να εγκαταλείψουν εύκολα τη λεία τους.

Γιατί όλοι οι υποστηρικτές της Παλαιστίνης στηρίζουν τη Νορβηγία στο Παγκόσμιο Κύπελλο

Σε αυτό το παγκόσμιο κύπελλο όσοι υποστηρίζουν την Παλαιστίνη υποστηρίζουν τη Νορβηγία. Η Νορβηγία ήταν στον ίδιο όμιλο με το Ισραήλ για τα προκριματικά του Παγκόσμιου Κυπέλλου. Όχι μόνο νίκησαν το Ισραήλ με 5-0 αλλά έδωσαν και όλα τα έσοδα του αγώνα σε ταμείο για την Γάζα.

Πιο συγκεκριμένα στις 12 Οκτώβρη του 2025, ο προκριματικός αγώνας για το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA μεταξύ της Νορβηγίας και του Ισραήλ χαρακτηρίστηκε από πολιτικά και ανθρωπιστικά ζητήματα, μετά από ανακοίνωση της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Νορβηγίας ότι θα δώριζε τα έσοδα του αγώνα σε ένα ταμείο αρωγής στη Γάζα.

Η απόφαση αυτή εξόργισε τους Ισραηλινούς ομολόγους τους, οι οποίοι επέκριναν αμέσως τους Σκανδιναβούς για «χρηματοδότηση της τρομοκρατίας». Η εχθρότητα ανάμεσα στα δύο έθνη συνέχισε να σιγοβράζει, καθώς οι διαδηλώσεις πριν από τον αγώνα και τα συνθήματα μέσα στο στάδιο έδειχναν αλληλεγγύη προς τον λαό της Παλαιστίνης.

Λίγο λιγότεροι από 20.000 οπαδοί κατέκλυσαν το Ούλεβαλ Στάδιον (Ullevaal Stadion) για να παρακολουθήσουν την εξέλιξη του κρίσιμου προκριματικού. Στην κερκίδα των φιλοξενουμένων, οι οπαδοί του Ισραήλ σήκωσαν πανό που καλούσαν τους παρευρισκόμενους «να αφήσουν την μπάλα να μιλήσει». Ωστόσο, αυτό δεν πήγε ακριβώς βάσει σχεδίου… καθώς η Νορβηγία συνέτριψε τους αντιπάλους της με 5-0.

Ο ασταμάτητος Έρλινγκ Χάαλαντ (Erling Haaland) σημείωσε χατ-τρικ, ενώ θα μπορούσε να είχε κάνει το σκορ ακόμη χειρότερο για τους φιλοξενούμενους αν δεν είχε αστοχήσει σε πέναλτι στα πρώτα λεπτά. Για να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο η ισραηλινή δυστυχία, τα άλλα δύο γκολ προήλθαν από αυτογκόλ.

Ήταν μια ταπεινωτική βραδιά στο γήπεδο, και οι Νορβηγοί υποστηρικτές εμφάνισαν πανό που ζητούσαν να αφεθούν τα παιδιά στην Παλαιστίνη να ζήσουν.

Αν και κάποιοι θα υποστήριζαν ότι το ποδόσφαιρο πέρασε σε δεύτερη μοίρα, θα δυσκολευόταν κανείς να πείσει τους οπαδούς της Νορβηγίας για αυτό. Το έθνος πέτυχε την πρόκριση στο πρώτο του Παγκόσμιο Κύπελλο μετά από 28 χρόνια και αυτή η νίκη επί του Ισραήλ έπαιξε καθοριστικό ρόλο.

Το Ισραήλ, εντωμεταξύ, αποκλείστηκε από την κορυφαία διοργάνωση.

Kodokushi: 77.000 Ιαπωνέζοι έζησαν ένα μοναχικό θάνατο στο σπίτι τους – Μία εταιρεία διανομής γιαουρτιού το μόνο δίκτυο επιβίωσης

Το Al Jazeera επιβεβαιώνει ότι 77.000 Ιάπωνες πολίτες βρέθηκαν νεκροί μόνοι στα σπίτια τους πέρυσι, ορισμένοι μάλιστα χωρίς να εντοπιστούν για μήνες! Η κρίση είναι τόσο καταστροφική, που μια εταιρεία διανομής γιαουρτιού αποτελεί πλέον το δίκτυο επιβίωσης της πρώτης γραμμής για να ελέγχει αν έχουν καταρρεύσει οι ηλικιωμένοι!

Τα κυβερνητικά στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν 77.000 άνθρωποι βρέθηκαν νεκροί μόνοι στα σπίτια τους πέρυσι, με ορισμένους να παραμένουν απαρατήρητοι για ημέρες ή ακόμη και μήνες. Αυτό το ολέθριο φαινόμενο είναι γνωστό στα ιαπωνικά ως Kodokushi (孤独死), ή «μοναχικός θάνατος».

Η ζωή στο Toyama Heights

Το Τογιάμα Χάιτς (Toyama Heights) στο Τόκιο είναι ένα από τα παλαιότερα συγκροτήματα κοινωνικών κατοικιών της Ιαπωνίας, και πρόκειται για μια κοινότητα όπου έχουν αναφερθεί αρκετές τέτοιες περιπτώσεις. Η 88χρονη Σετσούκο Κουραχάρα (Setsuko Kurahara) ζει μόνη της εδώ για περισσότερα από 15 χρόνια. Τα παιδιά της έχουν μεγαλώσει και ζουν μακριά, αφήνοντάς την να περνά τις περισσότερες μέρες της με τους άλλους ηλικιωμένους κατοίκους που ζουν στο συγκρότημα.

«Έχω κάποιες ανίατες ασθένειες και είμαι συνεχώς άρρωστη», μοιράζεται η Κουραχάρα. «Πρέπει να πηγαίνω πολύ στο νοσοκομείο. Αν φτάσω σε ένα σημείο που δεν θα μπορώ να περπατήσω πια, θα πάω σε οίκο ευγηρίας — αλλά αυτή τη στιγμή, θέλω να μείνω εδώ με όλους».

Ένα αναπάντεχο σωσίβιο

Ένα αναπάντεχο δίκτυο υποστήριξης για αυτούς τους απομονωμένους ηλικιωμένους προέρχεται από μια εταιρεία που παραδίδει γιαούρτι κάθε μέρα. Για ορισμένους από αυτούς τους ηλικιωμένους, μια σύντομη συζήτηση στο κατώφλι της πόρτας κατά τη διάρκεια της καθημερινής παράδοσης μπορεί να είναι η μόνη ανθρώπινη επαφή που έχουν όλη την ημέρα.

«Πραγματικά ανυπομονούν να έρθουμε και μας περιμένουν με υπομονή το πρωί», εξηγεί ένας εργαζόμενος διανομής. «Αν φαίνονται αδιάθετοι, θέλουμε να παρέμβουμε προτού καταρρεύσουν, επομένως αναφέρουμε την κατάσταση στην εταιρεία αμέσως».