Στην εξάρθρωση δύο φυτειών κάνναβης και τη σύλληψη δύο ημεδαπών προχώρησαν οι αστυνομικές αρχές στο Ρέθυμνο, στο πλαίσιο στοχευμένης επιχείρησης που πραγματοποιήθηκε σε αγροτική περιοχή του Δήμου Μυλοποτάμου.
Η επιχείρηση οργανώθηκε από αστυνομικούς του Τμήματος Δίωξης Ναρκωτικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ρεθύμνου, με την επιχειρησιακή συνδρομή του Τμήματος Αστυνομικών Επιχειρήσεων Μυλοποτάμου, πρωινές ώρες της Τετάρτης 13 Αυγούστου 2026.
Κατά τη διάρκεια της έρευνας σε αγροτική περιοχή του Δήμου Μυλοποτάμου, οι αστυνομικοί εντόπισαν δύο φυτείες όπου καλλιεργούνταν επιμελώς συνολικά 26 δενδρύλλια κάνναβης. Τα φυτά βρίσκονταν στο στάδιο της ανάπτυξης, με ύψος έως τρία μέτρα.
Στον χώρο της μίας φυτείας, οι αστυνομικοί συνέλαβαν επ’ αυτοφώρω δύο ημεδαπούς, ηλικίας 50 και 27 ετών αντίστοιχα, οι οποίοι πραγματοποιούσαν καλλιεργητικές εργασίες. Οι δύο άνδρες κατηγορούνται για παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών.
Η προανάκριση για την υπόθεση διενεργείται από το Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ρεθύμνου.
Δεν είναι η πρώτη φορά που φτάνουν στην εφημερίδα καταγγελίες για το κυκλοφοριακό χάος επί της οδού Πειραιώς, το οποίο προκαλείται από τη λειτουργία του εκεί χώρου στάθμευσης.
Ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης επισκεψιμότητας, οι ουρές των οχημάτων που περιμένουν να εισέλθουν «παραλύουν» τον δρόμο, με το πρόβλημα να μεταφέρεται αλυσιδωτά σε ολόκληρο το κέντρο της πόλης.Το ερώτημα παραμένει: πότε θα δοθεί ουσιαστική λύση;
Η εταιρεία οφείλει να βρει άμεσα τρόπο διαχείρισης της ροής εισόδου, ώστε σε ώρες αιχμής να μην καταλαμβάνεται το οδόστρωμα.
Όσο για τις αρμόδιες αρχές απαιτείται ουσιαστική παρέμβαση και τροχονομική επιτήρηση, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη κίνηση των οδηγών.
Η ανάρτηση, η οποία έθετε ευθέως ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών και των δομών φιλοξενίας του Δήμου, προκάλεσε την άμεση και αναλυτική αντίδραση της Αντιδημάρχου Κοινωνικής Πολιτικής, Πρόνοιας και Ισότητας, Ελένης Ζερβουδάκη.
Η αρμόδια αντιδήμαρχος ξεκαθάρισε ότι οι κοινωνικές υπηρεσίες παρακολουθούν στενά την περίπτωση για περισσότερο από έναν χρόνο, έχοντας πραγματοποιήσει αλλεπάλληλες επισκέψεις, οι οποίες ωστόσο προσκρούουν στη συστηματική άρνηση του ίδιου του πολίτη να δεχθεί θεσμική στέγαση και ιατρική περίθαλψη.
Η δημόσια παρέμβαση για τις συνθήκες διαβίωσης στο Βαμβακόπουλο
Το ζήτημα ανέδειξε αρχικά η κ. Σπηλιωτοπούλου, επισημαίνοντας την παρουσία του άστεγου άνδρα σε κομβικό σημείο του Βαμβακόπουλου, μετά το Ιδιωτικό ΚΤΕΟ και στη στροφή πριν από τη γέφυρα. Στην τοποθέτησή της περιέγραψε τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες διαβίωσης μέσα στο όχημα, ανάμεσα σε απορρίμματα, ζητώντας απαντήσεις για τη λειτουργία των μηχανισμών κοινωνικής φροντίδας.
Στην επιστολή της, η κ. Σπηλιωτοπούλου ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Η ερώτησή μου είναι απλή: Ο Δήμος Χανίων και οι αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες γνωρίζουν την περίπτωση; Έχει πάει ποτέ κάποιος κοινωνικός λειτουργός να τον συναντήσει; Έχει ενδιαφερθεί κάποιος να δει αν είναι καλά, αν χρειάζεται βοήθεια, αν έχει πού να μείνει; Και αν είναι ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε κατάσταση αστεγίας, τι ακριβώς κάνουν οι κοινωνικές δομές και το Καταφύγιο Αστέγων που υπάρχουν στην πόλη;»
Δέκα επισκέψεις σε έναν χρόνο και άρνηση φιλοξενίας: Η απάντηση της Ελένης Ζερβουδάκη
Απαντώντας στα ερωτήματα μέσω της εφημερίδας, η Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής, Ελένη Ζερβουδάκη, υπογράμμισε ότι ο Δήμος Χανίων γνωρίζει πλήρως την περίπτωση και καταβάλλει συνεχείς προσπάθειες προσέγγισης, σημειώνοντας πως το πρωί της ίδιας ημέρας πραγματοποιήθηκε η δέκατη επίσκεψη κοινωνικής λειτουργού στο σημείο.
Περιγράφοντας το ιστορικό και τις επανειλημμένες προσπάθειες παροχής βοήθειας, η κ. Ζερβουδάκη δήλωσε:
«Σήμερα το πρωί ήτανε ακριβώς η 10η φορά που πήγε κοινωνική λειτουργός στον άνθρωπο. Ο άνθρωπος είχε μία επιχείρηση, έχει φαλιρίσει. Θέλουμε να τον βοηθήσουμε να την κλείσει —δεν θέλει καμία βοήθεια! Τον έχουμε ικετεύσει να τον πάμε στο νοσοκομείο —δεν θέλει! Αυτό μου το είπε και σήμερα το πρωί που πήγα εγώ και του πήγα ρούχα. Τον παρακαλούμε να του πάρουμε αίμα για εξετάσεις… με τίποτα! Τον ικετεύουμε να έρθει στο Υπνωτήριο Αστέγων —δεν θέλει! “Τι θα κάνω μετά όλη μέρα;” μου λέει. Του λέω: “Θα παίρνετε το λεωφορείο, θα έρχεστε εδώ, μπορείτε και στα παγκάκια/ΚΑΠΗ να κάθεστε”. Δεν δέχεται! Του λέω: “Πείτε μου τι θέλετε από τον Δήμο;”. Του το είπαν και τα κορίτσια [οι κοινωνικοί λειτουργοί], και εγώ. “Μόνο ρούχα!”. Μπλούζες και παντελόνια. Του έχω δώσει παντελόνι, κάλτσες, θα του πάρω και τις μπλούζες τώρα να του τις πάμε. Και δεν θέλει τίποτα άλλο!»
Σε ερώτηση σχετικά με τον τρόπο επιβίωσης του άνδρα στον δρόμο, η Αντιδήμαρχος εξήγησε την ψυχολογική διάσταση που συχνά συνοδεύει την παρατεταμένη αστεγία:
«Αυτό είναι όπως ζούνε όλοι, κύριε Αγγελάκη μου, όσοι είναι στον δρόμο. Είναι επιλογή τους. Αυτοί οι άνθρωποι, επειδή είναι άτομα με πολλά προβλήματα —και ψυχολογικά και κάποιοι ψυχιατρικά— δεν μπορούν να κλείνονται, δεν μπορούν να χάνουν αυτή την ελευθερία και τη ρουτίνα τους».
Παράλληλα, εξήγησε ότι η υπηρεσία επιχείρησε να διεκπεραιώσει τα γραφειοκρατικά ζητήματα της επιχείρησής του προκειμένου να καταστεί δυνατή η ένταξή του σε επιδοματικά προγράμματα, πρωτοβουλία την οποία ο ίδιος απέρριψε κατηγορηματικά:
«Δεν θέλει να του φτιάξουμε τα χαρτιά του, να του το διεκπεραιώσουμε, να κλείσει η υπόθεσή του για να μη φαίνεται ότι χρωστάει και να μπορούμε να του κάνουμε αίτηση για επίδομα! Δεν δέχεται με τίποτα να του δώσουμε την παραμικρή βοήθεια. Σήμερα πάλι που του είπα να τον πάμε στο νοσοκομείο, μόνο που δεν μου όρμηξε! “Δεν θέλω τίποτα!”».
Η συνεργασία με τοπικούς φορείς και ο ρόλος των κοινωνικών δικτύων
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας, οι παρεμβάσεις στο σημείο διαρκούν πάνω από έναν χρόνο, σε συνεννόηση τόσο με τον πρόεδρο της κοινότητας Περιβολίων, Πέτρο, όσο και έπειτα από ενημερώσεις από την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα στον Μακρύ Τοίχο.
Η κ. Ζερβουδάκη τόνισε ότι κάθε περιστατικό απαιτεί εξατομικευμένη διαχείριση, ενώ αναφέρθηκε και στον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται η κοινωνική ευαισθησία των πολιτών στη σύγχρονη εποχή:
«Πριν από 10 μέρες, σας λέω, ήταν πάλι κοινωνική λειτουργός, σήμερα το πρωί πήγε κοινωνική λειτουργός, πέρασα εγώ πάλι σήμερα το πρωί… Δεν δέχεται, κύριε Αγγελάκη! Κάθε περίπτωση θέλει ξεχωριστή αντιμετώπιση, γιατί ο καθένας έχει τα δικά του προβλήματα».
Σχολιάζοντας τη σχέση μεταξύ της ευαισθητοποίησης των δημοτών και των αναρτήσεων στο διαδίκτυο, η Αντιδήμαρχος επισήμανε την ανάγκη για άμεση επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες:
«Α, δεν το συζητώ! Εννοείται! Απλά εγώ το λέω με ποια έννοια: πάρε ένα τηλέφωνο στην υπηρεσία, αφού είσαι ένας ευαίσθητος και αλληλέγγυος πολίτης. Πάρε και πες: “Ζερβουδάκη, είναι, μωρέ, ένας άστεγος εκεί πέρα, πήγαινε να τον δεις”. Όχι όμως…
Η πολυπλοκότητα της κοινωνικής παρέμβασης στο πεδίο
Η υπόθεση του Βαμβακόπουλου αναδεικνύει τα σύνθετα όρια της θεσμικής κοινωνικής πρόνοιας όταν έρχεται αντιμέτωπη με τη βούληση των ίδιων των εξυπηρετούμενων. Η διαχείριση της αστεγίας απαιτεί διαρκή ισορροπία ανάμεσα στην επιτόπια φροντίδα (streetwork), την παροχή υλικής βοήθειας και τον σεβασμό των ατομικών επιλογών, καθιστώντας σαφές ότι η επίλυση τέτοιων ζητημάτων παραμένει μια πολυεπίπεδη και χρονοβόρα διαδικασία.
Πυροσβέστες και κάτοικοι του νότιου Λιβάνου κατηγόρησαν τον ισραηλινό στρατό ότι βάζει δασικές πυρκαγιές στην περιοχή, καθώς δασικές εκτάσεις κάηκαν ολοσχερώς σε πυρκαγιές που προκλήθηκαν από ισραηλινούς βομβαρδισμούς.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις ανέφεραν ότι οι πυρκαγιές των τελευταίων εβδομάδων αποτελούσαν μέρος μιας μακροχρόνιας ισραηλινής πρακτικής στοχοποίησης του φυσικού περιβάλλοντος του Λιβάνου.
Την Τρίτη, ο ισραηλινός στρατός έριξε φωτοβολίδες σε μια δασώδη περιοχή έξω από τη Χιάμ (Khiam), στον νότιο Λίβανο, προκαλώντας πυρκαγιές. Όταν οι πυροσβέστες προσπάθησαν να σβήσουν τις φλόγες, ένα drone έπληξε κοντινό σημείο, αναγκάζοντάς τους να υποχωρήσουν, δήλωσε ο επικεφαλής της πολιτικής προστασίας στην περιοχή Ναμπατίγιε (Nabatieh), Χουσεΐν Φακίχ (Hussein Fakih).
«Οι περισσότερες από τις αποστολές μας σχετίζονται πλέον με πυρκαγιές», δήλωσε ο Φακίχ. «Υπάρχουν τεράστιες εκτάσεις δασικής γης που έχουν καεί, δεν έχω τα ακριβή στοιχεία, αλλά στις περιοχές κοντά στην [πρώτη γραμμή], περίπου το 30-40% της γης έχει επηρεαστεί από πυρκαγιές.»
Ο ισραηλινός στρατός έχει προκαλέσει πυρκαγιές σε ολόκληρο τον νότιο Λίβανο, ιδιαίτερα σε ελαιώνες και σε γεωργική γη, σύμφωνα με βίντεο και μαρτυρίες από υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, στους σχεδόν δύο μήνες από την κατάπαυση του πυρός της 17ης Ιουνίου που τερμάτισε σε μεγάλο βαθμό τις μάχες μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ.
«Άρχισαν να το κάνουν αυτό αμέσως μετά την κατάπαυση του πυρός, και υπάρχουν εμπρηστικές βόμβες κάθε μέρα», δήλωσε ο Φακίχ. «Μικρά drones εμφανίζονται και ρίχνουν εμπρηστικά υλικά, οβίδες [λευκού] φωσφόρου εκτοξεύονται στα δάση, επιπλέον των φωτοβολίδων φωτισμού που ρίχνουν κατά τη διάρκεια της ημέρας ώστε να αρπάξει φωτιά η βλάστηση.»
Πυροσβέστες και κάτοικοι άλλων περιοχών στον νότιο Λίβανο περιγράφουν παρόμοιες πυρκαγιές που ξεκινούν από ισραηλινά πυρομαχικά και drones σε ξηρούς θαμνότοπους και δασικές εκτάσεις. Την Παρασκευή, ισραηλινά πυρομαχικά προκάλεσαν μεγάλες δασικές πυρκαγιές σε δύο πυκνοδασωμένες περιοχές, στην Κφαρσούμπα (Kfarchouba), κοντά στα σύνορα, και μεταξύ του Τζεζίν (Jezzine) και της δυτικής κοιλάδας Μπεκάα (Bekaa).
Ο επικεφαλής του σταθμού πολιτικής προστασίας στην περιοχή, Σαμίρ Χαρντάν (Samir Hardan), δήλωσε ότι μια πυρκαγιά ξεκίνησε κοντά στην Κφαρσούμπα το απόγευμα της Παρασκευής αφού ένα drone έριξε ένα πυρομαχικό σε δασική έκταση. Αφού έδωσαν μάχη με τις φλόγες κατά τη διάρκεια της νύχτας και τις έσβησαν το Σάββατο, ένα δεύτερο drone ξεκίνησε άλλη μια φωτιά την Κυριακή, δήλωσε ο Χαρντάν.
Οι πυροσβέστες υποχρεούνται να συντονίζουν τις κινήσεις τους με τον στρατό του Λιβάνου, ο οποίος διαβιβάζει το αίτημά τους σε μια ομάδα «αποτροπής συγκρούσεων» (deconfliction) που περιλαμβάνει τον ισραηλινό στρατό. Τους δόθηκε άδεια να καταπολεμήσουν τις πυρκαγιές μόνο σε δύο σημεία, και όχι σε άλλες περιοχές όπου οι πυρκαγιές μαίνονταν.
Σύμφωνα με περιβαλλοντικές ομάδες, οι πυρκαγιές αποτελούν μέρος ενός μοτίβου ισραηλινών επιθέσεων εναντίον του περιβάλλοντος του Λιβάνου που απειλούν τα δάση της χώρας και τη βιοποικιλότητα που αυτά συντηρούν.
Ο Χισάμ Γιουνές (Hisham Younes), ιδρυτής της Green Southerners, μιας λιβανέζικης οργάνωσης προστασίας της φύσης, δήλωσε: «Πρόκειται για δασικές εκτάσεις μακράς παράδοσης, όπου κυριαρχεί η παραγωγική κουκουναριά παράλληλα με τη βελανιδιά. Επιτελούν κρίσιμες λειτουργίες. Η ευρύτερη περιοχή είναι επίσης ένα σημαντικό πέρασμα και τόπος ανάπαυσης για αποδημητικά πουλιά.»
Ο Γιουνές χαρακτήρισε τις ισραηλινές επιθέσεις οικοκτονία (ecocide). «Δεν πρόκειται για μία μεμονωμένη φωτιά ή επίθεση, αλλά για ένα μοτίβο καταστροφής που διαβρώνει προοδευτικά την ικανότητα των οικοσυστημάτων να λειτουργούν, να αναγεννώνται και να συντηρούν τη ζωή. Όταν αυτές οι αλυσιδωτές επιπτώσεις υπονομεύουν επίσης τα μέσα διαβίωσης και την ικανότητα των ανθρώπων να επιστρέψουν και να παραμείνουν στη γη τους, η περιβαλλοντική καταστροφή γίνεται αδιαχώριστη από τον ευρύτερο μετασχηματισμό της ίδιας της επικράτειας.»
Από τότε που ξεκίνησαν οι μάχες στις 8 Οκτωβρίου 2023, όταν η Χεζμπολάχ εκτόξευσε ρουκέτες κατά του Ισραήλ σε ένδειξη αλληλεγγύης με την επίθεση υπό την ηγεσία της Χαμάς μία ημέρα νωρίτερα, το Ισραήλ έχει επανειλημμένα στοχοποιήσει τα δάση του Λιβάνου.
Ο ισραηλινός στρατός έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η Χεζμπολάχ χρησιμοποιούσε αυτές τις δασικές περιοχές ως κάλυψη για τους μαχητές της και τις σήραγγές της.
Οικολόγοι και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν δηλώσει ότι οι πυρκαγιές και άλλες μορφές εκτεταμένης περιβαλλοντικής καταστροφής θα έχουν ευρύτερες επιπτώσεις στον άμαχο πληθυσμό.
Ερωτηθείς για σχόλιο σχετικά με καθένα από τα πρόσφατα περιστατικά δασικών πυρκαγιών, ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις του «διεξήχθησαν λαμβάνοντας προληπτικά μέτρα για τον μετριασμό της βλάβης στους αμάχους και στο περιβάλλον».
Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφέρεται ότι οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν βάλει φωτιές σκόπιμα. Το καλοκαίρι του 2024, τα ισραηλινά στρατεύματα χρησιμοποίησαν καταπέλτες τύπου trebuchet —μεσαιωνικούς καταπέλτες— για να εκτοξεύσουν φλεγόμενα συντρίμμια πάνω από το συνοριακό τείχος με τον Λίβανο, ενώ ο στρατός του Λιβάνου δημοσίευσε φωτογραφίες ισραηλινών drones που έφεραν σωλήνες οι οποίοι περιέλουζαν τα δάση με εύφλεκτα υλικά.
Εμπειρογνώμονες στον τομέα της υγείας και του περιβάλλοντος έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου τον Φεβρουάριο, όταν ισραηλινά αεροπλάνα έριξαν ζιζανιοκτόνα που συνδέονται με τον καρκίνο σε αγροκτήματα στον νότιο Λίβανο.
Εκτός από τις περιβαλλοντικές και υγειονομικές συνέπειες αυτών των πυρκαγιών, οι κάτοικοι του νότιου Λιβάνου θρηνούν για την απώλεια των χώρων πρασίνου στα χωριά όπου μεγάλωσαν.
Την 1η Αυγούστου, εκτοπισμένοι κάτοικοι του συνοριακού χωριού Γιαρούν (Yaroun) διαπίστωσαν ότι οι ελαιώνες και οι οπωρώνες τους, καθώς και τα σπίτια τους, είχαν πυρποληθεί από τα ισραηλινά στρατεύματα κατοχής. Άνθρωποι που ζουν στις κοντινές χριστιανικές πόλεις Ρμέις (Rmeich) και Αΐν Εμπέλ (Aïn Ebel), μεταξύ των λίγων χωριών κοντά στα σύνορα που δεν εκκενώθηκαν από τον ισραηλινό στρατό, έστειλαν φωτογραφίες από τις πυρκαγιές.
Ο Χάφεζ Γκασάμ (Hafez Ghasham), δήμαρχος της Γιαρούν, δήλωσε: «Είχαν ήδη ισοπεδώσει με μπουλντόζες ολόκληρο το χωριό. Στη συνέχεια έβαλαν φωτιά στα δέντρα. Αυτό που είχε απομείνει στη συγκεκριμένη περιοχή ήταν τα ελαιόδεντρα — μεγάλοι ελαιώνες, με πολύ παλιές ελιές. Ξεκίνησαν από εκεί, και μετά η φωτιά επεκτάθηκε στις παρυφές του χωριού.»
Οι άνθρωποι στη Γιαρούν είχαν ήδη παρακολουθήσει τους προηγούμενους μήνες όλα εκτός από 20 από τα 900 σπίτια του χωριού να ισοπεδώνονται από τον ισραηλινό στρατό. Συγκέντρωσαν πόρους για να αγοράσουν ακριβές δορυφορικές εικόνες του χωριού κατά τη διάρκεια του εκτοπισμού τους.
Ο Γκασάμ δήλωσε: «Πολλά από αυτά τα δέντρα, τα περισσότερα από αυτά στην πραγματικότητα, ήταν κληρονομιά από τους παππούδες και τους γονείς μας. Έχουν τεράστια συναισθηματική αξία. Τα δέντρα ήταν επίσης μια σημαντική πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους του χωριού.
»Προσπαθούν να κάνουν τη γη ακατοίκητη. Σβήνουν ολόκληρη την ιστορία μας, ολόκληρο τον πολιτισμό μας, όλες τις αναμνήσεις μας. Ίσως η ιδέα είναι ότι μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, θα φαίνεται σαν να μην είχε ζήσει κανείς ποτέ εδώ.»
Τ΄ Ανώγεια λόγω της θέσης τους, στις απόκρημνες πλαγιές του Ψηλορείτη και του αδούλωτου φρονήματος των κατοίκων τους, βρέθηκαν πάντοτε στην πρώτη γραμμή των απελευθερωτικών αγώνων των Κρητικών απέναντι σε οποιονδήποτε κατακτητή.
Κατακτήθηκαν από τους Τούρκους το 1648 και στη συνέχεια ήταν βακουφικό (μοναστηριακό) χωριό, αφιερωμένο στα τζαμιά της Βαλιδέ Σουλτάνας, ενώ παράλληλα αποτέλεσαν σημαντικό επαναστατικό κέντρο.
Το Μάιο του 1822, στη θέση Σκλαβόκαμπος Μαλεβιζίου, οι Ανωγειανοί νίκησαν τους Τούρκους, με αρχηγό τους το Βασίλη Σμπώκο. Το γεγονός αυτό, έγινε η αφορμή και στις 14 Ιουλίου του 1822, ο Σερίφ Πασάς που βρήκε το χωριό ερημωμένο από τους κατοίκους του, οι οποίοι πολεμούσαν στη Μεσσαρά, το λεηλάτησε και το έκαψε.
Αυτό ήταν το πρώτο ολοκαύτωμα των Ανωγείων και έμελλε να ακολουθήσουν άλλα δύο. Λίγο πριν από την επανάσταση του 1866, έγινε στα Ανώγεια η συνέλευση για την εκλογή αντιπροσώπων των οπλαρχηγών της Ανατολικής Κρήτης. Την ίδια χρονιά, τρεις Ανωγειανοί άνηκαν στους πεσόντες του ολοκαυτώματος του Αρκαδίου, με το οποίο ηρωικά αποκρούστηκε η απόπειρα κατάληψής του από τον Σερίζ πασά.
Το 1867 ο Ομέρ πασάς κατέλαβε τ’ Ανώγεια και το Νοέμβριο του ίδιου έτους ο Ρεσίζ πασάςπροέβη στο ολοκαύτωμα του χωριού για δεύτερη φορά, μόλις 45 χρόνια μετά από το πρώτο ολοκαύτωμα.
Οι κάτοικοι των Ανωγείων έλαβαν, ακόμα, μέρος στις επαναστάσεις του 1878 και του 1897 αλλά και στο Μακεδονικό και στον Ηπειρωτικό Αγώνα.
Κατά το Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο οι Ανωγειανοί πήραν μέρος, από τους πρώτους, στην αντίσταση κατά των Ναζί κατακτητών με τη δημιουργία ένοπλων ομάδων σε συνεργασία με το Συμμαχικό Αρχηγείο Μέσης Ανατολής και έχοντας επικεφαλής τον Ιωάννη Δραμουντάνη (Στεφανογιάννη) ο οποίος και εκτελέστηκε από τους Ναζί, στις 12 Φεβρουαρίου 1944
Κορυφαίο γεγονός της αντίστασης του αγωνιζόμενου λαού των Ανωγείων, υπήρξε η καταστροφή και ισοπέδωση του χωριού τον Αύγουστο του 1944. Το 3ο ολοκαύτωμα των Ανωγείων άρχισε τη 13η Αυγούστου και κράτησε μέχρι το τέλος του ίδιου μήνα. Στο Αρμί, την κεντρική πλατεία του χωριού βρίσκεται εγχάρακτη η διαταγή του Γερμανού στρατηγού φρουράρχου Κρήτης.
«…Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρον της αγγλικής κατασκοπίας εν Κρήτη και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το φόνο του λοχία φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτόν φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον στρατηγόν Φον Κράιπε χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσομεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου.»
Η εκτέλεση της διαταγής του Μίλλερ ήταν άμεση και στις 13 Αυγούστου 1944 άρχισε το κάψιμο και η ισοπέδωση των Ανωγείων, που κράτησε μέχρι τις 5 του Σετέμπρη.
Σημαντικός όγκος γερμανικού στρατού σενεπικουρούμενος από ένα ικανό αριθμό δοσίλογων-κεσταμπιτών καίνε τα πάντα και στη συνέχεια γκρεμίζουν τους εναπομείναντας τοίχους, αφού πρώτα λεηλατούν και αρπάζουν όσα πολύτιμα αγαθά υπήρχαν στο πλούσιο κεφαλοχώρι και υπήρχαν πολλά, τα οποία μεταφέρουν στα Σείσαρχα και από κει σε διάφορα γερμανικά κέντρα και σπίτια δοσίλογων.
Το μίσος και η βαρβαρότητα κατά τη διάρκεια των 22 ημερών ολοκαυτώματος των Ανωγείων ξεπερνά κάθε όριο λογικής και φαντασίας. Αρκετοί γέροντες και γυναίκες που έμειναν κρυπτόμενοι στο χωριό και άρρωστα παιδιά που δεν μπορούσαν να μετακινηθούν, καίγονται ή καταπλακώνονται από τα ερείπια και οποιοσδήποτε κινούμενος στόχος τίθεται στο στόχαστρο των Γερμανοκεσταμπιτών. Δύο παιδιά και είκοσι πέντε άντρες και γυναίκες εκτελούνται η καταπλακώνονται από τα χαλάσματα και είναι οι ακόλουθοι:
-Αεράκης Νικόλαος
-Βρέντζος Εμμανουήλ
-Βουιδάσκης Βασίλειος
-Βλατά Ελένη
-Κοκοσάλη Αμαλία
-Κουβίδης Μιχαήλ
-Καβλέντη Αγάπη
-Καλλέργη Αικατερίνη
-Καραίσκου Ειρήνη
-Ξυλούρης Στέφανος (παιδί 8 ετών)
-Ξυλούρης Κων/νος
-Ξυλούρης Ιωάννης
-Πατραμάνη Ελένη
-Πετροκόπος Κων/νος
-Πασπαράκη Ευαγγελία
-Σκουλάς Εμμανουήλ
-Σκουλά Όλγα
-Σκουλά Ανδρονίκη
-Σαλούστρου Αικατερίνη
-Σαλούστρου Ειρήνη
-Σαλούστρος Εμμανουήλ
– Σπαχή Αφροδίτη
-Χαχλιούτης Κων/νος (παιδί 14 ετών)
-Σπιθούρης Γεώργιος
-Παπαδιός Εμμανουήλ
-Κουτάντος Σωκράτης
-Κουταντος Ιωάννης
Από τα εκτελεστικά αποσπάσματα σώζονται δια της φυγής, τρεις Ανωγειανοί οι : Μιχάλης Ρούλιος, Στέφανος Χαιρέτης και Ιωάννης Σουλτάτος ή Αλισαβογιάννης.
Χαρακτηριστικό της τόλμης και της στωικότητας που οι Ανωγειανοί αντιμετώπιζαν το θάνατο, στις δύσκολες εκείνες ώρες της καταστροφής και του ολέθρου, είναι και το ακόλουθο περιστατικό: «Ο Αριστείδης Πασπαράκης ή Αλμπάτης, υπερήλικας κατά την περίοδο καταστροφής των Ανωγείων, διέμενε μόνος σε ένα μικρό σπιτάκι που είχε κτίσει σε αγρόκτημα του στο Μέσα Πλατάνι, κάτω από τα Σίσσαρχα. Μια μέρα τον επισκέφθηκε ο περιπλανώμενος, όπως και οι υπόλοιποι Ανωγειανοί, επίσης γέροντας Μιχάλης Παπαδιός η Τζιομιχάλης. Την ώρα που οι δύο γέροντες καθόταν στο σπιτάκι κατέφθασε ένας Γερμανός από τα Σίσαρχα και οργισμένος τους διέταξε να σηκωθούν για να τους εκτελέσει, να τους κάνει «καπούτ» όπως τους είπε. Και ο Αλμπάτης απευθυνόμενος στο Τζιομιχάλη.
Σήκω, μουρέ, στάσου ανατολικά και κάμε το σταυρό σου. Μια φορά, μουρέ,
θα ποθάνουμε, ας ποθάνουμε σήμερο!!
Ο Γερμανός τους έβγαλε στον οψιγιά, πάνω από το σπιτάκι κι εκεί έχοντας γυρισμένη την πλάτη προς τον εκτελεστή, περίμεναν τη βολή.
Οι στιγμές περνούσαν βασανιστικές χωρίς ο Γερμανός να πραγματοποιεί την απειλή του.
Κάποια στιγμή ο Αλμπάτης γύρισε και είδε το Γερμανό να έχει κατεβασμένο το όπλο και τον άκουσε να του λέει:
-Νιξ παππού, καπούτ σήμερο. Αύριο καπούτ!
Κι ο Αλμπάτης
-Έπαε θαν είμαι γω και αύριο μονό να ‘ρθέις.
Την επάυριο οι δύο γέροντες πήγαν στις συκιές που ήταν απέναντι στο σπιτάκι να βρούν κανένα σύκο να το φάνε και να ξεπεινάσουν και αφού βοσκήθηκαν ο Αλμπάτης λέει στο Τζιομιχάλη:
-Αιντε, μουρέ, Μιχάλη να πάμε στο σπιτάκι γιατί μπορεί να ρθεί κείοσες, εννοώντας το Γερμανό. Άμεσα όμως πήρε την απάντηση.
Για γροίκα είντα λέει! Εγώ δε πάω!
Αργότερα ο Αλμπάτης διηγούμενος το περιστατικό στους Σαρχιανούς τους είπε ότι γύρισε στο σπιτάκι και :
-Έκεια τονε περίμενα πολλή ώρα, μα δεν εγύρισε ο κερατάς .
Οι Γερμανοί ανερχόμενοι από διάφορα σημεία για να πραγματοποιήσουν το ολοκαύτωμα των Ανωγείων συνέλαβαν 31 άντρες από διάφορα χωριά το Μαλεβυζίου και Μυλοποτάμου και Ανωγειανούς, τους μετέφεραν στα Σείσαρχα κι από κεί καθημερινά τους χρησιμοπιούσαν ως αγωγιάτες για να μεταφέρουν τα πάσης φύσεως υλικά αγαθά, που άρπαξαν από το χωριό πριν γκρεμίσουν και κάψουν τα σπίτια του.
Στις 22 Αυγούστου θεωρώντας ότι δε χρειαζόνταν άλλο τους αγωγιάτες, πήραν την απόφαση να τους εκτελέσουν. Από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευή Σεισάρχων όπου οι αγωγιάτες διέμεναν, υπό φρούρηση, παρελαμβαναν ένα-ένα και οδηγώντας τον στο ρυάκι, 150 περίπου μέτρα νοτιοανατολικά των Σεισάρχων, τους έστηναν στην άκρη μικρού γκρεμού και τους εκτελούσαν. Ευνόητο ότι, ο 31ος πρέπει να θεωρηθεί ότι εκτελέστηκε 31 φορές.
Τι βαρβαρότητα!!
α ονόματα των εκτελεσθέντων είναι χαραγμένα σε απλό και ωραίο μνημείο στην πλατεία των Σεισάρχων , στην κορυφή του οποίου είναι γραμμένη η μαντινάδα του Βασίλη Καλομοίρη, γιού εκτελεσθέντα, η οποία μας λέει:
«Στη θύελλα του φασισμού
Που τη φωθιά σκορπίζει,
Μόνο με αίμα το δεντρό
Της λεφτεριάς ανθίζει!»
Ανάμεσα στους εκτελεσθέντες και 7 Ανωγειανοί οι ακόλουθοι:1)Πατραμάνης Εμμανουήλ, 2)Καλομοίρης Γεώργιος, 3)Καλομοίρης Κων/νος, 4) Μανουράς Ευγένιος, 5) Κοκοσάλης Νικόλαος, 6)Καραμπίνης Χαράλαμπος και 7) Σκουλάς Κων/νος.
Μια μέρα πριν την εκτέλεση των πατριωτών στα Σείσαρχα στις 21-8-1944, οι Γερμανοί πραγματοποιούν κλοιό στο Καμαράκι Μαλεβυζίου και συλλαμβάνουν μέσα σ’ αυτό και στην ευρύτερη περιοχή του 24 άνδρες, τους οποίους οδηγούν στον ανατολικό πόρο του φαραγγιού των Γωνιών όπου τους εκτελούν πλην του Ιωάννη Σουλτάτου, ο οποίος κατάφερε να διαφύγει και να σωθεί κατά την ώρα της εκτέλεσης. Μέσα στους 23 εκτελεσθέντες συμπεριλαμβάνονται και τρεις Ανωγειανοί οι :1) Μαυρόκωστας Βασίλειος 2) Παπαδιός Ιωάννης και 3)Σουλτάτος Μιχαήλ.
Την ίδια περίοδο, άλλο γερμανικό απόσπασμα ερευνώντας το Ζωνιανό αόρι συλλαμβάνει 4 Ζωνιανούς τους : 1) Κων/νο Παρασύρη ή Κάτσουνα 2) Κάββαλο Γεώργιο 3) Κλίνη Μιχαήλ 4) Κλίνη Ιωάννη τους οποίους οδηγεί στη θέση Ρουσαλίμνη και από κει στην πορεία τους προς τ΄ Ανώγεια, σταματά λίγο πιο πάνω από αυτά και τους εκτελεί στη θέση «Πετριάς» και ακόμη 3 Παπαδιούδες Ανωγειανοι: Παπαδιός Στυλιανός, Παπαδιός Εμμανουήλ και Παπαδιός Νικόλαος ευρισκόμενοι στο Στρούμπουλα και μη αντέχοντας τη πείνα, κατεβαίνουν στην Τύλισσο για να βρούν κάτι να φάνε, συλλαμβάνονται από τους Γερμανούς στη θέση «Αλώνια» και εκτελούνται επί τόπου.
Πάράλληλα με το ολοκαύτωμα των Ανωγείων πραγματοποιείται και το ολοκαύτωμα της Δαμάστας. Τριάντα νέοι Δαμαστιανοί εκτελούνται στη θέση «Κερατίδι» και τρεις ακόμη 2 γυναίκες και 1 άντρας χάνουν της ζωή τους κατά την περίοδο του σαμποτάζ και της καταστροφής της Δαμάστας.
Τα Ανώγεια ανήκουν σήμερα στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων & Χωριών, «Ελληνικά Ολοκαυτώματα».
Ο Καζαντζάκης καταγράφει την Ναζιστική κτηνωδία στα Ανώγεια (13 Αυγούστου 1944)
Στην σχετική έκθεση του για τα Ανώγεια ως μέλος της Κ.Ε.Δ.Ω.Κ. μεταξύ άλλων ο Νίκος Καζαντζάκης αναφέρει:
«Την 13ην οι Γερμανοί συμπληρώσαντες την κύκλωσιν, εισήλθον εις τα Ανώγεια και διέταξαν τους υπολειφθέντας κατοίκους (θα ήσαν περί τα 1500 γυναικόπαιδα) να αναχωρήσουν εντός ημισείας ώρας προς την κατεύθυνσιν του Γενή-Καβέ, οπόθεν να διασκορπισθούν εις τα διάφορα χωρία της Ρεθύμνης.
Μετά ταύτα, προέβησαν εις Ολοκαύτωμα, γενικήν λεηλασίαν του χωρίου, πλουσιωτάτου εις κτηνοτροφικά και εριουργικά προϊόντα. Μετά την δήλωσιν εκάστη οικία εκαίετο πρώτον και έπειτα ανετινάσσετο δια δυναμίτιδος.
Κάθε νύκτα οι Γερμανοί απεσύροντο εις τα Σείσαρχα και την πρωϊαν επανήρχοντο.
To μέγεθος της λεηλασίας θα κατανόηση κανείς, όταν λάβη υπ’ όψιν ότι αυτή διήρκεσεν από της 13 Αυγούστου μέχρι της 5 Σεπτεμβρίου. Κατά την διάρκειαν της διαρπαγής οι Γερμανοί εφόνευσαν εντός του χωρίου τον Γ. Σπιθούρην, μη δυνηθέντα ν’ αποχωρήση μετά των άλλων κατοίκων, επίσης τους παραλύτους εξαδέλφους Κωνστ. και I. Ξυλούρην (ή Κίτρη), και τον υπέργηρον Νικ. Αεράκην, εις τας αγκάλας του οποίου έθεσαν, μετά την εκτέλεσιν, δεξιά και αριστερά τα πτώματα δύο χοίρων προς χλευασμόν.
Δύο αδελφαί, η χήρα Εμμ. Καλλέργη και η χήρα Εμμ. Καβλέντη, η χωλή Ειρήνη Καραϊσκου και η Ευαγγ. Ιω. Πασπαράκη, αρνηθείσαι ν’ αποχωρήσουν και προτιμήσασαι τον θάνατον απέθανον καείσαι και καταχωθείσαι έπειτα υπό τα ερείπια των ανατιναχθεισών οικιών των.
Επίσης οι Γερμανοί εφόνευσαν τον εκ τραύματος της κεφαλής παράφρονα Εμμ. I. Σαλούστρον.
Πολλοί άλλοι εφονεύθησαν εις τα πέριξ.
Οι Γερμανοί κατέστρεψαν και τα 4 τυροκομεία της περιοχής και απήγαγον τα ποίμνια των κατοίκων όσα δεν ηδυνήθησαν να συμπαραλάβουν, τα εφόνευσαν.
Σήμερον από τας 940 οικίας των Ανωγείων δεν έχει απομείνει ούτε μία, το νεόδμητον σχολείον ανετινάχθη, αι 3 εκκλησίαι, τας οποίας οι Γερμανοί είχον μεταβάλει εις σταύλους, έχουν επίσης υποστή ζημίας εκ των πέριξ ανατινάξεων.
Η επίσημος κατάστασις της Νομαρχίας Ρεθύμνης αναφέρει 117 Ανωγειανούς εκτελεσθέντας κατά την περίοδον της κατοχής»…
Ένα μεγάλο πρόγραμμα για τη μεταφοράς όρνιων από τον πληθυσμό της Κρήτης στην ηπειρωτική χώρα έχει ξεκινήσει μέσα από το πρόγραμμα LIFE Balkan GriffON.
Πρόκειται για ένα σπουδαίο σχεδιασμό που έχει στόχο την ενίσχυση του πληθυσμού των όρνεων στην ηπειρωτική χώρα όπου καταγράφει τεράστια μείωση. Από πρόχειρους υπολογισμούς που έχουν γίνει προκύπτει ότι αν στην Κρήτη ο αριθμός των όρνεων φτάνει τα 1.200 στην ηπειρωτική χώρα δεν ξεπερνά τα 400.
Στο πλαίσιο αυτό έχει ξεκινήσει από τις αρχές του 2026 ένα εξαετές πρόγραμμα μεταφοράς όρνιων από τον πληθυσμό της Κρήτης στην ηπειρωτική χώρα και από την Ισπανία στη Βόρεια Μακεδονία. Σε αυτό συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Κρήτης-Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (ΕΟΕ), η Μακεδονική Οικολογική Εταιρεία (MES) και το Ταμείο για την Άγρια Χλωρίδα και Πανίδα (FWFF). Τον γενικό συντονισμό έχει το Ίδρυμα για τη Διατήρηση των Γυπών (VCF).
Βασικός στόχος του προγράμματος αυτού είναι η δημιουργία νέων πυρήνων αναπαραγωγής όρνιων, η ενίσχυση των υφιστάμενων αναπαραγωγικών πληθυσμών και η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης του είδους στα νότια Βαλκάνια. Η κύρια δράση του είναι η σταδιακή μεταφορά 100 περίπου όρνιων (50 από Κρήτη και 50 από Ισπανία), τα οποία θα έχουν εξοπλιστεί με δορυφορικούς πομπούς και θα απελευθερώνονται σταδιακά (8-10 κάθε χρόνο) στη βόρεια-δυτική Ελλάδα και τη Βόρεια Μακεδονία αντίστοιχα, αφού θα έχουν παραμείνει σε κλωβούς εγκλιματισμού για τουλάχιστον 1-2 μήνες πριν την απελευθέρωση.
Για να προχωρήσει όμως αυτός η σχεδιασμός το τρέχον χρονικό διάστημα θα αναπτυχθούν μια σειρά από δράσεις έργα και παρεμβάσεις που θα διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των όρνεων. Ανάμεσα σε αυτές είναι να τοποθετηθούν ταΐστρες, για την εξασφάλιση της διατροφικής επάρκειας των πληθυσμών των πουλιών και την αποφυγή κατανάλωσης ακατάλληλης ή επικίνδυνης τροφής, όπως τα δηλητηριασμένα δολώματα.
Ακόμα ανάμεσα στις δράσεις είναι η δημιουργία Δικτύου Έγκαιρης προειδοποίησης σε περίπτωση ατυχήματος, ασθένειας, θανάτου ή αποτυχίας εγκλιματισμού κάποιου από τα ζώα που θα αφεθούν. Παράλληλα θα γίνει και μια ευρεία εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των τοπικών πληθυσμών σχετικά με τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα πτωματοφάγα αρπακτικά στα οικοσυστήματα και στις τοπικές οικονομίες.
Στο Δημοτικό Γήπεδο Βαρυπέτρου στα Χανιά πραγματοποιήθηκε η 5η Βραδιά Αντικρυστού, μια εκδήλωση που διοργανώνει τα τελευταία πέντε χρόνια ο Κρητικός Παραδοσιακός Σύλλογος “Το Αγιάζι”, συνδυάζοντας την κρητική παράδοση με ένα έμπρακτο μήνυμα οδικής ασφάλειας. Πέρα από το παραδοσιακό φαγητό, τη μουσική και το κρασί, η διοργάνωση ξεχώρισε για την πρόνοια των συντελεστών της να διασφαλίσουν δωρεάν μεταφορά στα σπίτια τους για όσους επισκέπτες κατανάλωσαν αλκοόλ και δεν ήταν σε θέση να οδηγήσουν, προστατεύοντας τη σωματική ακεραιότητα των ίδιων αλλά και των υπολοίπων οδηγών.
Η πρόνοια για την οδική ασφάλεια και η δωρεάν μεταφορά
Από την πρώτη κιόλας χρονιά διεξαγωγής της εκδήλωσης, ο Κρητικός Παραδοσιακός Σύλλογος “Το Αγιάζι” επέλεξε να μην αφήσει τη διαχείριση της διασκέδασης στην τύχη. Στο πλαίσιο αυτό, οι διοργανωτές απευθύνουν σταθερά έκκληση προς τους πολίτες «να κάνουν κράτει στο κρασί», αναγνωρίζοντας τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την υπερβολική κατανάλωση.
Παράλληλα, για τις περιπτώσεις όπου σημειώνεται αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ και καθίσταται επικίνδυνη η οδήγηση, έχει διαμορφωθεί ειδικός μηχανισμός δωρεάν μεταφοράς των επισκεπτών στις κατοικίες τους. Με τον τρόπο αυτό, εκμηδενίζεται η πιθανότητα πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων, αποτρέποντας την έκθεση σε κίνδυνο τόσο των ίδιων των θαμώνων όσο και των διερχόμενων πολιτών που χρησιμοποιούν το οδικό δίκτυο της περιοχής.
Το πρόγραμμα και τα χαρακτηριστικά της 5ης Βραδιάς Αντικρυστού
Η φετινή 5η Βραδιά Αντικρυστού διεξήχθη την Κυριακή 2 Αυγούστου 2026, με ώρα έναρξης τις 20:00, στις εγκαταστάσεις του Δημοτικού Γηπέδου Βαρυπέτρου.
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιελάμβανε παραδοσιακό κρητικό αντικριστό κρέας, άφθονο φαγητό και κρασί, καθώς και ζωντανή κρητική μουσική διασκέδαση με το συγκρότημα του Νίκου Καρκάνη, με την τιμή εισόδου να έχει οριστεί στα 6 ευρώ.
Ένα πρότυπο υπευθυνότητας για τα πανηγύρια και τους χώρους διασκέδασης
Η πρωτοβουλία του Παραδοσιακού Συλλόγου του Βαρυπέτρου αναδεικνύει μια σύγχρονη προσέγγιση στη διοργάνωση λαϊκών εκδηλώσεων και πανηγυριών, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο όπου η επισκεψιμότητα στις περιαστικές περιοχές των Χανίων κορυφώνεται.
Η εφαρμογή αντίστοιχων πρακτικών δωρεάν ή οργανωμένης ασφαλούς μεταφοράς θα μπορούσε να βρει μιμητές τόσο στα πολυάριθμα τοπικά πανηγύρια όσο και στα νυχτερινά καταστήματα (κλαμπ και μπαρ), αποτελώντας ένα ουσιαστικό μέτρο πρόληψης για τη διασφάλιση ότι κανένας πολίτης δεν θα τίθεται σε κίνδυνο εξαιτίας της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.
Ένας 81χρονος ημεδαπός έχασε τη ζωή του το μεσημέρι στη θαλάσσια περιοχή Βουλολίμνη Χρυσοσκαλίτισσας, στον Δήμο Κισσάμου Χανίων. Ο ηλικιωμένος άνδρας ανασύρθηκε από το νερό χωρίς τις αισθήσεις του και διακομίστηκε άμεσα στο Κέντρο Υγείας Κισσάμου, όπου οι γιατροί διαπίστωσαν τον θάνατό του. Για τη διερεύνηση του συμβάντος προανάκριση διενεργεί η αρμόδια Λιμενική Αρχή Παλαιόχωρας, ενώ έχει ήδη παραγγελθεί η διενέργεια ιατροδικαστικής εξέτασης.
Το χρονικό του περιστατικού και η διακομιδή στο Κέντρο Υγείας Κισσάμου
Το περιστατικό σημειώθηκε τις μεσημβρινές ώρες, όταν ο ηλικιωμένος εντοπίστηκε στη θαλάσσια ζώνη της Βουλολίμνης, κοντά στην ιστορική Μονή Χρυσοσκαλίτισσας στη δυτική Κρήτη, χωρίς να διατηρεί τις αισθήσεις του.
Άμεσα πραγματοποιήθηκε η ανάσυρσή του από το νερό και οργανώθηκε η διακομιδή του με ασθενοφόρο στο πλησιέστερο Κέντρο Υγείας, στην Κίσσαμο. Παρά τις προσπάθειες και την άμεση ανταπόκριση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού της μονάδας, διαπιστώθηκε ο θάνατός του.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού Σώματος
Για το τραγικό συμβάν και τις ενέργειες που ακολούθησαν, το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία αναφέρονται τα εξής:
«Τις μεσημβρινές ώρες σήμερα, ενημερώθηκε η Λιμενική Αρχή της Παλαιόχωρας, για την ύπαρξη ενός 81χρονου ημεδαπού, ο οποίος ανασύρθηκε χωρίς τις αισθήσεις του, από τη θαλάσσια περιοχή Βουλολίμνη Χρυσοσκαλίτισσας Κισσάμου Χανίων. Ο 81χρονος διακομίστηκε στο Κ. Υ. Κισσάμου, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος του. Από τη Λιμενική Αρχή Παλαιόχωρας που διενεργεί την προανάκριση, παραγγέλθηκε η διενέργεια νεκροψίας νεκροτομής στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία Κρήτης».
Στο αποκορύφωμα της θερινής σαιζόν και του υπερτουρισμού, η πανελλήνια ομοσπονδία των εφοριακών (ΠΟΕ-ΔΟΥ) προκήρυξε δεκαήμερη «απεργία-αποχή» από 17 έως 26 Αυγούστου, ακριβώς δηλαδή πάνω στην κορύφωση των ελέγχων.
Αν και η απόφαση ελήφθη κατά πλειοψηφία, το Γενικό Συμβούλιο της ΠΟΕ-ΔΟΥ καλεί τους ελεγκτές να καταθέσουν ατομική δήλωση στις υπηρεσίες τους ότι θα απέχουν από τους ελέγχους που προέβλεπε για την περίοδο αυτή η επιχείρηση «ΘΕΡΟΣ» της ΑΑΔΕ, επικαλούμενοι εργασιακά ζητήματα, αύξηση ελεγκτικού επιδόματος, αντικατάσταση υπηρεσιακών οχημάτων ή και να μην τα οδηγούν οι ίδιοι υπηρεσιακά αυτοκίνητα, καθώς επίσης όμως και να μην προχωρήσει το σχέδιο μετεξέλιξης των τοπικών ΔΟΥ σε «κεντρικές» υπηρεσίες της ΑΑΔΕ.
Η εξέλιξη αυτή πάντως απειλεί να τινάξει στον αέρα τη μάχη για εντοπισμό και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής που «θερίζει» τέτοιες μέρες σε όλη τη χώρα καθώς, εκτός από τους «δύστροπους» φορολογούμενους που αντιδρούν και αρνούνται κάθε έλεγχο, μπορεί από Δευτέρα να μην υπάρχουν και εφοριακοί υπάλληλοι για να κάνουν τους ελέγχους.
«Νάρκη» στους ελέγχους
Στο εξώδικο προκήρυξης της απεργίας, η ΠΟΕ-ΔΟΥ υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται για γενική απεργία, αλλά για «απεργία αποχή» από συγκεκριμένα υπηρεσιακά καθήκοντα: οι εργαζόμενοι δηλαδή θα προσέρχονται μεν στις υπηρεσίες και στις θέσεις τους, αρνούμενοι όμως να συμμετέχουν στους προληπτικούς ελέγχους.
Με τον τρόπο αυτό δηλαδή, για δέκα ημέρες οι εφοριακοί θα …απεργούν εργαζόμενοι. Όπως υποστηρίζει στο εξώδικο η ΠΟΕ-ΔΟΥ, «η παρούσα κινητοποίηση δεν συνιστά γενική αποχή από την εργασία, αλλά αφορά αποκλειστικά και μόνο τα ανωτέρω ειδικά υπηρεσιακά καθήκοντα (…) και συνιστά απολύτως νόμιμη μορφή συνδικαλιστικής δράσεως, αναγνωριζόμενη ως μορφή απεργίας». Γι’ αυτό, τονίζει, δεν πρέπει να έχουν εφαρμογή τα προβλεπόμενα σε περίπτωση απεργίας, για ορισμό Προσωπικού Ασφαλείας κλπ.
Ωστόσο έλεγχοι χωρίς ελεγκτές, δε γίνονται. Το σχέδιο της ΑΑΔΕ για τις ημέρες αυτές προέβλεπε καθολική κινητοποίηση και μετακινήσεις εφοριακών υπαλλήλων σε όλη την ελληνική επικράτεια, με στόχο να ακυρώσουν τον παράγοντα της «εντοπιότητας».
Με άλλα λόγια, ένας εφοριακός πχ από την Πρέβεζα μπορεί να καλείται να κάνει έλεγχο σε beach bar της Πιερίας. Ενώ ταυτόχρονα, σε hot-spots όπως και VIP περιοχές η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Πάρος και η Κρήτη, η εξόρμηση των ελεγκτών πρέπει να είναι μαζική. Για το σκοπό αυτό, η ΑΑΔΕ έχει ήδη κλείσει εισιτήρια, δωμάτια, οχήματα μετακίνησης κλπ.
Το σχέδιο της ΑΑΔΕ προβλέπει «ελέγχους παντού»: από τα «πανηγύρια» της φοροδιαφυγής και του παραεμπορίου, τις μαζικές διασκεδάσεις όπου διοχετεύονται νοθευμένα ποτά ή ακατάλληλα τρόφιμα, τις «αρπαχτές» σε βάρος τουριστών με αυθαίρετες χρεώσεις από επαγγελματίες σε λιμάνια, αεροδρόμια, παραλίες, χώρους εστίασης κλπ, μέχρι τις «πειραγμένες» αντλίες καυσίμων ή τα «μαύρα» POS και τις ταμειακές μηχανές που παθαίνουν ξαφνικά «απώλεια σύνδεσης» και επικοινωνίας με τους servers της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Πώς θα γίνουν έλεγχοι
Η ΑΑΔΕ δεν έχει δημοσιοποιήσει θέση για την κινητοποίηση, ούτε έχει γνωστοποιήσει πώς θα καλυφθεί ο προγραμματισμός των ελέγχων στη διάρκεια της αποχής.
Όλα θα κριθούν ίσως σήμερα, καθώς η κινητοποίηση ξεκινούν από Δευτέρα και οι εργαζόμενοι έχουν πάρει ακόμα και εισιτήρια για να μεταβούν στα σημεία ελέγχου. Εφόσον υποβάλουν τις δηλώσεις συμμετοχής στην κινητοποίηση όπως τους καλεί η ΠΟΕ-ΔΟΥ, θα φανεί αν ή με ποιες τροποποιήσεις θα μπορέσει να «τρέξει» το πρόγραμμα ελέγχων.
Είναι ενδεικτικό ότι για να καλυφθούν περισσότερες από 110.000 υπερωριακής απασχόλησης, νυχτερινά, Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες -όχι οδοιπορικά και αποζημιώσεις εκτός έδρας- για 873 στελέχη της νεοσύστατης ελεγκτικής ομάδας “ΔΕΟΣ” της ΑΑΔΕ, προβλέπεται να δοθούν πάνω από 800.000 ευρώ στο β΄εξάμηνο του έτους. Την ίδια περίοδο, για περίπου άλλους 4.000 εφοριακούς υπαλλήλους θα διατεθούν επιπλέον 1,5 εκατ. ευρώ.
Τι ζητούν
Με το εξώδικο με το οποίο η Πανελλήνια Ομοσπονδία των εφοριακών (ΠΟΕ-ΔΟΥ) προκήρυξε την «απεργία-αποχή», ζητάει, μεταξύ άλλων:
• λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.
• παροχή ασφαλών συνθηκών κατά τη διενέργεια των προληπτικών ελέγχων.
• παύση της ανάθεσης οδήγησης υπηρεσιακών οχημάτων σε υπαλλήλους που δεν έχουν τέτοια υπηρεσιακή υποχρέωση.
• καταβολή του ελεγκτικού επιδόματος στους δικαιούχους.
• την ουσιαστική αμοιβή της υπερωριακής και της εκτός έδρας εργασίας.
• την ενίσχυση των υπηρεσιών με το αναγκαίο προσωπικό.
• τη διασφάλιση της λειτουργίας των περιφερειακών υπηρεσιών και την εγκατάλειψη κάθε σχεδίου περαιτέρω συρρίκνωσης ή κεντρικοποίησής τους.
Επιπλέον η ΠΟΕ-ΔΟΥ κάνει λόγο για: συνεχή εντατικοποίηση της εργασίας, υπερβάσεις του νομίμου ωραρίου, απλήρωτες ή ανεπαρκώς αμειβόμενες υπερωρίες, μη καταβολή του προβλεπόμενου ελεγκτικού επιδόματος, ανέφικτη και εξαντλητική στοχοθεσία, υπέρμετρες ευθύνες για τους εργαζομένους, έλλειψη ασφαλών συνθηκών κατά τους ελέγχους, χρήση ακατάλληλων ή επικίνδυνων υπηρεσιακών οχημάτων, απαίτηση χρήσης ιδίων μέσων για την άσκηση υπηρεσιακών καθηκόντων.
Παράλληλα στη «δήλωση συμμετοχής» στην κινητοποίηση, οι εργαζόμενοι καλούνται να υπογράψουν ότι «συντάσσονται ανεπιφύλακτα με τις διεκδικήσεις της ΠΟΕ-ΔΟΥ που αφορούν» στην ουσιαστική βελτίωση των μισθολογικών – εργασιακών συνθηκών και αλλά και «στο δίκαιο αίτημα να διατηρηθούν οι Δ.Ο.Υ. της Περιφέρειας με τη σημερινή τους μορφή, χωρίς να υλοποιηθεί το σχέδιο της Διοίκησης της ΑΑΔΕ για κεντρικοποίηση των υπηρεσιών».
Σε νέα φάση όξυνσης εισέρχεται η αντιπαράθεση γύρω από τη λειτουργία του λατομικού χώρου στη θέση «Δύο Γκρεμοί» στην Ανώπολη, έπειτα από την έκδοση της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης.
Η διοικητική αυτή εξέλιξη, που ανάβει το «πράσινο φως» για την επαναλειτουργία του παλιού λατομείου ως μονάδας διαχείρισης και επεξεργασίας αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), έχει προκαλέσει την άμεση αντίδραση της τοπικής κοινωνίας.
Οι κάτοικοι, έχοντας ήδη συγκεντρώσει περίπου 2.500 υπογραφές διαμαρτυρίας, προσανατολίζονται σε δικαστική προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας μέσω του Δήμου Χερσονήσου, ενώ παράλληλα στρέφουν τα βέλη τους προς την Αρχιεπισκοπή Κρήτης ζητώντας τη λύση της σύμβασης μίσθωσης του χώρου.
Η διοικητική έγκριση και η οριακή γνωμοδότηση του ΠΕΣΠΑ
Η σχετική απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης αφορά το έργο «Επεξεργασία Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών & Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) και ανάπλαση λατομικού χώρου», το οποίο προωθείται από την εταιρεία «Λατομεία Γουρνών Α.Ε.» στη θέση «Δύο Γκρεμοί Ανώπολης».
Η έκδοση της ΑΕΠΟ ακολούθησε τη θετική γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΠΕΣΠΑ), η οποία εγκρίθηκε με οριακή πλειοψηφία και ψήφους 3 έναντι 2. Η εξέλιξη αυτή επισημοποιεί τη δυνατότητα επαναδραστηριοποίησης του χώρου για την υποδοχή και επεξεργασία αδρανών υλικών, παρά τις επιφυλάξεις που είχαν εκφραστεί σε θεσμικό και τεχνικό επίπεδο κατά τη διαδικασία της διαβούλευσης.
Συλλογή 2.500 υπογραφών, προσφυγή στο ΣτΕ και η στάση της Εκκλησίας
Απέναντι στον σχεδιασμό αυτό, οι κάτοικοι και οι φορείς της περιοχής κλιμακώνουν τις νομικές και θεσμικές τους ενέργειες. Έχοντας ήδη συγκεντρώσει περί τις 2.500 υπογραφές πολιτών που αντιτίθενται στη χωροθέτηση της μονάδας, εξετάζουν πλέον ανοικτά το ενδεχόμενο κατάθεσης αίτησης ακυρώσεως στο Συμβούλιο της Επικρατείας, σε συντονισμό με τον Δήμο Χερσονήσου.
Παράλληλα, έντονος προβληματισμός και κριτική διατυπώνονται προς την πλευρά της Εκκλησίας. Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι των κατοίκων, είχε προηγηθεί δέσμευση για λύση της σύμβασης μίσθωσης του ακινήτου με τον ιδιώτη επενδυτή, με στόχο να αποτραπεί οριστικά η επαναλειτουργία του λατομικού χώρου και να αποκλειστεί η επιβάρυνση του οικιστικού και φυσικού περιβάλλοντος της Ανώπολης.
Η ανακοίνωση της Συντονιστικής Επιτροπής και η προαναγγελία κινητοποιήσεων
Η Συντονιστική Επιτροπή Φορέων και Κατοίκων ενημερώνει ότι εκδόθηκε η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) για το έργο με τίτλο «Επεξεργασία Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών & Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) και ανάπλαση λατομικού χώρου», της εταιρείας «Λατομεία Γουρνών Α.Ε.», στη θέση «Δύο Γκρεμοί Ανώπολης».
Η εξέλιξη αυτή είναι προφανώς σημαντική, δεν σημαίνει όμως ότι το ζήτημα έχει κλείσει ούτε ότι αναστέλλονται οι ενέργειες που έχουν αποφασίσει οι κάτοικοι και οι φορείς της περιοχής μας.
Υπενθυμίζουμε ότι η τοπική κοινωνία έχει εκφράσει με σαφήνεια και αποφασιστικότητα την αντίθεσή της στην εγκατάσταση και λειτουργία μονάδας επεξεργασίας ΑΕΚΚ στη συγκεκριμένη θέση. Οι σοβαρές ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί για τη χωροθέτηση του έργου, τις επιπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή και την ποιότητα ζωής των κατοίκων, καθώς και για τους όρους και τον αρχικό σκοπό παραχώρησης και μίσθωσης του λατομικού χώρου, εξακολουθούν να υφίστανται στο ακέραιο.
Για τον λόγο αυτό, όλες οι αποφάσεις που ελήφθησαν στη Γενική Συνέλευση Φορέων και Κατοίκων παραμένουν σε ισχύ.
Ιδιαίτερα, τις αμέσως επόμενες ημέρες θα ανακοινωθεί ο χρόνος πραγματοποίησης της κινητοποίησης φορέων και κατοίκων στην Αρχιεπισκοπή Κρήτης, όπως έχει ήδη αποφασιστεί.
Καλούμε την Αρχιεπισκοπή Κρήτης να ακούσει τη φωνή της τοπικής κοινωνίας και να επανεξετάσει τη συνέχιση της συγκεκριμένης μίσθωσης. Ζητούμε τη λύση του μισθωτηρίου, για τους λόγους που έχουμε αναλυτικά και τεκμηριωμένα αναπτύξει, και την επιλογή μιας διαφορετικής πορείας για το παλιό λατομείο, με πραγματική αξιοποίηση του χώρου προς όφελος της περιοχής.
Η έκδοση μιας διοικητικής απόφασης δεν ακυρώνει τις αντιρρήσεις της τοπικής κοινωνίας και δεν αναιρεί το δικαίωμά της να διεκδικεί το μέλλον που επιθυμεί για τον τόπο της.
Καλούμε, λοιπόν, όλους τους φορείς, τους συλλόγους και τους πολίτες της ευρύτερης περιοχής να βρίσκονται σε εγρήγορση.
Η υπόθεση δεν τελείωσε με την έκδοση της ΑΕΠΟ.
Η προσπάθεια συνεχίζεται.
Η τοπική κοινωνία θα είναι παρούσα και θα διεκδικήσει με κάθε νόμιμο και θεσμικό μέσο την προστασία της περιοχής και της ποιότητας ζωής των κατοίκων της.
Η Συντονιστική Επιτροπή κατά της χωροθέτησης δημιουργίας μονάδας επεξεργασίας ΑΕΚΚ στην περιοχή της Ανώπολης
