Σε έναν αναλυτικό απολογισμό για την πορεία ανακατασκευής, το νομικό πλαίσιο και το ύψος των μισθωμάτων στη Δημοτική Αγορά Χανίων προχώρησε η δημοτική παράταξη «Όνειρο είναι τα Χανιά», με επικεφαλής την Κατερίνα Μανιμανάκη, στον απόηχο των συζητήσεων που διεξήχθησαν στο Δημοτικό Συμβούλιο με τελευταία εκείνη της 5ης Αυγούστου 2026.

Ενώ το εμβληματικό έργο οδεύει προς ολοκλήρωση και επαναλειτουργία σε λίγους μήνες, η παράταξη της μειοψηφίας ξεκαθαρίζει ότι ο καθορισμός των μισθωμάτων μέσω ορκωτού εκτιμητή υπήρξε νόμιμος και αδιάβλητος, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η οικονομική επιβάρυνση των επαγγελματιών αποτελεί συνέπεια της γενικευμένης ακρίβειας και των κυβερνητικών πολιτικών που πλήττουν την αγοραστική δύναμη της κοινωνίας.

Το καθεστώς του παρελθόντος και τα πεπραγμένα της νυν δημοτικής αρχής

Στην τοποθέτησή της, η παράταξη «Όνειρο είναι τα Χανιά» αναφέρεται στις διαχρονικές ευθύνες των θεσμών, κάνοντας λόγο για ένα «μη διαυγές παρελθόν» όπου επετράπησαν πρακτικές που ζημίωσαν το δημόσιο συμφέρον. Όπως σημειώνεται, μέχρι το 2022 η συντριπτική πλειοψηφία των καταστημάτων λειτουργούσε επί δεκαετίες με διαρκείς ανανεώσεις συμβάσεων παλαιών ενοικιαστών ή κληρονόμων τους χωρίς πλειοδοτικούς διαγωνισμούς.

Αναφορικά με τη σημερινή διοίκηση του Δήμου Χανίων, επισημαίνεται ότι παρέλαβε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το δικαίωμα επανεγκατάστασης των παλαιών επαγγελματιών, ενώ καταγράφονται και συγκεκριμένες αστοχίες στους χειρισμούς της:

«Από την πλευρά της δημοτικής αρχής υπήρξαν αστοχίες, που δεν θα άλλαζαν μεν τη ροή των πραγμάτων αλλά δημιουργούν ένα κλίμα δυσπιστίας για τους εμπλεκόμενους. Μια τέτοια ήταν η ανακοίνωση σε πρώιμο χρόνο ότι ο καθορισμός από ορκωτό εκτιμητή των μισθωμάτων για τα καταστήματα που θα μίσθωναν οι παλιοί καταστηματάρχες, θα προηγούταν του πλειοδοτικού διαγωνισμού για τα καταστήματα που θα μίσθωναν οι νέοι καταστηματάρχες. Αυτό προφανώς δεν μπορούσε εκ του νόμου να γίνει και δεν έγινε, διαψεύδοντας την ανακοίνωση της δημοτικής αρχής. Μια άλλη αστοχία ήταν το μικρό χρονικό διάστημα που δόθηκε στους παλιούς καταστηματάρχες να αποδεχθούν ή όχι τη μίσθωση των ανακαινισμένων καταστημάτων με το καθορισμένο από τον ορκωτό εκτιμητή μίσθωμα».

Ο ορκωτός εκτιμητής, οι παλαιοί καταστηματάρχες και οι όροι ισονομίας

Απαντώντας στις αιτιάσεις περί υπερβολικών μισθωμάτων, η παράταξη υπογραμμίζει ότι σε ένα ακίνητο μεγάλης ιστορικής και εμπορικής αξίας η συνδρομή ορκωτού εκτιμητή είναι νομικά επιβεβλημένη για τη διασφάλιση της αντικειμενικότητας. Παράλληλα, θέτει το ζήτημα της ισονομίας απέναντι στους υπόλοιπους εμπόρους της πόλης, υπενθυμίζοντας ότι οι παλαιοί μισθωτές είχαν εξασφαλισμένο προβάδισμα για το 50% των θέσεων και έλαβαν επίδομα μετεγκατάστασης ύψους 30.000 ευρώ έκαστος.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση:

«Είναι πιθανό να αποδειχθεί αληθινός αυτός ο ισχυρισμός [ότι τα μισθώματα είναι δυσβάσταχτα]. Αλλά δυστυχώς δεν ήταν στο χέρι κανενός από τον Δήμο Χανίων, νυν αιρετού ή υπηρεσιακού να προκύψουν χαμηλότερα μισθώματα. Ακόμα δυστυχέστερα, το ίδιο δυσβάσταχτα είναι τα μισθώματα για όλους τους καταστηματάρχες σε όλη την πόλη. Και για αυτούς που δεν είχαν το προνόμιο να έχουν ντε φάκτο προβάδισμα για τη μίσθωση καταστήματος στην Αγορά. Και για αυτούς που δεν τους δόθηκε επίδομα μετεγκατάστασης ύψους 30.000 ευρώ. Ιδιαίτερα για αυτούς, θα μπορούσε να πει κάποιος».

Η πρόταση των φορέων και το παράδειγμα της Δημοτικής Αγοράς Κυψέλης

Σχολιάζοντας την πρόσφατη κοινή πρόταση του Επιμελητηρίου Χανίων, της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Νομού Χανίων (ΟΕΒΕΝΧ) και του Εμπορικού Συλλόγου για εφαρμογή ενός μοντέλου ανάλογου με εκείνο της Δημοτικής Αγοράς Κυψέλης στην Αθήνα, η παράταξη σημειώνει ότι πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα αλλά εξαιρετικά καθυστερημένη ιδέα, η οποία παρουσιάζει δομικές διαφορές με την πραγματικότητα των Χανίων.

Η Δημοτική Αγορά Κυψέλης λειτουργεί υπό τη διαχείριση της δημοτικής εταιρείας «Τεχνόπολη» ως θερμοκοιτίδα για εναλλακτικές νέες επιχειρήσεις, με το 60-70% των δράσεων να έχει κοινωνικό και πολιτιστικό χαρακτήρα μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων (pop-up) και χαμηλών ενοικίων. Όπως παρατηρεί η παράταξη, το μοντέλο αυτό δεν μπορεί να συνδυαστεί με πολυετή συμβόλαια παλαιών εμπορικών επιχειρήσεων, διερωτώμενη εάν η πρόταση αποσκοπεί αποκλειστικά στη μείωση των εσόδων του δήμου προς όφελος συγκεκριμένων μισθωτών.

Η ευθύνη της κεντρικής κυβέρνησης και η ανάγκη ενιαίας διεκδίκησης

Στο καταληκτικό της συμπέρασμα, η παράταξη «Όνειρο είναι τα Χανιά» σημειώνει ότι η διαδικασία καθορισμού των μισθωμάτων και ο νέος κανονισμός λειτουργίας υπήρξαν όσο δίκαια επέτρεπαν οι νομικές δεσμεύσεις, καλώντας την τοπική κοινωνία να αναγνωρίσει τις πραγματικές αιτίες της οικονομικής πίεσης:

«Πράγματι τα μισθώματα που προέκυψαν από μία αδιάβλητη και νόμιμη διαδικασία μπορεί να αποβούν δυσβάσταχτα. Αλλά αυτός είναι ένας λογαριασμός που πρέπει να ζητηθεί από την κυβέρνηση. Αυτή την ίδια κυβέρνηση που επιχειρεί να συσκοτίσει τις ευθύνες της με επιλεκτικά επιδόματα όταν όλος ο κλάδος στενάζει. Αυτή την ίδια κυβέρνηση που δεν τόλμησαν να ενοχλήσουν για το επιλεκτικό επίδομα τα συλλογικά όργανα εκπροσώπησης όλων των εμπόρων και των καταστηματαρχών στην πόλη μας. Αυτή την ίδια κυβέρνηση που εκτινάσσει την ακρίβεια, μειώνει ασφυκτικά την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και κατά συνέπεια συρρικνώνει και τα έσοδα των εμπόρων και των καταστηματαρχών».

Αναλυτικά στην ανακοίνωση της παράταξης αναφέρονται τα εξής: 

“Ένα μεγάλο έργο για την πόλη οδεύει προς ολοκλήρωση. Η ανακατασκευή και ανακαίνιση της Δημοτικής Αγοράς και η λειτουργία της φαίνεται πως θα είναι επιτέλους πραγματικότητα σε λίγους μήνες, μετά από πολλές καθυστερήσεις.

Η συζήτηση για τον βέλτιστο τρόπο με τον οποίο θα έπρεπε να υλοποιηθεί η διαδικασία της ανακατασκευής και της λειτουργίας της στη νέα φάση, έχει πάρει χώρο στη δημόσια και στην ιδιωτική σφαίρα και αυτό είναι θεμιτό και δέον. Θα ήταν ακόμα πιο χρήσιμο η δημόσια συζήτηση να είχε γίνει ακόμα νωρίτερα, ώστε οι γόνιμες προτάσεις να είχαν εύλογο χρόνο να καρπίσουν.

Το θέμα συζητήθηκε αρκετές φορές και στο Δημοτικό Συμβούλιο με τελευταία τη συνεδρίαση της 5ης Αυγούστου 2026. Κρίνουμε λοιπόν ότι είναι σκόπιμο να εκθέσουμε δημόσια μια σειρά επιχειρημάτων και σκέψεων, με απολογιστικό τρόπο, τώρα που το έργο βαίνει στο τέλος του ή στην αρχή της νέας εποχής του.

Οι προηγούμενοι εκπρόσωποι θεσμών

Από την πλευρά των θεσμών, που διαχειρίστηκαν το θέμα της λειτουργίας της Δημοτικής Αγοράς και της εκκίνησης της ανακατασκευής της και έχουν την πρώτη και κύρια ευθύνη για όλο το εγχείρημα, λόγω της βαρύτητας του ρόλου των θεσμών, υπήρξε ένα παρελθόν μη διαυγές. Στη Δημοτική Αγορά επετράπη από προηγούμενες δημοτικές αρχές ένας τρόπος λειτουργίας που ζημίωσε το δημόσιο συμφέρον και εξέθεσε το δίκαιο. Για παράδειγμα, ας πει δημόσια ένας εκπρόσωπος παλαιότερης δημοτικής αρχής πόσοι πλειοδοτικοί διαγωνισμοί και για πόσα καταστήματα της Δημοτικής Αγοράς Χανίων είχαν γίνει μέχρι το 2022, για τη διαφύλαξη της ισονομίας και του δημόσιου συμφέροντος, ή αν στη συντριπτική πλειοψηφία τους λειτουργούσαν επί δεκαετίες με μακροχρόνιες συμβάσεις και ανανεώσεις δικαιωμάτων των παλαιών ενοικιαστών (ή κληρονόμων τους) που κρατούσαν από την ίδρυσή της. Αναρωτιόμαστε το δίκαιο και η υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος τότε δεν ήταν έννοιες προς ικανοποίηση;

Η νυν δημοτική αρχή

Όταν λοιπόν έρχεται η νυν δημοτική αρχή και χρησιμοποιεί ως βασική γραμμή επιχειρήματος για τα πεπραγμένα της επί του θέματος τη διασφάλιση της αξιόπιστης λειτουργίας της Οικονομικής μας Υπηρεσίας, δεν μπορούμε παρά να αναρωτηθούμε γιατί αυτό δεν αποτέλεσε πρωτεύουσα μέριμνα από την αρχή της ανάληψης των καθηκόντων της, όταν έγινε αντιληπτό ότι κάτι λειτουργεί σοβαρά προβληματικά στη Δημοτική μας Αγορά.

Είναι γεγονός ότι το καθεστώς που παρέλαβε η νυν δημοτική αρχή από την προηγούμενη, που ξεκίνησε τη διαδικασία της ανακατασκευής και των δράσεων που έπρεπε να προηγηθούν, είχε ορισμένες δεσμεύσεις για το μέλλον. Μία εκ των οποίων ήταν ότι παρέλαβε συμφωνημένο και υπογεγραμμένο πως οι καταστηματάρχες που δραστηριοποιούνταν εντός της Δημοτικής Αγοράς πριν την ανακατασκευή, θα είχαν το δικαίωμα να συνεχίσουν να το κάνουν και μετά. Το κατά πόσο αυτό το δεδομένο ήταν δίκαιο, έχει σημασία να το διαπραγματευτούμε μόνο αν διατυπωθεί κατηγορία για άδικη διαχείριση. Διαφορετικά θα απασχολήσει τον ιστορικό του μέλλοντος, όταν θα κρίνει τα πεπραγμένα των αιρετών που δημιούργησαν αυτές τις δεσμεύσεις, με την απαραίτητη απόσταση του χρόνου.

Δεδομένο ήταν και το νομικό πλαίσιο που θα έπρεπε να διέπει τη διαδικασία της επαναλειτουργίας της Δημοτικής Αγοράς. Τυχόν διαφωνίες με αυτό έχουν αξία στο πλαίσιο ενός αγώνα για πολιτική αλλαγή, μια και το νομικό πλαίσιο αποτελεί πολιτική επιλογή των κυβερνώντων, διατηρείται χωρίς αλλαγές επί δεκαετίες και ούτε ο πρόσφατος κώδικας τοπικής αυτοδιοίκησης επέφερε κάποια ουσιώδη αλλαγή σε αυτό.

Από την πλευρά της δημοτικής αρχής υπήρξαν αστοχίες, που δεν θα άλλαζαν μεν τη ροή των πραγμάτων αλλά δημιουργούν ένα κλίμα δυσπιστίας για τους εμπλεκόμενους. Μια τέτοια ήταν η ανακοίνωση σε πρώιμο χρόνο ότι ο καθορισμός από ορκωτό εκτιμητή των μισθωμάτων για τα καταστήματα που θα μίσθωναν οι παλιοί καταστηματάρχες, θα προηγούταν του πλειοδοτικού διαγωνισμού για τα καταστήματα που θα μίσθωναν οι νέοι καταστηματάρχες. Αυτό προφανώς δεν μπορούσε εκ του νόμου να γίνει και δεν έγινε, διαψεύδοντας την ανακοίνωση της δημοτικής αρχής. Μια άλλη αστοχία ήταν το μικρό χρονικό διάστημα που δόθηκε στους παλιούς καταστηματάρχες να αποδεχθούν ή όχι τη μίσθωση των ανακαινισμένων καταστημάτων με το καθορισμένο από τον ορκωτό εκτιμητή μίσθωμα. Οι καταστηματάρχες θα μπορούσαν να υπερβούν στην πράξη αυτόν τον λάθος χειρισμό, αποδεχόμενοι το μίσθωμα και στη συνέχεια αποσύροντας την αποδοχή, αν με τη συνδρομή του χρόνου διαπίστωναν ότι το οικονομικό τους πλάνο δεν βγαίνει. Όπως και έκαναν κάποιοι εξ αυτών.

Οι αιτιάσεις

Στη δημόσια σφαίρα ωστόσο ακούστηκαν διάφορες αιτιάσεις, εσχάτως και πρόταση. Ας τις δούμε.

– Τα μισθώματα είναι πολύ υψηλά. Χρειάζεται να διευκρινιστεί αφενός «πολύ υψηλά» σε σχέση με τι, αφετέρου αν μπορούσαν με νόμιμο τρόπο να είναι χαμηλότερα. Τα μισθώματα εκτός της Δημοτικής Αγοράς και εντός του κέντρου είναι σημαντικά χαμηλότερα; Είναι πραγματικά χαμηλότερα ή φαίνονται με μη νόμιμο τρόπο χαμηλότερα;

Τα μισθώματα είναι γενικά πολύ υψηλά σε καταστήματα και σπίτια, σε σχέση με τους μισθούς και το βιοτικό επίπεδο, μάλιστα σε βαθμό που καθιστούν τη μίσθωση για στέγαση ή εμπορικό σκοπό εξαιρετικά δύσκολη. Το ζούμε όλοι. Δεν βρίσκουμε σπίτι να νοικιάσουμε και οι επιχειρήσεις που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν και βάζουν λουκέτο, ολοένα αυξάνονται. Αυτό όμως δεν αφορά ειδικά τη Δημοτική Αγορά ούτε υπάρχει τρόπος να εξαιρείται από αυτό η Αγορά. Και αν υπήρχε, θέτουμε το ερώτημα αν θα ήταν δίκαιο στην καρδιά του εμπορικού κέντρου της πόλης, στο πιο προνομιακό σημείο του, οι έμποροι και οι καταστηματάρχες να πληρώνουν λιγότερα από όσα οι υπόλοιποι συνάδελφοί τους. Τη στιγμή μάλιστα που δεν κατοχυρώνουν θέση με κλήρωση ή όποιο άλλο εναλλασσόμενο ή τυχαίο τρόπο, αλλά με εξασφαλισμένη θέση σε κατάστημα στο 50% περίπου αυτών.

– Η δημοτική αρχή υποσχέθηκε χαμηλότερα μισθώματα. Δεν έχει πέσει στην αντίληψή μας τέτοια υπόσχεση με δημόσιο τρόπο. Ωστόσο, αν το έκανε ιδιωτικά ή δημόσια, υπέπεσε σε σοβαρό σφάλμα. Το ύψος των μισθωμάτων σε ένα ακίνητο μεγάλης ιστορικής σημασίας και εμπορικής αξίας, όπως η Δημοτική μας Αγορά, χρειάζεται και τη συνδρομή ορκωτού εκτιμητή, ώστε να μην είναι διαβλητή από κανέναν η διαδικασία προσδιορισμού τους και να βασίζεται σε μεθοδολογία και κριτήρια αντικειμενικά, που διασφαλίζουν τη διαφάνεια. Καμία δημοτική αρχή με το υπάρχον νομικό πλαίσιο δεν θα μπορούσε να γνωρίζει το ύψος των μισθωμάτων πριν την οριζόμενη από τον νόμο και τις έννοιες του δικαίου και της ισονομίας διαδικασία.

– Το ύψος των μισθωμάτων όπως ορίστηκαν από τον ορκωτό εκτιμητή είναι δυσβάσταχτο. Είναι πιθανό να αποδειχθεί αληθινός αυτός ο ισχυρισμός. Αλλά δυστυχώς δεν ήταν στο χέρι κανενός από τον Δήμο Χανίων, νυν αιρετού ή υπηρεσιακού να προκύψουν χαμηλότερα μισθώματα. Ακόμα δυστυχέστερα, το ίδιο δυσβάσταχτα είναι τα μισθώματα για όλους τους καταστηματάρχες σε όλη την πόλη. Και για αυτούς που δεν είχαν το προνόμιο να έχουν ντε φάκτο προβάδισμα για τη μίσθωση καταστήματος στην Αγορά. Και για αυτούς που δεν τους δόθηκε επίδομα μετεγκατάστασης ύψους 30.000 ευρώ. Ιδιαίτερα για αυτούς, θα μπορούσε να πει κάποιος.

Αλλά ακόμα κι αν υπήρχε τρόπος να επηρεαστεί το ύψος των μισθωμάτων για τους παλιούς καταστηματάρχες ώστε να ανακουφιστούν, τότε αυτό δεν θα ήταν άδικο για τους νέους καταστηματάρχες ή για τους εκτός της Αγοράς; Αν συμφωνήσουμε ότι οι παλιοί καταστηματάρχες ζημιώθηκαν με την απώλεια για πέντε χρόνια του καταστήματος που ενοικίαζαν, τότε δεν πρέπει να συμφωνήσουμε ότι συνιστά αποζημίωση και με το παραπάνω η υπόσχεση να έχουν προβάδισμα για την επανεγκατάστασή τους σε σχέση με όλους τους άλλους υποψήφιους καταστηματάρχες στα νέα ανακαινισμένα με δημόσιο χρήμα καταστήματα, και να πάρουν επίδομα ύψους 30.000 έκαστος;

– Η δέσμευση για επανεγκατάσταση των παλαιών καταστηματαρχών ήταν προσχηματική. Το παρόν Δημοτικό Συμβούλιο στον βαθμό που του αναλογεί, αποδέχθηκε τις δεσμεύσεις που παρέλαβε λόγω επιλογών και χειρισμών άλλων προκατόχων τους, χωρίς να τις αμφισβητήσει, με στόχο τη γρήγορη επαναλειτουργία της Δημοτικής Αγοράς και τη διατήρηση αισθήματος καλής πίστης μεταξύ των εμπλεκόμενων. Ακολούθησε τη διαδικασία όπως την ορίζει ο νόμος. Διαβουλεύτηκε για τον καινούργιο κανονισμό λειτουργίας, που θα καθόριζε την αποφυγή άδικων και ζημιογόνων πρακτικών του παρελθόντος, και συμφώνησε ομόφωνα σε αυτόν. Πώς λοιπόν στοιχειοθετείται η προσχηματική στάση;

Το παράδειγμα της Δημοτικής Αγοράς της Κυψέλης

– Το παράδειγμα της Δημοτικής Αγοράς της Κυψέλης στον Δήμο Αθηναίων μπορεί να αποτελέσει οδηγό. Ίσως το πιο ενδιαφέρον επιχείρημα που τέθηκε στον δημόσιο διάλογο. Αν και πολύ καθυστερημένα. Ας το δούμε πιο προσεκτικά. Η Δημοτική Αγορά της Κυψέλης είναι ένας χώρος εμβληματικός. Μετά την παύση της λειτουργίας της ως Αγορά το 2003, υπήρξε κατειλημμένη και σε πλήρη άνθιση από τα κινήματα και τις συλλογικότητες της ευρύτερης περιοχής της Κυψέλης. Σπουδαίες εκδηλώσεις φιλοξενήθηκαν στους αυτοδιαχειριζόμενους χώρους της και δεκάδες νέες και νέοι συγκροτήθηκαν στο πλαίσιο της λειτουργίας της. Επί δημαρχίας Γιώργου Καμίνη, το 2017, επιχειρήθηκε να αποσπαστεί από τον μέχρι τότε χαρακτήρα της και να δοθεί σε ιδιώτη για διαχείριση. Η επιλογή της τότε δημοτικής αρχής συνάντησε μεγάλες αντιδράσεις από τους πολίτες που συλλειτουργούσαν στο πλαίσιο της αυτοδιαχειριζόμενης Αγοράς, με αποτέλεσμα το σχέδιο να αποβεί βραχύβιο και η Δημοτική Αγορά της Κυψέλης να αποκτήσει ένα χαρακτήρα κοινωνικό, πολιτιστικό και ανοιχτό στη διαφορετικότητα. Και βέβαια δημόσιο.

Από το 2023, η ανακαινισμένη και στη νέα εποχή Δημοτική Αγορά της Κυψέλης διαθέτει επτά περίπου χώρους προς ενοικίαση. Δόθηκε προς διαχείριση από τον Δήμο Αθηναίων, που είναι ο ιδιοκτήτης της, στη δημοτική ανώνυμη εταιρεία Τεχνόπολη, που προϋπήρχε και διαχειρίζεται τους επίσης ανακαινισμένους πολιτιστικούς χώρους της Τεχνόπολης και του Φωταέριου. Με προγραμματική σύμβαση που ανανεώνεται ανά διετία και σαφώς διατυπωμένο στόχο και χαρακτήρα: σαν θερκοκοιτίδα για εναλλακτικές νέες επιχειρηματικές προσπάθειες, με σαφή πολιτιστικό χαρακτήρα τουλάχιστον στο 60-70% του συνόλου, με συχνή εναλλαγή και δυνατότητα για pop up φιλοξενίες και δράσεις, ανοιχτή σε εκδηλώσεις κατά κύριο λόγο κοινωνικές και πολιτιστικές και με πολύ χαμηλά ενοίκια, ακριβώς για να εξυπηρετούν τους παραπάνω στόχους.

Το μέγεθος, η ιστορία και τα δεδομένα που ισχύουν για τη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης είναι συνεπώς πάρα πολύ διαφορετικά από εκείνα της Δημοτικής Αγοράς των Χανίων. Αν παρόλα αυτά, η πρόταση που πριν λίγες μέρες κατέθεσαν με κοινή τους ανακοίνωση το Επιμελητήριο Χανίων, η Ομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Νομού Χανίων και ο Εμπορικός Σύλλογος εννοεί το παραπάνω μοντέλο ως πρότυπο λειτουργίας της Δημοτικής μας Αγοράς, τότε πρόκειται για ριζοσπαστική ιδέα, που αν και ήρθε πολύ καθυστερημένα για να έχει πιθανότητες υλοποίησης, μας βρίσκει θετικούς για συζήτηση και καλλιέργεια. Αν είχαν βρει κλειστά αυτιά και πόρτες από τη δημοτική αρχή, θα μπορούσαν να έχουν χτυπήσει τις πόρτες της αντιπολίτευσης νωρίτερα. Και είναι και δική μας ευθύνη που μια τέτοια πρόταση δεν βγήκε στο δημόσιο διάλογο νωρίτερα.

Αλλά σε αυτήν την περίπτωση, που όντως προτείνεται το μοντέλο της Κυψέλης για τα Χανιά, δεν μπορεί να εκπληρωθεί η υπόσχεση επανεγκατάστασης προς τους παλαιούς καταστηματάρχες. Γιατί δεν μπορεί καί να μιλάμε για χώρο σε μικρές εναλλακτικές επιχειρήσεις, με πολιτιστικό/κοινωνικό χαρακτήρα, μικρά συμβόλαια και συχνές εναλλαγές, αλλά καί να διεκδικούμε πολυετή συμβόλαια, σε παλαιότατους επιχειρηματίες, με μεγάλη ιστορία στον εμπορικό κλάδο και στη μίσθωση καταστημάτων στην Αγορά. Εκτός αν από όλο το σχέδιο της Δημοτικής Αγοράς της Κυψέλης θέλουμε να κρατηθεί η ανάθεση της διαχείρισης σε ΑΕ ΟΤΑ για τα πολύ χαμηλά ενοίκια. Αν αυτή είναι τελικά η πρόταση, τότε θα επιστρέψουμε στα παραπάνω ερωτήματα: θα ήταν δίκαιο στην καρδιά του εμπορικού κέντρου της πόλης, στο πιο προνομιακό σημείο του, οι έμποροι και οι καταστηματάρχες να πληρώνουν λιγότερα από όσα οι υπόλοιποι συνάδελφοί τους; Τη στιγμή μάλιστα που δεν κατοχυρώνουν θέση με κλήρωση ή όποιο άλλο εναλλασσόμενο ή τυχαίο τρόπο, αλλά με εξασφαλισμένη θέση σε κατάστημα στο 50% περίπου αυτών; Και τη στιγμή που ο ιδιοκτήτης που θα μείωνε τα έσοδά του είναι το δημόσιο, δηλαδή όλοι μας;

Στο διά ταύτα

Κατά τη γνώμη μας, αν δεχτούμε τις δεσμεύσεις του παρελθόντος και δεν επιλέξουμε πλήρη ρήξη με τον προηγούμενο τρόπο λειτουργίας, η διαδικασία καθορισμού μισθωμάτων και ορισμού κανονισμού λειτουργίας της νέας Δημοτικής Αγοράς Χανίων ήταν όσο δίκαιη μπορούσε με βάση τις υποχρεωτικότητες που όφειλε να υπηρετήσει. Είχε αστοχίες που δεν επηρέασαν όμως καθοριστικά το δίκαιο του αποτελέσματος. Η δημοτική αρχή θα μπορούσε να έχει επιδείξει νωρίτερα τον ζήλο περί δικαίου και διαφάνειας στο ζήτημα της λειτουργίας της Δημοτικής Αγοράς. Και μπορεί ακόμα και τώρα να βάλει το δάχτυλο επί των τύπων των ήλων και να μιλήσει για καταστάσεις και ευθύνες ώστε να αποκατασταθεί δικαιοσύνη. Θα έχει τους λόγους της που δεν το κάνει. Πράγματι τα μισθώματα που προέκυψαν από μία αδιάβλητη και νόμιμη διαδικασία μπορεί να αποβούν δυσβάσταχτα. Αλλά αυτός είναι ένας λογαριασμός που πρέπει να ζητηθεί από την κυβέρνηση. Αυτή την ίδια κυβέρνηση που επιχειρεί να συσκοτίσει τις ευθύνες της με επιλεκτικά επιδόματα όταν όλος ο κλάδος στενάζει. Αυτή την ίδια κυβέρνηση που δεν τόλμησαν να ενοχλήσουν για το επιλεκτικό επίδομα τα συλλογικά όργανα εκπροσώπησης όλων των εμπόρων και των καταστηματαρχών στην πόλη μας. Αυτή την ίδια κυβέρνηση που εκτινάσσει την ακρίβεια, μειώνει ασφυκτικά την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και κατά συνέπεια συρρικνώνει και τα έσοδα των εμπόρων και των καταστηματαρχών. Σε αυτήν την κυβέρνηση κάνουμε χάρη όταν στρεφόμαστε ο ένας απέναντι στην άλλη, αντί ενωμένοι να διεκδικούμε δικαίωμα στη στέγαση και το επιχειρείν με ισοτιμία και δύναμη στο μισθό μας.

ΥΓ. Ειπώθηκε δημόσια ότι ο ρόλος του Δήμου πρέπει να είναι αναπτυξιακός και ότι αυτός ο ρόλος θα εξυπηρετηθεί με χαμηλά ενοίκια στη Δημοτική Αγορά, που έχει ιδιοκτήτη το δημόσιο, τα οποία θα έλξουν προς τα κάτω και τα άλλα ενοίκια, στα εκτός Αγοράς καταστήματα, που έχουν ιδιοκτήτες ιδιώτες. Θα είχε ενδιαφέρον για κάθε οικονομολόγο ή/και απλό πολίτη να εξηγηθεί αυτή η αιτιακή σχέση. Όταν μάλιστα αυτά είναι όσα έχει να πει πρώην αιρετός που διαχειρίστηκε το θέμα της Δημοτικής Αγοράς, φρόντισε να εξασφαλίσει ως μισθωτές, στα μισά τουλάχιστον καταστήματα, τους επί δεκαετίες καταστηματάρχες και δεν τόλμησε να εξυγιάνει την καθόλα προβληματική κατάσταση που επί χρόνια κοιτούσε αλλά δεν έβλεπε, τότε το ενδιαφέρον γίνεται διπλό.

Μπορεί η Κρήτη να καταγράφει για μία ακόμη χρονιά ιδιαίτερα υψηλές τουριστικές ροές, μπορεί αεροδρόμια, ξενοδοχεία, παραλίες και δημοφιλείς προορισμοί να παρουσιάζουν εικόνες μεγάλης πληρότητας, ωστόσο πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς των αφίξεων υπάρχει μια διαφορετική πραγματικότητα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο τους ανθρώπους της πραγματικής τουριστικής αγοράς.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσοι τουρίστες έρχονται στην Κρήτη, αλλά πόσα χρήματα αφήνουν στον προορισμό και ακριβώς εκεί φαίνεται να βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του κρητικού τουρισμού. Ένα σημαντικό τμήμα των επισκεπτών ταξιδεύει πλέον με πολύ συγκεκριμένο και αυστηρά υπολογισμένο προϋπολογισμό.

Ο τουρίστας που έφτανε στο νησί πλήρωνε το ξενοδοχείο του και στη συνέχεια διέθετε ένα σημαντικό ποσό καθημερινά για εστιατόρια, αγορές, εκδρομές, διασκέδαση και τοπικά προϊόντα δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένος.

Αυτό δε σημαίνει ότι υπάρχουν επίσημα στοιχεία που αποδεικνύουν πως «η πλειοψηφία» των τουριστών της Κρήτης είναι χαμηλής αγοραστικής δύναμης. Σημαίνει, όμως, ότι η εικόνα των υψηλών αφίξεων δεν αποτυπώνεται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε ταμείο της τοπικής οικονομίας. Τα επίσημα στοιχεία, άλλωστε, παρουσιάζουν μία ενδιαφέρουσα αντίφαση.

Σύμφωνα με τα τελικά δεδομένα της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025, η Κρήτη δέχτηκε περίπου 6,35 εκατομμύρια επισκέψεις και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις που συνδέθηκαν με το νησί έφτασαν περίπου τα 4,34 δισ. ευρώ. 

Πανελλαδικά, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι αυξήθηκε το 2025 κατά 2,8%, φτάνοντας τα 545,5 ευρώ, την ώρα όμως που η μέση διάρκεια παραμονής περιορίστηκε στις 5,6 διανυκτερεύσεις. Άρα το πρόβλημα είναι περισσότερο σύνθετο από την απλή διαπίστωση ότι «οι τουρίστες δεν έχουν χρήματα». 

Η Ευρώπη ταξιδεύει, αλλά με το κομπιουτεράκι στο χέρι

Η οικονομική πραγματικότητα στις βαΣσικές αγορές από τις οποίες αντλεί πελατεία η Κρήτη έχει αλλάξει.

Τα προηγούμενα χρόνια, το αυξημένο κόστος ζωής, η ακρίβεια, το ενεργειακό κόστος και η πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς ανάγκασαν πολλά ευρωπαϊκά νοικοκυριά να αναπροσαρμόσουν τις καταναλωτικές τους συνήθειες. Οι διακοπές δεν εγκαταλείπονται εύκολα. Αλλάζουν όμως μορφή.

Ο επισκέπτης μπορεί να επιλέξει την Κρήτη και να πραγματοποιήσει κανονικά το ταξίδι του, έχοντας προηγουμένως αποφασίσει μέχρι τελευταίου ευρώ πόσα χρήματα μπορεί να διαθέσει. Αναζητά καλύτερη τιμή στην πτήση, κλείνει νωρίτερα ή κυνηγά προσφορές, επιλέγει πακέτα στα οποία μεγάλο μέρος του κόστους είναι ήδη προπληρωμένο και περιορίζει τις αυθόρμητες αγορές στον προορισμό.

Έτσι δημιουργείται το παράδοξο ένας προορισμός μπορεί να είναι γεμάτος κόσμο, αλλά ένα κομμάτι της αγοράς να δηλώνει ότι δεν αισθάνεται την αντίστοιχη οικονομική δυναμική.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και το μοντέλο του all inclusive. Για μια οικογένεια που θέλει να γνωρίζει εκ των προτέρων πόσο ακριβώς θα κοστίσουν οι διακοπές της, αποτελεί εξαιρετικά ασφαλή επιλογή. Διαμονή, πρωινό, γεύματα, ποτά και αρκετές φορές δραστηριότητες βρίσκονται μέσα σε ένα συγκεκριμένο πακέτο. Για την τοπική οικονομία έξω από τα ξενοδοχεία, όμως, το μοντέλο δημιουργεί ένα διαφορετικό πρόβλημα.

Για την πραγματική οικονομία, όμως, η αξία τους είναι εντελώς διαφορετική. Αυτό εξηγεί και το φαινόμενο που μπορεί να συναντήσει κανείς σε τουριστικές περιοχές της Κρήτης πολύς κόσμος στους δρόμους και στις παραλίες, χωρίς αυτό να συνεπάγεται απαραίτητα αντίστοιχη κατανάλωση παντού.

Ο επισκέπτης συγκρίνει περισσότερο τις τιμές, εξετάζει τον κατάλογο πριν καθίσει, επιλέγει οικονομικότερες λύσεις και μπορεί να περιορίσει τις εξόδους του για φαγητό. Αντί για επτά βραδινές εξόδους σε μία εβδομάδα διακοπών, μπορεί να πραγματοποιήσει δύο ή τρεις. Το ίδιο συμβαίνει στο λιανεμπόριο. Οι εποχές των περισσότερο αυθόρμητων αγορών φαίνεται να υποχωρούν για ένα κομμάτι του κοινού. Τα χρήματα κατευθύνονται περισσότερο σε συγκεκριμένες εμπειρίες και λιγότερο σε αγορές χωρίς προηγούμενο προγραμματισμό.

Την ίδια ώρα, η ίδια η Κρήτη έχει γίνει ακριβότερος προορισμός. Διαμονή, ενοικίαση αυτοκινήτου, εστίαση, οργανωμένες παραλίες, πολιτιστικοί χώροι και μετακινήσεις δημιουργούν ένα συνολικό κόστος που μπορεί να περιορίσει ακόμη περισσότερο το διαθέσιμο ποσό του ταξιδιώτη.

Η εύκολη ερμηνεία θα ήταν ότι η Κρήτη προσελκύει πλέον “φτωχούς τουρίστες”. Μια τέτοια γενίκευση ούτε τεκμηριώνεται ούτε βοηθά να κατανοήσουμε αυτό που πραγματικά συμβαίνει.

Άλλωστε, σε επίπεδο Ελλάδας τα οικονομικά δεδομένα δε δείχνουν κατάρρευση της τουριστικής δαπάνης. Το 2025 οι συνολικές ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 9,4%, ενώ η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση κατά 6,4%. Αυτό που αλλάζει είναι η συμπεριφορά του καταναλωτή.

Ακόμη και άνθρωποι με ικανοποιητικό εισόδημα ταξιδεύουν περισσότερο οργανωμένα. Συγκρίνουν τιμές μέσω κινητού, γνωρίζουν πριν φτάσουν πόσο κοστίζει μία υπηρεσία, αναζητούν προσφορές και επιλέγουν πού αξίζει πραγματικά να ξοδέψουν. Ο σημερινός τουρίστας μπορεί να έχει χρήματα αλλά να μην είναι διατεθειμένος να τα ξοδέψει χωρίς να αντιλαμβάνεται αντίστοιχη αξία και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη αλλαγή.

Το στοίχημα: Η Κρήτη πρέπει να πουλήσει εμπειρία και όχι απλώς κλίνες

Το πραγματικό στοίχημα επομένως για την Κρήτη δεν είναι ένα ακόμη ρεκόρ αφίξεων. Είναι να αυξήσει την αξία κάθε επίσκεψης.

Γαστρονομία, κρητικό κρασί, ελαιόλαδο, πολιτισμός, αρχαιολογικοί χώροι, ενδοχώρα, ορεινά χωριά, πεζοπορικές διαδρομές, καταδύσεις, θαλάσσιες δραστηριότητες, αγροτουρισμός και οργανωμένες εμπειρίες μπορούν να δημιουργήσουν λόγους για να βγει ο επισκέπτης από το ξενοδοχείο και να καταναλώσει στην πραγματική τοπική οικονομία.

Το προϊόν υπάρχει. Αυτό που απαιτείται είναι καλύτερη σύνδεσή του με τον επισκέπτη. Γιατί ένας τουρίστας που αγοράζει ένα μπουκάλι κρητικό κρασί, τρώει σε μια τοπική ταβέρνα, επισκέπτεται ένα οινοποιείο, αγοράζει προϊόντα ενός παραγωγού και πραγματοποιεί μία εκδρομή στην ενδοχώρα αφήνει πίσω του πολύ μεγαλύτερο οικονομικό αποτύπωμα από έναν επισκέπτη που περνά ολόκληρη την εβδομάδα μέσα σε ένα κλειστό τουριστικό συγκρότημα.

Δεν αρκεί να πανηγυρίζουμε επειδή αυξήθηκαν οι αφίξεις κατά μερικές ποσοστιαίες μονάδες. Ούτε επειδή ένα αεροδρόμιο έσπασε ακόμη ένα ρεκόρ επιβατικής κίνησης. Πόσα χρήματα φτάνουν στις μικρές επιχειρήσεις; Πόσα στα εστιατόρια; Πόσα στους παραγωγούς; Πόσα στο λιανεμπόριο; Πόσα στην ενδοχώρα;

Γιατί μπορεί οι αριθμοί των αφίξεων να εντυπωσιάζουν, όμως η βιωσιμότητα ενός τουριστικού προορισμού δεν κρίνεται μόνο από το πόσοι άνθρωποι κατεβαίνουν από ένα αεροπλάνο. Κρίνεται από την οικονομική αξία που δημιουργούν όσο βρίσκονται εκεί και ίσως αυτή να είναι η μεγάλη πρόκληση για την Κρήτη των επόμενων ετών, λιγότερη εμμονή στο “πόσοι ήρθαν” και πολλή μεγαλύτερη προσοχή στο “πόσα άφησαν και πού τα άφησαν”.

neakriti.gr 

Σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού τέθηκαν οι αρμόδιες αρχές τα ξημερώματα της Παρασκευής 21 Αυγούστου, έπειτα από διαδοχικά περιστατικά εντοπισμού σκαφών με μετανάστες στη θαλάσσια περιοχή νότια της Γαύδου. Μέσα σε διάστημα λίγων ωρών ολοκληρώθηκαν δύο ξεχωριστές επιχειρήσεις διάσωσης για περισσότερα από 130 άτομα, τα οποία περισυνελέγησαν και μεταφέρθηκαν με ασφάλεια στην Παλαιόχωρα Χανίων, την ώρα που μια νέα επιχείρηση εντοπισμού βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στον ίδιο θαλάσσιο χώρο.

Η πρώτη επιχείρηση εντοπισμού 20 ναυτικά μίλια νότια της Γαύδου

Η πρώτη κινητοποίηση των αρχών σημειώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν εντοπίστηκε ακυβέρνητη λέμβος σε απόσταση περίπου 20 ναυτικών μιλίων νότια της Γαύδου.

Στο σκάφος επέβαιναν συνολικά 43 μετανάστες. Μετά τον επιτυχή εντοπισμό και την ασφαλή περισυλλογή τους από τις δυνάμεις που επιχείρησαν στο σημείο, οι αλλοδαποί μεταφέρθηκαν στο λιμάνι της Παλαιόχωρας Χανίων.

Δεύτερη διάσωση με 88 επιβαίνοντες σε δύο λέμβους

Λίγες ώρες αργότερα, σήμανε εκ νέου συναγερμός στην ίδια θαλάσσια ζώνη, καθώς εντοπίστηκαν ακόμη δύο λέμβοι που μετέφεραν αλλοδαπούς.

Στις δύο αυτές λέμβους επέβαιναν συνολικά περίπου 88 άτομα. Οι αρχές προχώρησαν άμεσα στις απαραίτητες διαδικασίες περισυλλογής και, όπως συνέβη και στο πρώτο περιστατικό, οι διασωθέντες οδηγήθηκαν στην Παλαιόχωρα.

Σε εξέλιξη νέα επιχείρηση στη θαλάσσια περιοχή

Την ίδια στιγμή, η κινητοποίηση των αρμόδιων οργάνων παραμένει συνεχής, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη ακόμη μία επιχείρηση εντοπισμού και διάσωσης στα ανοιχτά της περιοχής, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον αριθμό των επιβαινόντων ή τον τύπο του πλωτού μέσου.

23–28 Αυγούστου | Ρόκκα, Κερά, Περβολάκια & Χανιά

Οι Γιορτές Ρόκκας, με το διαχρονικό καλλιτεχνικό τους όραμα, υπενθυμίζουν τον ουσιαστικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η τέχνη μέσα στην εύθραυστη συνθήκη του σήμερα, φωτίζοντας όσα μας αφορούν συλλογικά και ατομικά.

Το 2026 σηματοδοτεί μια χρονιά γεμάτη προκλήσεις και μεταβάσεις, όπου όλα «διαθλώνται» μέσα από το πρίσμα του ατόμου και της κοινότητας. Πολιτικές μετατοπίσεις αναδιαμορφώνουν ισορροπίες, δημιουργώντας νέες τάσεις, συγκρούσεις και αναγκαιότητες. Παράλληλα, η ραγδαία πρόοδος της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης μετασχηματίζει τον τρόπο με τον οποίο ζούμε, επικοινωνούμε, εκφραζόμαστε, εργαζόμαστε και αισθανόμαστε.

Όλα αυτά τα φαινόμενα συνυφαίνονται, δημιουργώντας μια νέα πραγματικότητα, όπου η σταθερότητα μοιάζει εύθραυστη και η καθημερινότητα επαναπροσδιορίζεται συνεχώς.

Η φετινή θεματική των Γιορτών Ρόκκας εξερευνά το φάσμα της ανθρώπινης ύπαρξης και των συναισθημάτων, προσεγγίζοντας την τέχνη ως ένα πρίσμα μέσα από το οποίο το φως της εμπειρίας διαθλάται σε πολλαπλές αποχρώσεις.

Κάθε έργο, δράση και αφήγηση των Γιορτών Ρόκκας 2026 λειτουργεί ως μια διαφορετική όψη του ίδιου ανθρώπινου πυρήνα, αποκαλύπτοντας αντιθέσεις, εντάσεις και στιγμές ευθραυστότητας. Μέσα από ποικίλες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, οι Γιορτές Ρόκκας 2026 επιχειρούν να χαρτογραφήσουν τη σύνθετη, ρευστή και βαθιά ανθρώπινη εμπειρία, όπως αυτή μεταμορφώνεται καθημερινά.

Οι Γιορτές Ρόκκας υλοποιούνται από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ρόκκας Κισάμου Χανίων, η «Αρχαία Ρόκκα» και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κεράς Κισάμου Χανίων, η «Αντωνούσα» με την οικονομική υποστήριξη και την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Συνδιοργανωτές είναι η Περιφέρεια Κρήτης, η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, ο Δήμος Χανίων και ο Δήμος Κισάμου.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

23 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ | 21:00 ΚΕΡΑ

Προβολή ταινίας σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων

Είσοδος Ελεύθερη

Η μακρόχρονη συνεργασία των Γιορτών Ρόκκας με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων συνεχίζεται στο πλαίσιο της δράσης «Χωριά Με Φώτα Ανοιχτά», με την προβολή της ταινίας Η Τραβιάτα, τα αδέρφια μου κι εγώ του Yohan Manca.

Υπόθεση: Ο 14χρονος Nour είναι ο μικρότερος από τέσσερα αδέρφια. Ζουν όλοι μαζί στις εργατικές κατοικίες, φροντίζοντας σε βάρδιες τη μητέρα τους, που βρίσκεται σε κώμα. Η μητέρα τους λάτρευε την Ιταλική Όπερα και ο Nour της βάζει να ακούει τέτοια μουσική, με την οποία σταδιακά παθιάζεται και ο ίδιος. Ο Nour ονειρεύεται να φύγει σ’ ένα μέρος μακρινό. Όταν συναντά τη Sarah, μια σοπράνο που παραδίδει καλοκαιρινά μαθήματα, βγαίνει επιτέλους από το καβούκι του και εξερευνά νέους ορίζοντες. Η ταινία είναι γαλλόφωνη και θα προβληθεί με ελληνικούς υπότιτλους.

Trailer: La Traviata, My Brothers And I – Official Trailer

24 & 25 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ | 10:00 ΧΑΝΙΑ

Διεθνές Masterclass Πιάνου

Εισηγητές: Daniel Ciobanu, Nicolas Ventura, Georg Thoma
Χώρος: Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ)

Τα masterclass πιάνου με τους Daniel Ciobanu και Nicolas Ventura απευθύνονται σε προχωρημένους σπουδαστές ανώτερων και ανώτατων μουσικών σπουδών, καθώς και σε επαγγελματίες πιανίστες, με στόχο τη συστηματική εμβάθυνση σε ζητήματα ερμηνείας και πιανιστικής τεχνικής υψηλού επιπέδου.

Κατά τη διάρκεια των masterclass θα αναλυθούν ζητήματα δομικής ανάλυσης παρτιτούρας, τεχνικής και ερμηνείας στο πλαίσιο απαιτητικού πιανιστικού ρεπερτορίου.

Παράλληλα, ο Georg Thoma, καθηγητής αυτοσχεδιασμού πιάνου στο Μουσικό Πανεπιστήμιο της Στουτγκάρδης, θα πραγματοποιήσει παρουσίαση και ομιλία, καθώς και ζωντανή εκτέλεση αυτοσχεδιασμού στο πιάνο, εστιάζοντας στις σύγχρονες πρακτικές του αυτοσχεδιασμού και στη διασύνδεσή του με την ερμηνεία και τη συνθετική σκέψη.

Τα δύο masterclass, μαζί με την παρουσίαση του Georg Thoma, λειτουργούν ως εργαστήρια ανώτερης καλλιτεχνικής έρευνας και ερμηνευτικού προβληματισμού, προάγοντας την ανταλλαγή προσεγγίσεων και εντάσσοντας τις Γιορτές Ρόκκας ως πλατφόρμα υψηλής εξειδίκευσης και καλλιτεχνικής αριστείας.

26 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ | 19:00 ΚΕΡΑ & ΠΕΡΒΟΛΑΚΙΑ

Άυλες Συναντήσεις Νο 2 — Των Τεχνών και των Τεχνιτών

Περιπατητική διαδρομή & ανοιχτή συζήτηση αφιερωμένη στη μνήμη της Ασπασίας Παπαδοπεράκη

Οι διαδρομές και τα μονοπάτια των χωριών αποτελούν σημείο συνάντησης των ανθρώπων. Τα χωριά των Γιορτών Ρόκκας ενώνονται από τις ιστορίες τους, τους ανθρώπους τους αλλά και τα μονοπάτια τους.

Πριν δημιουργηθεί το σύγχρονο οδικό δίκτυο, τα χωριά ενώνονταν μέσα από τα φαράγγια και τις διαδρομές τους. Αυτές οι παλιές, σήμερα σχεδόν μυστικές διαδρομές αποκαλύπτονται ξανά, μετά από μια μεγάλη διαδικασία καθαρισμού της περιπατητικής διαδρομής που ενώνει την Κερά με τα Περβολάκια.

Στο πλαίσιο της ανάδειξης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, για δεύτερη χρονιά, στα Περβολάκια θα συναντηθούν φορείς και τοπικές οργανώσεις, σύλλογοι και καλλιτέχνες, συμμετέχοντας στη δράση και στην ανοιχτή συζήτηση που θα ακολουθήσει με θέμα τις παραδοσιακές τέχνες της περιοχής.

Ξυλογλυπτική, κεραμική, υφαντική, ψηφιδωτό, κέντημα και άλλες παραδοσιακές τέχνες ζωντανεύουν μέσα από τη διάδραση κοινού και τεχνιτών, τις ιστορίες και τις τελετουργίες της περιοχής. Μια συνάντηση όπου η παράδοση δεν μένει στο παρελθόν, αλλά ζει μέσα στην αλληλεπίδραση, τη δημιουργία και τη χαρά της συμμετοχής.

Με την ολοκλήρωση της περιπατητικής διαδρομής και της συνάντησης, θα ακολουθήσει κονσέρτο στον Παλιό Οικισμό από τα Μικρά Μουσικά Σύνολα.

Η βραδιά θα αποτελέσει παράλληλα φόρο τιμής στο έργο της διεθνούς γλύπτριας Ασπασίας Παπαδοπεράκη, η οποία από την πρώτη στιγμή στήριξε και ενθάρρυνε το έργο των Γιορτών Ρόκκας, αφήνοντας ανεξίτηλο το σημάδι της στα δρώμενα της διοργάνωσης.

Επιστημονική υπεύθυνη συζήτησης: Νεκταρία Λαϊνάκη

Αφιέρωμα στην Ασπασία Παπαδοπεράκη: Μαρία Χουλάκη

23–26 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Ρεσιτάλ Πιάνου Φίλων της Συμφωνικής Ορχήστρας Ρόκκας

Ενδοχώρα Κισάμου, Χανίων, Κρήτης

Χώροι διοργάνωσης: Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ), Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης, Περβολάκια Κισάμου
Καλλιτεχνική Διεύθυνση Μικρών Μουσικών Συνόλων: Κωνσταντίνος Παπαδάκης

Για δεύτερη χρονιά, οι φίλοι της Συμφωνικής Ορχήστρας Ρόκκας παρουσιάζουν έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου με θεματική τη «Μεταρρύθμιση», όχι μόνο ως ιστορικό γεγονός, αλλά ως διαχρονική ανθρώπινη αναγκαιότητα.

Στον πυρήνα της βρίσκεται η ένταση ανάμεσα στην παράδοση και τη ρήξη, την πίστη και την αμφιβολία, τη δομή και την ελευθερία.

Το πρόγραμμα δεν παρουσιάζει μια γραμμική ιστορία των μουσικών στυλ, αλλά καταγράφει καταστάσεις μετασχηματισμού: από την κληρονομημένη τάξη, μέσα από την κρίση και τον κατακερματισμό, προς την επανερμηνεία και τη συλλογική αναδιαμόρφωση. Κάθε συναυλία λειτουργεί ως κεφάλαιο μιας συνολικής αφήγησης.

ΚΥΡΙΑΚΗ 23 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

Ρεσιτάλ Πιάνου

Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ), Χανιά
Ώρα έναρξης: 20:30
Είσοδος ελεύθερη

Α’ Μέρος
Κωνσταντίνος Παπαδάκης, πιάνο

Robert Schumann (1810–1856)
Toccata σε Ντο μείζονα, Op. 7

Alfred Schnittke (1934–1998)
Επιλογή από Five Aphorisms για πιάνο (1990)

Ludwig van Beethoven (1770–1827)
Σονάτα για πιάνο αρ. 17 σε ρε ελάσσονα, Op. 31 αρ. 2 «Η Θύελλα»

Διάλειμμα

Β’ Μέρος
Κωνσταντίνος Αλεξόπουλος, πιάνο

Johann Sebastian Bach (1685–1750)
Πρελούδιο και Φούγκα αρ. 4 σε ντο δίεση ελάσσονα, BWV 849, από το Καλώς Συγκερασμένο Κλειδοκύμβαλο, Α’ Τεύχος

Wolfgang Amadeus Mozart (1756–1791)
Σονάτα για πιάνο αρ. 10 σε ντο μείζονα, K. 330
I. Allegro moderato
II. Andante cantabile
III. Allegretto

César Franck (1822–1890)
Πρελούδιο, Χορικό και Φούγκα, FWV 21 σε σι ελάσσονα

ΔΕΥΤΕΡΑ 24 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

Βραδιά Αυτοσχεδιασμού Georg Thoma

Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ), Χανιά
Ώρα έναρξης: 20:30

Ο Georg Thoma παρουσιάζει μια μοναδική βραδιά αυτοσχεδιασμού, εξερευνώντας τη δημιουργική ελευθερία και τις απρόβλεπτες δυνατότητες της μουσικής στιγμής.

ΤΡΙΤΗ 25 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

Ρεσιτάλ Πιάνου Daniel Ciobanu & Pietro Bonfilio

Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ), Χανιά
Ώρα έναρξης: 20:30
Είσοδος ελεύθερη

Pietro Bonfilio

Khachaturian: Toccata
Debussy: La puerta del Vino / Feux d’artifice / Minstrels
Satie: Gnossienne No. 1
Schumann: Carnaval, Op. 9 – Chiarina, Chopin, Estrella
Chopin: Scherzo No. 2

Daniel Ciobanu

Falla: Ritual del Fuego
Liszt: Sonetto del Petrarca No. 123 / Mephisto Waltz
Rossini–Ginzburg: Cavatina di Figaro

Daniel Ciobanu & Pietro Bonfilio — 4 χέρια

Grieg: Επιλογή από Peer Gynt
Khachaturian: Sabre Dance

ΤΕΤΑΡΤΗ 26 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

Ρεσιτάλ Πιάνου Joachim Carr & Giuseppe Andaloro

Περβολάκια, Κίσαμος
Ώρα έναρξης: 20:30
Είσοδος ελεύθερη

Bach: French Suite No. 5 in G major

Grieg:
Cow-Call (From Folk Tunes, Op. 66)
Røtnams-Knut. Halling (From Peasant Dances, Op. 72)
I Wander Deep in Thought (From Folk Tunes, Op. 66)
Ballade in G minor (in the form of variations on a Norwegian Folk Song), Op. 24

Διάλειμμα

J.S. Bach / G. Andaloro: Fantasia Cromatica e Fuga in Re minore, BWV 903

Emerson, Lake & Palmer: The Endless Enigma, από το άλμπουμ Trilogy [1972] — διασκευή G. Andaloro για σόλο πιάνο

King Crimson: Frame by Frame, από το άλμπουμ Discipline [1981] — διασκευή G. Andaloro για σόλο πιάνο

Queen: Bohemian Rhapsody, από το άλμπουμ A Night at the Opera [1974] — διασκευή G. Andaloro για σόλο πιάνο

28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026 | ΡΟΚΚΑ

Συναυλία Κλασικής Μουσικής — Ορχήστρα Ρόκκας

«Λυτρωτικές Συμφωνίες / Διαθλάσεις του Ρομαντισμού»

Η φετινή διοργάνωση κορυφώνεται στις 28 Αυγούστου στη Ρόκκα με μια συναυλία αφιερωμένη στο ρομαντικό ρεπερτόριο και στη δύναμη της μουσικής δωματίου να αποτυπώνει τις διαφορετικές συναισθηματικές καταστάσεις που διανύει ο άνθρωπος διαχρονικά.

Στόχος του προγράμματος είναι η χαρτογράφηση αυτών των συναισθηματικών καταστάσεων μέσα από δύο αριστουργήματα του ρομαντικού ρεπερτορίου για κουαρτέτο με πιάνο. Μέσα από έργα που συνδυάζουν δεξιοτεχνία, λυρισμό και έντονη εκφραστικότητα, οι μουσικοί ολοκληρώνουν το καλλιτεχνικό τους ταξίδι, προσφέροντας στο κοινό μια βραδιά υψηλής αισθητικής και συγκίνησης.

Το πρόγραμμα ανοίγει με το Piano Quartet No. 1 in G minor, Op. 25 του Johannes Brahms, ένα από τα σημαντικότερα έργα μουσικής δωματίου του συνθέτη. Με τη δραματική του ένταση, τις πλούσιες αρμονίες και το θρυλικό φινάλε Rondo alla Zingarese, το έργο αναδεικνύει τη δύναμη του μουσικού διαλόγου και τη δεξιοτεχνία των τεσσάρων εκτελεστών.

Στο δεύτερο μέρος της συναυλίας παρουσιάζεται το Piano Quartet in E-flat major, Op. 87 του Antonín Dvořák, ένα έργο που διακρίνεται για τη μελωδική του ευρηματικότητα, τη ζεστασιά του ήχου και τις έντονες επιρροές από τη λαϊκή μουσική της Βοημίας. Η αισιοδοξία, η λυρικότητα και η ζωτικότητα του έργου προσφέρουν μια λαμπρή ολοκλήρωση της συναυλίας.

Η βραδιά αποτελεί έναν εορτασμό της μουσικής δωματίου και της συνεργασίας των μουσικών, κλείνοντας τη διοργάνωση με δύο έργα που συγκαταλέγονται στα κορυφαία του είδους και αναδεικνύουν τη διαχρονική δύναμη της ρομαντικής μουσικής.

Arieta Liatsi — violin
Ilias Livieratos — viola
Filip Gräden — cello
Nicolas Ventura — piano

Οι Γιορτές Ρόκκας 2026 ολοκληρώνουν έτσι μια πολυδιάστατη καλλιτεχνική διαδρομή, όπου η μουσική, ο κινηματογράφος, η σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, η παράδοση και η άυλη πολιτιστική κληρονομιά συναντώνται στον ίδιο τόπο και χρόνο. Από τα χωριά της Κισάμου έως τα Χανιά, η διοργάνωση αναδεικνύει την τέχνη ως χώρο συνάντησης, έρευνας, μνήμης και συλλογικής εμπειρίας, προτείνοντας έναν διαφορετικό τρόπο να κοιτάξουμε το παρόν: μέσα από τις πολλαπλές διαθλάσεις της ανθρώπινης εμπειρίας.

Στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων και προβληματισμού τίθεται ο σχεδιασμός για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας στη στρατιωτική βάση της Σούδας, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για προετοιμασία μεταφοράς πυροβολαρχίας κατευθυνόμενων βλημάτων Patriot στην Κρήτη στον απόηχο των απειλών της Τεχεράνης για στοχοποίηση αμερικανικών και δυτικών εγκαταστάσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Με ανακοίνωσή της, η συλλογικότητα «Πρωτοβουλία Αντίστασης» εκφράζει τη ριζική της αντίθεση στην κίνηση αυτή, υποστηρίζοντας ότι η περαιτέρω στρατιωτική διασύνδεση της χώρας με τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και του Ισραήλ εκθέτει την τοπική κοινωνία σε άμεσους πολεμικούς κινδύνους και τη μετατρέπει σε δυνητικό στόχο αντιποίνων.

Το ενδεχόμενο ανάπτυξης των Patriot και οι περιφερειακές απειλές

Η συζήτηση για τη μετακίνηση των συστημάτων Patriot εκδηλώνεται σε μια περίοδο οξείας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, καθώς το Ιράν έχει διατυπώσει προειδοποιήσεις για πλήγματα εναντίον αμερικανικών υποδομών πέραν της άμεσης γεωγραφικής του ζώνης, σε περίπτωση νέας όξυνσης των στρατιωτικών επιχειρήσεων από την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ.

Παρότι σε πρόσφατα δημοσιεύματα δεν κατονομάζεται ρητά η βάση της Σούδας —με τις αναφορές να εστιάζουν κυρίως στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο και στην αεροπορική βάση Bezmer στη Βουλγαρία—, η «Πρωτοβουλία Αντίστασης» υπογραμμίζει ότι ο κομβικός ρόλος των εγκαταστάσεων στα Χανιά ως επιχειρησιακού πυλώνα των ΗΠΑ δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού:

«Παρόλο που στα δημοσιεύματα, αυτή τη φορά, δεν κατονομάζεται η βάση της Σούδας (αναφέρονται ως πιθανοί στόχοι οι βρετανικές βάσεις στη Κύπρο και η αεροπορική βάση Bezmer στη Βουλγαρία) εντούτοις, ο ρόλος της βάσης-“διαμάντι” των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή της Μ. Ανατολής και συγκεκριμένα στις επιθέσεις εναντίον του Ιράν καθώς και το ενδεχόμενο μετακίνησης των patriot στη Σούδα δεν αφήνει καμιά αμφιβολία. Ο τόπος και ο λαός μας βρίσκεται ξανά αντιμέτωπος με νέους πολεμικούς κινδύνους ως αποτέλεσμα της πολιτικής της εμπλοκής της χώρας στα σχέδια των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Ισραήλ».

Η κριτική για την εμβάθυνση της στρατιωτικής παρουσίας και τις διεθνείς αποστολές

Στην τοποθέτησή της, η οργάνωση ασκεί δριμεία κριτική στο σύνολο του πολιτικού συστήματος και στην κυβέρνηση, καταγγέλλοντας την πλήρη ευθυγράμμιση με τις ευρωατλαντικές στρατηγικές και τη διάθεση εγχώριων στρατιωτικών μέσων εκτός συνόρων.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση:

«Σύσσωμη η εξαρτημένη ντόπια αστική τάξη έχει επιλέξει με κάθε κόστος να στοιχηθεί στο άρμα των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, διατεθειμένη να ρισκάρει ακόμα και την ίδια τη ζωή του λαού μας προκειμένου να εξυπηρετήσει τους ιμπεριαλιστές-προστάτες της, μπας και τσιμπήσει κάτι για τα συμφέροντα της. Με εθνική ομοψυχία όλο το αστικό πολιτικό προσωπικό της χώρας και η κυβέρνηση υπηρετούν και βαθαίνουν συνεχώς την εμπλοκή στα σχέδια των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Ισραήλ. Από το άπλωμα των αμερικάνικων βάσεων-ορμητήρια πολέμου σε ολόκληρη την επικράτεια μέχρι την αποστολή φρεγατών, F16 και πολεμικού εξοπλισμού στα πολεμικά μέτωπα και τις δηλώσεις προθυμίας για παραπέρα εμπλοκή ακόμα και με την αποστολή στρατιωτών σε εμπόλεμες περιοχές (πχ Γάζα)».

Οι προειδοποιήσεις για αντίποινα και το κάλεσμα σε κινητοποιήσεις

Εστιάζοντας στις επιπτώσεις που επιφέρει η παρουσία ξένων στρατιωτικών βάσεων για την ασφάλεια του πληθυσμού, η συλλογικότητα επικαλείται τη λαϊκή ρήση για τους κινδύνους των γεωπολιτικών συγκρούσεων, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες υποδομές προσελκύουν απειλές αντί να παρέχουν προστασία:

«“Όταν μαλώνουν τα βουβάλια, την πληρώνουν τα βατράχια” λέει ο σοφός λαός και πράγματι, οι -συνορεύοντες με το Ιράν- λαοί μπορούν να μας διαβεβαιώσουν πως οι βάσεις των μεγαλύτερων φονιάδων των λαών όχι απλώς δεν μας προστατεύουν αλλά αντίθετα μας μετατρέπουν σε στόχο αντιποίνων».

Κλείνοντας την παρέμβασή της, η «Πρωτοβουλία Αντίστασης» απευθύνει κάλεσμα προς τους εργαζόμενους και τη νεολαία για τη συγκρότηση τοπικού αντιπολεμικού μετώπου:

«Μοναδικοί προστάτες του τόπου μας και της ζωής μας είμαστε εμείς οι ίδιοι. Ο λαός, οι εργαζόμενοι, η νεολαία, έχουμε δικαίωμα να ζούμε ειρηνικά στον τόπο μας. Γι’ αυτό είναι ανάγκη να παλέψουμε ενάντια στις βάσεις του θανάτου, ενάντια σε αυτόν το μαγνήτη πολεμικών κινδύνων που σπέρνει το θάνατο και τον όλεθρο στους γύρω λαούς και μετατρέπει σε «Τρούμπα» την πόλη μας για την αναψυχή των φονιάδων. Χρειάζεται να πυκνώσουν οι αγώνες, να συγκροτηθεί ξανά το αντιπολεμικό- αντιιμπεριαλιστικό κίνημα στην πόλη μας, το μόνο που μπορεί να βάλει φραγμό στις πολιτικές της εμπλοκής της χώρας στα φιλοπόλεμα ιμπεριαλιστικά σχέδια των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και του μαντροσκυλου τους Ισραήλ».